

D4047

@##། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཡོ་གཱ་ཙ་ཪྻ་བྷཱུ་མི་སྱེ་བོ་དྷི་སཏྭ་བྷཱུ་མི་བྱཱ་ཁྱཱ། བོད་སྐད་དུ། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སའི་རྣམ་པར་བཤད་པ། འཕགས་པ་ འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།།སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །འཕགས་པ་བྱམས་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །དང་པོར་བསྟན་ བཅོས་ཀྱི་ལུས་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར།ཆོས་བཅུ་པོ་འདི་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་སྦྱོར་བའོ། །འབྲས་ བུ་ནི་སྤངས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་དང་།ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པ་དང་། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པ་དང་། རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། ཐོགས་ པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ།།སངས་རྒྱས་པར་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བརྒྱ་བཞི་བཅུའོ། །འདི་དག་ཉིད་གཉིས་ཀ་ཡང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདི་ནས་འགྲོ་བས་སམ། འདི་དག་འགྲོ་ བའི་ཕྱིར་ཐེག་པའམ།བགྲོད་བྱའམ། འགྲོ་བ་ནི་ཐེག་པ་ཞེས་བྱས་ནས་སོ། །ཆེན་པོ་ཡང་དེ་ཡིན་ལ་ལམ་ཡང་དེ་ཡིན་པས་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོའོ། །ཡང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ནི་ཆེན་པོ་རྣམ་པ་བདུན་དང་ལྡན་ པས་སོ།།ཆོས་ཆེན་པོ་ནི་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པ་ལ་སོགས་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་སྟོན་པ་ལ་སྦྱོར་བ་ཉིད་དོ། །སེམས་བསྐྱེད་པ་ཆེན་པོ་ནི་ཡོན་ཏན་དང་སྐྱོན་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པ་དང་སྤངས་པའི་མཐར་ཐུག་པ་ ལ་གནས་པའི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའོ།།མོས་པ་ཆེན་པོ་ནི་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་མངོན་པར་མོས་པ་ཉིད་དོ། །བསམ་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་ནི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་རྣམ་པར་ དག་པའི་ས་ལ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་དང་མཉམ་པའི་བསམ་པ་ཐོབ་པ་ཉིད་དོ།།ཚོགས་ཆེན་པོ་ཉིད་ནི་ས་ལ་ཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་ཡང་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དཔག་ ཏུ་མེད་པ་ཉེ་བར་སོགས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དོ།།དུས་ཆེན་པོ་ཉིད་ནི་བསྐལ་པ་མི་ཉུང་བ་གྲངས་མེད་པར་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་སྦྱོར་བ་ཉིད་དོ། །འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་ཉིད་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བདག་ ཉིད་ཆེ་བ་ཐོབ་པ་ཉིད་དོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་དེ་དག་ཀྱང་མདོར་བསྡུ་ན་གནས་སྐབས་གཉིས་ཏེ། རྒྱུའི་གནས་སྐབས་དང་། འབྲས་བུའི་གནས་སྐབས་སོ། །དེ་ལ་གཞི་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་ནི་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་གནས་སྐབས་སོ། །ཐ་མ་ནི་འབྲས་བུའི་གནས་ སྐབས་ཁོ་ནས་བསྡུས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་མ་ལུས་པ་ནི་གནས་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གཞིའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་གནས་དང་། གཞིའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་གནས་དང་། གཞིའི་མཐར་ཐུག་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་གནས་སོ། །གཞིའི་ རྣལ་འབྱོར་གྱི་གནས་ནི་ལེའུ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱིས་བསྡུས་པའོ།།གཉིས་པ་ནི་ལེའུ་བཞིས་བསྡུས་སོ། །གསུམ་པ་ནི་ལེའུ་ལྔའི་བདག་ཉིད་དོ། །ཡང་གནས་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། རྒྱུའི་ཁྱད་པར་དང་། འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་དང་། དེ་གཉི་གའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ སྟེ།དང་པོ་དང་། ཐ་མ་དང་། བར་མ་རྣམས་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་རོ། །དེ་ལ་གཞི་ལ་སོགས་པའི་གོ་རིམས་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། དང་པོ་ཉིད་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་སློབ་པར་བྱེད་པ་ན་དེའི་རྒྱུའི་ཚོགས་རྣམ་པ་གསུམ་ནི་གཞི་སྟེ། དེ་ཉེ་བར་བླངས་ནས་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་ བས་ནི་གཞི་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལས་ཐ་མ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་སྦྱོར་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་ལ་འཇུག་པ་ན། དགེ་སྦྱོང་དང་ཐུན་མོང་དུ་གྱུར་བའི་རྟགས་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། རྟགས་གང་དང་ལྡན་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་ཆུད་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། བརྩེ་བ་དང་བཅས་པ་དང་། སྙན་པར་སྨྲ་བ་དང་། བརྟན་པ་དང་། ལག་བརྐྱང་བ་དང་། དོན་ཟབ་མོའི་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་པའོ།

梵文：Yogācaryabhūmau bodhisattvabhūmivyākhyā
藏文：རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སའི་རྣམ་པར་བཤད་པ།
汉译：瑜伽师地论菩萨地解说
顶礼圣者文殊童子。顶礼一切佛陀与菩萨。顶礼圣者弥勒。
为了最初建立论典的体系，说'此等十法'等。菩萨道即是修习菩萨行。
果位有两种断除和两种智慧：断除烦恼障、断除所知障，清净智慧和无碍智慧。
成佛即是佛陀的一百四十不共法。这两者都称为大乘，因为从此处前往，或为前往此等，故称为乘或所行处或前往，故称为乘。既是大又是乘，故称大乘。又大乘具足七种大故。
大法即是宣说十万等无量经典等法之修习。大发心即是住于获得一切功德、断除过失究竟之无上正等正觉发心。
大胜解即是于甚深广大诸法生起胜解。大意乐即是于清净增上意乐地中获得视一切众生如己之意乐。
大资粮即是入地菩萨于每一刹那积集无量福德智慧资粮。大时即是于无数不少劫中相续不断修习。大果即是获得与一切众生不共之佛陀大我。
彼等菩萨地略说有二种阶位：因位阶位与果位阶位。其中基等因如理属于因位与果位阶位。最后唯属果位阶位。
又应知一切菩萨地由三处所摄：基瑜伽处、随顺基瑜伽处、究竟基瑜伽处。
基瑜伽处由十八品所摄。第二由四品所摄。第三是五品体性。
又应知由三处所摄：因之差别、果之差别、二者阶位之差别，即初、末、中如理配属。
其中基等次第是：最初学习无上正等正觉时，其三种因资粮即是基础，摄受彼故称为趣入，此即宣说基础。
从彼最后趣入具菩萨行相之基础时，将生起与沙门共同之相，具足何相而得称为菩萨之真实认定：即具慈悲、言语柔和、坚固、慷慨布施、解说甚深义理之密意。

།ཡང་རྟགས་དེ་དག་ནི་ལེགས་པར་བྱས་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་ལ་སོགས་པ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ལ་སྦྱོར་བ་ནི་ཁྱིམ་པའི་ཕྱོགས་སམ། རབ་ཏུ་བྱུང་བའི ཕྱོགས་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་དེའི་རྗེས་ལ་ཕྱོགས་བསྟན་ཏོ། །ཡང་རྟགས་དེ་དག་འགྲོ་བ་དེ་དག་ཏུ་ཕྱོགས་དེ་དག་གིས་འཇུག་པར་གྱུར་པ་རྣམས་ལས་ཀྱང་ལྷག་པའི་བསམ་པ་རྣམ་པར་སྦྱངས་པ་རྣམས་ལ་འབྱུང་གི་གཞན་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེའི་རྗེས་ལ་ ལྷག་པའི་བསམ་པ་བསྟན་ཏོ།།ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་གཞི་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་རྟགས་རྣམས་མཐོང་བར་གྱུར་ཅིང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པར་གྱུར་པས། ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བར་བྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་མདོར་བསྡུ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གནས་པ་བཅུ་གཉིས་དང་།བཅུ་གསུམ་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གནས་པ་ལ་གནས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དེའི་རྗེས་ལ་གནས་པ་བསྟན་ཏེ། གནས་པ་འདི་དག་ལ་གནས་ ཤིང་གནས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་རྣམ་པ་ལྔ་ལེན་པར་བྱེད་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེའི་རྗེས་ལ་སྐྱེ་བ་བསྟན་ཏོ།།དེ་བཞིན་དུ་གནས་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ གཏོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམ་པ་དྲུག་གིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡང་དག་པར་འཛིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བར་དེའི་རྗེས་ལ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཉེ་བར་བསྟན་ཏོ།།ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་གནས་པ་བཅུ་གསུམ་དུ་གཏོགས་པ་དེ་དག་ས་བདུན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་ བྱ་བར་དེའི་རྗེས་ལ་ས་ཉེ་བར་བསྟན་ཏོ།།མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ནས་ཉེ་བར་བཟུང་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་ཐམས་ཅད་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་བཞིར་འགྱུར་བས་དེའི་རྗེས་ལ་སྤྱོད་པ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟ་བུའི་སྤྱོད་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གནས་པ་ལས་ བརྩམས་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སའི་མཐར་ཐུག་པར་གཏོགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བརྒྱ་བཞི་བཅུ་བསྟན་པ་ནི་རབ་ཏུ་གནས་པ་སྟེ།དེ་ལ་སྣང་བ་དང་ཚིག་གི་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་དེ་ལ་རབ་ཏུ་བཞུགས་པས་ན་རབ་ཏུ་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདིས་འཛིན་ པར་བྱེད་པས་ན་གཞི་སྟེ།རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཐོག་མ་དང་བར་མ་དང་ཐ་མར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་དང་། རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་ནི་རིགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་གསུམ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གཞིའི་དབྱེ་བ་ཡང་མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་ལྔར་ རིག་པར་བྱ་སྟེ།ངོ་བོའི་དབྱེ་བ་བསྟན་པ་དང་། དེའི་དོན་བསྟན་པ་དང་། རྩ་བའི་གཞིར་བསྟན་པ་ཉིད་དང་། ཉེ་བའི་གཞིར་བསྟན་པ་དང་། རྣམ་གྲངས་ཉེ་བར་བསྟན་པའོ། །དེ་ལ་ངོ་བོའི་དབྱེ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རང་གི་རིགས་དང་། དང་པོ་སེམས་ བསྐྱེད་པ་དང་།བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་གཞི་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དང་པོའི་གཞི་ནི་རིགས་སོ། །བར་དུ་ནི་སེམས་བསྐྱེད་པའོ། །དེའི་ཕྱི་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སོ། །ཡང་ན་ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་དང་། ཆེན་པོའི་དབྱེ་བས་སོ། །སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕ་ རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་བསྡུས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་ཏེ།བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་ལ་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་རིག་པར་བྱའོ། །འཇིག་རྟེན་ན་ཡང་གང་ཞིག་གང་གི་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་གྱུར་པ་དེ་ལ་དེའི་ཕྱོགས་ཞེས་རྗོད་པར་བྱེད་དོ།

再者，这些相应于善业等方分法的标相，是趋入在家方或出家方。因此，在其后宣说方分。再者，这些标相在那些趋入诸趣的诸方分中，唯生起于清净增上意乐者，而非其他，为显示此义，故在其后宣说增上意乐。
对于如前所说趋入菩提基者，见到如前所说诸标相，并具足菩萨方分之加行，由此清净如前所说菩萨增上意乐的诸菩萨，略说住于十二菩萨住和第十三如来住，为此在其后宣说诸住。
住于这些住处并趋入一切住处的一切菩萨，为了无过失地利益安乐一切有情而受持五种生，为显示此义，故在其后宣说诸生。
如是，住于一切住处所摄菩萨行的六种菩萨正持诸有情，为此在其后宣说摄持。如前所说十三住所摄即是七地，为此在其后宣说诸地。
从胜解行地开始，于一切菩萨地中菩萨行有四种，故在其后宣说诸行。具足如是诸行者，从如来住开始乃至如来地究竟所摄之一百四十不共佛法的宣说，即是安住。由具足显现及语言加行，故于彼佛中安住，称为安住。
由此所持故为基，即是通达之义。应知初中后诸菩萨得菩提随顺之法即是种姓等三法。
基的分类略说应知有五种：宣说体性分类、宣说其义、宣说根本基、宣说近基、宣说异门。
其中依体性分类而言，此中菩萨自种姓、初发心及一切菩提分法即是基。初基是种姓，中为发心，其后是菩提分法。或者是依小中大的分类。
布施等波罗蜜多所摄一切法亦是菩提分法，因为是随顺得菩提故，应知是菩提分。世间中也是，某者随顺于某，即说为其方分。

།དེ་ཅིའི་ ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་གང་དང་།རྐྱེན་གང་གིས་རིགས་ལ་སོགས་པ་ཆོས་གསུམ་ལ་གཞི་ཞེས་བྱ་ཞེས་ཐེ་ཚོམ་དུ་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་གཉིས་ཀྱིས་དེ་དག་གཞིར་གྱུར་པའི་དོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། དེ་ལྟར་དེ་དག་གིས་ནི་སྔ་མ་ལས་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་འབྱུང་ བར་འགྱུར་བ་དང་།ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གཞིའི་དོན་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་འདི་དག་གིས་ནི་མངོན་སུམ་དང་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་ཚོགས་སུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང་། རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་གཞི་ཞེས་བསྟན་པའི་ རྒྱུར་འགྱུར་རོ།།རིགས་ལ་བརྟེན་ཅིང་གནས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དེ་ཉིད་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དང་། རབ་ཏུ་གནས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། རིགས་ཡོད་ན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྐལ་བ་ཅན་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མཐུ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་སྐལ་བ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་ཡང་དག་པའི་དོན་ལ་ སེམས་བསྐྱེད་པའོ།།དེའི་རིགས་མེད་པ་རྣམས་ལ་ནི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གྱི་སེམས་བསྐྱེད་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱའོ། །སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྦྱོར་བར་འགྱུར་བས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མིང་འཐོབ་ཀྱི། སེམས་མ་བསྐྱེད་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སེམས་ བསྐྱེད་པ་ལ་བརྟེན་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ།འདི་དག་གཉི་ག་ཡང་གོང་ནས་གོང་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཉིད་ཀྱི་གཞིར་གྱུར་པ་ཉིད་དོ། །སེམས་བསྐྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྦྱོར་བ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་འཐོབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་བསྟན་ པའི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་འདི་དག་ཉིད་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་བསོད་རྣམས་ཀྱི་ཚོགས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་།ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་གསུམ་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཏེ། བདག་གི་དངོས་པོ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་དང་འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། ཤེས་རབ་ ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཡིན་ཏེ།འབྲས་བུ་འབྲལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་གཉི་གའི་ཕྱོགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་ལ་སོགས་པ་ ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྟན་པ་ལས་གཞན་བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་དོ།།ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཞེས་ཅིའི་ཕྱིར་རྗོད་པར་བྱེད། འཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་ཅིའི་ཕྱིར་མི་སྨྲ་ཞེ་ན། དོན་ནི་དེ་ཉིད་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཡོངས་སུ་རྫོགས་ པར་འགྱུར་བ་དང་།ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དང་། རེག་པར་འགྱུར་བ་དང་། མངོན་གསུམ་དུ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་རྣམས་དོན་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚིག་གིས་འཇུག་པ་ནི་འདོད་པའི་དབང་གིས་ཡིན་པས་དོན་ལ་ཡོངས་སུ་བརྟག་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་རིམ་གྱིས་འཐོབ་པར་འགྱུར་བར་བསྟན་ པའི་ཕྱིར་ཡང་སྟེ།སྤངས་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་དང་། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་རྣམས་སྔར་བསྟན་པ་དེ་དག་ནི་དུས་གཅིག་ཏུ་ཐོབ་པར་མི་ནུས་ཏེ། ས་དང་ས་རྣམས་ལ་སྤངས་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་འགྱུར་བར་སྦྱོར་ བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་གསུངས་ཏེ། པགས་པར་གཏོགས་པ་དང་། ཤ་མཐངས་སུ་གཏོགས་པ་དང་། སྙིང་པོར་གཏོགས་པའོ། །དེ་ལ་དང་པོར་ནི་པགས་པར་གཏོགས་པ་སྤོང་ངོ་། །དེ་ནས་ནི་ཤ་མཐངས་སུ་གཏོགས་པའོ། །ཕྱི་ནས་ནི་སྙིང་པོར་ གཏོགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བའོ།།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་གཟུགས་དང་། མིང་གི་ཚོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།

若问为何如此，是为了对于那些对种姓等三法为何称为基础产生疑惑的人们，以二种方式说明它们作为基础的意义。因此说'若问为何如此'。如是，由于从前者生起后者，以及为圆满正等正觉的缘故而说明基础的意义。如是，由于这些成为现前和次第获得菩提的资粮，以及成为因的缘故，而说明称为基础的原因。
'依止住于种姓'是显示此义并安住，即是说'若有种姓'之义。为显示具缘者故说'具有能力'。又'具缘'即是于此发起正等觉心。
对于无种姓者则无如实发心。发心则趣入布施等而得波罗蜜名，未发心者则不得。为显示此义故说'依止发心'。此二者皆是渐次生起的基础。
由发心而修习布施等，得波罗蜜之名，为显示此义故说'六波罗蜜'。为显示此六波罗蜜如理即是福德资粮与智慧资粮故说'福德资粮与智慧资粮'。其中布施波罗蜜、持戒波罗蜜、忍辱波罗蜜三者是福德资粮，因为是自身、受用、眷属圆满的果报。禅定波罗蜜与般若波罗蜜是智慧资粮，因为是断除的果报。精进波罗蜜则属于二者。
'一切菩提分法'即是除波罗蜜外的摄事等所有其他教法。为何说'为圆满正等正觉'而不说'为获得'？应知义即是此，因为圆满、获得、触证、现前等是同义。言词的运用随欲而定，应观察其义。
或为显示次第获得，因为所说的断除、智慧、正等正觉、佛不共法等不能同时获得，因为在诸地中修习殊胜的断除与智慧。此又说为三种：属皮分、属肉分、属心髓分。其中首先断除属皮分，其次断除属肉分，最后断除属心髓分。
佛不共法的体性亦将显示为色蕴与名蕴差别的体性菩提。

།དེ་དག་གཉི་ག་ཡང་ས་དང་པོ་ནས་ཉེ་བར་བཟུང་ནས་ས་དང་ས་ལ་ཁྱད་པར་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ ན་བསྟོད་པ།ཡང་དག་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མ་ལུས་པ། །ཁྱོད་ལ་གཏད་པ་ལྟ་བུར་མངོན་པར་སྣང་། །དྲི་མ་མེད་པའི་མཚོ་ཆུ་དྭངས་པ་ལ། །ཟླ་བ་སྐར་མའི་གཟུགས་རྣམས་སྣང་བ་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་དང་། སློབ་དཔོན་སྒྲ་གཅན་ཟིན་བཟང་པོས་ཀྱང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་ པས་འདིར་ནི་གནས་གཉིས་པར།།སྟོབས་བཅུ་པོ་ནི་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་གསུངས། །མི་འཇིགས་པ་ནི་བཞི་པོ་ཐོབ་པ་ཡང་། །གནས་གསུམ་པར་ནི་གསལ་པོ་ཉིད་དུ་གསུངས། །ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ལ་གནས་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་གཞུང་གིས་ནི་ རིགས་ལ་གནས་པ་ཉིད་རྩ་བའི་གཞིར་བསྟན་ཏེ།གཞི་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་གཞི་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་མེད་ན་དེ་དག་ཡོད་པར་གྱུར་ཀྱང་གཞི་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དེ་དག་མེད་པར་གྱུར་ཀྱང་རིགས་ནི་གཞི་ཉིད་དུ་འགྱུར་གྱི། སེམས་བསྐྱེད་པར་གྱུར་པ་ དང་སྦྱོར་བ་བྱས་པར་གྱུར་ཀྱང་རིགས་མེད་པར་གྱུར་ན་གཞི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།རིགས་མེད་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་སྦྱོར་བ་བྱེད་པས་ཀྱང་དོན་ཇི་ལྟ་བ་མི་འཐོབ་པ་ནི་བྱ་བས་རྫས་སྦྱོང་བར་བྱེད་ཀྱི་རྫས་མེད་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བས་ངེས་པར་ཤིན་ཏུ་ཡང་སྐལ་བ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ ཡོད་པར་གྱུར་ན་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པ་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་དུས་ཡུན་རིང་པོས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱང་རུང་མ་བསྐྱེད་ཀྱང་རུང་རིགས་ཉིད་རྟག་ཏུ་གཞི་ཞེས་ བརྔོད་དོ།།འབད་པ་ལ་ཡང་དག་པར་གནས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་བྱེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་རིགས་ལ་གནས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་སོགས་པས་ནི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་། སྤྱོད་པ་ལ་སྦྱོར་བ་དག་ གིས་ནི་ཉེ་བར་གྱུར་པའི་གཞི་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།བཟློག་པའི་སེམས་མ་བསྐྱེད་པ་དང་། སྦྱོར་བ་མ་བརྩམས་པ་ནི་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པར་བདེན་ན་ཡང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དང་རིང་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །བཟློག་པས་ནི་ཉེ་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །གཞི་ དེ་ཉིད་མངོན་པར་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་གཞན་དང་གཞན་གྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པར་བྱའོ།།རྣམ་གྲངས་འདི་དག་ཀྱང་དོན་གཅིག་པའི་ཕྱིར་ཉེས་པ་མེད་དོ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་གསུངས་པ་ནི་དགོས་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་བསྟན་ཏོ། ། དོན་ཐ་དད་པ་ལྟར་ན་ཡང་འབྲས་བུ་ངེས་པར་འཛིན་པས་ན་གཞི་སྟེ། འབྲས་བུ་གནས་པའི་རྒྱུན་འབྱུང་བར་བྱེད་པས་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྟོན་པ་ཞེས་བྱའོ། །རྒྱུས་འབྲས་བུ་ཀུན་དུ་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་ནི་རྒྱུ་སྟེ། ཆུས་ཨུཏྤལ་བཞིན་ནོ། །འབྲས་བུའི་དུས་ན་ཡང་རྗེས་སུ་འཇུག་པས་བརྟེན་ཏོ། ། རིམ་གྱིས་འབྱུང་བར་བྱེད་པས་ན་ཉེར་གནས་སོ། །འབྲས་བུའི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱའོ། །འབྲས་བུ་ངེས་པར་འགྲོ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གནས་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དང་པོ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་། སྤྱོད་པ ལ་སྦྱོར་བ་དག་ཀྱང་གཞིའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར།རྣམ་གྲངས་དེ་ཡང་དེས་བསྟན་པར་བྱའོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །རིགས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་དང་། རྣམ་གྲངས་ཉིད་དང་། རྣམ་པ་ཉིད་དང་། བྱེ་བྲག་ཉིད་ དང་།རྟགས་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། མདོར་ན་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུད་མང་པོ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །རང་བཞིན་གྱིས་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྒྲུབ་པ་སྟེ།མ་བསྒྲུབ་པ། མངོན་པར་འདུས་མ་བྱས་པས་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པར་རིག་པར་བྱའོ།

这两者都从初地开始获得，并在每一地中获得殊胜。因此赞曰：'圆满无余正等觉，似乎已完全托付于你，如同清净无垢湖水中，月亮星辰之形影现。'
罗睺罗贤论师也说：'如来于此第二地，获得十力已宣说，四无所畏之获得，于第三地明显说。'
通过'非住种姓'等文句，显示种姓住为根本基础，因为不依赖其他基础而本身即是基础。若无种姓，即使有其他诸法，也不能称为基础。即使无其他诸法，种姓仍可成为基础。
即使发心和修行，若无种姓则无基础。无种姓者虽发心修行，也不能获得真实义，如同虽有作用净化物质，但若无物质则不能净化，因此完全无有机会。
若有种姓，即使暂时无发心和修行等，具缘者经长时间后终将圆满无上正等正觉。因此，不论是否发心，种姓本身恒常被称为基础。
'即使安住于精进'是指即使行持布施等修行之意。'若住种姓'等文句是显示以发心和修行为近因基础。
相反，未发心和未开始修行者，虽具种姓，离无上正等正觉尚远。反之则为近因。
为明显显示此基础，当以其他异名和特征来说明。这些异名因为是同一义，故无过失。诸佛宣说异名也是有其必要而说。
若从不同义理来说：由于决定把握果故为基础；由于是果位相续生起之因故称为能诠；因能增长果故为因，如水生莲；于果位时随顺故为所依；由渐次生起故为所依止；因为是果之前行故称为前行；因为是果之决定趣向故称为住处。
关于'如种姓般初发心'，由于发心和修行也是基础自性，故彼异名也应如是显示。
种姓安立应知有六种：分类、体性、异名、行相、差别、标志。
为显示分类安立而说'略说有二种'，即虽有众多不同种类，体性可安立为二种。'自性住'是指本性成就，即未经修成、非造作而成、非转变义。与此相反即是修所成就。

།དེ་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་གནས་པ་ནི་སེམས་མ་བསྐྱེད་པ་རིགས་ལ་གནས་པར་རིག་ པར་བྱའོ།།ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བས་འདུས་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་གཞན་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། རིགས་དེ་ཉིད་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ལ་མིང་གཞན་གྱིས་བསྟན་པ་ནི་ཡང་དག་ པར་བསྒྲུབས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལས་མིང་ཐ་དད་དུ་བཏགས་པ་ནི་མར་སར་དང་། མར་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའམ། འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །ཡང་ན་རིགས་ངེས་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་གནས་པ་ཡིན་ལ། རིགས་མ་ངེས་པ་ནི་ ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ།རྐྱེན་གྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་བསྒྲུབས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་མཐར་གྱིས་འཇུག་པའི་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་གནས་པ་ཡིན་ལ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་སྔོན་དུ་སོང་བའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ཅན་ནི་ གཉིས་པ་སྟེ།འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དགེ་བའི་ས་བོན་ལ་རིགས་ཞེས་བྱའོ། །ས་བོན་དེ་ཡང་འདུས་བྱས་ལས་དེ་ཉིད་དང་གཞན་དུ་བརྗོད་པ་ལ་གྲོལ་བ་གཟུང་བར་མི་ནུས་པ། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་ཁྱད་པར་ཞེས་བྱའོ། །སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་པོ་དེ་ཡང་སེམས་ཅན་དང་རྫས་ཀྱི་རྩ་ བར་གྱུར་པའོ།།དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། གང་དང་ལྡན་པས་སེམས་ཅན་དང་། སྙིང་པོ་དང་། གཅིག་པུ་དཔའ་བ་དང་། སྐྱེས་བུའི་ཁྱད་པར་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཡང་ན་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། སྐྱེ་བས་ཐོབ་པ་དེ་དང་དེར་སྐྱེ་མཆེད་གང་ ཡང་རུང་བ་དང་མི་ཕྱེད་པར་གྱུར་པ་ལ་རིགས་ཞེས་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གཟུང་ངོ་། །དེ་ཡང་དེ་དང་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བའི་དགེ་བའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་སེམས་བསྐྱེད་པས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མིང་ཐོབ་བོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་ཡང་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་ཁྱད་ པར་ལ་བརྗོད་པར་བྱའོ།།ཡང་ན་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་པོ་དེ་དག་ཉིད་བསྒོམ་པ་རབ་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་པའི་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པས་གནས་གྱུར་པ་ན་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་མིང་དང་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་རབ་ཏུ་ཐོབ་བར་གྱུར་ཏེ། རྫས་སུ་གྱུར་ པའི་ཕྱིར་རོ།།དེས་ན་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་ཁྱད་པར་ཁོ་ན་རིགས་ཡིན་ནོ། །ཡང་དེ་དག་གི་ཁྱད་པར་དེ་ནི་ཁམས་དང་། འགྲོ་བ་དང་། སྐྱེ་གནས་དང་། ས་ལ་སོགས་པར་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་སྦྱོར་བས་སྐྱེ་བ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་དེ་འོངས་པ་ ཞེས་བརྗོད་དོ།།དེ་ལྟར་ན་གནས་སྐབས་གང་དུ་ཡང་རིགས་ནི་རྒྱུན་འཆད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་ཁྱད་པར་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་དེ་འོངས་ཀྱང་འགའ་ཞིག་གི་རེས་འགའ་བར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་དམྱལ་བ་རྣམས་དང་། ལྷ་རྣམས་ཀྱི་རེག་བྱའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་མི་འདོད་པ་དང་། འདོད་པའི་ཚོར་བ་མྱོང་བར་གྱུར་པའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་འཇུག་པ་རྒྱུན་འཆད་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པས་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ཅན་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྔོན་གྱི་མཐའ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ། ། དེ་ལྟར་ན་དུས་དཔག་ཏུ་མེད་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཐོབ་པ་སྟེ། སུས་ཀྱང་མངོན་པར་འདུས་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་དང་། མ་འོངས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡང་ན་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་དེ་འོངས་པའི་ཕྱིར་ཐོག་མ་མེད་པའི དུས་ཅན་ནོ།།ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཐོབ་པའོ་ཞེས་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་འབྲས་བུར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །སྔོན་དགེ་བའི་རྩ་བ་གོམས་པར་བྱས་པ་ལས་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དང་པོར་བསྐྱེད་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་སྟོབས་ལས་བྱུང་བ་རིགས་ངེས་པའམ། རིགས་མ་ངེས་པའམ། བྱང་ཆུབ་ཏུ་འགྱུར་བ་ཅན་ནོ།

对于此，自性住种姓是指未发菩提心而住于种姓中应当了知。因为是从极为清净法界的等流因所生的善根，是无为的缘故。
发心则应当了知是其他的，即是那种姓处于不同的状态时以异名显示，称为正修习，由状态的差别而施设不同名称，如酥酪与酥之称，或如'以行缘识'之称。
或者说，决定种姓是自性住，不定种姓是正修习，因为是由缘的差别所成就的缘故。
或者说，具有渐次修行的菩萨是自性住，而先修声闻乘后回转成就菩提者是第二种，称出世间善种子为种姓。
彼种子于有为法中，既不可说一也不可说异，不可执取，称为六处差别。
彼六处即是有情及实物之根本。因此应说是有情差别，由具足此而称为有情、如来藏、独勇士、士夫差别。
或者为显示定与生得彼彼处所任何六处不相离者为种姓，故取六处。
彼又依彼彼而生起的善心及心所法，由发心而得波罗蜜名。
因此又应说为六处差别。
或者说，即彼六处修习至究竟获得，具足修行而转依时，如理获得名色安立，因为成为实物的缘故。
因此唯六处差别是种姓。
复次，彼等差别于界、趣、生处、地等中以相续不断的修行从一生至一生流转，故说从一至一相续而来。
如是则显示于任何状态中种姓都不会间断。
如是六处差别虽从一至一相续而来，然于某些时有间断，如地狱众生与天众生具足六触处者，成为领受不悦与悦受之所依而间断相续。
不如是者称为无始时来，即是说无有前际。
如是则显示时间无量。
因自性成就故称法尔获得，意为无人造作故，及本来如是故。
或者说，因从一至一相续而来故为无始时来。因为是无始时来故为法尔获得，如是显示后后为果。
所谓从先前串习善根而获得，是指从最初所生起的善根力而来的决定种姓或不定种姓或当成菩提者。

དོན་གྱི་སྐབས་འདིར་ནི་རྣམ་པ་གཉི་ག་ཡང་འདོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་གཉི་ག་དང་ལྡན་པས་སྐལ་བ་ཅན་དང་། མཐུ་ཡོད་པར་འགྱུར་ཞིང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པར་འགྱུར་བས དེའི་ཕྱིར་གཉི་ག་ཡང་གཞི་ཞེས་བྱའོ།།དེ་ལྟར་རིགས་ཀྱི་ངོ་བོ་རྣམ་པར་གཞག་པ་བསྟན་ནས། རྣམ་གྲངས་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། ཁ་ཅིག་འགའ་ཞིག་གིས་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་རིགས་སོ།།དེ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ས་བོན་ནོ། །རང་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཁམས་སོ། །བཅོས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་ཞེས་བྱའོ། །རྣམ་གྲངས་ཀྱི་དབྱེ་བ་བསྟན་པའོ། །འབྲས་བུ་ཡང་དག་པར་མ་གྲུབ་པ་ནི་འབྲས་ བུ་དམིགས་པར་མ་གྱུར་པ་ཉིད་དོ།།ཡང་འབྲས་བུ་ནི་རིགས་ཀྱི་རྟགས་སམ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྟགས་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྟགས་གསལ་པོ་མེད་པའི་གནས་སྐབས་ཤེས་པར་དཀའ་བ་དང་། ཡོངས་སུ་གཅད་པར་དཀའ་བ་དང་། ངེས་པར་ གཟུང་བར་དཀའ་བ་ནི་ཆ་ཕྲ་བ་ཞེས་བྱའོ།།དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་རྒྱ་ཆེ་བ་སྟེ། འབྲས་བུ་ཉེ་བར་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་རང་བཞིན་གྱིས་གནས་པ་ནི་ཕྲ་བ་སྟེ། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་ཁྱད་པར་གྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པ་ནི་རྒྱ་ཆེ་ བ་སྟེ།འབད་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་རབ་ཏུ་བསྒྲུབས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགས་ལ་སོགས་པ་ལས་རིགས་འདི་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་གྱུར་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་དེ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་གཙོ་བོར་གཟུང་བའི་དོན་ཏོ།།ཉན་ཐོས་ཀྱི་གཙོ་བོ་རྣམས་ཀྱང་རུང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསེ་རུ་ལྟ་བུ་ཡང་རུང་། ཁྱད་པར་དེ་དག་མེད་པས་དེ་དག་ལས་ངེས་པར་འདས་ནས་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཐམས་ཅད་ལྟ་ལ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་འཇིག་རྟེན་པ་གཞན་དག་ལས་ཤིན་ཏུ་ཡང་འདས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་བླ་ན་མེད་པ་ཞེས་བརྗོད་དེ། དེའི་གོང་མར་གྱུར་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཡིན་པར་མི་བཟོད་ནས་དྲིས་པ་སྟེ། ཉན་ཐོས་ དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་རིགས་ཀྱང་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ལ།རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལ་ཡང་ཐ་དད་དུ་བྱ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། རིགས་ཐམས་ཅད་ནི་མཉམ་པས་མཉམ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསམས་པའོ། །རྣམ་པར་དག་པ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་ རྒྱུས་བླ་ན་མེད་པའི་ཁྱད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར།ཉོན་མོངས་པ་ཉིད་སྒྲིབ་པ་ཡིན་པས་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་མི་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པས་རང་གི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་དགེ་བའི་ཆོས་སྐྱེ་བ་ལ་གེགས་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་བྱ་ཉིད་སྒྲིབ་པ་ཡིན་པས་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ སྟེ།ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་མི་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པས་ཤེས་བྱ་དེ་ཉིད་ནི་དེ་དང་འདྲ་བ་སྟེ། གང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཤེས་པ་ལས་ལྷག་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་བསྟོད་པ། ཁྱོད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་གཅིག་གིས་ནི། །ཤེས་བྱ་མ་ལུས་ཀུན་ ཁྱབ་ཅན།།ཁྱོད་ལས་གཞན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །ཤེས་བྱ་ཤེས་པ་ལས་ལྷག་གྱུར། །ཞེས་བྱ་བས། དེ་ལྟར་ན་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་རིགས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལུས་ཡིན་པ་དང་། གཅིག་ཏུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ནི་སྐུ་གསུམ་དང་། མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་འབྲས་བུའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་གོང་ན་མེད་པ་དང་ལྡན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཡང་ཁྱད་པར་དེ་དག་ནི་འབྲས་བུའི་དུས་སུ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བས་ཐོག མ་དང་།བར་དང་། ཐ་མར་རིགས་ལས་གྱུར་པའི་ཁྱད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དབང་པོ་ལས་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་པོ་ལས་གྱུར་པའི་ཁྱད་པར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཁྱད་པར་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་གྱུར་པའོ།

在这个意义上说，认为两种都是合理的，即由于具备这两者而成为具有福分和力量的人，并将现证无上正等正觉，因此两者都是基础。这样阐述了种姓的本质之后，将说明其异名，因为有些人会直接体证。由于是出世间法的源泉，故称为种姓。因为是其生起的因缘，故称为种子。由于能摄持与自身相应的果，故称为界。由于是自然而非人为，故称为自性。这是对异名分类的阐述。
尚未成就果位即是尚未见到果位。另外，应当了知果位是种姓的标志或菩萨的标志。同样，标志不明显的状态难以了知、难以判定、难以确定，称为微细。与此相反的是广大，因为果位已经显现。或者说，自然安住的是微细的，因为仅仅是由六处差别所分别。已经修成的是广大的，因为是通过特殊努力而成就的。
为了显示此种姓超胜于声闻种姓等，说'具有菩萨种姓者'等。'一切'是指以声闻为主。无论是声闻中的上首，还是独觉中的犀角喻独觉，由于没有这些差别而必定超越他们而趣入。更何况其他一切，这是说明远远超越其他世间人。因此称为无上，因为没有比这更高的了。
若问'这是为什么'，是因为不能忍受菩萨种姓是殊胜的，而提出质疑，认为声闻和独觉的种姓也是解脱之因，而解脱也没有差别，所以一切种姓都是平等的。为了显示由不共清净差别因而成为无上的殊胜，烦恼即是障碍故称烦恼障，由具有烦恼性的无明而对治品善法生起造成障碍。所知即是障碍故称所知障，由具有非烦恼性的无明而对所知造成障碍。
这与此相似，因为超胜于诸佛以外的其他智慧。因此赞叹说：'您的一智慧，遍及一切所知，超胜于除您之外一切的所知智慧。'如是显示声闻等种姓的果是解脱身，是唯一涅槃果。菩萨们的果是三身和不住涅槃果。因此应知具有无上的殊胜，而这些殊胜是在果位时才能了知。
又说'此外'是为了显示种姓所生的初、中、后差别，'根性所成'是指由根性所成的差别。如是由一切差别而成为具有差别者。

།དབང་པོ་ལས་གྱུར་པའི་ཁྱད་པར་ནི་སེམས་མ་བསྐྱེད་ པ་རྣམས་ཀྱིས་རིག་པར་བྱའོ།།ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ཕན་པར་བརྗོད་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་ཡང་སྤངས་པ་དང་། དེ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ཤེས་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་དེ་དག་ནི་རང་གི་ཐེག་པ་ལ་འཇུག་པའི་དུས་སུ་ སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་འབྲས་བུ་འདོད་པས་ཞུགས་པ་ཡིན་ཏེ།བྱ་བ་ཉུང་བ་ཉིད་དང་། འབྲས་བུ་ཆུང་བ་ཉིད་དང་། བདག་ཉིད་འགེངས་པ་ཉིད་དང་། བདག་ཉིད་དུལ་བ་དང་། བདག་ཉིད་ཞི་བ་དང་། བདག་ཉིད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་བྱ་ བའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བས་སོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བདག་ལ་ཕན་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་གཉིས་དང་། སྤངས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རང་གི་རྒྱུད་དུ་གཏོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་ལ་གནས་པ་དང་། རིགས་ལ་གནས་པ་མ་ཡིན་པའི་གང་ཟག་རྣམས་སོ། །དེ་དག་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་ནི། གཞན་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཉི་ག་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་ནི་སེམས་བསྐྱེད་པའི་དུས་སུ་རིག་པར་བྱའོ། །གཞན་ལ་ཕན་པ བསྒྲུབ་པ་དེ་ཉིད་དེ་ལྟར་བསྟན་ནས།རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་ཕན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལ་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ནི་རིགས་ལ་གནས་པ་མ་ཡིན་པའི་གང་ཟག་རྣམས་སུ་འདོད་དོ། །དེ་དག་ལ་ཕན་པ་ནི་མི་དགེ་བའི་ཆོས་སྤོང་དུ་ འཇུག་པ་སྟེ།དུས་དེ་སྲིད་པའི་སྦྱོར་བས་དང་པོ་དག་ཡང་དག་པར་སྤངས་ནས་དུས་དེ་སྲིད་དུ་ངན་འགྲོར་འགྲོ་བ་ལས་བསྐྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདེ་བ་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་ཡང་དག་པར་སྦྱར་བས་ཕྱི་མ་དག་ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་སྟེ། བདེ་འགྲོ་ལ་འགོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགེ་བ་ལ་ སྡང་ང་།སྐལ་བ་མེད་པ། སྣོད་དུ་མ་གྱུར་པ་ངན་འགྲོར་འགྲོ་བ་དེ་དག་ལ་དེད་དཔོན་བཞིན་དུ་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་བསམ་པ་མི་གཏོང་བར་དུས་ཀྱི་འོང་བ་ལ་སྡོད་ཅིང་། རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ཡང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཅན་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་ སྐལ་བ་ཅན་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་ཞུགས་པ་ཡིན་ཏེ།དོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་སྦྱོང་གི་མངོན་པར་འདོད་པའོ། །ཕན་པ་ནི་དེར་མངོན་པར་འབྱིན་པར་བྱེད་པའི་ལམ་མོ། །བདེ་བ་ནི་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པའོ། །ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ལུས་དང་སེམས་ བདེ་བའམ།རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་བདེ་བ་རབ་ཏུ་མྱོང་བའོ། །དེས་ན་ལྷ་དང་མི་གཟུང་བ་ནི་དེ་དག་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་སྐལ་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉན་ཐོས་རྣམས་ནི་སྨོན་ལམ་བཏབ་པའི་ཕྱི་ནས་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ལ་མི་རྟག་པ་དང་། སྡུག་ བསྔལ་བ་དང་།སྟོང་པ་དང་། བདག་མེད་པའི་ཤེས་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་དེ་དག་དང་། རིག་པའི་གནས་ལྔ་ལ་མཁས་པ་དང་། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་མཐར་ཐུག་པའི་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། དེ་བཞིན་དུ་ཉན་ཐོས་རྣམས་ནི་གཅིག་ཉིད་ལ་མཁས་པའམ། ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་ལྔ་ལ་མཁས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་སམ། རྣམ་པ་བཅུ་ལའོ། །དེ་ལྟར་ན་རྣམ་པ་མང་པོ་ལ་མཁས་པ་ནི་མཁས་པ་ལས་གྱུར་པའི་ཁྱད་པར་ཡིན ནོ།།དེ་ལ་འབྲས་བུ་ལས་གྱུར་པའི་ཁྱད་པར་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་རབ་ཏུ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཡིན་པས་རྟོགས་པར་བྱའོ། །རྟགས་འདི་དག་གིས་རིགས་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་མཚོན་པར་བྱེད་པས་ནི་རིགས་ཀྱི་རྟགས་སོ། །ཡང་དེའི་རྟགས་སྦྱིན་པ་ ལ་སོགས་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་རྟགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར།ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རྟགས་ཞེས་བརྗོད་དེ། སྦྱིན་པ་ནས་བཟུང་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་བར་ལ་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེ་ལ་རྟགས་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཡང་དེ་དག་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་ སོགས་པའི་ངོ་བོ་དང་།སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་ཅི་རིགས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།

关于根性差别，应当由未发心者了知。声闻等的利益是说断除一切烦恼，以及极其断除，以及为获得彼而了知四圣谛。如是，彼等在入于自乘之时，是为求得离苦状态的涅槃果而入，即为少事、小果、自满、自调、自寂、为使自身涅槃而入。
菩萨们的自利也有二种：二种智慧和二种断除，因为属于自相续故。所谓'他'是住种姓和非住种姓的诸补特伽罗。为利益彼等而入，即是为利他而入。如是菩萨为二利而入，应知是发心之时。
如是显示彼利他成就后，为分别显示故，说'为多众生利益'等。其中多众生是指非住种姓的诸补特伽罗。利益彼等是令其断除不善法，即从最初以相应时限的加行正断，为救护其于尔时堕恶趣故。安乐是以正修善法而断后者，为安置于善趣故。
对于厌恶善法、无缘、非法器、将堕恶趣者，如商主般不舍利乐之心，住于时机成熟，为摄受故而入。又为具涅槃法性、具现证根器的天人利益而入。'义'即是沙门所欲求。利是引导趣向彼处之道。乐是现法乐住。
由胜解遍净差别而身心安乐，或体验解脱之乐。故说天人，因为彼等具有现证根器故。声闻们于发愿后，为获得四圣谛无常、苦、空、无我之智。菩萨们则为获得彼等及五明处善巧和一切智究竟无碍智故。
如是声闻们善巧于一种或善巧于蕴等五种。菩萨们则善巧于二种或十种。如是善巧于多种是善巧所生差别。
其中果位所生差别，应知是无上正等正觉殊胜超胜。以此等相而表征有种姓即是种姓相。又其相是以布施等波罗蜜多为前导之相故，称为波罗蜜多相，即从布施乃至般若，以身语意正修行者，称为相。
又彼等应如理了知布施等之体性，以及随顺布施等。

།དེ་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རྟགས་རྣམས་མདོར་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་སྟེ། སྦྱིན་པ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་དང་། འདུ་བའི་སྒོ་དང་། རྙེད་པའི་དབང་དུ་བྱས་པར་རིག་ པར་བྱའོ།།དེ་ལ་སྦྱིན་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རྫས་ལ་ལྟོས་པ་དང་། རྫས་ལ་མི་ལྟོས་པའོ། །དེ་ལ་རྫས་ལ་ལྟོས་པའི་སྦྱིན་པ་ནི་གཞན་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་རང་གི་རྫས་གཏོང་བ་སྟེ། ལུས་བསྟན་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །ཡང་སྦྱིན་པ་དེ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། བདག་གིར་གཏོགས་པ་དང་། གཞན་གྱིར་གཏོགས་པའོ། །བདག་གིར་གཏོགས་པའི་སྦྱིན་པ་དེ་ནི་བསམ་པ་ཉིད་དང་། སྦྱོར་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་ནན་ཏན་བྱེད་པ་ནི་རྟགས་སོ། །དེ་ལ་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་སྦྱིན་པ་ལ་དགའ་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་བསམས་པས་ཡང དག་པར་ནན་ཏན་བྱེད་པ་བསྟན་ཏེ།རྟག་ཏུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏོང་བའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་སྦྱོར་བ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །སྦྱིན་པ་ལ་མངོན་པར་མོས་པ་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་དགའ་བའོ། །རྟག་ཏུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་གཞན་དག་ལ་བགོ་བཤའ་བྱེད་པའི་ངང་ཚུལ་ ཅན་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཡང་དང་ཡང་སྟེར་བའི་སྦྱིན་པ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།རབ་ཏུ་དགའ་བའི་སེམས་ཀྱིས་སྦྱིན་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བས་ནི་སྦྱིན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དུས་གསུམ་དུ་རབ་ཏུ་དགའ་བ་དང་བཅས་པའི་སེམས་ཀྱིས་སྦྱིན་པ་ནི་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་སེམས་ཀྱིས་སྦྱིན་པ་ཉིད་ བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།ཉུང་ངུ་ལས་ཀྱང་བགོ་བཤའ་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་སྦྱིན་པ་དང་དཀའ་བའི་སྦྱིན་པའོ། །བཟང་པོ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་ནི་དམན་པ་སྦྱིན་པ་མ་ཡིན་པའོ། །ཡང་དེ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། བརྟགས་ཤིང་བརྟགས་ཤིང་འཐབ་མོ་ བྱས་ནས་མི་སྦྱིན་པ་དང་།བཟང་ཞིང་མང་པོ་ཡོད་བཞིན་དུ་དམན་ཞིང་ཉུང་བ་མི་སྦྱིན་པ་དང་། དམ་པ་གྱ་ནོམ་པ་ཡོད་ལ་ཤིན་ཏུ་དམན་པ་མི་སྦྱིན་པའོ། །སྦྱིན་པ་མི་བྱེད་པ་ལ་ཡང་འཛེམ་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སློང་བ་པོ་མེད་ཅིང་མི་སློང་བ་ན་ཡིད་ལ་ཡང་དག་པར་གདུང་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ བས་ངོ་ཚ་བ་སྟེ།བདག་ནི་སྐལ་བ་ཆུང་བར་གྱུར་པས་བདག་གི་བདོག་པ་རྣམས་འབྲས་བུ་མེད་པར་གྱུར་ཏེ། དུར་ཁྲོད་ཀྱི་ཤིང་གི་འབྲས་བུ་བཞིན་དུ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱད་པ་ལ་མཁོ་བར་མ་གྱུར་ཏོ། །དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་བདག་ཉིད་ཀྱི་བདོག་པ་གཏོང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་སྦྱིན་པའི་རྟགས་ བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།ང་ནི་གཞན་དུ་གཏོགས་པའི་སྦྱིན་པ་ལ་ཡང་དག་པར་ནན་ཏན་བྱེད་པའི་རྟགས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གཞན་དག་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྦྱིན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། གང་ཟག་རྣམ་པ་བཞིར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། སྦྱིན་པའི་ཡོན་ཏན་དང་བསྔགས་པ་ ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་པ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་དང་།བག་མེད་པ་དང་། ཞུམ་པ་དང་། ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་ཞུགས་པའོ། །དེ་ལ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་རྣམས་ལ་སྦྱིན་པའི་ཡོན་ཏན་དང་བསྔགས་པ་རབ་ཏུ་བསྟན་ཅིང་བཤད་པས་ཡང་དག་པར་བསྟན་ ནས།སྦྱིན་པ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སྦྱིན་པའི་བསྔགས་པ་རྗོད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །བག་མེད་པ་དང་ཞུམ་པ་སྦྱིན་པ་ལ་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་དང་གཟེངས་བསྟོད་པའི་ཕྱིར་འདུན་པ་བསྐྱེད་དུ་འཇུག་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་ཞུགས་པ་རྣམས་རབ་ཏུ་ དགའ་བ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་སྦྱིན་ཕོད་པ་མཐོང་ན་ཡང་ཡི་རངས་པ་དང་ཡིད་བདེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།ཕོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་རངས་པ་དང་ཡིད་བདེ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་བདོག་ཅིང་ཡོད་པའི་རྫས་ཡོངས་སུ་བཏང་བ་བསྟན་ནས། ཡོངས་ སུ་ལོངས་སྤྱད་པའི་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བའི་སྦྱིན་པའི་རྟགས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།བླ་མ་རྣམས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལ་ཁྱིམ་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་བླ་མ་ནི་མ་དང་ཕའོ། །རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་ནི་མཁན་པོ་དང་སློབ་དཔོན་རྣམས་སོ། །རྒན་རབས་རྣམས་ཀྱི་ནི་ཁྱིམ་ པའི་ཕྱོགས་རྣམས་ལ་ནི་རིགས་ཀྱིས་རྒན་པའོ།།རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཕྱོགས་ལ་ནི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དང་བཅས་པའི་དགེ་སློང་གི་དངོས་པོའོ།

对于波罗蜜多的标志，应当略作安立。应当了知是从布施、受用、聚集之门和获得的角度而言。
其中布施又有两种：依物布施和不依物布施。
其中依物布施是为了摄受他人而舍弃自己的财物，这是显示身体的因。
复次布施有两种：属于自己的和属于他人的。
属于自己的布施，以思维和加行精进修习，这是标志。
其中'本性喜好布施'这句话是显示以思维精进修习，以及以一切时不间断舍弃一切事物为本性的加行。
对布施胜解即是喜好布施。
'常时不断以分享他人为性'这句话是说明反复布施。
'以极欢喜心而行布施'这句话是显示就布施而言，以三时具有极大欢喜心的布施即是以极欢喜心布施。
'即使少许也会分享'是说一切时布施和难行布施。
'布施美好之物'是说不布施劣物。
复次这又应当了知有三种：不是经过再三思量和争执后才布施；有好的且多的时候不布施劣的且少的；有殊胜妙物时不布施极为低劣之物。
'对不行布施也感到羞愧'是说当无乞者且无人乞求时，内心生起真实忧恼而感到惭愧：'我福报微薄，我的财物成为无果，如同尸林中的树果一样，无人受用。'
如是首先已经显示了以舍弃自己所有为相的布施标志。
为显示精进修习属于他人布施的标志，说'于他人等'等，就布施而言，应知有四种补特伽罗：不知布施功德与称赞而愚痴者、放逸者、怯懦者、及正行入者。
其中对于愚痴者，以开示解说布施功德与称赞而正确教导后，为令其行布施而'宣说布施的称赞'。
对于放逸者和怯懦者，为令其正行布施和赞叹，而'令生起希求'。
对于正行入者，为令生起极大欢喜，故'见到慷慨布施时也随喜欢悦'，'慷慨'一词是以'随喜欢悦'来解释的。
如是首先显示了舍弃所有现有财物后，为显示舍弃受用事物的布施标志，故说'对上师等'等。
其中在居士方面的上师是父母，出家众的是亲教师和阿阇黎，长者们中居士方面是种姓年长者，出家方面是具梵行的比丘。

།ཡོན་གནས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཁྱིམ་པའི་ཕྱོགས་ལ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་དང་། ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་དང་། དགེ་བའི་ ཆོས་ཀྱི་དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་རྣམས་སོ།།རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཕྱོགས་ལ་ནི་རྟོགས་པའི་ཆོས་དང་ལུང་གི་ཆོས་འཛིན་པ་ཤེས་རབ་ཅན་རྣམས་དང་། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དང་བཅས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བརྩིས་པའོ། །བཀུར་སྟིར་བྱ་བར་འོས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་ལངས་ནས་མདུན་དུ་བསུ་བས་སྟན་ སྟོབས་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྟན་ལ་འདུག་ཅིག་པར་གོ་བར་བྱེད་པའོ།།དེ་ལྟར་ཡོད་ཅིང་བདོག་པའི་རྫས་ཡོངས་སུ་གཏོང་བའི་སྦྱིན་པའི་རྟགས་དང་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་སྦྱིན་པའི་རྟགས་བསྟན་ནས། རྫས་ལ་མི་ལྟོས་པའི་སྦྱིན་པའི་རྟགས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྫས་ལ་མི་ལྟོས་པའི་ སྦྱིན་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ།མན་ངག་ཉེ་བར་བསྟན་པས་ལུས་ཉེ་བར་བརྟན་པར་བྱེད་པ་དང་། མི་འཇིགས་པ་རབ་ཏུ་སྦྱིན་པས་སྲོག་ཉེ་བར་བརྟན་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་དང་པོའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་པ། དྲིས་ཀྱང་རུང་མ་དྲིས་ཀྱང་རུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གསོལ་བ་ བཏབ་ཀྱང་རུང་མ་བཏབ་ཀྱང་རུང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།དོན་དུ་གཉེར་བའམ་མི་གཉེར་བ་དག་ལ་ཡང་རུང་བའོ། །སེམས་ཅན་གྱི་བྱ་བ་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱ་བྱ་བར་འོས་པ་སྐབས་ལ་བབ་པའི་ཚེ་ཡོན་ཏན་དང་སྐྱོན་མི་ཤེས་པ་དག་ལ་ཡང་ཉེས་པར་མི་འགྱུར་བ་སྟེ། མི་སླུ་བ་དང་། ཕྱིན་ཅི་ མ་ལོག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།རིགས་པའི་མན་ངག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་མན་ངག་སྟེ། དེ་དག་ལ་ཡང་བྱ་བར་འོས་པ་དང་། བྱ་བར་འོས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཡོན་ཏན་དང་སྐྱོན་ནི་འདི་དག་གོ་ཞེས་མན་ངག་ཉེ་བར་བསྟན་པའོ། །མི་འཇིགས་པ་སྦྱིན་པར་བྱེད་ཅིང་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབུགས་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་དང་།རྟེན་སྦྱིན་པར་བྱེད་པའོ། །ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིགས་པ་དེ་དག་ལས་གྲོལ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། ཐར་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྒོ་སྣ་ཚོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒོ་མང་པོ་ནས་ཞུགས་པ་སྟེ་འཇིགས་པ་དེ་དང་དེ་ལས་བྱུང་ བའི་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་པའོ།།མང་པོ་དྲག་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུན་མི་འཆད་ཅིང་དུས་རིང་པོར་འབྱུང་བའོ། །དྲག་པོ་ནི་ཆེན་པོ་ཉིད་དོ། །གཞན་ལ་གནོད་པ་མི་འབྱུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གཞན་དེ་ཉིད་ལ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་རྫས་སྦྱིན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། གཞན་ གྱི་ནོར་གཏམས་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རིགས་ལ་གནས་པ་དག་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་གིས་ནམ་ཡང་གཞན་གྱི་ནོར་གཏམས་པ་འཕྲོག་པར་མི་བྱེད་དོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དོར་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕྲོག་པར་མི་བྱེད་ཅིང་ཅོ་འདྲི་བར་ མི་བྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།བུ་ལོན་ཆགས་ན་ཡང་བླུ་བར་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེད་ཇི་ཙམ་འཕེལ་དང་བཅས་པར་སྟེར་བར་བྱེད་པའོ། །དོར་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩོད་པ་བྱས་ནས་ལངས་ནས་མི་འགྲོ་བའོ། །རིགས་རྒྱུད་ཀྱི་ནོར་ཡོད་པར་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་བགོ་བ་ཤ་འབྱེད་ཅིང་གཡོ་མི་བྱེད་ ལ་བླུ་བར་མི་བྱེད་དེ།ཆུང་ངུ་ཙམ་སྟོན་པའམ། ངན་པ་སྟོན་པའམ། ཡེ་མི་སྟེར་བ་མ་ཡིན་པའོ། །རིན་པོ་ཆེ་བརྟག་པ་ལ་མི་མཁས་ཤིང་། རིན་པོ་ཆེ་མི་ཤེས་པ་དག་དང་། ཉོ་ཚོང་བྱེད་པ་ན་རྫས་ཀྱི་བདག་པོས་རིན་ཆུང་ངུ་བཏབ་པ་ལས། བདག་ ཉིད་རིན་པོ་ཆེ་བརྟག་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པས་དེས་ཕབ་པའི་རིན་དེས་དེ་ཉོ་བར་མི་བྱེད་ཅིང་།ཇི་ཙམ་རི་བ་ཡང་དག་པར་བསྟན་ནས། །གལ་ཏེ་བདག་ལ་རྫས་བདོག་ན་ཇི་ཙམ་རི་བས་དེ་ལེན་པར་བྱེད་དོ། །མེད་ན་དེ་ལ་ཇི་ཙམ་རི་བ་ཡང་དག་པར་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་ པར་ཡང་དག་པར་བསྟན་ནས།དེ་ཅི་ནས་གཞན་གྱིས་ཀྱང་བླུ་བར་མི་འགྱུར་བར་ཡང་དག་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་དོ། །ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱད་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཕན་གདགས་པའི་སྦྱིན་པས་ཡང་དག་པར་ནན་ཏན་བྱ་བའི་རྟགས་ཡང་དག་པར་བསྟན་པ་ནི། ཕན་གདགས་པའི་བྱེ་ བྲག་རྣམས་ཀྱང་སྦྱིན་པ་ཞེས་བརྗོད་དེ།གཏང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ཞེས་བྱས་ནས་སོ།

所谓'福田'，在在家众方面是指具有戒律、具有功德以及行善法的沙门和婆罗门。在出家众方面是指持有证悟法和教法的智者们，以及受到具有清净行者们尊重的人。
对于应当恭敬的人，起身迎接并请坐，'请坐'是指让其知道可以坐下。
如是已经显示了施舍现有财物的布施相和受用布施相之后，为了显示不依赖财物的布施相，不依赖财物的布施有两种：以教授开示来护持身体，以布施无畏来护持生命。
关于第一种，经中说道：'无论是被问及还是未被问及'，即无论是被请求还是未被请求，也就是说对于希求或不希求的人都可以。
'对于众生的事业'是指在应当做事的适当时机，对于不知功过的人也不会有过失，即不欺诳、不颠倒的意思。
'如理教授'是指无过失的教授，对于这些也就是开示什么是应做不应做的功过。
'布施无畏'是指给予安慰和依靠。'普遍救护'是指从那些恐惧中解脱，即解救的意思。
'种种门'是指从多门而入，意指从此彼恐惧而生。
'众多猛烈'是指连续不断且长时间生起。'猛烈'即是巨大。
为了使他人不受损害，关于以舍施他人为相的财物布施，经中说：'即使是他人寄存的财物'，住于种姓的菩萨们也绝不会因烦恼和随烦恼的力量而夺取他人寄存的财物。
为了显示这一点，'不舍弃'是指不夺取也不诈骗的意思。
'若有债务也当偿还'是指连同所生利息一起给付。'不舍弃'是指不争论后离去。
对于有家族财产的人们分配遗产时不行欺诈也不诈骗，即不显示少量或劣质，也不是完全不给。
与不善辨识珍宝且不懂珍宝的人做买卖时，若物主标价低廉，自己虽然非常善于鉴别珍宝，也不以其标定的价格购买，而是如实告知其实际价值，如果自己有财物就以实际价值购买。
如果没有财物，就如实告知其价值。如是不颠倒地如实显示后，也使他人理解不会受骗。
通过受用差别而利益布施的精进相的显示是：利益的差别也称为布施，因为是应当布施的缘故。

།ཇི་སྐད་དུ་མདོ་གཞན་དག་ལས། བཟའ་བ་དང་བཏུང་བའི་སྦྱིན་བདག་ཏུ་འགྱུར་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་པས་བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡོད་ཅིང་བདོག་པར་གྱུར་ན་དེ་ལ་བགོ་བཤའ་བྱེད་པར་ འགྱུར་རོ།།ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་འབྱུང་བའི་སྒོར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་ལ་ཡང་དག་པའི་ནན་ཏན་གྱིས་སྦྱིན་པའི་རྟགས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །ནུས་པ་ཡོད་པར་གྱུར་ན་ལོངས་སྤྱོད་རྒྱ་ཆེན་པོ་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་ལ་སྦྱོར་གྱི། ལས་ཀྱི་མཐའ་ཆུང་ངུ་ལ་ནི་མ་ཡིན། དེ་ལྟ་བུ་ལ་བསམ་པ་ཡང་མི་འཇུག་གོ། །འདུ་བའི་སྒོ་ཆུང་ངུ་དག་ལ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མོས་པ་མ་ཡིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་སྦྱར་རོ། །ལོངས་སྤྱོད་འབྱུང་བའི་སྒོ་མ་ཡིན་པ་དེ་དག་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་དབང་དུ་བས་ནས སྨྲས་པ།ཞུགས་པ་ནི་འདི་དག་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་འདོད་པ་སྟེ། དེ་དག་ལ་སྐྱོན་མཐོང་བ་དང་མི་མཐུན་པར་མཐོང་བས་རབ་ཏུ་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ། ། སྔོན་བསྟེན་པ་ལ་ཡང་ངོ་ཚ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་པ་སྟོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འགྱོད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལོངས་སྤྱོད་ཐོབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པའི་རྟགས་དེ་ཉིད་ཀྱང་སྦྱིན་པའི་རྟགས་སུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ལོངས་སྤྱོད་རྒྱ་ཆེན་པོ་དག་རྙེད་ན ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནོར་ཆེན་པོ་རྙེད་པའི་དུས་ན་ཡང་དམན་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྙེད་པ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་ཆགས་པར་མི་འགྱུར་བས་ན།ཤས་ཆེར་བརྐམ་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་སྟེ། མ་ཆགས་པའི་སྦྱོར་བས་ལོངས་སྤྱོད་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །མདོར་ བསྡུ་ན་འཇུག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་།ལྡོག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས། ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ལྡོག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ལས་ལྡོག་པའི་སྡོམ་པ་བླངས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །འཇུག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་ སྡུད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་།སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཏེ། དེ་དག་ནི་བསིལ་བར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་རྒྱ་ཆེ་བའམ། རྒྱ་ཆུང་བའི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པའི་ཁྱད་པར་ངེས་པར་བསྟན་པས། ལྡོག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྟན་པའི་ ཕྱིར།ལུས་དང་ངག་གི་ལས་མི་དགེ་བ་ཆུང་ངུ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ལུས་དང་ངག་གི་སྨོས་པ་ནི། ལྡོག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་ལུས་དང་ངག་གི་སྡོམ་པས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་རྒྱ་ཆེ་བ་ནི་ལས་ཀྱི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པའོ། །རྒྱ་ཆེ་ བ་མ་ཡིན་པ་ནི་ལས་ཀྱི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པ་མ་ཡིན་པའོ།།དེ་ལ་ལས་ཀྱི་ལམ་གྱི་སྦྱོར་བ་དང་། དངོས་དང་། མཇུག་གི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ཆུང་བ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ལུས་དང་ངག་གི་ལས་ཆུང་ངུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ རིགས་དང་ལྡན་པ་ལ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་རྟག་པར་ཉོན་མོངས་པ་དྲག་ཅིང་མཐུག་པ་མ་ཡིན་པ་དག་ལ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྲོག་དང་ལོངས་སྤྱོད་དང་།ཆུང་མ་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པའི་ལུས་དང་ངག་གི་ལས་འབྱུང་བ་མེད་དེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་ས་བོན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཤིན་ཏུ་རྗེས་སུ་མི་མཐུན་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་མི་འདོད་པ་འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་འབྱིན་པར་མི་ནུས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཤིན་ཏུ་དྲག་པོ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དྲག་པོ་ནི་སེམས་ཀྱི་དྲག་པོ་དང་། ལུས་ཀྱི་དྲག་པོའོ། །དེ་ལ་སེམས་ཀྱི་དྲག་པོ་ནི་སེམས་ཅན རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་མེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་བསད་པ་དང་།རྡེག་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ལུས་ཀྱི་དྲག་པོ་ཉིད་ནི་བག་མེད་ཅིང་ངོ་ཚ་དང་བྲལ་བས་རྡེག་པ་དང་། རབ་ཏུ་རྡེག་པར་བྱེད་ཅིང་ལག་པ་ཁྲག་གིས་སྦགས་པའོ། །སེམས་ཅན་ལ་ཤིན་ཏུ་གནོད་པ་དང་ལྡན་ པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ།དྲག་པོའི་ལས་བྱེད་པ་ཉིད་སེམས་ཅན་ལ་ཤིན་ཏུ་གནོད་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ།

如同在其他经中所说：'成为饮食之施主'等广泛宣说，若有丰富的饮食，就会进行分配。对于成为受用生起之门的事物，也要以正确的精进显示布施的表征。
若有能力，则会使广大受用增长，应当从事这样的广大事业，而不是从事小的事业。对此也不会生起意乐。对于小的聚集之门则不会生起信解。
对于非受用生起之门的那些事物，背离而不趋向，这就是对受用精进。基于此而说：'这些是已入者'等，获得离贪是指希望从不顺品中离贪，由见到过患和不顺而得以断除。
对于过去所依止的也会生起惭愧。因此显示知惭有愧，是因为会生起追悔。为了显示获得受用的成就相即是布施相，所以说'即使获得广大受用'等。
即使在获得大财富时，也不会像卑劣者那样极为贪著，因此说'不会过分贪求'，以无贪的加行而住于无所依止受用。
总之，应当了知戒律有入戒和止戒两种。其中止戒是从恶行中止息的受戒律仪。入戒是摄集善法戒和利益有情戒，这些都是具有清凉本性。
为了通过确定广大或微小恶行的差别而显示止戒，所以说'具有小的身语不善业'等。提到身语是因为止戒是由身语律仪所摄。广大恶行是由业道所摄，非广大则是不被业道所摄。
关于业道的加行、正行和后行，为了显示恶行的微小性而说'小的身语业'等。对于具有菩萨种性者，心相续中恒常不具有猛烈粗重的烦恼，不会生起损害众生生命、财物和妻室的身语业，因为具有佛陀大悲的种子。
极不相顺是指不能产生大的不悦果报之义。所谓'非极猛烈'，猛烈有心的猛烈和身的猛烈。其中心的猛烈应知是以无悲心而生起杀害、殴打之心。
身的猛烈性是由放逸且无惭愧而打击、猛烈殴打，手沾染鲜血。'不具有极大损害众生'，即猛烈业的行为本身就是具有极大损害众生，因此这是它的特征。

།དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་ལས་ཀྱི་ལམ་གྱི་སྦྱོར་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་པའོ། །མཇུག་གི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། སྡིག་ པའི་ལས་ཤིག་བྱས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་ཀྱི་ལམ་གྱི་མཐར་ཐུག་པར་གྱུར་པ་ན་ཡང་བྱས་པའི་ལས་དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་སེམས་པར་མི་བྱེད་ཀྱི། བདག་ཉིད་ཀྱིས་བྱས་པའི་ལས་དེ་ལ་དམད་ནས་བདག་ཉིད་འགྱོད་པ་མང་བར་གནས་ཤིང་། མྱུར་བ་མྱུར་བར་ཏེ། ལས་བྱས་མ་ཐག་ཏུ་འགྱོད་པ་ཡིན་གྱི་དེའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་མཐོང་བའི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཉེས་པར་མཐོང་བར་གྱུར་ནས། དེའི་རྗེས་ལ་འགྱོད་པ་ལྟ་བུ་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་ཡང་འཛེམ་བཞིན་དུ་སྤྱོད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དངོས་གཞིའི་དབང་དུ་བྱས་ནས བསྟན་པ་སྟེ།མ་བྱས་ན་ཡང་གཞན་ཉེས་དམིགས་ཆེ་ལ་བྱེད་པ་ན་ཡང་སེམས་བག་ཚ་བ་དང་། འཛེམ་པ་བཞིན་དུ་སྟེ། ངོ་ཚ་བ་དང་བཅས་པའི་སེམས་དང་མི་མཐུན་པའི་སེམས་ཀྱིས་སྡིག་དེ་བྱེད་ཀྱི། དགའ་བ་དང་ཡིད་བདེ་བས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རིགས་ཀྱི་སྟོབས་དང་ བསམ་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་རྒྱ་ཆེ་བ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ལག་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རིགས་དང་ལྡན་པ་ལ་ མནར་སེམས་དང་།གནོད་སེམས་ཀྱིས་ལག་པ་དང་། བོང་བ་དང་། དབྱུག་པ་དང་། མཚོན་ཆ་ལ་སོགས་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བརྣག་དཀའ་བ་དང་། དྲག་པོའི་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་བརྩེ་བ་མང་བའི་ཕྱིར་ དང་།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་སུན་པར་མི་བྱེད་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། རང་བཞིན་གྱིས་མཉེས་གཤིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྙིང་རྗེས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་བརྩེ་བའི་སེམས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དང་། རྣམ་ པར་སྨིན་པ་ལ་རེ་བ་མེད་པའི་སེམས་དང་།ཚེ་འདི་ལ་ལན་དུ་ཕན་འདོགས་པ་ལ་རེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། རང་བཞིན་གྱིས་མཉེས་གཤིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །བདག་དང་གཞན་དུ་མཉམ་པའི་ལྷག་པའི་བསམ་པས་རིགས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། སེམས་ཅན་ལ་དགའ་བ་ཡིན་ནོ། ། རྣམ་པ་བཅུས་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་སེམས་ཅན་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ལ་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས་འཇུག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་རྟགས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བཀུར་སྟི་བྱ་བར་འོས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རིགས་ཀྱི་རྟགས ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཀྱི་བར་དུའོ།།དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པའི་དབང་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཁྱད་པར་ཅན་དང་། མཉམ་པ་དང་། དམན་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ནུས་པ་ཅི་ཡོད་པ་དང་། དི་ལྟར་འོས་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ཕན། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་གསུམ་སྤངས་ལ། དེའི་གཉེན་པོའི་ ཕྱོགས་ཀྱི་རྣམ་པས་རབ་ཏུ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ།།དེ་ལ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་པ་ནི། བཀུར་སྟི་བྱ་བར་འོས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཡང་དེ་དག་ནི་སྔར་བསྟན་པའི་བླ་མ་དང་། རྒན་རབས་དང་། མཆོད་གནས་རྣམས་སུ་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་དག་ལ་ཉེ་ བའི་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྲག་དོག་སྤངས་ལ།བསྙེན་བཀུར་དང་། གཡོག་གི་ལས་ལ་ཡང་དག་པར་ནན་ཏན་བྱེད་པར་འགྱུར་པའོ། །དེ་ཉིད་སྨྲས་པ། འདུད་པའི་ལས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །མཉམ་པ་རྣམས་ལ་འགྲན་པའི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་ནས། དེའི་སེམས་བསྲུང་བར་ བྱ་ཞིང་།དམད་པར་མི་བྱ་བར་རབ་ཏུ་གནས་པས་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མཐུན་པར་འཛིན་པ་དང་། ཤེས་ཉེན་ཅན་དང་། ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་དང་མཐུན་པར་འཇུག་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །དམན་པ་རྣམས་ལ་བརྙས་པ་ཡང་། ཉེ་ བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཡིན་པས་རྣམ་པར་སྤངས་ལ།མདངས་བཟང་པོ་བསྟན་ནས་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་བྱས་ལ། ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འཛུམ་པ་སྔོན་དུ་གཏོང་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་ཕན་འདོགས་པ་ རྣམས་ལ་བྱས་པ་གཟོ་ཞིང་བྱས་པ་ཤེས་པས་རྟག་ཏུ་གནས་ནས་ལན་དུ་ཕན་གདགས་པའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་གནས་པ་ཡིན་ནོ།།ཕན་གདགས་པ་ཡང་དང་ཡང་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་ལྡན་པའི་སྦྱོར་བས་གནས་པས་ན་བྱས་པ་ཤེས་པའོ།

如是暂时依据业道加行而宣说。依据结尾而言：'即便造作恶业'是说，菩萨到达业道终点时，也不随顺思维所造之业，而是贬低自己所造之业，多住于悔恨，迅速迅速地，即刚造业就悔恨，并非因其因缘见到法性后见到过失而后悔，此为其义。
'于此亦谨慎而行'是依据正行而宣说，若不作则对他人有大过患，作时亦心生畏惧，谨慎而行，即以具有惭愧心及不相应心造作此罪，并非以欢喜及愉悦心，以种姓力及意乐差别而成为如是本性。
依据广大非恶行之遍行差别而言，以'于诸有情手'等而宣说，具种姓之菩萨不以害心及恼心用手、石块、棍棒、兵器等对诸有情造作难忍及猛烈痛苦，因为对诸有情多有悲悯，以及具有不坏如来种姓本性之法故。
因此说：'本性和善'者，由于具有以悲悯而怜悯诸有情之心，以及无希求异熟之心，无希求今生回报之心，故称本性和善。以自他平等之增上意乐具足种姓故，欢喜有情。
为显示以十种如理于有情等境中正行之律仪相故，'于应恭敬者'等，乃至圆满持戒波罗蜜多种姓相为止。
其中依据世间智而言，于殊胜、平等、低劣诸有情，随力所能，如其所应而作，断除三种随烦恼，以其对治分而正行。
其中依据殊胜者而宣说：'于应恭敬者'，即彼等是前说之上师、长者、应供处等。于彼等断除随烦恼嫉妒，于承事及侍奉事精进努力。即所说：'以恭敬业'是也。
于平等者断除竞争随烦恼，护其心意，不轻贱而安住，为显示正行故说：'和顺摄受、亲近、随顺他心而行'。
于低劣者轻蔑亦是随烦恼故断除，显现善颜而趣近，为显示正行故以'先露微笑'等而宣说。
于作利益之有情，知恩报恩而常住，为报恩而安住。以具有数数忆念利益之加行而住故为知恩。

།བདག་གིས་འདི་ལ་ལན་དུ་ཕན་གདགས་པར་འོས་ པ་ཡིན་ཞེས་དྲིན་ཤེས་པས་ན་བྱས་པ་གཟོ་བའོ།།སེམས་ཅན་སློང་བ་རྣམས་ལ་སྟེ། ཕོངས་པར་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་བསྒྲུབས་པས་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ། གཞན་འདུན་པར་བྱེད་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ནན་ཏན་ཏེ། དྲང་པོར་བྱེད་ཀྱི་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།བྱའོ་ཞེས་ཁས་བླངས་ནས་དུས་རིང་པོར་མི་སྒྲུབ་པར་འཇོག་པ་ནི་གཡོ་དང་སྒྱུ་ཞེས་བྱའོ། །རང་གི་ལས་ཀྱི་མཐའ་རྣམས་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། ཆོས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་པ་བཞིན་ནོ། །བབ་ ཅོལ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡིག་པ་མི་བྱེད་པའོ།།ཡང་ན་གདོང་མཆི་མ་དང་བཅས་པར་དུབ་དང་། རང་གི་བྲན་ཕོ་དང་། བྲན་མོ་དང་། ལས་བྱེད་པའི་སྐྱེས་བུ་དག་ཀྱང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ལ་མི་སྦྱོར་བའོ། །གཞན་དབང་དུ་གྱུར་པ་རང་དབང་མེད་པ་དག་སྟོབས་ཀྱིས་བཀུག་ནས་ མི་སྦྱོར་བ་ཡང་བབ་ཅོལ་མ་ཡིན་པའོ།།བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། རང་བཞིན་གྱིས་ཀྱང་བསོད་ནམས་ལ་དགའ་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། གཞན་བསོད་ནམས་བྱེད་པ་དག་གི་གྲོགས་བྱ་བ་ལ་ཡང་གུས་ པ་དང་བཅས་པར་བྱེད་ན།རང་གི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ལས་ལ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡང་འབད་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་བའོ། །དེ་ལྟ་བུ་ལ་འབད་པར་བྱ་བ་ནི་སྦྱིན་པ་དག་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །བསོད་ནམས་དག་ཀྱང་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །སྨྱུང་བར་གནས་པར་ཡང་བྱའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་དག་ཀྱང་ ཡང་དག་པར་བླངས་ནས་གནས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་མདོ་གཞན་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་རིག་པར་བྱའོ།།སྔར་བསྟན་པའི་སྒྲུབ་པ་དག་ཀྱང་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་མ་ལ་མར་འཛིན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་མདོའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་རིག་པར་བྱའོ། །གཞན་གྱིས་ གནོད་པ་བྱས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་བའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་ངམ་ཐོས་ནས་ཤིན་ཏུ་དྲག་པོའི་སྙིང་རྗེ་ཉེ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་སྒྲུབ་བའོ།།དེ་དག་གི་སྡུག་བསྔལ་བདག་གི་རྒྱུད་ཀྱི་བཞིན་དུ་མཐོང་བའི་སྙིང་རྗེའི་ཁྱད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ལ་གནོད་པས་ཤིན་ཏུ་གནོད་པས་ཤིན་ཏུ་གནོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཡང་དག་པར་བླང་བ་ཆེད་ཆེར་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་དམ་བླངས་པ་ལ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུས་དང་སྲོག་དང་། ལོངས་སྤྱོད་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་གྱུར་པས་ན་ཚེ་ཕྱི་མཆེད་ཆེར་འཛིན་པ་ཡིན་ཞེས་བྱའོ། ། འཇིག་རྟེན་འདིའི་བདེ་བ་ལ་ཆགས་ནའང་ནག་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཉེས་དམིགས་མཐོང་བའི་ཕྱིར། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཕྲ་རབ་ཙམ་དག་ལ་ཡང་འཇིགས་པར་ལྟ་ན་མང་པོ་ལ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ད་ལྟར་ཡང་ཤིན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་ལ། སྡུག་བསྔལ་གཞན་དག་ཀྱང་འབྱུང་བའི་སྐྱེ་མཆེད་དུ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ བའི་དོན་ཏོ།།ཆོས་དང་འགལ་བ་མེད་པ་དང་། དོན་ཉེ་བར་ལྡན་པ་དང་། རིགས་པ་དང་བྲལ་པ་མ་ཡིན་པའི་སེམས་ཅན་གཞན་གྱི་བྱ་བ་དག་ལ་གྲོགས་བྱ་བའི་ཕྱིར། འགྲོ་བར་བྱེད་པ་ན་བདག་ཉིད་ཀྱིས་དམ་པའི་བྱ་བས་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དོན་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་བསྟན་པའི་ ཕྱིར་གསུངས་པ།བདག་དང་གཞན་དག་ལ་གནོད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་པའི་བྱ་བ་དག་ལ་གྲོགས་བྱ་བ་བསྟན་ནས། ཡང་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དགག་པའི་ཕྱིར། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དུ་གྱུར་པར་བྱས་ལ་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ལས་བཟློག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བྱ་བ་མ་ ཡིན་པ་འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ།བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ནི་བདག་དང་གཞན་ཕུང་བར་བྱེད་པའི་ལས་དེ་དག་ནི་གཅིག་ཏུ་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ན་སྟེ། མི་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་གང་ཡིན་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་སྡིག་པ་མི་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ཞེས་བྱ་ བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་རེ་ཞིག་གསོལ་བ་མ་བཏབ་ཅིང་མ་བཅོལ་བ་དག་ལ་ཡང་གྲོགས་བྱེད་དུ་འགྲོ་བར་བསྟན་ནས། གཞན་གྱིས་བཅོལ་ཞིང་གསོལ་བ་བཏབ་པ་རྣམས་ལ་གྲོགས་བྱེད་དུ་འགྲོ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་དབང་དུ་བྱེད་ཅིང་གཞན་ལ་རག་ ལས་པར་བྱེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།གཞན་གྱི་བྱ་བའི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་དུ་བྱེད་པའོ།

我知道应当对此作出有益的回应，因为知恩图报。对于乞讨的众生，即通过完成贫困者的愿望来圆满其心愿，使他人欢喜的实践即是真实的精进，这是以'正直地做'等词所说明的。
答应了要做却长期不实践而搁置，这就叫做虚伪和欺诈。就正确完成自己事业的角度而言所说的：'依法'即是如理。'不轻率'即是不造恶业。
或者，即使面带泪水疲惫，也不强迫自己的男仆、女仆和工人做不如法的事。不以势力强迫那些受制于人、无自主权的人，这也是不轻率。
就正确完成福德事业的角度而言所说的：'本性也喜欢福德'等，对他人行持福德之事也恭敬相助，那么对自己的福德事业就会更加精进。
对此类事应当精进：应当布施，应当行持福德，应当持斋，也应当受持并安住于戒律等，应依循其他经典来理解。
前面所说的实践也应如理解为如'视母如母'等经文所说的那样来理解。
见到或听到众生因他人加害而受苦的痛苦时，生起强烈的悲心，这是真实的实践。为了显示将他们的痛苦视如自身的殊胜悲心，所以说'因他人受害而深受伤害'。
'殷重受持正法'是为了显示所受持的誓言。由于不顾及身体、生命和受用，所以称为殷重受持。
即使贪著今世安乐，因为见到黑暗面的过患，故说'即使对极微小的过失也视为可畏，更何况众多过失'，意思是现在也极其痛苦，且会成为其他痛苦生起的处所。
对于不违背正法、具有意义、不离正理的其他众生的事业，为了相助而前往时，自己以善行而行持。
为了显示无意义的事，所说'对自他有害'等，如是首先显示了对暂时的事业的协助后，为了遮止非理之事，应成为善知识来劝阻不当行为。
'这些不当行为'即是，不当行为是使自他毁灭的业，那些完全是不当行为，即十不善业道。因此说到'恶业十不善业道'等。
同样，首先显示了对未请求和未委托的事也前往协助后，为了显示对他人所托付和请求的事前往协助，所说'随顺他人意愿且依赖他人'即是，随顺他人的事业即是随顺他人意愿。

།དེའི་ཕྱིར་བདག་གི་འདོར་དུ་བཅུག་ནས་རང་རང་གི་དོན་ལ་ཅི་དགའ་མགུར་སྤྱོད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་མཚུངས་པ་ནི་དེའི་ལས་དང་རང་གི་མཚུངས་པའི་ངང་ ཚུལ་ཅན་ནོ།།བཟོད་པ་མཚུངས་པ་ནི་དེའི་ལས་དང་འདྲ་བར་སྐྱོ་བ་མེད་པར་བྱེད་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ནོ། །གཞན་གྱི་དབང་དུ་བྱེད་པའི་རྒྱུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སེམས་མཉེན་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྙིང་ཉེ་བ་ཉིད་དང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་འཇམ་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གཞན་ གྱིས་གནོད་པ་བྱས་པར་གྱུར་ན་ཡང་ཁྲོ་བ་དང་ཁོན་དུ་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཡུན་རིང་དུ་འཛིན་པར་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏོ།།སོ་སོར་བརྟགས་པ་ནས་སེམས་གཟུའོ་ཙམ་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེའི་མོད་ལ་དེའི་སེམས་ བཟང་པོར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་སེམས་ཅན་ལ་ཁྲོ་བ་མེད་པར་འཇུག་པ་བསྟན་པས་འཇུག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་བཤད་ནས། ཡང་ངག་གི་ལེགས་པར་སྤྱད་པ་རྣམ་པ་བཞི་ལ་འཇུག་པས། འཇུག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་རྟགས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བདེན་པ་ཆེད་ ཆེར་འཛིན་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།བདེན་པ་ཆེད་ཆེར་འཛིན་པས་སྲོག་དང་། ལོངས་སྤྱོད་དང་། རྒྱལ་སྲིད་ཀྱི་ཆེད་དུ་ཡང་བདེན་པ་སྤངས་ནས་བསམས་བཞིན་དུ་བརྫུན་གྱི་ཚིག་མི་སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ། །དབྱེན་བྱ་བར་མི་དགའ་ཞིང་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དབྱེན་བྱ་བར་བསམ་པ་མེད་ཅིང་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ དོན་ཏོ།།མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབྱེན་གྱི་ཚིག་སྨྲ་བར་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་བསམ་པའོ། །མ་གཙིགས་པ་ནི་སྐབས་དང་འབྲེལ་པ་མེད་པར་འཇུག་པའི་ཚིག་གོ། །བདག་དང་གཞན་དག་ལ་ཕན་པ་མེད་པའི་ཚིག་ནི་མི་དགོས་པའོ། །དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དོན་མེད་པའོ། །ཡིད་དུ་འོང་ བའི་ཚིག་སྨྲ་བས་ན་བབ་ཆོལ་དུ་ཡང་སྨྲ་བ་མ་ཡིན་པའོ།།ཕ་རོལ་གྱི་ཞེ་གཅོད་པ་མི་སྨྲ་བ་ནི་གཞན་གྱི་གནད་ལ་འཕོག་པ་མི་སྨྲ་བའོ། །ཐ་ན་བདག་གི་བྲན་གཡོག་ལ་སོགས་པ་དམན་པ་རྣམས་ལ་ཡང་ཚིག་རྩུབ་པོ་སྨྲ་བར་མི་བྱེད་ན། གཞན་དག་ལ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། རྣམ་པ་གཉིས་ ཀྱིས་ཚིག་རྩུབ་པོ་ལས་ལྡོག་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར།ཕ་རོལ་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་ན་མི་སྨྲ་བ་ནི། ཕ་རོལ་གྱི་ཞེ་གཅོད་པ་མི་སྨྲ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཡོན་ཏན་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ནི། ཡོན་ཏན་ལ་དགའ་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བས་སྟོན་ཏོ། །གཞན་གནོད་པ་བྱེད་པ་ལ་ཇི་མི་སྙམ་པའི་ བཟོད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རྟགས་རྣམ་པར་གཞག་པར་རིག་པར་བྱའི།སྡུག་བསྔལ་དང་དུ་ལེན་པའི་བཟོད་པ་ཡང་མ་ཡིན། ཆོས་ལ་ངེས་པར་རྟོགས་པའི་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དུས་གཉིས་སུ་བསམ་པ་དང་སྦྱོར་བས་བཟོད་པར་བྱེད་ཅིང་། བཟོད་པ་ མེད་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་དམད་པ་ཡིན་པ་དང་།ཉེས་དམིགས་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དེ། ཉེས་དམིགས་ལྡན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཟོད་པ་དེ་ཡང་གཞན་གནོད་པ་བྱེད་པར་གྱུར་པའི་ཚེ་བསམ་པ་བསྟན་པ་ནི། ཀུན་ནས་མནར་སེམས་སུ་མི་བྱེད་ལ་ཞེས་ བྱ་བ་སྟེ།གང་ཡང་སླར་གནོད་པ་བྱ་བར་མི་སེམས་པའོ། །སྦྱོར་བ་ནི་གནོད་པ་ཡང་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སེམས་ཀྱིས་གནོད་པ་བྱ་བར་མི་རྩོམ་པའོ། །གནོད་པ་བྱས་པའི་མཇུག་ཏུ་བཟོད་པ་གསོལ་ཞིང་གྲོས་བཏབ་ན་དེ་བཟོད་པ་དེ་ལེན་ཅིང་ཉན་ནོ། །བཟོད་པའི་སྦྱོར་བ་བསྟན་པའི་ ཕྱིར།ཞེ་ལ་མི་འཛིན་ཅིང་ཡུན་རིང་དུ་ཁོན་དུ་འཛིན་པར་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གཉི་གས་ཀྱང་བཟོད་པའི་བསམ་པ་གསལ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བསམ་པ་དང་སྦྱོར་བའི་དུས་གཉི་གར་གཞན་གནོད་པ་བྱེད་པ་ལ་ཇི་མི་སྙམ་པའི་བཟོད་པ་ཉིད་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རྟགས་སུ་རིག་པར་ བྱའོ།།བརྩོན་འགྲུས་རྣམ་པ་ལྔ་དང་། དེ་དག་གི་འབྲས་བུ་ཕན་ཡོན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རྟགས་རྣམ་པར་གཞག་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དུས་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་ཉིད་ནི་རྟག་ཏུ་བྱེད་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ཏེ། དེས་སྦྱོར་བའི་ བརྩོན་འགྲུས་ལ་གནས་པར་འགྱུར་རོ།

因此，舍弃自我，随心所欲地做各自的事情。持戒相同是指与其行为和自身相同的性质。忍辱相同是指与其行为相似，具有不厌倦的性质。
为了说明随顺他人的原因，'心地柔软'是指由于亲近和心相续调柔的缘故。为了说明即使遭受他人伤害也不会生起愤怒和怨恨，以'不长久记持'等来说明。
为了说明从观察到心保持平等的建立，所以说'立即其心变得善良'。如是首先说明对众生无瞋恚的趣入，解说了律仪戒后，又以趣入四种语业善行，为了说明律仪戒的标志，'极为持守真实'是指由于极为持守真实，即使为了生命、受用和王位也不舍弃真实，不故意说虚妄语。
'不喜欢离间且不做'是指没有离间的想法且不做的意思。'不做'是指不说离间语的想法。无意义是指不相关的语言。对自他无益的语言是不需要的。因为无需要所以无意义。说悦耳语言故非随意而说。
不说伤害他人的话是指不说触及他人要害的话。乃至对自己的奴仆等卑下者也不说粗恶语，更何况对其他人。为了说明以两种方式远离粗恶语，对他人造成伤害时不说，即是'不说伤害他人的话'。
宣说功德即是'喜欢功德'所说明的。对他人造成伤害时的安忍，应当了知是从安忍的角度建立波罗蜜多的标志，既非忍受痛苦的安忍，也非法的决定通达。
在两个时期以发心和加行而行忍辱，无忍辱是极为下劣的，因为有过患所以有过失，因为具有过患的缘故。当他人造成伤害时，说明其发心是'不生恼害心'，即是不思惟报复伤害。
加行是'也不作伤害'，即是心不开始作伤害。在造成伤害之后请求原谅并商议时，接受并听从那个原谅。为了说明忍辱的加行，以'不记在心且不长久怀恨'两句话也清楚地说明了忍辱的发心。
如是在发心和加行两个时期对他人造成伤害时的安忍，应当了知即是波罗蜜多的标志。应当了知从五种精进和彼等果报利益的角度建立精进波罗蜜多的标志。
一切时中的加行即是恒常精进，由此住于加行精进。

།དེའི་རྟགས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ནང་པར་སྔར་ལྡང་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། བདེ་བ་ཧ་ཅང་ཉམས་སུ་ལེན་པར་མི་བྱེད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། །དེ་ལྟར་ན་མཉན་པར་བྱ་བར་འོས་པ་རྣམས་ལ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བྱ་བ་ བསྟན་ཏོ།།གུས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ནི་རྟག་ཏུ་བྱ་བའི་བརྩོན་འགྲུས་ཏེ། དེ་ནི་བརྟན་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་རྟགས་ནི་བྱ་བ་ཞིག་བྱུང་ན་དོན་དེ་འགྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱ་བ་དང་ཉེ་བར་གྱུར་པ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་སྦྱོར་བར་མི་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ནི་གཉིས་ཏེ། བྱེད་པར་འདོད་པའི་ འདུན་པ་མེད་པ་དང་།ལེ་ལོ་ལ་སྦྱོར་བའོ། །དེ་དག་གཉི་ག་ཡང་སོ་སོར་རྟོག་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་ཇི་སྲིད་རྫོགས་ཀྱི་བར་དུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་དོ། །གོ་ཆ་བརྟན་པ་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་ཉིད་དང་། སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་སྤྲོ་བར་འགྱུར་ཞིང་། དེའི་རྟགས་ཀྱིས་བྱ་བ་ ཐམས་ཅད་ལ་མཉམ་པར་སྦྱོར་བས་ངེས་པར་བརྟན་པར་འགྱུར་རོ།།ངེས་པར་བརྟན་པ་ཉིད་བཤད་པ་ནི། མ་བྱས་སམ། མ་ཟིན་གྱི་བར་དུ་བརྩོན་པ་མི་འདོར་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བྱ་བར་འོས་པ་མ་བྱས་པ་དང་། ཐོབ་པར་བྱ་བ་མ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བར་དུ་བརྩོན་པ་མི་འདོར་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ ནི།རེས་འགའ་ལུས་དང་སེམས་ཡོངས་སུ་སྐྱོ་ཞིང་ངལ་བའི་འཇིགས་པས་བརྩོན་འགྲུས་མི་རྩོམ་པ་དེ་མེད་པར་བརྟན་པའི་ཕྱིར། སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་མྱོང་བས་སྒྱིད་ལུག་པར་མི་བྱེད་པ་སྟེ། ངོ་བོ་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ། །ཞུམ་པར་མི་བྱེད་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ཕ་རོལ་གནོན་པ་བརྟན་པར་འགྱུར་ རོ།།དེའི་རྟགས་ནི། དོན་གྱི་མཆོག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྣམ་པར་ཡངས་ཤིང་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་། གྱ་ནོམ་པའི་དོན་ལ་སེམས་ཞུམ་པ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཤིན་ཏུ་ཡངས་ཤིང་རྒྱ་ཆེ་བ་དག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་གིས་བསྒྲུབ་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བདག་ཉིད་ལ་བརྙས་པར་མི་ བྱེད་པའོ།།དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། བདག་གིས་ནི་འདི་རྟོགས་པར་ནུས་ཏེ། ཞོ་ཤ་དང་ལྡན་ནོ་སྙམ་དུ་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ངོམས་པ་མེད་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ནི་ཆུང་ངུ་ཙམ་མམ། དམན་པ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་མི་འཛིན་པའི་སྦྱོར་བས་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་སྦྱོར་བའི་ བརྩོན་འགྲུས་མི་འདོར་བའོ།།དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཞུམ་པར་མི་བྱེད་ཅིང་བདག་ལ་ཁྱད་དུ་གསོད་པར་མི་བྱེད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟར་སྦྱོར་བའི་བརྩོན་འགྲུས་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། དཔའ་བ་དང་། བརྟན་པ་དང་། སྲ་བ་དང་། སྲན་ཐུབ་པ་དང་། སེམས་ཅན་སྙིང་པོ་དང་། འཇིགས་པ་མེད་པ་དང་། མི་འཇིགས་པར་གྱུར་པར་དེ་དང་དེར་འགྲོ་བའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཚོགས་ཆེན་པོའི་ནང་དུ་འགྲོ་བའམ། དཀའ་བ་དག་ལ་ཡང་བརྟན་པ་ཡིན་ཞིང་ཞེས་བརྗོད་དོ། །གཞན་དག་དང་ལྷན་ཅིག་འགྱེད་པའམ། ཕྱིར་རྒོལ་བའམ། མི་ཕལ་པ་གཞན་དག་གིས་བྱ་བར་དཀའ་བའི་ལས་དག་ལ་ཡང་བརྟན་པ ཡིན་ཞིང་།སེམས་ཞུམ་པ་མེད་པ་ནི་བརྟན་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་བྱ་བ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་བྱ་དགོས་པའི་དོན་དང་ལྡན་པའི་བརྩལ་བ་ཆེན་པོ་དག་ལ་ཡང་ཤས་ཆེར་སྐྱོ་བར་མི་བྱེད་དོ། །བསམ་གཏན་གྱི་སྦྱོར་བ་དང་ཚད་མེད་པ་བཞིའི་སྦྱོར་བ་དང་། དེ་དག་གཉི་གའི་རྒྱུའི་དབང་དུ་ བྱས་ནས།བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རྟགས་རྣམས་པར་གཞག་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ལས་དང་པོའི་བསམ་གཏན་གྱི་སྦྱོར་བ་ནི་རྣམ་པ་ལྔའོ། །ལས་དང་པོ་པ་ནི་རྩོམ་པའི་དང་པོའོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་དང་། རབ་ཏུ་དབེན་པ་དང་། སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་དག་ པ་དང་།ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བསྒོམ་པ་དང་། སྡོམ་པ་བསྲུང་ཞིང་འཕེལ་བར་བྱེད་པའོ། །སེམས་རྩེ་གཅིག་པའི་རྟགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། ཆོས་ཀྱི་དོན་ལ་ངེས་པར་སེམས་པ་ན། གཡེང་བ་མི་མེད་བ་ཡིན་པ་དང་། ངེས་པར་སེམས་རྩེ་གཅིག་པར་གྱུར་པས་གང་དོ་ན་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་ རིག་པར་འགྱུར་བ་དང་།ཆོས་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པར་འགྱུར་བའོ།

为了显示其标志，从'清晨早起'到'不过分享受安乐'为止。如此，对于应当听闻的诸法，应当以精进不间断地行持。
恭敬即是恒常精进，这称为具有坚固。其标志是当有事情生起时，为了成办该事，意思是当事情临近时。
不修行的原因有二：缺乏欲求和懈怠。以观察的力量降伏这两者，直至圆满为止而修行。
坚固铠甲的精勤修行，以及由修行所生的精进而生欢喜，以其标志平等修行一切事业而必定坚固。
解释必定坚固：'未做或未完成之前不舍弃精进'，意思是未做应做之事和未得应得之事。
'中间不舍弃精进'是指，有时因身心疲惫而畏惧疲劳不开始精进，为了坚固而无有此种情况，经历一切痛苦也不气馁，即本性不变。以不怯弱的精进降伏他方而成为坚固。
其标志是'广大殊胜义'。对于广大殊胜的义理心无怯弱，不会因为极其广大而认为'我无法圆满成办'而轻视自己。
因此说：'我能通达此义，具有勇气'而生起欢喜。
无厌足的精进是指不以微小或低劣为满足，以修行而不舍弃修习善法的精进。
因此说'不怯弱且不轻视自己'。如是修行的精进有五种：勇猛、坚固、坚韧、坚忍、有情精要，无畏与不惧怕，前往彼处。
因此说'于大众中行走或面对困难时也是坚固'。与他人争斗、对抗，或做其他凡人难以做到的事业时也是坚固，无有怯弱称为坚固。
对于甚深广大的事业，确定必须成办的具有意义的大精进也不会过分疲惫。
应当了知依据禅定的修行、四无量的修行以及彼二者的因缘而建立禅定波罗蜜多的标志。
其中初业禅定的修行有五种。初业即开始之初。何为五种？一心专注、远离、障碍清净、修习作意、守护并增长律仪。
依据一心专注的标志而说：'当确定思维法义时无有散乱，以确定一心专注而如实了知所缘，如实了知诸法。'

།རབ་ཏུ་དབེན་པའི་རྟགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། དགོན་པ་ནགས་ཚལ་གྱི་གནས། བས་མཐའི་གནས་མལ་ཏེ། ཤིང་དྲུང་དང་། ཁྱིམ་སྟོང་པ་དང་། དབེན་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །དགོན་པ་ནི་ནགས་ ཀྱི་ནང་ངོ་།།བ་ས་མཐའ་ནི་གྲོང་དང་གྲོང་ཁྱེར་ཟད་པའི་མཚམས་སོ། །མི་རྣམས་ཀྱིས་དབེན་པ་ནི་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་སྤངས་ཤིང་མི་བསྟེན་པ་དང་། སྐྱེ་བོ་གདུག་པ་ཅན་དང་སྡིག་པ་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱང་མི་རྒྱུ་བའོ། །ཡན་ལག་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་གི་རྗེས་ སུ་མཐུན་པའི་གནས་དེ་ལྟ་བུ་མཐོང་ངམ།ཐོས་ན་ལུས་དང་སེམས་དབེན་པར་བྱ་བ་ལ་སྤྲོ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་གཞོལ་བ་དང་། དེ་ལ་འབབ་པར་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་དབེན་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ། །སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་རྟགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ ནས་སྨྲས་པ།རང་བཞིན་གྱིས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པ་ཤས་ཆུང་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཉོན་མོངས་པ་ཤས་ཆུང་བའོ། །ཡུན་རིང་པོ་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མི་འབྱུང་བའམ་བྱུང་ན་ཡང་དེ་མ་ཐག་མེད་པར་འགྱུར་བའོ། །སྒྲིབ་པ་ཤས་ཆུང་བ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །གནས་ངན་ལེན་ཤས་ཆུང་བ་ནི་ཤིན་ ཏུ་ས་བོན་གསོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའོ།།ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྒོམ་པ་དང་། སྡོམ་པ་བསྲུང་ཞིང་འཕེལ་བར་བྱེད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། དེ་རབ་ཏུ་དབེན་པ་ན་གནས་ཤིང་རང་གི་དོན་ལ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྤྱོད་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའི་དམིགས་པ་རྣམ་གསུམ་ལ་ཉེ་བར་རྟོག་པ་ན་ཡིད་ལ་ བྱེད་པ་བསྒོམ་པ་དང་ལྡན་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་ན་སེམས་རྣམ་པར་གཡོ་བར་འགྱུར་བས་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་ན།རྣམ་པར་རྟོག་པས་སེམས་བསྒྱུར་བར་མི་ནུས་པས་ཡོངས་སུ་བཟུང་ནས་མི་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །བྱམས་པ་ཚད་མེད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ སྨྲས་པ།མི་མཛའ་བའི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དེའི་རིགས་ཅན་ཉོན་མོངས་པ་ཆུང་བའི་རྒྱུད་ལ་དང་པོ་ཉིད་དུ་མི་མཛའ་བའི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་བདེ་བ་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པའི་བསམ་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ན། གཞན་དག་ལ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། སྙིང་རྗེའི་དབང་དུ་བྱས་ན་སྨྲས་པ། སེམས་ཅན་སྡུག་ བསྔལ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་བདག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།བརྡེག་པ་དང་། བཅིང་བ་དང་། གཅད་པ་དང་། དབུག་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་ཞུགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་གནོད་པར་གྱུར་པའི་གནས་སྐབས་མཐོང་ངམ་ཐོས་ན་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་ནས་སྡུག་བསྔལ་དེ་དག་བསལ་ བའི་ཕྱིར།ནུས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །དགའ་བའི་རྟགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། རང་བཞིན་གྱིས་ཀྱང་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་པར་འདོད་པ་དང་། བདེ་བར་འདོད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། རང་གི་ངང་གིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བདེ་བ་འབྱུང་བར་གྱུར་ ཅིག་ཅེས་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ཞིང་དགའ་བའོ།།བཏང་སྙོམས་ཚད་མེད་པའི་རྟགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། རྒུད་པར་གྱུར་པ་དག་ལ་ཡང་མི་དགའ་བ་མེད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བདག་དང་གཞན་གྱི་རྒུད་པ་དག་གིས་སེམས་གཡོ་བར་མི་འགྱུར་བ་སྟེ། མྱ་ངན་ གྱིས་ཀུན་དུ་རྨོངས་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང་།སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ལ་བཟོད་ནས་བཏང་སྙོམས་སུ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་གི་རྒྱུའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། ཡིད་ཀྱང་གཞུངས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སོགས་པ་ལ། བསམ་གཏན་དང་། ཚད་མེད་པའི་སྦྱོར་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཡིད་གཞུངས་པ་ དང་།དྲན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་འདི་གཉིས་ནི་ཤིན་ཏུ་ཕན་པ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡིད་གཞུངས་པས་ནི་བསམ་གཏན་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་རྣམས་མང་པོ་མྱུར་དུ་བླང་བ་དང་འཛིན་པར་ནུས་ཏེ། ཡིད་གཞུངས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། དོན་སེམས་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཤིན་ ཏུ་འཛིན་ནུས་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ།།དེ་ལྟར་ཡིད་གཞུངས་པའི་བྱེད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་བསྟན་ནས། དྲན་པའི་བྱེད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། དེས་བྱས་ནས་རིང་དུ་ལོན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།

关于极其寂静标志而言所说：寺院森林处所、边际住处，即树下和空屋，以及寂静本性。寺院是在林中。边际是村落和城市尽头的边界。远离众人是远离众多世人且不亲近，恶人和作恶者也不往来。
见闻具有五支分的正定随顺处所时，能生起身心寂静的欢喜。对此趣入，对此生起趣入之心。因此说'对极其寂静生起极大欢喜'。
关于障碍清净标志而言所说：自性烦恼轻微等，烦恼轻微。长期不生烦恼，或生起也立即消失。障碍轻微也是如此。习气轻微是不会滋养种子。
关于修习作意和守护增长律仪而言所说：彼于极寂静处安住，思维自利等，于净化行为的三种所缘近思维时，具足修习作意而行思维则心动摇，圆满资粮时，思维不能转变心而执持不住。
关于慈无量而言所说：于怨敌方等，其种性者少烦恼相续者，最初于怨敌方也生起成办安乐之心，何况其他。
关于悲心而言所说：众生以种种苦而苦等，见闻以打击、捆绑、砍断、刺穿等方式所致的种种痛苦损害的情形时，生起大悲心，为除彼等痛苦，随力而行。
关于喜心标志而言所说：自性于诸众生欲利欲乐等，自然于众生愿获得安乐，于获得喜乐者随喜欢喜。
关于舍无量标志而言所说：于衰败者亦无不悦等，于自他衰败心不动摇，因不为忧愁所迷乱，于一切苦忍受而住于舍。
关于彼等因而言所说：心调柔等，关于禅定和无量的修习，心调柔和正念这两种法极为有益。以心调柔能迅速领受和受持众多具足禅定之法，因心调柔是殊胜智慧，具有思维义理的能力，故能极善受持。
如是宣说心调柔的三种作用后，为宣说正念的作用而说：由此经久等。

།ཤེས་རབ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རྟགས་བསྟན་པའི་ ཕྱིར།སྐྱེ་བས་ཐོབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རིག་པའི་གནས་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ། །ལུད་ལས་སྐྱེས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་སྨྲས་པ། ཡིད་མི་རྟུལ་བ་དང་བློ་མི་ཞན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། ལེགས་པར་བསྟན་པ་ དང་།ཉེས་པར་བསྟན་པའི་དོན་རང་གིས་ཤེས་པར་ནུས་པའོ། །རྟོགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། རྨོངས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། མ་རིག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་རྨོངས་པའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་རིག་པ་འབྱུང་བར་གྱུར་པས་རྨོངས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་མ་ཡིན་པའོ་ ཤེས་རབ་དེ་དག་གི་བྱེད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།བག་མེད་པའི་གནས་དེ་དག་སྤོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེས་དམིགས་ཀྱི་གནས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྤོང་བའོ། །སོ་སོར་རྟོག་པའི་མཐུ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོར་རྟོག་པའི་མཐུ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ ལྟ་བུའི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ཡང་དག་པ་དང་ལྡན་པའི་དཀར་པོའི་ཆོས་ཀྱི་རིགས་ཀྱི་རྟགས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར།དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། འདི་ལྟ་བུའི་རྟགས་འདི་དག་ནི་རིགས་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་བྱེད་པའི་རྟགས་སུ་གྱུར་པའོ་ཞེས་བྱ་བའོ། རིགས་པ་ནི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་འཇུག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །རྗེས་སུ་དཔག་ཏུ་རུང་བ་ནི། རྗེས་སུ་དཔག་ཏུ་རུང་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་དག་གིས་རིགས་ཡོད་པར་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་བྱེད་པའི་བྱེད་པ་བསྟན་གྱི། ངོ་བོ་ཉིད་འཛིན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ནི་སངས རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།ཡང་དག་པའི་དོན་དུ་ངེས་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ངོ་བོ་ཉིད་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་ནི་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་ལྟ་བུའི་རིགས་ཀྱི་རྒྱུ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་ཡང་དག་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཡོན་ཏན་ལྡན་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་སྟེ།སེམས་མ་བསྐྱེད་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་རྟགས་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པ་ལ་འདི་ལྟ་བུའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །འཇུག་པའི་དུས་སུ་ནི་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་མ་ལུས་པ་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པས་བཟང་བའོ། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་སྦྱོར་བས་བླུ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དགེ་བའོ། །སྦྱིན་པ་ལ་ སོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྤྱོད་པའི་གནས་སྐབས་ན།དཀར་པོའི་ཆོས་དང་ལྡན་པའོ། །དེ་ལྟ་བུར་ཐོག་མ་དང་། བར་དང་། ཐ་མར་དགེ་བའི་རིགས་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་རིགས་ཀྱི། གཞན་དག་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ནི་རིགས་ ལས་གཞན་པ་ནི་དེའི་རྒྱུར་མི་རིགས་སོ་ཞེས་གསལ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།རྙེད་པར་དཀའ་བས་ན་བསྐྱེད་པར་དཀའ་བ་སྟེ་དུས་ཡུན་རིང་པོས་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཆེན་པོ་བསགས་ནས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་དང་། དཀའ་བ་སྤྱད་པ་བརྒྱ་སྟོང་དུ་མས་ཐོབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔག་ཏུ་མེད་ པ་དང་གྲངས་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་བརྒྱན་པས་ན་གཙོ་བོའོ།།གྲངས་དང་མཐུ་འདི་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བསྟན་པར་མི་ནུས་པས་ན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའོ། །རྟག་ཏུ་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པས་འཆི་འཕོ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་མི་གཡོ་བའོ། །དེ་ལས་གོང་མར་གྱུར་པ་མེད་པས་བླ་ན་མེད་པའོ། །ཡང་ ཅི་རིགས་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པ་ལ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་རྟགས་འདི་དག་ཡོད་པར་འགྱུར་རམ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཇི་སྲིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། གང་གི་ཚེ་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་བཞི་ལས་ཐམས་ཅད་དམ། ཁ་ཅིག་གིས་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དུ་མ་ གྱུར་པ་དེ་སྲིད་དུ་དེ་དག་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ།།ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་མནན་པར་གྱུར་ན་ནི་དེ་དག་དང་ལྡན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །རྟགས་རྣམས་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་བ་ནི་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་སོ།

为了显示依据三种智慧而成就的般若波罗蜜多之相，为了显示依据生而获得的智慧而能趣入一切所知明处，所以说'具有俱生智慧'。依据修习所生而说'意不钝且智不弱'，即能自己了知善说与恶说之义。依据证悟所生而说'非愚痴自性'，即由于生起无明相之愚痴对治分的智慧，故非愚痴自性。
为显示彼等智慧之作用，'断除彼等放逸处'即是断除一切过患处。'具有择察力'即是具有择察力。
为显示如是布施等及具足正白法种相，故说'此等是菩萨'等。此等相是推度有种性之相，即是此等相成为推度有种性之相。种性是身语意行为之体性。可推度即是可推度性。此等显示推度有种性之作用，而非执取体性。遍执体性唯是佛陀之境界。
为显示此义，于'决定真实义'等中说'遍执体性'之义。为正说如是种性之因及随顺果，故说'如是具德'等。即使在未发心位时，若具足相，亦将具有如是功德。入位时由于精进成办自他一切利益故为善妙。由于不退转加行而无欺诳故为善。在布施等波罗蜜多行位时，具足白法。
如是初中后善之种性，将成为所说不共佛陀功德之因，其他则不然。由此明显显示，除种性外不应为彼因。由难获得故难生起，即经长时积集广大福慧资粮，以六波罗蜜多及百千诸难行而获得故。由无量无数功德庄严故为最胜。由数量及力用不能显示故不可思议。由恒时是法身体性，离死亡故不动。由无有更上故无上。
复次，若问具如是种性者一切时中皆有此等相耶？为显示非尔故说'菩萨乃至'等。即何时未为四随烦恼一切或一分所染，尔时具足彼等。若为随烦恼所压，则不具足彼等。诸相不生起即是不会生起。

།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྟགས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བའི་སྐབས་སུ་ནི་ ངན་སོང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དུ་གྱུར་ན་ནི་དེར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་པའི་ལས་བྱས་ནས་ངན་སོང་དག་ཏུ་ཡང་ལན་འགའ་སྐྱེ་བ་སྲིད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ངན་སོང་དག་ཏུ་ཡང་སྐབས་འགའ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་ རྟགས་དང་ལྡན་པ་བདེ་འགྲོར་སྐྱེས་པ་རྣམས་གཞན་དག་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་གྱུར་པ་ལྟར།དེའི་རིགས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་རེས་འགའ་ངན་སོང་དུ་སྐྱེས་པར་གྱུར་ན་ཡང་དེར་སྐྱེས་པ་གཞན་དག་ལས་ཁྱད་པར་རྣམ་པ་ལྔས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཡིན་ཏེ། སྐབས་འགའ་སྐྱེས་པར་གྱུར་ན་ཡང་ ཞེས་བྱ་བ་ནི།ཇི་ལྟར་དེ་ལས་གཞན་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་གཡེངས་པའི་གཉའ་ཤིང་གི་བུ་གར་རུས་སྦལ་གྱི་མགྲིན་པ་ཆུད་པར་དཀའ་བ་ཡིན་པ་ལྟར་བདེ་འགྲོར་སྐྱེ་བ་དཀའ་བ་ཡིན་ཏེ། དེར་སྐྱེས་ནས་ཡུན་རིང་པོར་དེ་ནས་ཐར་བར་མི་ནུས་པ་ཡིན་ལ། དེའི་རིགས་དང་ལྡན་པ་ རྣམས་ནི་ངན་འགྲོར་འགྲོ་བ་དེ་ལྟར་དཀོན་པ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར།བརྒྱ་ལམ་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ། །སྐྱེས་པར་གྱུར་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚེ་ཇི་སྲིད་པར་དེའི་རིགས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་དེར་གནས་པར་མི་འགྱུར་གྱི། བར་དུ་འཆི་བའི་དུས་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་བདེ་འགྲོར་སྐྱེས་པའི་སེམས་ཅན་ཁ་ཅིག་ སྔོན་གྱི་ལས་དྲག་པོའི་དབང་གིས་སྐྱེས་མ་ཐག་ལ་སོགས་པར་འཆི་བར་འགྱུར་བ་བཞིན་དུ་རིགས་དང་ལྡན་པ་དག་ངན་སོང་དུ་སྐྱེས་པ་ཡང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་སྟོབས་དང་།འགྱོད་པ་དྲག་པོས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་འཆི་བར་རིག་པར་བྱའོ། །སོ་སོར་རྟོག་པའི་སྟོབས་དང་། བརྟན་པའི་ སྟོབས་དང་།ཡང་དག་པར་ལྡན་པས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་ཆུང་ངུ་མྱོང་བར་འགྱུར་གྱི་དེར་སྐྱེས་པའི་སེམས་ཅན་གཞན་བཞིན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་མྱོང་བ་དེས་རེག་ན་ཡང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུས་བསྡུས་པའི་ངན་སོང་གིས་འགྱོད་ཅིང་སྐྱོ་བར་གྱུར་ལ་མི་མཐུན་པ་དང་། ངན་པར་ བལྟ་ཞིང་སྤོང་བར་འདུན་པར་སོ་སོར་རིག་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ།།བདག་ནི་རེ་ཞིག་བརྟན་པ་དང་ལྡན་ཞིང་། སོ་སོར་རྟོག་པའི་མཐུ་དང་ལྡན་ལ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་ཆུང་ངུ་ཙམ་མྱོང་བ་ཡང་འདི་འདྲ་ན། གཞན་དག་གི་གནས་སྐབས་ཇི་ལྟ་བུར་འགྱུར་ཞེས་གཞན་གྱི་རྒྱུད་དུ་གཏོགས་པའི་ སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཤིན་ཏུ་གནོད་པར་གྱུར་ནས།སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་སེམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་དེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་ས་བོན་གྱི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་རྒྱུའི་རིགས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བསྐུལ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཉོན་ མོངས་པ་ནི་མི་དགེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཀར་པོའི་ཆོས་དང་མི་མཐུན་པའོ།།སེམས་དྲི་མ་ཅན་དུ་བྱེད་པས་ན་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའོ། །བླུན་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ལ་མི་མཁས་པ་དང་། མི་དགེ་བའི་གྲོགས་པོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའོ། །དེའི་སྡིག་པ་ ཅན་གྱི་གྲོགས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བས།དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ནི་མི་སྐྱེ་ལ། སྐྱེས་པ་རྣམས་ནི་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེས་ན་དེའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡང་དེ་ནི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཕྱིར་རྒོལ་བས་དབང་བྱས་ཤིང་དེའི་ སེམས་རྣམ་པར་རྨོངས་པར་གྱུར་པས་ལུས་དང་སེམས་ལ་རང་དབང་མེད་པར་འགྱུར་རོ།།རང་དབང་མེད་པར་འཇུག་པར་འགྱུར་བས་དགེ་བའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་ཞིང་། སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཉེ་བར་ མཁོ་བ་དང་བྲལ་བས་འཚོ་བ་མེད་པའི་འཇིགས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་ལྷག་པར་གྱུར་པ་ན་འཇིགས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་དེ་ཁྱད་པར་ཆེ་བར་གྱུར་པ་དེ་ཡང་སྔ་མའི་ཚུལ་དུ་རིག་པར་བྱའོ།

在菩萨具足标相之时，不会转生恶趣。若被随烦恼所染污，则造作转生恶趣之业，有时也可能会转生恶趣，为了说明这一点。
'有时也会转生恶趣'这句话是说，就像暂时具足六波罗蜜标相而转生善趣者胜过其他人一样，具有种姓者偶尔转生恶趣时，也以五种殊胜而超胜其他转生者。
'有时转生'这句话是说，就像其他众生难以如大海中漂浮的轭木孔中龟颈相遇一样，难以转生善趣，一旦转生其中便长久无法解脱。而具有种姓者则极少往恶趣，因此说'百次中'。
'即便转生'这句话是说，具有种姓者不会终其一生住于其中，而会中途死亡。就像某些转生善趣的众生由于往昔强烈业力而刚生即死一样，具种姓者转生恶趣也应当了知由于大悲力和强烈追悔而立即死亡。
由于具足观察力、坚定力和正确理解，只感受微小痛苦，而不像其他转生者那样。即便被如是痛苦所触，也会因为因果所摄的恶趣而追悔厌离，生起观察不善与恶劣并欲断除的智慧。
'我尚且具足坚定和观察之力，仅感受如此微小痛苦，其他众生的处境将会如何？'如是因他人相续中的痛苦而深受损害，生起大悲心。为了说明这是成为佛陀大悲种子自性的缘故，所以说'由彼佛大悲因之种姓所激发'。
烦恼是不善，故与白法不相顺。使心染污故为随烦恼。愚钝是对真实与非真实遍知不善巧，以及为恶友所摄受。
由于为罪恶友所摄受，未生善法不得生起，已生善法则会衰退，因此其心相续成为染污。所以这也称为随烦恼。
为对方所控制且心意迷乱，则对身心失去自主。由于无自主而趣入，善法衰退，心相续成为染污。所以这也称为随烦恼。
离开所需资具则会生起无生计的恐惧。如是更胜时，彼较一切恐惧尤为殊胜，这也应当如前理解。

།དེ་ལྟར་ན་མདོར་བསྡུ་ན་ལུས་དང་སེམས་བརྟན་པར་བྱེད་པ་དང་བྲལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་ཉེ་ བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཡིན་པར་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཚིག་གཉིས་དང་།གཉིས་ཀྱིས་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་རིགས་དང་ལྡན་ན་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ཞིང་། སྟོབས་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ན་ཡང་གང་གི་ཕྱིར་འཁོར་བ་ཐོག་མ་མེད་པ་ཡིན་པ་ལྟར་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་ཡང་ཐོག་མ་མེད་ པའི་དུས་ཅན་ཡིན་པར་འདོད་ན།ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འཐོབ་ཅེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་དང་ལྡན་པ་ཡང་རྒྱུ་བཞིས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། རྒྱུ་འདི་དག་ཉིད་ནི་ཐོབ་པར་སླ་བའི་ཕྱིར་དང་། བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ནི་ཤིན་ཏུ་ རྙེད་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར།རིགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་ཕལ་ཆེར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་པོ་དང་། མོས་པ་དང་། ཁམས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཤེས་ནས་ཕྱིན་ཅི་ མ་ལོག་པའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ན་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་མཉེས་པར་མ་བྱས་པས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་ཕྲད་ཅིང་ཡོངས་སུ་ཟིན་ཀྱང་རང་གི་ལྟ་བ་ མཆོག་ཏུ་འཛིན་པའི་དབང་གིས་གནས་ནས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སློབ་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བསྒྲུབ་པའོ།།བྱིས་པས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོད་དོ་ཞེས་འཛིན་པའི་སྦྱོར་བ་དང་། རང་གི་མཚན་ཉིད་དུ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་མེད་པར་འཛིན་པའི་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པའོ། །མཐའ་གཉིས་སུ་ མ་ལྷུང་དུ་ཟིན་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསླབ་པ་ལ་མོས་པ་ཆུང་བར་གྱུར་པས་སྦྱོར་བ་གཡེལ་ཞིང་ལེ་ལོ་བྱེད་པ་སྟེ།སྙོམ་ལས་དང་ལྡན་པས་རྟག་ཏུ་བྱེད་པ་དང་། དམ་པར་བྱེད་པའི་བཙོན་འགྲུས་མེད་པ་ནི། དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་སྦྱོར་བ་དམན་པས་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། ། སྔར་བསྟན་པའི་རྒྱུ་གསུམ་པོ་དེ་དག་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་དབང་པོ་ཡོངས་སུ་མ་སྨིན་པའི་རྒྱུད་ནི་སྣོད་མ་ཡིན་པས་ཚོགས་ལོངས་སུ་རྫོགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེས་ཀྱང་འཐོབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཡུན་རིང་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུན་རིང་དུ་འདྲིས་པར་བྱས་པའི་སྦྱོར་བས་ཚོགས ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མ་བྱས་པའོ་ཞེས་སྦྱར་བར་བྱའོ།།རིགས་མེད་ན་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་པའི་རྒྱུ་ཡོད་ཀྱང་རུང་། མེད་ཀྱང་རུང་འཐོབ་པར་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་དེ། ཤིན་ཏུ་སྣོད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་བྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔའི་སའི་དང་པོ་རིགས་ཀྱི་ལེའུའི་འགྲེལ་པའོ།། །།དེ་ལྟ་བུའི་རིགས་ལ་བརྟེན་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་རིགས་ཀྱི་གཞིའི་ལེའུའི་རྗེས་ལ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་གཞི་ངེས་པར་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་དང པོ་ཉིད་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་རྣམ་པ་ལྔས་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ།དེའི་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པ་བཞི་ནི་རྒྱ་ཆེ་བའོ། །ཕྱི་མ་ནི་ཟབ་པའོ། །དེ་ལས་གཞན་པའི་ཡང་དག་པའི་སྨོན་ལམ་ཐམས་ཅད་སྡུད་པ་ཡིན་པས་ངོ་བོ་ཉིད་རྒྱ་ཆེ་བའོ། །དེ་ལ་སྨོན་ལམ་ཡང་རྣམ་པ་ གཉིས་ཏེ།ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་སྨོན་ལམ་དང་། ཡང་དག་པའི་སྨོན་ལམ་མོ། །དེ་ལ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་སྨོན་ལམ་ནི། བདག་དང་གཞན་གྱི་བདེ་འགྲོ་དང་། ངན་འགྲོ་དང་། འཁོར་བའི་ཉེས་པས་གནོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུར་གྱུར་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཡང་དག་པའི་སྨོན་ ལམ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ།དམན་པ་དང་། འབྲིང་དང་། མཆོག་གི་བྱེ་བྲག་གིས་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིའོ། །ཡང་འདིར་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྨོན་ལམ་ལ་བྱ་བར་འདོད་དོ།

如是，简而言之，应当了知以两句和两句来明显表示，凡是远离令身心稳固的，即是随烦恼。
如果具足种姓，则会具有福分，如果具足力量，那么既然轮回无始，如同佛陀出现也是无始时的话，为何一切众生不能获得圆满正觉呢？
为此说'菩萨种姓具足者也由四因'等。由于这些因容易获得，而获得菩提之因极难获得，即使具足殊胜种姓，也多数是为了显示对治分的所依而说的。
'宣说无颠倒菩提道'是指了知根器、意乐和界性差别后宣说无颠倒大乘道的佛陀和菩萨极难获得。
如是，若未令善知识欢喜，则不能获得菩提。
即使遇到并得到善知识摄受，若因执著自见为最胜而住，颠倒修学即是颠倒修行。
具有凡夫所遍计的我性中一切法皆有的执著，以及无自相的无执著。
即使不堕两边，由于对菩萨学处信解微小而放逸懈怠修行，由具足懈怠而无恒常修行和殊胜精进。
如是，暂时由于善法修行低劣而不能获得菩提。
即使具足前述三因，根器未成熟相续非为法器故不能圆满资粮，由此也不能获得。
'长时'应当配合'由长时串习的修行未圆满资粮'来理解。
'若无种姓则一切一切一切种'是指无论有无获得菩提之因都不会获得，因为完全不是法器。
瑜伽师地论菩萨地第一种姓品释。
依止如是种姓而发起无上正等正觉心，即是在种姓品之后应当确定宣说发心品，故首先以五相宣说彼发心，为显示其甚深与广大。
其中四相是广大，最后一相是甚深。
由摄集其他一切正愿故自性广大。
其中愿有二种：不正愿与正愿。
其中不正愿应知是自他善趣、恶趣和轮回过患所害的苦因。
正愿也有三种：以下、中、上差别分声闻、独觉、菩萨诸愿。
此中是指菩萨愿。

།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྨོན་ལམ་དེ་ཡངས་སོ་སོ་ལ་རྣམ་པ་དུ་ མར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ།འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡོན་ཏན་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ནི་སྨོན་ལམ་སྟེ་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཁྱད་པར་ཡིན་པས་བསམ་པའི་ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྟེ། ཡོན་ཏན་གྱིས་སེམས་མངོན་པར་ འདུ་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནི་སྨོན་ལམ་མོ།།ཡང་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡང་དག་པའི་སྨོན་ལམ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཡོངས་སུ་སྡུད་པ་སྟེ། ཡོངས་སུ་མི་ཉམས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨོན་ལམ་ནི་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །སེམས་དེ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་ པ་ཡང་དམིགས་པ་དང་བཅས་པའོ།།དམིགས་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་དང་བཅས་པའོ། །དེས་ན་དེའི་རྣམ་པ་དང་དམིགས་པ་ངེས་པར་གཟུང་བའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། འདི་ལྟར་སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། བདག་གི་རྒྱུད་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་ པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་འདོད་པ་ནི་སེམས་ཀྱིས་འདི་ལྟར་སྨོན་པར་བྱེད་དེ།ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཅན་རིགས་ལ་གནས་པ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ལ་ཡང་འདོད་པར་བྱེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་བདག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་ རྒྱས་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་ཡང་བྱེད་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱ་བའོ།།དེ་ལ་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་བཀོད་པས་དོན་བྱས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་ཤིན་ཏུ་མཐར་ཐུག་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་འགོད་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྨྲས་ པ་ཡིན་ནོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་འགོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུས་བྱང་ཆུབ་དང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་གཉེར་བ་ནི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་དོན་དུ་གཉེར་ བའི་རྣམ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།།བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་མ་ལུས་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྒྱ་ཆེ་བའི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུས་བྱང་ཆུབ་དང་། ཡང་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུར་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེའི་དམིགས་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ལ་དམིགས་ནས་བསྐྱེད་ཅེ་ན། དེའི་ ཕྱིར་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་ལ་དམིགས་པ་ནི་དེའི་དབང་གིས་བྱུང་བ་ཡིན་ལ། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ནི་གཙོ་བོ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར། སྟོབས་བཅུའི་ཡོན་ཏན་དག་གིས་མཛད་པ་ལས་གཞན་ཁྱོད་ལ་ཕྲ་མི་མངའ་ཞེས་བསྟོད་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ནས་ཀྱང་ གསུངས་པ།གང་གི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ནི་ཞར་ལ་འོངས་པ་སྟེ། །ཞེས་བསྟོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཡོན་ཏན་དང་སྐྱོན་ཐམས་ཅད་རབ་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པར་ཐོབ་པ་དང་། ལྷག་མ་མ་ལུས་པར་ཟད་པར་གྱུར་པའི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་ པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དང་།ནམ་མཁའི་ཁམས་ཀྱི་མཐས་གཏུགས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ལ་འཁོར་བའི་མཐའི་བར་དུ་དམིགས་པ་ནི་དམིགས་པ་རྒྱ་ཆེ་བའོ། །འཇུག་པ་རྒྱ་ཆེ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། སེམས་ བསྐྱེད་པ་དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་དགེ་བ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེ་ཞེས་བྱ་བའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་ བའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར། དགེ་བ་དང་མཆོག་ཏུ་དགེ་བའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་དང་པོའི་རྣམ་པ་ནི་དགེ་བའོ། །གཉིས་པ་ནི་མཆོག་ཏུ་དགེ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །དགེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ན་བཟང་བ་སྟེ། གར་དང་གླུ་ལ་མཁས་པའི་གར་མཁན་ བཞིན་ནོ།།རང་གི་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས་ན་ཡང་བཟང་བའོ། །གཞན་གྱི་དོན་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས་ན་མཆོག་ཏུ་བཟང་བའོ།

应当了知菩萨发愿有多少种，以世间和出世间功德而令心造作的是愿，因为是心所的差别，所以是意乐的差别之义。因此菩提心也是大乘，以功德令心造作为相的是愿。又彼能摄集菩萨一切真实愿，因为是不退失之因。因此应知愿是发心之体性。彼心造作也是有所缘。因为有所缘故有行相。因此为了确定其行相和所缘而说。
如是'心造作'等，为了自相续无上正等正觉而希求，心如是发愿：对三乘所摄涅槃法性住于种姓者，于因果也希求。因此愿我证得无上正等正觉后，能成办一切有情之利。其中声闻缘觉种姓者也安立于涅槃而成办利益。因此说愿安立于究竟涅槃。
诸菩萨应安立于无住涅槃，因此说'于如来智'。如是以此行相追求菩提和有情利益是发心，因此成立是追求的行相。因为追求自他一切利益，故称为广大行相。如是以此行相菩提和。
又如是发心其所缘是缘何而发？因此'彼发心亦'等。其中缘菩提是由彼力所生，有情利益是主要。因此赞叹说'以十力功德所作，除此之外于您无有微细'。他处亦说：'于彼如来性是顺带而来。'如是于一切功德过失究竟获得，及余无遗尽灭的无上正等正觉为所缘故，及缘及虚空界边际一切世界中一切有情利益事直至轮回边际，是广大所缘。
就广大趣入而言，'彼发心亦菩提分'等。应知彼发心以二相为善。具足智慧和悲心善根，及为一切菩提分法善根之因故。因此'具足善及最胜善功德'等。其中第一相是善。第二应知是最胜善。因善故是妙，如善巧歌舞的舞者。成办自利故亦是妙。真实成办他利故是最胜妙。

།རང་གི་དོན་ལ་མི་བླུ་ཞིང་ཕྲད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ལེགས་པའོ། །གཞན་གྱི་དོན་ལ་མི་བླུ་བ་དང་། དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པས་མཆོག་ཏུ་ ལེགས་པའོ།།དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཁྱད་པར་བསྟན་ནས། མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་འགལ་བ་ཉིད་དུ་འཇུག་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བརྟེན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། སེམས་ཅན་ཐམས་ ཅད་ལ་བརྟེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་དག་དང་མི་མཐུན་པ་ནི་དེ་དག་དང་མི་མཐུན་པར་གྱུར་པ་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་རིགས་ཅན་ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པ། འཁོར་བའི་མི་མཐུན་པར་གྱུར་པ་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་རབ་ཏུ་འགོད་པར་རིག་པར་ བྱའོ།།སྨོན་ལམ་དགེ་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན་སྨོན་ལམ་གྱི་མཆོག་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚད་མེད་པ། དཔག་ཏུ་མེད་པ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཟབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། མཐར་ཐུག་པར་ངེས་པར་བསྟན་པས་ཟབ་པ་ཉིད་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། ། ཡང་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེའི་ཁྱད་པར་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་དེ་དག་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་ཉིད་ཀྱི་ངེས་པར་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་བར་དུའོ། །ཡང་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེའི་གནས་སྐབས་དང་། རྒྱུད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་རྒྱུ དང་།ཀུན་ནས་སློང་བ་དང་། དེའི་རྒྱུ་མཐུན་པའི་ཁྱད་པར་ཡང་དག་པར་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་བཞིར་བསྟན་པར་རིགས་པར་བྱ་སྟེ། སེམས་དེ་བསྐྱེད་མ་ཐག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། རིགས་དང་། འཇུག་པ་དང་། ངེས་པར་འབྱུང་བའི་མིང་ཅན་གྱིས་གསུམ་ནི་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཡང་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་འཇུག་པས་བསྡུས་པས་ནི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་སེམས་མ་བསྐྱེད་པའི་དུས་སུ་ཞུགས་པ་མ་ཡིན་པས། སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་ལ་ཞུགས་ པའི་ཕྱིར་རོ།།བརྡ་དང་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིང་དུ་བཏགས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བརྡ་ལས་བྱུང་བའི་སེམས་བསྐྱེད་པའོ། །བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་དོན་དམ་པ་ཟག་པ་མེད་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་ས་དང་པོ་རབ་ཏུ་ རྟོགས་པའི་དུས་སོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ངེས་པ་ལ་ཡང་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་དམ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱའོ། །སེམས་བསྐྱེད་པས་ནི་རིམ་གྱིས་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་ཤིང་བསྐྱེད་ པ་དང་ལྡན་པས་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པར་འགྱུར་གྱི།སེམས་མ་བསྐྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་ནི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་ཡིན་ནོ། །མདོར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ནི། །བརྩེ་བ་ཟད་དང་བརྩེ་བ་འཕེལ་བྱ་སྟེ། ། རང་གི་བྱ་བ་ལ་ནི་ཆགས་ཟད་བྱ། །གཞན་གྱི་བྱ་བ་ལ་ནི་ཆགས་འཕེལ་བྱ། །ཤེས་རབ་སྙིང་རྗེ་དེ་ཟད་འཕེལ་པའི་རྒྱུ། །དེ་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་རྩ་བ་གཉིས་ཞེས་གསུངས། །ཞེས་བྱ་བས་ངེས་པར་ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེ་གཉིས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་ཡིན་ནོ། ། དེ་དག་ལས་ཀྱང་ཅི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་ཤེས་རབ་ལས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རམ། འོན་ཏེ་སྙིང་རྗེ་ལས་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་བས་ན་སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་བ་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཤེས་རབ་ལས་ཀུན་དུ་འབྱུང་བ་ཡིན་ན་ནི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་གཙོ་བོར་འགྱུར་ཞིང་། དེའི་དབང་གིས་བྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སྙིང་རྗེ་ལས་ཀུན་དུ་བྱུང་བ་ཡིན་པས། དེ་ལྟ་བས་ན་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་ནི་སྙིང་རྗེའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་རིག་པར་བྱའོ།

对于自利而言不欺诳且能相遇故为善。对于利他而言不欺诳，并且成为如是本性故为最善。如是首先显示随顺一切善法的差别之后，为了显示与一切不善法相违而趣入，故说'依于一切有情'等。'依于一切有情'即是指在一切有情相续中之义。与彼等不相顺即是与彼等不相顺的声闻等种姓，为三乘所摄，应当了知安立于与轮回相违的善法中。
在所有这些善愿中，是无上最胜愿，即是无量、无边、不可思议。因此说'甚深'，由究竟决定显示而显示甚深性。又为显示彼发心之五种差别故，以五种决定显示，从自性差别乃至殊胜差别。又为正确显示彼发心的阶位、相续成熟之因、等起及其顺因差别故，应当了知以四相显示。
关于'刚发此心'等，具种姓、趣入、出离名者三种，于诸菩萨亦是如此。因此由趣入所摄即是显示阶位差别。虽有种姓但未发心时非趣入，发心即名趣入，因为趣入菩萨道故。'以名言世俗'即是以假立名言称为菩萨，是从名言而生的发心。于无上正等正觉中发无漏胜义心是在初地证悟时。趣入菩萨决定，生于如来种姓，名为胜义菩萨。
由发心则渐次积集并生起福德智慧资粮而具足，获得相续成熟差别，未发心则不然。因此彼发心是无上正等正觉因中最主要者。总之，诸菩萨应尽慈爱增慈爱，于自事应尽贪著，于他事应增贪著。智慧悲心是彼尽增之因，故说菩提有二根本。由此决定智慧与悲心二者是菩提因中最主要者。
其中是否彼菩提心从智慧生起，还是从悲心生起？关于'对于诸苦有情'等，若从智慧生起则证得菩提为主，不从彼力而生。因此是从悲心生起，故应了知彼发心是悲心之顺因。

།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སྔར་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་བསྐྱབ་པའི་བསམ་པ་བརྟན་པོ་མི་གཡོ་བ་བསྐྱེད ནས།དེའི་རྗེས་ལ་ཡོངས་སུ་བསྐྱབ་པའི་ཐབས་ཀྱི་ལམ་ཚོལ་བར་བྱེད་པ་ན། སངས་རྒྱས་ཉིད་ལས་གཞན་མཐོང་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་སྐྱེད་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་སྡུག་བསྔལ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་བསྐྱབ་པ་ནི་སྙིང་རྗེ་ཡིན་ནོ་ ཞེས་འདིའི་དོན་རིག་པར་བྱའོ།།འདིར་ཁྲོན་པའི་ནང་དུ་བུ་ལྷུང་བའི་མ་དཔེར་བྱའོ། །སེམས་བསྐྱེད་པའི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྦྱོར་བ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མིང་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར། སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་ལ་བརྟེན་ཅིང་གནས་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་ སྦྱོར་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།སེམས་བསྐྱེད་པ་རྣམས་ནི་ནུས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་ཀྱི། སེམས་མ་བསྐྱེད་པ་རྣམ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བ་དག་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀུན་ དུ་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་དང་།སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསླབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསླབ་པ་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་ཡིན་ཏེ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །དེ་ལྟར་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ལས་རྒྱུ་མཐུན་པའི་ཁྱད་པར་ཡང་དག་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཐམས་ཅད་ ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པའི་རྣམ་པ་གཅིག་པ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང་།དེ་ལྟ་བུའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པའི་རྣམ་པ་ཡོངས་སུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ངེས་པར་འབྱིན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ལན་ཅིག་སེམས་བསྐྱེད་ནས་ངེས་པར་འབྱིན་ཅིང་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ ཆུབ་ཏུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ།།ཐོབ་པར་འགྱུར་བས་ན་ངེས་པར་འབྱིན་པའོ། །དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་ངེས་པར་འབྱིན་པ་མ་ཡིན་པའོ། །གཏན་དུ་བ་དང་། གཏན་དུ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། བརྟན་པ་དང་། མི་བརྟན་པ་དང་། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་དང་། ཕྱིར་ལྡོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་རྣམ་གྲངས་ སོ།།དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། གང་སྐྱེས་ན་གཏན་དུ་འཇུག་ལ་ཕྱིར་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱུ་རྣམ་པ་བཞིས་སེམས་དེ་ལྡོག་པར་འགྱུར་ཏེ། རིགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་མེད་པ་དང་། སྡིག་པའི་གྲོགས་པོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆུད་བ་དང་། འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་འཇིགས་པ་ཉིད་དོ། །དེ་དག་ལས་བཟློག་པའི་རྒྱུ་བཞིས་ནི་མི་ལྡོག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེ་བའི་རྒྱུའི་བྱེ་བྲག་གིས་སེམས་བསྐྱེད་པའི་བྱེ་བྲག་ཏུ་འགྱུར་ཞེས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་ཡང་རྐྱེན་བཞིས་ཞེས་སྨྲས་ཏེ། ཇི་ལྟར་རྐྱེན རྣམས་དང་།རྒྱུ་རྣམས་དང་། །སྟོབས་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ཞེ་ན། རིགས་ཀྱི་སྟོབས་བརྟན་པར་གྱུར་ནས་རྐྱེན་དང་པོ་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ཞིག་གིས། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་མཐུ་མཐོང་བའམ། ཐོས་ནས་རྒྱ་ཆེ་ བ་ལ་མོས་པ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།།དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བདག་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལུང་གི་ཆོས་ཐོས་ནས་དབང་པོ་རྣོན་པོ་རྣམས་སེམས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །སྙིང་རྗེའི་སྟོབས་ཉེ་བར་བརྟན་པ་ཐོབ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྟོགས་པའི་ཆོས་ལ་ བསྒྲུབ་པ་དང་ལྡན་པ་བདག་པོར་གྱུར་བ་ལས་སེམས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།།འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་འཇིགས་པ་མེད་ཅིང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རྒུད་པའི་གནས་སྐབས་མཐོང་བ་བདག་བོར་གྱུར་པས་སྟོབས་བརྟན་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་ལས་སེམས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དང་པོའི་རྒྱུ་གཉིས་ཉིད་ སྟོབས་གཉིས་ཡིན་ཞིང་།དང་པོའི་རྐྱེན་གཉིས་ཀྱང་སྟོབས་གཉིས་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་སྟོབས་ཅན་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་མོས་པས་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མཐུ་ཆེན་པོ་མཐོང་ངམ་ཐོས་པ་བདག་པོར་གྱུར་པ་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་མཐུ་ཞེས་བྱའོ།

菩萨先生起坚固不动的救护一切众生的意乐，之后寻求救护的方便道路时，见到除佛以外别无他法，于是发起无上正等正觉之心。因此应当了知，救护痛苦众生即是悲心的含义。此处应以井中落子之母为喻。发心后修习布施等，即得波罗蜜之名。因此，依止安住于发心而修习菩提分法。
已发心者随其能力令众生成熟，未发心者则不能。因此说'修习利益众生之事'，增长一切佛法及令众生成熟即是菩萨学处。故说此是菩萨诸学处之所依。如是显示所依之同分差别。
为显示并非一切发心皆为同一种类，以及为显示具有如是功德差别的发心种类，故说'决定出离'等。一经发心即决定出离而趣向无上菩提，由于必定获得故称为决定出离。与此相反即为非决定出离。永久与非永久、坚固与不坚固、不退转与退转等是其异名。
因此说'若生起即永久趣入而不退转'。由四种因缘此心会退转：无种姓功德、为恶友所摄、对众生无悲心、畏惧轮回苦。与此相反的四种因则不会退转。为令了知由生起因的差别而有发心的差别，故说'此发心亦由四缘'。
若问如何安立诸缘、诸因及诸力，则种姓力坚固后从第一缘生起。具种姓力者见闻佛菩萨威力后，于广大生起信解而发心。由善知识摄受，自己听闻菩萨教法后，利根者发心。获得悲心力坚固后，从修习菩萨证法而成就者发心。
于轮回苦无所畏惧，见众生衰败之时，从获得坚固力而发心。前二因即是二力，前二缘亦是二力。具种姓力者，由于广大胜解而见闻佛菩萨大威力后发心。菩萨一切神通因甚深广大故称为威力。

།དེ་དག་ལས་གསུམ་ནི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཡིན་ལ། གསུམ་ནི་ཆོ་འཕྲུལ་ཡིན་ནོ། །ཟབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའོ། །རྒྱ་ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་རྨད་དུ་བྱུང་བའོ། །ཡིད་བརྟན་པ་ ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དད་པར་བྱ་བ་ལས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གང་ལ་གནས་པར་གྱུར་པའམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་སོ། །ཞུགས་པར་གྱུར་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིའོ། །བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོར་མོས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ལ་མངོན་པར་ མོས་པར་གྱུར་པའོ།།སེམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སེམས་དེ་ལ་བསྟོད་ཅིང་སྐུལ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། སྨོན་ལམ་འདེབས་ཤིང་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པས་སེམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཡོངས་སུ་གཟུང་ཞིང་དབང་པོ་རྣོན་ པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་མདོ་སྡེའི་དོན་ཐོས་ནས་རབ་ཏུ་དགའ་བར་འགྱུར་རོ།།སེམས་རབ་ཏུ་དགའ་བར་གྱུར་པས་དམ་པའི་ཆོས་ཐོས་པ་དེ་ཉིད་བདག་པོར་བྱས་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་མོས་པར་འགྱུར་ཞིང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སེམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ།།སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེའི་སྟོབས་བརྟན་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་པས། དམ་པའི་ཆོས་འཇིག་པར་འགྱུར་བའི་དུས་ཀྱི་ཚེ་འདི་ལྟར་སེམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་གནས་པར་ འགྱུར་བས་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱ་བ་དང་།བདེ་བ་ཡང་དག་པར་འཕེལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་མང་པོ་རྣམས་ནི་སྤང་བར་བྱ་བ་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་མང་པོ་རྣམས་ནི་འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། ། འདི་ལྟ་བུའི་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་འཇིག་པར་འགྱུར་བ་དང་ཉེ་བར་འགྱུར་གྱི། དེའི་ཕྱིར་བདག་གིས་རེ་ཞིག་དམ་པའི་ཆོས་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ཞིང་སེམས་བསྐྱེད་ལ། སེམས་ཅན་འདི་དག་གི་སྡུག་བསྔལ་བསལ་བར་བྱའོ་ཞེས་རྟགས་པའི་ཆོས་ལ་ནན་ཏན་བྱ བའི་ཕྱིར་སེམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ།།དུས་ཀྱི་ཐ་མ་དུས་ཀྱི་མཇུག་ཏུ་བབ་པའི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྙིགས་མ་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་དུས་ཀྱི་ཚེའོ། །དུས་ངན་པ་སྟེ་ཕོངས་པར་གྱུར་པའི་ཚེ། སྙིགས་མ་ལྔ་དང་ལྡན་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་རྣམ་པ་བཞིས་ཕོངས་པར་འགྱུར་ཏེ། ཚེའི་སྙིགས་མ་ནི་ཚེ་རྒུད་པ་ སྟེ་ཚེ་ཐུང་བ་ཉིད་དོ།།སེམས་ཅན་གྱི་སྙིགས་མ་ནི་བདག་གི་དངོས་པོ་རྒུད་པ་སྟེ། ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་གི་ཚད་ཆུང་བ་དང་མ་ཚང་བར་གྱུར་པ་ཉིད་དོ། །ཉོན་མོངས་པ་དང་། ལྟ་བའི་སྙིགས་མ་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་ཀྱིས་ཕོངས་པ་སྟེ། ཁྱིམ་པ་དང་། རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཕྱོགས་ལའོ། ། བསྐལ་པའི་སྙིགས་མ་ནི་ཉེ་བར་མཁོ་བས་ཕོངས་པ་སྟེ། རོ་བརྒྱ་དང་ལྡན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནུབ་པར་གྱུར་པས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་རྒུད་པར་གྱུར་པའོ། །ཐ་མའི་དུས་ཀྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པ་བཅུ་ལྷག་པར་གྱུར་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་བཅུ་པོ འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ།།ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་བཅུའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་འཇུག་པ་ལ་བར་ཆད་དུ་གྱུར་པ་དང་། འཇུག་པར་དཀའ་བ་ཉིད་དང་། འཇུག་པ་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པའི་བར་ཆད་དུ་གྱུར་པའི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་འགྲེལ་པ་ལས་རྒྱུ་གསུམ་གྱིས་འཇུག་ པར་འགྱུར་ཏེ།ཤེས་རབ་བདག་པོར་གྱུར་པས་སམ། བདག་ཉིད་ཁ་ན་མ་ཐོ་བས་འཇིགས་པས་སམ། སྙིང་རྗེས་སེམས་ཅན་ལ་ལྟོས་པའོ། །གསུམ་པོ་འདི་དག་གི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པ་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་གསུམ་སྟེ། གཏི་མུག་ཤས་ཆེ་བ་དང་། ངོ་ཚ་མེད་པ་དང་ཁྲེལ་ མེད་པ་ཤས་ཆེ་བ་དང་།ཕྲག་དོག་དང་སེར་སྣ་ཤས་ཆེ་བའོ། །འཇུག་པར་དཀའ་བ་ཉིད་དང་། གཉི་གའི་སྒྲིབ་པ་ནི་གསུམ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་ཤས་ཆེ་བ་སྨོས་པ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་སྒྲིབ་པའོ། །གནས་ངན་ལེན་ཤས་ཆེ་བ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ཤས་ཆེ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་བའོ། ། ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ཤས་ཆེ་བ་ནི་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པའོ།

其中三种是神通，三种是神变。以深奥故不可思议。以广大故稀有。所谓'可信'，即是'应当信仰'之义。'所住'是指诸如来。'所入'是指诸菩萨。'信解大菩提'是指对大菩提生起胜解。'发心'是指为获得彼而赞叹劝励其心，即是以发愿和造作而发心之义。
为善知识所摄受，利根者闻深广极为广大的经典义理后生大欢喜。以心生大欢喜故，领受所闻正法，对如来智生起胜解，为获得如来智而发心。
由获得对众生坚固悲心力故，于正法将灭之时如是发心。为令菩萨道和菩萨法得以住世，为息灭无量众生之苦及令正确增长安乐，为断除诸多恶不善法，为增长广大诸多善法而修行。
'如是正法将要灭尽，因此我当暂且为令正法长久住世而修行发心，除遣这些众生的痛苦'，为精进修习正法而发心。
'最后时分，末法之际'是指具有五浊之时。于恶劣匮乏之时，由具五浊故众生以四种方式匮乏：寿浊即寿命衰减，即寿命短暂；众生浊即自体衰减，即肢体残缺不全；烦恼见浊即善法匮乏，指在在家出家二众中；劫浊即资具匮乏，即百味等消失而衰败。
为显示末法时众生增盛十种随烦恼，故说'此十种随烦恼'。十种随烦恼的建立是依据入道障碍、入道困难、精进入道障碍的随烦恼而言。如注释中说由三因而入：以智慧为主，或以自身畏惧过失，或以悲心顾念众生。
与此三者相违的三种随烦恼是：愚痴炽盛、无惭无愧炽盛、嫉妒吝啬炽盛。入道困难及二障有三：所说的'苦痛炽盛'是异熟障，'习气炽盛'和'烦恼炽盛'是烦恼障，'恶行炽盛'是业障。

།ཡང་ན་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། གནས་ངན་ལེན་ཤས་ཆེ་བ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་སྒྲིབ་པའོ། །དེ་ལ་ངན་འགྲོ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་སྒྲིབ་པ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་ཤས་ཆེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བདེ་འགྲོའི་རྣམ པར་སྨིན་པའི་སྒྲིབ་པ་ནི་གནས་ངན་ལེན་ཤས་ཆེ་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་སོ།།བག་མེད་པ་ཤས་ཆེ་བ་དང་། ལེ་ལོ་ཤས་ཆེ་བ་དང་། མ་དད་པ་ཤས་ཆེ་བ་རྣམས་ཀྱིས་སྒྲུབ་པའི་བར་དུ་གཅོད་པར་བྱེད་དེ། བྱ་བ་ངན་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་། བར་མ་དོར་འཇོག་པ་དང་། ཐོབ་པར་ བྱ་བ་ཐོབ་པའི་ཐབས་ལ་དད་པ་མེད་པའོ།།བག་མེད་པས་ནི་སྒྲུབ་པར་མི་བྱེད་པའོ། །ལེ་ལོས་ནི་སྒྲུབ་པ་ལ་ཞུགས་ཀྱང་བར་དུ་འདོར་བར་འགྱུར་རོ། །མ་དད་པ་ཤས་ཆེ་བས་ནི་སྒྲུབ་པ་ལ་མི་བརྟན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་གཞན་གྱི་ལུགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་ བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།ཡང་འདི་ལྟར་ནི་རིགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་བཅུའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་མངོན་པར་མཐོ་བའི་ལམ་གྱི་བར་ཆད་དུ་གྱུར་པ་དང་། ངེས་པར་ལེགས་པའི་ལམ་གྱི་བར་ཆད་དུ་གྱུར་པ་དང་། ལམ་གཉི་གའི་བར་ཆད་དུ་གྱུར་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། ། དེ་ལ་མངོན་པར་མཐོ་བ་ནི་བདེ་འགྲོའི་བདག་གི་དངོས་པོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །བདག་གི་དངོས་པོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ལམ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ལམ་ནི་སྦྱིན་པའོ། །དེ་ལ་མ་རིག་པས་རྨོངས་པར་གྱུར་ན ཁ་ན་མ་ཐོ་བས་འཇིགས་པ་མེད་པས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ།།གཞན་གྱི་འབྱོར་པ་མི་བཟོད་པ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་ལ་ཞེན་པ་ཆེ་བ་ལས་སྦྱིན་པ་ལས་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་གསུམ་པོ་འདི་དག་ནི་མངོན་པར་མཐོ་བའི་བར་དུ་གཅོད་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལ་ངེས་པར་ལེགས་པའི་ལམ་གྱི་སྦྱོར་བ་ནི་ལམ་བསྒོམ་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེའི་བར་དུ་གཅོད་པ་ནི་སྔར་བསྟན་པའི་སྒྲིབ་པ་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པ་བཞིའོ། །དེ་དག་གིས་བསྒྲིབས་པས་ཤིན་ཏུ་སྐལ་བ་དང་མི་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །བག་མེད པར་གྱུར་ན་ལེ་ལོ་ཤས་ཆེ་བར་འགྱུར་བས་ལམ་དེ་དག་གཉི་ག་ལ་སྦྱོར་བར་མི་འགྱུར་རོ།།དད་པ་མེད་པ་ཡང་སྦྱོར་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་བཅུ་པོ་འདི་དག་གིས་མངོན་པར་མཐོ་བའི་ལམ་དང་། ངེས་པར་ལེགས་པའི་ལམ་ལ་སེམས་ཅན་རྣམས་ ཉམས་པར་བྱེད་པས་ན་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཞེས་བྱའོ།།གཅིག་ཏུ་ངན་སོང་དུ་གཞོལ་བར་འགྱུར་བས་ན་རྒུད་པར་གནས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་སྙིགས་མ་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་དུས་སུ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པ་ཡང་ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ་བ་ཡིན་ལ། ཐེག་པ་ཆེན་ པོ་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པ་ནི་དེ་བས་ཀྱང་ཆེས་ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ།།གང་རྙེད་སླ་བ་དེ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བྱ་བར་ནུས་པ་ཡིན་ལ། གང་རྙེད་པར་དཀའ་བ་དེ་ནི་སེམས་ཅན་ཁྱད་པར་ཅན་འགའ་ཞིག་གིས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སེམས་བསྐྱེད་པར་དཀའ་བ་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་རྙེད་པར་དཀའ་བ་བདག་པོར་བྱས་ནས། བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོར་སེམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ནི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འཇིགས་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དམན་པ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པ་ན་འཁོར་བའི སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བའི་ཚེ་ཟིལ་གྱིས་མནན་ཞིང་མྱ་ངན་བྱེད།ངུ་བར་བྱེད། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པར་བྱེད། བྲང་རྡུང་བར་བྱེད། ཀུན་དུ་རྨོངས་པར་འགྱུར་རོ། འབྲིང་པོ་ནི་ཀུན་དུ་ཞུམ་པར་འགྱུར་བས། འབྲིང་པོ་རྣམས་ཀྱང་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བ་ན་ཤིན་ཏུ་སྒྱིད་ལུག་པར་གྱུར་ནས། དཀའ་ བ་སྤྱོད་པས་འཇིགས་ཤིང་སྐྲག་པར་འགྱུར་ན།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དཀའ་བ་སྤྱད་པ་ནི་ཐོས་པར་ཡང་ནུས་པ་མ་ཡིན་ན་སྤྱད་པ་མ་ཡིན་ན་སྤྱད་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། གཉི་གའི་སྡུག་བསྔལ་ཡང་སོ་སོར་རྣམ་པ་བཞི་བཞིར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པ་བཞིས་སྡུག་བསྔལ་ཁྱད་པར་ཅན་ལྷག་པར་འཇུག་པར་ འགྱུར་ཏེ།དུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་གང་ཡུན་རིང་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དུས་མང་པོར་འགོར་བའི་ཕྱིར་རོ།

或者说，痛苦和随烦恼增盛是异熟障。其中，恶趣是异熟障，因为痛苦增盛的缘故。善趣的异熟障是随烦恼增盛。
放逸增盛、懈怠增盛、不信增盛等会障碍修行，即对恶行的执著、中途放弃、对所应获得的方法无信心。
由放逸而不修行。由懈怠虽入修行却中途放弃。由不信增盛而修行不稳固，这种安立是随顺他人的观点而说的。
此外，这样才是合理的：十种随烦恼的安立是就其成为增上道的障碍、决定胜道的障碍、二道共同的障碍而言。
其中增上是指善趣的自体圆满和受用圆满。自体圆满之道是持戒，受用圆满之道是布施。
其中若为无明所迷惑，则因不畏恶行而破戒。由不能忍他人的富足和对受用的强烈执著而退失布施。如是这三种随烦恼是增上道的障碍。
其中应知决定胜道的加行即是修道。其障碍是前述三障所摄的四种随烦恼。为彼等所障而极不具缘分。
若放逸则懈怠增盛，因此不能修习彼二道。不信者也不能修习。如是此十种随烦恼令众生退失增上道和决定胜道，故称为随烦恼。
因为一向趋向恶趣，所以也是处于衰败。如是在具有五浊的时代，即使精进于声闻乘也极难获得，更何况精进于大乘则更加极其难得。
易得者是一切人都能做到的，难得者唯有某些殊胜众生才能做到。为显示此义，以发心难得和大乘修行难得为所依，而发起大菩提心。
轮回苦即生等。应知怖畏有二种：下等者即精进于声闻道时，感受轮回苦时被压倒而悲伤、哭泣、叹息、捶胸、迷乱。
中等者因退怯，中等者感受轮回苦时极其沮丧，畏惧难行而恐惧，连听闻菩萨难行都做不到，更何况修行。
二者的痛苦也各自宣说为四种，故以四种方式特殊苦更加增上：时间的特殊性即所谓长久，因为耗时众多。

།གཞིའི་ཁྱད་པར་ན་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་སྒོ་ནས་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དབྱེ་བའི་ཁྱད་པར་ནི་ཆེན་པོ་ལས་ཀྱང་ཆེན་པོར་གྱུར་བས་འཇུག་པ་སྟེ། གང་དྲག་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྒྱུན་གྱི་ ཁྱད་པར་ནི་བར་མ་ཆད་ཅིང་མཚམས་མེད་པར་སྦྱོར་བ་སྟེ།གང་ཡང་བར་ཆད་མེད་པས་ཞེས་བྱ་བའོ། །མདོར་བསྟན་པ་རྒྱས་པར་བསྟན་པས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རིགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། རིགས་ ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཐོབ་པ་ཡིན་གྱི།རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་གཅིག་ཉིད་ཡིན་གྱི་དེ་ལ་དབྱེ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཡང་བསྒྲུབས་པ་ལས་བྱུང་བ་དེ་ཡང་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པ་ཡིན་ཡང་དབྱེ་བ་མེད་དེ། དེའི་ རྐྱེན་ངོ་བོ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་ལ་ཡང་དབྱེ་བ་མེད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་འདི་ལས་གཞན་པའི་རྒྱུ་གསུམ་གྱིས་དབྱེ་བ་ནི་ཡོད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བཤེས་གཉེན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་རྣམ་པ་བཞིར་རིག་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཤེས་གཉེན་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པ་བཞིའི་གཉེན་པོའི་ ཕྱོགས་ཀྱིས་བཤེས་གཉེན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱའོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བཤེས་གཉེན་ངན་པ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་པ་བདག་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་པ་དོན་ཉུང་ཞིང་བྱ་བ་ཉུང་བ་དང་། འཇིག་རྟེན་ སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་སྔགས་དང་སྤོབས་པ་སྣ་ཚོགས་ལ་ཞུགས་པ་དང་།གང་ལ་བརྟེན་པས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཟང་ཟིང་སྡུད་པར་འགྱུར་གྱི་ཆོས་སྡུད་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ནི་བཤེས་གཉེན་ངན་པའོ། །གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ནི་བཤེས་གཉེན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ དང་པོའོ།།བཤེས་གཉེན་ངན་པ་དེ་ཡང་ལྟ་བར་ལྷུང་བ་དང་། ལྟ་བ་ལོག་པར་གྱུར་པའོ། །དེ་ལས་བཟློག་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ནི་ཤེས་རབ་ལྷག་པར་གྱུར་པ་ཤེས་རབ་གསལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བླུན་པོ་མ་ཡིན་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་། བླུན་པོ་མ་ཡིན་ པ་དང་།ཡིད་རྟུལ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། མཁས་པ་དང་། མཛངས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་བཞི་ནི་བྱིས་པ་དང་། རྨོངས་པ་དང་། མི་གསལ་བ་དང་། མི་མཁས་པ་རྣམས་ལས་བཟློག་པ་ལས་རིག་པར་བྱའོ། །བྱིས་པ་མ་ཡིན་པས་ན་མ་རྨོངས་པ་སྟེ། རིག་པའི་གནས་ཐམས་ཅད་ལ་རྗེས་སུ་འཇུག་ པ་དང་མཐུན་པའི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཤེས་རབ་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ།།མ་རྨོངས་པ་ནི་མང་དུ་ཐོས་པའི་རིགས་ཅན་ཏེ། ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཅན་ནོ། །མཁས་པ་ནི་གསལ་བ་སྟེ། བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཅན་ནོ། །མཛངས་པ་ནི་ཀུན་ ལ་རིགས་པ་ཅན་ནོ།།དེ་དག་ལས་སྔར་སྨོས་པའི་བཤེས་གཉེན་ངན་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ངན་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡན་ལག་ནི་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་བཤེས་གཉེན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་བཤད་ པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་བསྒྲུབ་པའི་ཐབས་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་དང་པོས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་པོ་ཡོངས་སུ་གསལ་བར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ།།གནས་མ་ཡིན་པ་ལ་མི་སྦྱོར་བའི་གནས་མ་ཡིན་པ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ལ་གནས་པ་ དང་།དགེ་བ་མ་ཡིན་པ་ལ་གནས་པ་དང་། དམན་པའི་དགེ་བ་ལ་གནས་པའོ། །དེ་ལ་དང་པོའི་གནས་མ་ཡིན་པ་ལ་སྦྱོར་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། བག་མེད་པ་ལ་ཡང་དེ་འཇུག་པར་མི་བྱེད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དེ་ལ་བག་མེད་པའི་བྱ་བ་ནི། དགེ་བའི་ ཆོས་མི་བསྒོམ་པ་ཉིད་དོ།།བག་མེད་པའི་གནས་ནི་བྱ་བའི་གནས་ཀྱི་དངོས་པོའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་དང་། དེའི་གནས་ཀྱང་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་མདོ་བཞི་པ་བཤེས་གཉེན་ངན་པ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བྱས་ནས་འདིའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་རིག་པར་བྱ་ སྟེ།གང་ལ་བརྟེན་པར་གྱུར་ན་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་ཀྱང་རུང་། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་ཀྱང་རུང་། འཇིག་རྟེན་འདིའི་བདེ་བ་ཙམ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའོ།

由于在基础的差别上以各种形式进入的缘故。分类的差别是从大变得更大而趣入，即所谓强烈的。相续的差别是无间断且无间隔地相应，即所谓无间断。为了显示略说广说的详细分类，关于'种姓圆满'等，种姓是由法性获得，而非由因缘所造作。因此是单一的，其中没有分类。即使是由修行所生，虽是因缘所造作，也无分类，因为其缘起本性相同，故果也无分类。因此，除此之外由三因而有分类。
菩萨善知识圆满应当了知有四种，即以非善知识四种对治方面而建立善知识圆满。菩萨恶知识有四种：声闻乘者为自利而趣入，独觉乘者少义少事，世间生起者入于咒语和各种辩才，依止后只能聚集世间财物而不能聚集正法。其中世间生起者是恶知识。对治方面是第一种圆满善知识。
恶知识又有堕入见解和邪见两种。与此相反的善知识是具有殊胜智慧、明晰智慧，为显示此义，关于'非愚钝'等，非愚钝、非迟钝、智者、贤明这四个词，应当理解为与愚者、痴者、不明晰者、不智者相反。
由于非愚者故非痴，因为具足随顺趣入一切明处的俱生智慧。非痴是多闻种性者，即具有闻所生慧。智者是明晰者，即具有思所生慧。贤明是于一切具有理性。其中前述恶知识是极为恶劣的。其对治方面的支分是主要的缘故。应当了知由二相建立善知识圆满。
如前所说智慧相以利益安乐成办方便了知的第一相，已完全显明第一圆满。不趣入非处的非处有三种：住于无记、住于不善、住于下劣善。其中依据第一非处趣入而说'不令入于放逸'等。其中放逸之事即是不修善法。放逸处即是事处的事物。如是也应了知恶行及其处。
其中第四恶知识分为两种，此圆满应当了知有二种：若依止则无论有罪无罪，仅生起此世安乐。

།དེ་ལ་དང་པོ་དང་གཉིས་པའི་བཤེས་གཉེན་གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས་དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བཞི་པར་རིག་པར་བྱའོ། ། ཆེས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ལ་གཞག་པ་དང་། ཆེས་དམན་པ་ལ་གཞག་པ་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་ཐེག་པ་ལ་ལྟོས་པ་དང་། དངོས་པོ་ལ་ལྟོས་པའོ། །དེ་ལ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ནི་ཆེས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་འཇུག་པ་ཡིན་ལ། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ནི་ཆེས་དམན་པའོ། །དེ ལ་དད་པ་ནི་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་ཉིད་ནི་དད་པའོ།།ཡང་དེ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཡོད་པ་ཉིད་ལ་ཡིད་ཆེས་པའི་རྣམ་པ་དང་། བསྒྲུབ་པར་ནུས་པ་ལ་མ་མངོན་པར་འདོད་པའི་རྣམ་པ་ཉིད་དང་། ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་རབ་ཏུ་དང་ བའི་རྣམ་པའོ།།དད་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་འདུན་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དེའི་རྗེས་ལ་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་འདུན་པ་བསྟན་ཏོ། །འདུན་པ་སྐྱེས་ནས་དེ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སེམས་ཀྱིས་སྨོན་པར་བྱེད་ཅིང་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པས་དེའི་རྗེས་ལ་ཡང་དག་པར་བླང་བའོ། །དེ་ལྟར་ སེམས་བསྐྱེད་ཅིང་སྨོན་ལམ་གདབ་པ་བྱས་པ་ནི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དེའི་རྗེས་ལ་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་མོ།།བརྩོན་འགྲུས་དེ་ཡང་ཐབས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་གཟུང་ཞིང་ཚུལ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབས་ན་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དེའི་ རྗེས་ལ་ཐབས་བསྟན་ཏོ།།འདི་དག་ནི་ཡོན་ཏན་ཏེ། སྐྱོན་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཐེག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཆེས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དང་། ཆེས་དམན་པའི་གནས་སྐབས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དངོས་པོ་ ལ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ།ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དངོས་པོ་དང་། བསོད་ནམས་ཀྱི་དངོས་པོའོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དངོས་པོ་ལ་ལྟོས་ནས་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པས་ཆེས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པའོ། །དགེ་སློང་གི་བྱ་བའི་དབང་ དུ་བྱས་ནས།ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དང་། འབྲིང་པོ་དང་། དམན་པའོ། །དེ་ལ་དགེ་སློང་གི་བྱ་བའི་གཙོ་བོ་ནི་བསམ་གཏན་དང་། སྒོམ་པ་ལ་སྦྱོར་བའོ། །འབྲིང་པོ་ནི་ཀློག་པ་དང་། ཉན་པ་དང་། སེམས་པས་བསྡུས་པ་བསམ་གཏན་མ་ཡིན་པའི་སྦྱོར་བའོ། །གཉི་ག་ཡང་ཐམས་ ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་སྦྱོར་བར་མི་ནུས་ན།དད་པས་བྱིན་པ་ལོངས་སྤྱོད་པ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཞལ་ཏ་བའི་ལས་ལ་སྦྱོར་བར་གནང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དགེ་འདུན་གྱི་ཟས་ལ་སྐོ་བར་བྱེད་ཅིང་རེས་ལ་སོགས་པའི་སྐོ་བའི་ཞལ་ཏ་བྱེད་པ་དང་། བླ་མ་ལ་གུས་ཤིང་རིམ་གྲོར་བྱེད་པས་བླ་མའི་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པས་གཡོག་བྱེད་པའོ། །བསོད་ནམས་ཀྱི་དངོས་པོའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་བྱུང་བ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་སོ། །རྒྱུ་བཞིས་སྙིང་རྗེ་བརྟན་ཅིང་བཤད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཀུན་ནས ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་སྐྱེས་པའི་སེམས་ཅན་ལས་དང་པོ་པ་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་གྱི།ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་རྣམས་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གང་ན་སྡུག་བསྔལ་མེད་པ་དེ་ལྟ་བུ་དག་ཀྱང་ཡོད་ ན་ཞེས་བྱ་བའོ།།དེ་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རྣམ་པར་དག་པ་དང་། རྣམ་པར་མ་དག་པའོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་དག་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ནི་བུད་མེད་ལ་སོགས་པའི་མིང་ཡང་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་ན་སྐྱེ་བ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཐུ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པ་འབའ་ཞིག་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའོ། །དེ་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་གཅིག་གི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དོ། །དེས་ན་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མིང་ཡང་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས དེ་དག་ན་སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པས་བསྡུས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དགེ་བ་ལས་ངེས་པར་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ།

对此，将第一和第二的善知识合为一体，与此相反的应当了知为第四圆满。对于极为殊胜的安立和极为低劣的安立，总的来说是依乘和依事物而言。
其中，大乘是趣入极为殊胜的，声闻和独觉乘是极为低劣的。
其中，信心即是获得所应获得之事物的方便。
此又有三种：对实有性生起确信的行相、对能修行生起希求的行相、对具功德生起净信的行相。
说'具足信心者会生起欲求'，此后显示对善法的欲求。生起欲求后，为了获得彼果，以心发愿并生起造作，此后即是正行。
如是发心并作愿后，为圆满资粮而精进，此后即开始精进。
若以方便摄持此精进并如理修行，则能成就所欲之果，此后即显示方便。
这些是功德，因为是过失的对治分。
为显示依乘而言的极为殊胜和极为低劣的阶段，故说'譬如'等。
事物也有二种：智慧事物和福德事物。
依智慧事物而言，由修所生等安立为极为殊胜和非殊胜的差别。
依比丘事业而言，有殊胜、中等和低劣。其中比丘事业的主要是修禅定和修行。中等是读诵、听闻、思维所摄的非禅定的修行。
若两者都不能完全修行，则为使信施受用具有果报，允许从事执事。这也有两种：为僧众准备饮食等执事，以及恭敬承事上师而作侍奉。
依福德事物而言，说'从持戒所生'等。
应当了知由四因使悲心坚固并宣说。
为显示初学有情于杂染世界生起悲心，而于无杂染者则不然，故说'若有如是无苦的世界'等。
其中无杂染有二种：清净和不清净。其中清净世界连女人等名字都不知，何况会有生起。唯有获得大威力的佛菩萨出现。
彼处唯依一大乘而说法。因此连声闻和独觉的名字都不知晓。
彼等世界中无苦谛和集谛所摄，因为是从极为清净的出世善决定而生。

།ཡོངས་སུ་མ་དག་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཡིན་ལ། །སྙིགས་མ་ལྔ་དང་བྲལ་བ་དེ་དག་ན་ཐམས་ཅད་ ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་རྒུད་པར་འགྱུར་བ་ནི་མེད་དོ།།མདོར་ན་སྡུག་བསྔལ་ནི་རྣམ་པར་གསུམ་སྟེ། གཞན་གྱིས་བྱས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ལས་བྱུང་བའོ། །དེ་དག་ལས་བཟློག་པར་གྱུར་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་མེད་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་རིག་ པར་བྱའོ།།གང་ན་སྙིགས་མ་ལྔ་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རྒུད་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་གསུམ་དང་ལྡན་པ་དེར་སྐྱེས་པ་རྣམས་ལ་མདོར་ན་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་གཉིས་ལ་བལྟས་ནས་སྙིང་རྗེ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་བབ་པ་དང་། རང་གི་རྒྱུད་ལ་བབ་པའོ། །དེ་ གཉིས་ཀ་ལ་ཡང་སྙིང་རྗེའི་རྒྱུ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འགྱུར་རོ།།གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་བབ་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། གཞན་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ཅི་ཡང་རུང་བས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཐེབས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དང་པོར་རོ། ། གནོད་པར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བར་དུའོ། །ནོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐ་མར་རོ། །ཡང་ན་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པས་ཐེབས་ཤིང་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ལས་བྱུང་བས་གནོད་པར་གྱུར་ཏེ། གཞན་གྱིས་བྱས་པས་ནོན་པའོ། །རྒྱུ་གཉིས་པ་རང་གི་རྒྱུད་ལ་བབ་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། བདག་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་ཅི་ཡང་རུང་བས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལྟར་བདག་དང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་བབ་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཆུང་ངུའི་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་རྒྱུ་བསྟན་ནས། བདག་དང་གཞན་དུ་གཏོགས་པའི་རྒྱུ་གཉིས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། གཞན་ནམ་བདག་གམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ ལ།གཉི་ག་ཡང་རུང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དུས་གཅིག་ཏུ་བསྔལ་མྱོང་བའི་དབང་དུ་བྱས་ན་བསྟན་པ་ནི། སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་བཞིས་ཆེན་པོར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དུས་ཆེན་པོ་ཉིད་དང་། སྒོ་དུ་མ་ཉིད་དང་། ཆེན་པོའི་རྣམ་པ་ཉིད་དང་། རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ཡང་ གཞན་དག་གི་རྒྱུ་གཞན་རྣམ་པ་བཞིར་འཆད་པར་བྱེད་དེ།གང་ན་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། གང་དག་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་པ་གང་ཡིན་པ་ལ་ཉེ་བར་དམིགས་ནས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །གང་ན་སྡུག་བསྔལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང་བཅས་པའི་ འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་སྐྱེས་པའོ།།གང་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བདག་དང་གཞན་རྣམས་སོ། །རྣམ་པ་གང་ཡིན་པ་ནི་ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་དང་། ཆེན་པོའི་རྣམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །རྣམ་པར་གཞག་པ་འདི་ལ་སྐྱོན་འདི་ཡོད་དེ། སྡུག་བསྔལ་ཆུང་ངུ་ཉིད་ལ་བདག་དང་གཞན་ གྱི་དབྱེ་བ་བྱས་པས་རྒྱུ་གཉིས་བསྟན་ལ།ཆེན་པོ་ལ་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་ཅི་ཡིན་དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་གཞག་པ་སྔ་མ་ཉིད་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་དེ་དག་གི་ཕྱིར་རིགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཉིད་ལས་སྙིང་རྗེ་ཉེ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། རང་གི་རིགས་ལ་བརྟེན་ཅིང་ ཞེས་བྱ་བ་ལ།འདིར་རིགས་དང་ལྡན་པ་ལས་སྙིང་སྟོབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་ལ། སྙིང་སྟོབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཉིད་ལས་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་དགེ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དམིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་ཉིད་རྟེན་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་བབ་པའི་སྡུག་བསྔལ་ ཆུང་ངུ་ལ་ནི་སྙིང་རྗེ་ཆུང་ངུ་ཉིད་དོ།།དེ་ཉིད་བདག་གི་རྒྱུད་ལ་བབ་པ་ལ་ནི་འབྲིང་པོའོ། །བདག་དང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་བབ་པར་གྱུར་པ་ཆེན་པོ་ལ་ནི་ཆེན་པོའོ། །རྣམ་པར་གཞག་པ་གཉིས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་སྡུག་བསྔལ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་སྐྱེས་པ་ ལ་ནི་ཆུང་ངུའོ།།བདག་དང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་བབ་པ་ལ་ནི་འབྲིང་ངོ་། །དེ་དག་ཉིད་ཆེན་པོ་ལ་ནི་ཆེན་པོའོ། །གོམས་པ་མེད་པར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོམས་པ་མེད་པར་རོ། །རྒྱུ་རྣམ་པ་བཞིས་དེ་ལྟར་སྙིང་རྗེ་སྐྱེ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །གོམས་པའི་སྦྱོར་བས་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ ཆེན་པོ་ཉིད་དུ་གྱུར་རོ།

这是不清净的世界，在远离五浊的那些世界中，一切众生都不会遭受衰败。简而言之，痛苦有三种：由他人所造、俱生而有、以及由转变而生。与这些相反的即应知为无苦的世界。
对于出生在具有五浊、众生衰败和三种痛苦的世界中的众生，简而言之，观察两种痛苦而生起悲心：他人相续中的和自己相续中的。这两者都有两种悲心的因。
关于他人相续中的痛苦因而说：'以及任何痛苦'等。'遭受'是初始，'受害'是中间，'压迫'是最后。或者说，由俱生而遭受，由转变而受害，由他造而压迫。第二种因是关于自己相续中的痛苦而说：'我也以任何痛苦'等。
如是说明了自他相续中的小苦两种因之后，为了说明属于自他的两种因，而说'他人或自己'等。关于'两者皆可'，若就同时感受苦而言，以四种痛苦显示为大苦：即以时间长久性、多方面性、巨大性、相续不断性。
另有人解释其他四种因：何处有苦、何人有苦、以及缘于何种苦相而生起大悲心。'何处有苦'是指生于有苦世界。'何人'是指自己和他人。'何种相'是指小、中、大等相。
这种安立有此过失：小苦分为自他二种而说明两种因，而大苦则不然，其因为何？因此前面的安立才是无过的。为了显示由这些因缘，从圆满种姓中生起悲心而说：'依止自种姓'等。
此中，由具足种姓而有勇气的殊胜，由勇气的殊胜而成为本性善，应知所缘的差别即是依止。其中，对他人相续中的小苦即是小悲心，对自己相续中的则是中等悲心，对自他相续中的大苦则是大悲心。
随顺第二种安立，对生于有苦世界者是小悲心，对自他相续中的是中等悲心，对彼等大苦则是大悲心。'即使未经串习'是指无需修习。应知由四种因如是生起悲心。若经串习修行，则一切都成为大悲。

།སྙིང་རྗེའི་དབང་གིས་སྡུག་བསྔལ་ལ་འཇིགས་པར་མི་འགྱུར་གྱི། གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་ཡང་དག་པར་སྔོན་དུ་བཏང་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། མི་འཇགས་ཤིང་མི་སྐྲག་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། མི་ འཇིགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱ་ངན་མེད་པའོ།།མི་སྐྲག་པ་ནི་འགྱོད་ཅིང་གདུང་བར་མི་འགྱུར་བའོ། །གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་གང་ཟག་རྣམ་པ་བཞི་ལ་བྱ་བ་རྣམ་པ་བཞི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་ཤིན་ཏུ་དམན་པ་ནི་དགའ་བ་སྐྱེ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ ནི་མྱ་ངན་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་བས་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ནི་གདུང་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ནི་སྙིང་རྗེ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་བསྟོད་པ་ལས། དམན་པ་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་ན་དགའ་འགྱུར་ཞིང་། །འབྲིང་པོ་རྣམས་ནི་རྨོངས་པས་ མྱ་ངན་སྐྱེ་བར་འགྱུར།།རབ་འོག་རྣམས་ནི་གདུང་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །སེམས་ཅན་མཆོག་ཁྱོད་སྙིང་རྗེ་བརྙེས་པར་གྱུར། །ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མི་འཇིགས་པའི་རྒྱུ་བཞི་མདོར་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་ལུས་ཀྱི་སྟོབས་དང་། སེམས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །དེ་ ལ་རྒྱུ་དང་བཅས་པའི་ལུས་ཀྱི་སྟོབས་བསྟན་པ་ནི།སྙིང་སྟོབས་ཆེ་ཞིང་བརྟན་པ་དང་ལྡན་པས་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྙིང་སྟོབས་ཆེ་བ་དང་། དཔའ་བ་དང་། རྟུལ་ཕོད་པ་དང་། སེམས་སྟོབས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་གཅིག་གོ། །ཁ་ཅིག་ ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་སྙིང་སྟོབས་ཞེས་ཟེར་རོ།།ཡང་དེ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་སྦྱོར་བ་ནི་གཡུལ་དོར་དཔའ་བའོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་སྦྱོར་བ་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་དཔའ་བའོ། །དེའི་ཕྱིར། སེམས་ཅན་ ཉིད་ལ་སྦྱིན་ཞིང་དེ་དང་གཡུལ་སྤྲད་པ།།སྙིང་སྟོབས་ལྷག་པར་གྱུར་པས་བྱ་དང་བྱ་མིན་ཤེས། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །བརྟན་པ་ནི་དང་དལ་བ་སྟེ། འབྱུང་བ་ཆེན་པོའི་ཁྱད་པར་རོ། །གཞན་དག་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་འདོད་དོ། །དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། དེའི་དབྱེ་བ་ནི་ཐ་དད་དུ་ བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གང་ལ་འདི་དག་གཉིས་ཀ་ཡོད་པ་དེ་ལ་ངེས་པར་རང་བཞིན་གྱིས་ལུས་ཀྱི་སྟོབས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །ཡིད་ཀྱི་སྟོབས་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་དང་། ལྷག་པར་མོས་པའི་སྟོབས་དང་། སྙིང་རྗེའི་སྟོབས་སོ། །སྟོབས་དང་པོ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཡང་དག་པར་སེམས་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྔོན་དང་ཕྱི་མའི་སྐྱོན་དང་ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ལ་ངེས་པར་སེམས་པའི་དང་ཚུལ་ཅན་ནོ། །འདི་ལྟར་བརྟགས་ནས་ཀྱང་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་འཇིགས་པར མི་འགྱུར་ཏེ།གཞན་གྱི་བུད་མེད་ལ་ནི་ཞུགས་པ་དང་། །རྒན་པོར་གྱུར་ཀྱང་བ་ལང་རི་དྭགས་ལུག་།གྱུར་ཚེ་དོན་མེད་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་མྱོང་། །ཞེས་བསྟན་པས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རིགས་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་གྱུར་ཏེ། དགོས་པ་མེད་པའི་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ ལས་བྱས་བའི་རྒྱུས་དེ་ལྟར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་ནི་གཞན་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་ཞུགས་པ་ཡིན་པས་དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་གྱུར་པ་ཡང་བསྔགས་པར་འོས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པར་སེམས་པར་བྱེད་དོ། །དོན་འདི་ཉིད། སྲིད་གསུམ་དག་ལ་ཕན་བརྩོན་བློ་མངའ་ ངན་འགྲོའི་གནས་ནའང་བསྔགས་པར་འོས།།ཞེས་བྱ་བའི་བསྟོད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་རིག་པར་བྱའོ།

为了说明由于悲悯的力量而不畏惧痛苦，而非其他原因，故而说道：'对众生生起真实的悲悯作为前行'这句话中，'不畏惧且不恐惧'，其中'不畏惧'是指无有忧愁，'不恐惧'是指不会后悔和痛苦。
对于他人相续中生起的痛苦，会在四种人中产生四种行为。其中最低劣者会生起欢喜；比他殊胜者会生起忧愁；比他更殊胜者会生起痛苦；比他更加殊胜者会生起悲悯。
因此，赞颂中说：'低劣者见他人痛苦而生喜，中等者因愚痴而生忧愁，较高者生起痛苦，最胜众生您获得悲悯。'
简要安立不畏惧痛苦的四种因，是从身体力量和心的力量的角度而言。其中，说明具有因的身体力量：'由于具有大勇气和坚定而具有力量'，其中大勇气、勇敢、勇猛、具有心力是同义词。
有些人说勇气是精进的特殊形式。此又分为两种：有烦恼的和无烦恼的。其中有烦恼的行为是战场上的勇敢，无烦恼的行为是布施的勇敢。因此说：'对众生布施并与之交战，以殊胜勇气知晓应做不应做。'
坚定是指稳重，是大种的特征。其他人认为是智慧的特征。这是不合理的，因为其分类已另外说明。具有这两者的人必定自然具有身体力量，所以说'具有力量'。
心的力量有三种：智慧力、增上胜解力和悲悯力。为了说明第一种力量，'具有如理思维的性质'是指确实思维前后过失与功德的性质。
如此观察后也不会畏惧轮回的痛苦：'与他人妻子结合，即使变成老者，变成牛、野兽、羊时，经历各种无义的痛苦。'这表明经历了无量轮回的痛苦，因为做了无意义的非法行为而如此。
由于是为了利益他人而趣入，即使经历地狱的痛苦也是值得赞叹的，如此确实思维。这个意义应当依随赞颂：'具有勤于利益三界的智慧，即使处于恶趣也值得赞叹。'

།དེ་ལྟར་ངེས་པར་བསམས་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྲུབ་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་སྟེར་བར་བྱེད་ཀྱང་སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི་རང་དབང་མེད་པ། ཉོན་མོངས་པའི་དབང་གིས་ འགྲོ་བ།ཉོན་མོངས་པའི་གདོན་གྱིས་ཟིན་པས་འདི་ལྟ་བུའི་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་བྱེད་ཀྱིས། དེའི་ཕྱིར་འདི་དག་ཉོན་མོངས་པའི་གདོན་ལས་ཐར་བར་བྱའོ་ཞེས་ངེས་པར་བརྟག་པ་ཡང་། ཇི་ལྟར་དམན་པ་གདོན་གྱིས་ཟིན་ལ་གདོན་རྣམས་བསལ་བར་བགྱི་སླད་དུ། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་ ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་རིག་པར་བྱའོ།།དེ་ལྟར་ངེས་པར་བརྟག་པ་ནི་དཀའ་བ་སྤྱོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་འཇིགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །མིར་གྱུར་པ་ཉིད་ལས་འདུན་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། སེམས་པ་དང་། སོ་སོར་རྟོག་པ་དང་ལྡན་ནས་ལས་དེ་ལྟ་བུ་བྱས་ཤིང་གོམས་ པའི་རིམ་གྱིས་སངས་རྒྱས་པར་འགྱུར་རོ།།བདག་གིས་ཀྱང་གོམས་པར་མ་བྱས་པ་འབའ་ཞིག་གིས་དཀའ་བའི་སྤྱོད་པར་སྣང་བར་ཟད་པས། དེའི་ཕྱིར་བདག་གིས་ཀྱང་རིམ་གྱིས་གོམས་པར་བྱས་ལ་བསྒྲུབ་པོ་ཞེས་ངེས་པར་སེམས་པ་ནི། གང་ཞིག་ཐོབ་པར་གྱུར་ནའང་འཇིག་རྟེན་འདི་ ལ་གནོད་པ་སྐྱེ་འགྱུར་དང་།།ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་འདི་ལྟར་ངེས་པར་བརྟག་པར་བྱ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །སྔར་བསྟན་པའི་བསྟན་པ་དང་བཅས་པའི་ངེས་པར་སེམས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པའི་ཤེས་རབ་ནི་སོ་སོར་རྟོག་པའི་སྟོབས་ཞེས་བརྗོད་དོ། །རིགས་ཀྱི་ ཁྱད་པར་དང་།བཤེས་གཉེན་གྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་འདོད་པ་དང་། མོས་པ་དང་། བཟོད་པ་ལ་ཉེ་བར་གྱུར་པ་དེ་ནི་བདུད་དང་ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་བཀྲི་བར་མི་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ལ་མོས་པའི་སྟོབས་ཅན་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མི་འཇིགས་སོ། ། བདག་ཉིད་བདེ་བ་འདོད་པ་དང་གཞན་དོན་བྱེད་པ་ཟུང་དུ་འཇུག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས། ཞེས་བྱ་བས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པས་སྡུག་བསྔལ་གང་ཅི་ཡང་རུང་བ་དེ་ཐམས་ཅད་སྙིང་རྗེ་འཕེལ་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་ཡིན་གྱི། འདི་གས་པའི་རྒྱུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟ་བུའི་རྒྱུ ཡང་།འཇིག་རྟེན་ཕོངས་པའི་གནས་སྐབས་གྱུར་ན་བདག་ཉིད་གཏོང་བར་བགྱིད། །ཅེས་བྱ་བའི་བསྟོད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་རིག་པར་བྱའོ། །རྒྱུ་དང་པོ་གཉིས་ནི་སྟོབས་བརྟན་པར་གྱུར་པའི་སྟོབས་གཉིས་ལས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྟོབས་རྣམས་ ཀྱི་རང་བཞིན་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང་།མདོར་བསྡུས་ནས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་སྟོབས་བཞི་བསྡུས་ན་སྟོབས་གཉིས་སུ་འགྱུར་ཏེ། བདག་གི་སྟོབས་དང་། གཞན་གྱི་སྟོབས་སོ། །དེ་ལ་བདག་གི་སྟོབས་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། སྐྱེ་བ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་འོངས་པའི་ས་བོན་གྱིས་ སྟོབས་བསྐྱེད་པ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དང་།སྐྱེ་བ་གཞན་གྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་གོམས་པར་བྱས་པ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དང་། མཐོང་བའི་ཆོས་ཀྱི་དགེ་བའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དོ། །རང་གི་མཐུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རང་གི་རྒྱུད་དུ་གཏོགས་པའི་ནུས་པས་རང་དབང་དུ་འདོད་པ་དང་། བཟོད་པ་དང་། མོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་གྲངས་སོ། །རང་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོར་མོས་པར་འགྱུར་བ་ནི་བདག་གི་སྟོབས་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་གྱི་མཐུས་བསྐྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་ལ་བརྟེན་ནས་བསྐྱེད་པ་སྟེ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་མཐུས་ངེས་པར་བསྟན་པར་བྱས་པ ལས་བྱུང་བའི་འདོད་པ་དང་།བཟོད་པ་དང་། མོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །སྔོན་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་རྒྱུའི་བྱེད་པ་དང་། སྔོན་གོམས་པའི་དབང་གིས་སམ། ད་ལྟར་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཐོང་བ་ཙམ་མམ། དེ་དག་གི་ཡོན་ཏན་ ཐོས་པ་ཙམ་གྱིས་མྱུར་དུ་སེམས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ན།ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དམ་བཅས་པའི་ཆོས་ཐོས་པའམ། མཐུ་མཐོང་བས་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་སྔོན་གྱི་དུས་སུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་རབ་ཏུ་ཞུགས་པ་དང་། དགེ་བ་ལ་གོམས་པ་ནི་རྒྱུའི་སྟོབས་ཞེས་བྱའོ།

如是确定思维后，虽然众生颠倒执著而造作痛苦，但这些众生是无自主的，为烦恼所驱使，为烦恼魔所执持而造作如此不当行为，因此应当使他们从烦恼魔中解脱，这样的确定思维也应当随顺'如何对待被魔所执持的卑劣者，为除其魔'这一偈颂而了知。
如是确定思维者不会畏惧苦行的痛苦。从人身开始，具足欲求、精进、思维、观察，如是造作、串习，次第成佛。我也仅仅是因为未曾串习而显现为难行而已，因此我也应当次第串习而成就，这样确定思维应当随顺'若得到某物会对此世间造成损害'这一偈颂而如是确定思维。
前述的具有教示的确定思维之智慧相，即称为观察力。由种姓殊胜和善知识殊胜而趣近于欲求大菩提、胜解、安忍者，魔及论敌皆不能引诱。因此具有胜解大菩提力者不畏惧痛苦。
由于'自身欲求安乐与利他不能双运'，以大悲心对待众生，任何痛苦都将成为增长悲心的因，而非退失的因。如是因也应当随顺'若世间贫困之时我当舍己'这一赞颂而了知。前二因是从坚固力二者而来。
如是诸力的自性安立与略说安立，四力摄为二力，即自力与他力。其中自力有三种：从一生到一生所带来的种子力、他生串习善根力、现法善法力。所谓自力，即由自相续所摄的能力而自主地欲求、安忍、胜解，这些是异名。由自身殊胜而于大菩提生起胜解，称为自力。
所谓由他力所生者，即依他而生，由善知识力决定开示而生起的欲求、安忍、胜解，如前所述。先前发菩提心后，如所说的因的作用，或由往昔串习力，或仅仅现见佛菩萨，或仅仅听闻其功德而速生其心，更何况听闻殊胜的誓愿法或见其威力。因此，往昔时期趣入大乘及串习善法，称为因力。

།ད་ལྟར་གྱི་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་དགེ་བའི་ བཤེས་གཉེན་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པ་དང་།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་མཉན་པ་དང་། བསམས་པ་ལ་སོགས་པ་དུས་ཡུན་རིང་དུ་གོམས་པར་བྱས་པས་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་གོམས་པ་ནི་སྦྱོར་བའི་སྟོབས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་སེམས་བསྐྱེད་པའི་དབྱེ་བའི་རྒྱུ་བསྟན་ནས། སྔར་བསྟན་ པའི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་།ངེས་པར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པའི་དབྱེ་བ་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རྐྱེན་བཞི་པོ་ལས་འགའ་ཞིག་གིས་སམ། ཚོགས་པས་ཀྱང་རུང་བའམ། རྒྱུ་བཞི་ལས་འགའ་ཞིག་གིས་སམ། ཚོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ནང་གི་སྟོབས་དང་། རྒྱུའི་སྟོབས་འདི་གཉིས་ཚོགས་ པའམ།སོ་སོ་ལས་སེམས་དེ་སྐྱེད་ན་ནི་བརྟན་པར་འགྱུར་ཏེ། ཉོན་མོངས་ཆུ་བོ་འཁྲུག་དང་ངན་འགྲོའི་ཁ་དག་རྟག་ཏུ་གདངས་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་མི་དགེ་བའི་གྲོགས་པོས་མི་གཡོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྙིང་པོར་གྱུར་པ་ནི་སྙིང་རྗེ་དམན་པར་གྱུར་ པས་ལྡོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།མི་གཡོ་བར་གྱུར་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་འཇིགས་ཤིང་གཡོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མི་ལྡོག་པས་ན་བརྟན་པའོ། །སེམས་ཅན་གནོད་པ་བྱེད་པས་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་བས་ན་སྙིང་པོར་གྱུར་པའོ། ། དཀའ་བ་སྤྱོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མི་ལྡོག་པས་ན་མི་གཡོ་བར་འགྱུར་རོ། །འདི་དག་ལས་གཞན་པའི་སྟོབས་ལས་བསྐྱེད་པ་ནི་བརྟན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་རྒྱུ་དང་། རྐྱེན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་སེམས་བསྐྱེད་པའི་དབྱེ་བས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་། ངེས་པར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པ བསྟན་ནས།ད་ནི་ལྡོག་པ་དང་། མི་ལྡོག་པའི་རྒྱུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སེམས་ལྡོག་པའི་རྒྱུ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལ་མི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་མོས་པ་འདོར་དུ་འཇུག་ཅིང་། ཐེག་པ་གཞན་ལ་སྨོན་པ་བྱེད་དུ་འཛུད་པའམ། ཐར་པའི་ལམ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་ པ་འདོར་བར་བྱེད་ཅིང་བརྩོན་པ་འདོར་བར་སྦྱོར་བ་སྟེ།དེ་ལྟར་ན་དེའི་སེམས་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ། །སྙིང་རྗེ་ཆུང་བས་སེམས་ཅན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་བྱང་ཆུབ་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་ན། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས་བྱང་ ཆུབ་ལས་སེམས་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ།།འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རིགས་བཞིའི་འཇིགས་པ་མཐོང་ནས་དྲག་ཅིང་གདུང་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་མྱུར་དུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་བར་འདོད་ཅིང་། སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ། །རྒྱུ་གསུམ་པོ་ འདི་དག་གིས་ལྡོག་པ་ནི་གཏན་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་ནོ།།རིགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་གཏན་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ། །སེམས་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ལས་བཟློག་པ་ལས་ལྡོག་པའི་རྒྱུར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དཀར་པོའི་ཕྱོགས་དང་། ནག་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་དང་། ཚང་བ་དང་། མ་ཚང་བའི་དབྱེ་བས་ཀྱང་རིག་པར་བྱའོ། །དཀར་པོའི་ཕྱོགས་དང་ཚང་བ་ནི་འཇུག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །ནག་པོའི་ཕྱོགས་དང་། མ་ཚང་བ་ནི་ལྡོག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་སེམས་ལྡོག་པར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་བཞི་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་སོ།

在现世中，亲近并供养善知识，听闻菩萨藏，思维等长期串习所成的善法习气，称为加行力。如是宣说发心差别的因后，为摄前所说的决定出离与非决定出离的差别，依四缘中任一或和合，或依四因中任一或和合，内力与因力二者和合或各别所生之心若生起，则成坚固，如'烦恼暴流及恶趣口常张'等偈颂所随顺，不为恶友所动摇故。成为坚实是由于悲心不退减故。成为不动是由于不畏惧痛苦而不动摇故。
另一种说法，由于不被轮回苦所退转故为坚固。由于不被有情加害所退转故为坚实。由于不被难行苦所退转故为不动。从其他力所生者则不能坚固。如是由因缘力所生发心差别显示决定出离与非决定出离后，今为显示退转与不退转之因，说'心退转之因有四种'。
其中，恶知识令舍弃大乘信解，引导希求其他乘，或令舍弃解脱道的修行而舍弃精进，如是则其心将退转。悲心微小则对有情无所顾念。如是若以有情利益为主而缘觉菩提，因对诸有情无所顾念而从菩提退心。见到四种行苦的怖畏而生起剧烈痛苦的作意。因此欲求速疾圆寂，彼发心将退转。由此三因所退者非永久退转。种姓不圆满者则永久退转。
应知心生起之因的相反即是退转之因，也应由白分、黑分的差别及圆满、不圆满的差别而了知。白分与圆满是趣入之因。黑分与不圆满是退转之因。因此说'心将退转之四因'等。

།དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི སེམས་ལ་རྨོངས་པ་རྣམས་ལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་།ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་དང་། རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་དང་། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱི་དབྱེ་བ་དང་། འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པའི་དབྱེ་བས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྣམ་པ་ལྔ་བསྟན་ནས། ཡང་རིགས་མ་ངེས་པ་ཐེག་པ་གཞན་ལ་ཞུགས་པ་ རྣམས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་ཐོས་ནས་དེ་དག་ལ་མོས་པ་བོར་ནས་འདིར་འཇུག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་།རིགས་མ་ངེས་པ་སངས་རྒྱས་ཉིད་ལ་ཞུགས་པ་མི་བརྟན་པ་རྣམས་ངེས་པར་གཟུང་བའི་ཕྱིར་དང་། རིགས་ངེས་པ་བག་མེད་པ་དང་། ཞུམ་པ་དང་། ཡང་དག་པར་ཞུགས་ པ་རྣམས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་ཡང་དག་པར་བསྐུལ་བ་དང་།གཟེངས་བསྟོད་པ་དང་། ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་དགའ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འདི་གཉིས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་པོ་ སེམས་བསྐྱེད་པ་བརྟན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་ནང་གི་སྟོབས་དང་།རྒྱུའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་ཅིང་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འཇིག་རྟེན་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ནི་ད་ལྟར་གྱི་དུས་ལ་ཉི་བར་ལྟོས་ནས་གཞན་དག་ལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ངོ་མཚར་ནི་འདས་པའི་དུས་ན་ཡང་མ་བྱུང་བའོ། །རྨད་དུ་བྱུང་བ་ནི་མ་འོངས་པའི་དུས་ན་ཡང་མི་འབྱུང་བའོ་ཞེས་བྱས་ནས་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རིམ་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་འདི་ལྟར་རིག་པར་བྱའོ། །འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་བུ་དང་ཆུང་མ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ རྣམས་མཐའ་ཡོད་པ་དང་།ཡོངས་སུ་ཆད་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ནི་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཀྱི་མཐས་གཏུགས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཆུང་མའི་ཚུལ་དུ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་སོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ ཆུང་མའི་ཚུལ་དུ་འཛིན་ན་ཡང་དེས་ཉོན་མོངས་པ་ཡང་མི་སྐྱེ་བ་ནི་གཉིས་པའོ།།ཉོན་མོངས་པ་མེད་པས་བསམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། སྦྱོར་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འགྱུར་རོ། །བསམ་པ་དང་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཉེ་བར་སོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ ཕྱིར་དེའི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་སྐྱེ་ཞིང་འཕེལ་བར་འགྱུར་བས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ།།དེས་ན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ལྡན་པ་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་པ་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པས་མཐོང་བའི་ཆོས་དང་། འཇིག་རྟེན་གཞན་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཡོན་ཏན་དང་།ཕན་ཡོན་འདི་དག་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དེ་བསྐྱེད་མ་ཐག་ཏུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཅིག་ཏུ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དུ་འགྱུར་ཏེ། མི་ཕན་པ་ལས་ཟློག་པར་བྱེད་ཅིང་ཕན་པ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཆུང་མའི་ཚུལ་དུ་གཟུང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་བསྟོད་པ་ལས། ཁྱོད་ནི་མ་བཅོལ་ལེགས་མཛད་པ། །ཁྱོད་ནི་རྒྱུ་མེད་བཞིན་དུ་བྱམས། །ཁྱོད་ནི་མ་འདྲིས་མཛའ་བཤེས་ཏེ། །འབྲེལ་པ་མེད་པའི་གཉེན་འདུན་ལགས། །ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ ནོ།།ཆུང་མར་འཛིན་པ་ནི་འབྱོར་པ་དང་རྒུད་པའི་ཚེ་ཕན་འདོགས་པ་དང་གནོད་པ་བྱེད་པ་ལ་མཐུན་པ་དང་མི་མཐུན་པ་སྟེ། བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་ཅན་དུ་འགྱུར་ཏེ། དགའ་བ་དང་མི་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པ་དང་གནོད་པ་ལས་ སེམས་ཅན་གྱི་ངོར་དེ་ལྟར་འགྱུར་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ངོར་འདོད་ཆགས་དང་། བརྩེ་བ་དང་ངེས་པར་འཛིན་པས་བུ་དང་བུ་མོ་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྩེ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ནོ། །འགལ་བ་བྱེད་པའི་སེམས་ཅན་ལ་ཁྲོ་བ་ལ་སོགས་པས་སེམས་ཅན་ལ་ བརྡེག་པ་དང་།གསོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་མེད་དོ།

如是，首先对于迷惑菩提心的人们，以自性相、差别相、分类相、因缘差别、趣入与还出的差别，宣说了五种菩提心。又为了使种性不定而入于其他乘者听闻菩提心的功德后，舍弃对彼等的信解而趣入此处；为了使种性不定而入于佛性但不稳固者得以确定；为了使已定种性而放逸者、退怯者、如实趣入者依次对菩提心得以如实劝发、赞叹、如实欢喜，为了宣说发菩提心的稀有殊胜法，此二者即是初发心菩萨坚固，如所说的内力和因力而不退转且必定出离之义。
不共世间是就现在时而言，于其他一切处皆无故。稀有是过去时也未曾有。殊胜是未来时也不会有，由此应当如是了知稀有殊胜法的次第安立。世间人对于儿子、妻子等所执持者是有边际的、有断绝的，而诸菩萨则是以妻子之方式执持遍及虚空界边际的一切众生界，此为稀有殊胜法。
虽然执持一切众生如妻子，但由此不生烦恼，此为第二。由无烦恼而成就圆满意乐和圆满加行。具足意乐和加行的诸善法得以积集。因此其善法生长增盛，成为殊胜的因果。由此具足殊胜因果者，由于具足福德资粮，于现法中及他世间获得发菩提心的功德与利益。
菩萨发此心的刹那即成为一切众生唯一的善知识，因为遮止不利且引导趣入利益。因此将执持一切众生界如妻子。因此赞颂中说：'您是未受托付而善作，您是无因而慈爱，您是未相识的友人，是无关系的亲眷。'
执为妻子是在富裕与衰败时给予帮助与伤害而随顺或不随顺，即成为具乐与具苦者，此为欢喜与不欢喜之义。又菩萨对众生的利益与损害，是从众生的角度如此显现，并非有烦恼。其中从具烦恼的角度，以贪欲、慈爱和执著而对儿子女儿等的慈爱是具烦恼的。以嗔恨等对违逆的众生打击、杀害等烦恼，菩萨是没有的。

།སེམས་ཅན་གཅིག་ཙམ་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་། ཁོང་ཁྲོ་བར་གྱུར་ན་ཡང་རང་གི་དོན་ཡང་བྱ་བར་མི་ནུས་ན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དེ་དག་གིས་ ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དུ་གྱུར་ན་གཞན་གྱི་དོན་བྱ་བ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས།ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པས་མཐུན་པ་དང་མི་མཐུན་པའི་སྦྱོར་བས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པས་སེམས་ཅན་ལ་སྙིང་བརྩེ་བ་འཕེལ་བར་བྱེད་ཅིང་སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་ཀྱང་གཞན་ གྱི་ངོར་བྱེད་དོ།།དེའི་ཕྱིར། ཡེ་ཤེས་ཉི་མའི་མེ་འབར་ཡང་། །གང་གི་སྲེད་པ་འཕེལ་འགྱུར་མཚར། །ཞེས་བསྟོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་མི་མཐུན་པ་ནི་སེམས་ཅན་ལོག་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་ཐབས་གཞན་མེད་པས་དུས་དེ་སྲིད་དུ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པར་བྱེད་དོ། ། དེས་ན་བདག་ནི་བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོ་ཐོས་དང་མཐོང་མི་འདོད། །ཅེས་བྱ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་རིག་པར་བྱའོ། །ལྷག་པའི་བསམ་པ་བཟང་པོས་འཇུག་པ་ཡང་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བའོ་ཞེས་བྱ་བས་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཕྱོགས་གསུམ་གྱིས་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ། བཤེས་གཉེན་གྱི་ཕྱོགས་དང་། དགྲའི་ཕྱོགས་དང་། ཐ་མ་ལ་པའི་ཕྱོགས་སོ། །ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བཤེས་གཉེན་གྱི་ཕྱོགས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་བྱ་བའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དང་། བདེ བ་བྱ་བའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར། འགྲོ་བས་འགྲོ་ལ་གནོད་དང་ཕན་པ་ཡིས། །ཕྱོགས་གཉིས་དག་ལ་སྤྱོད་དང་ལྡན་པ་ལགས། སྐྱེ་བོ་མ་ལུས་པ་ལ་ཕན་འདོགས་པའི། །ཕྱོགས་གཅིག་པོ་ལ་སྙིང་རྗེའི་བདག་ཉིད་ཞུགས། །ཞེས་བསྟོད་པ་ ཡིན་ནོ།།ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ། ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་ལྷག་པའི་བསམ་པས་ཞུགས་པ་དེ་ཡང་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བ་སྟེ། མ་དང་ཕ་དང་བུ་གཅིག་པ་ཤིན་ཏུ་གཅེས་པ་ལ་ཡང་དེ་ལྟ་བུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ན། འདི་ལྟར་ཁྱོད་ནི་འཇིག་རྟེན་ཕན་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ལ། །མཉམ་ པའི་སེམས་ཀྱིས་དུས་རིང་ཞུགས་པ་ལྟར།།རང་ལས་སྐྱེས་པའི་བུ་ལ་ཕ་ཡི་སེམས་ཀྱིས་ཀྱང་། །སྐད་ཅིག་ཙམ་ཡང་མཉམ་པར་འཇོག་མི་ནུས། །ཞེས་བསྟོད་པ་ཡིན་ནོ། །མི་དགེ་བའི་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པའི་གནས་དང་། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པའི་གནས་དང་། མཐར་མི་འདོད་པའི་རྣམ་སྨིན་སྟེར་བའི་གནས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པ་ནི་དགེ་བའི་གནས་ཏེ། དེ་ལ་རབ་ཏུ་དགོད་པ་ནི་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་ཅིང་། དེ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕན་པའི་ལྷག་པའི བསམ་པ་ནི་ཕན་པར་བྱ་བའི་བསམ་པ་ཞེས་བྱའོ།།ཕོངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་མཁོ་བ་དང་བྲལ་བས་སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་པའོ། །མགོན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྙིང་རྗེའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་ཉེ་བར་མཁོ་བ་བསྒྲུབ་པར་མི་ནུས་པ། སྡུག་བསྔལ་བསལ་བར་རང་གིས་མི་ནུས་པའོ། །རྟེན་མེད་ པ་ནི་འདོད་པའི་རྟེན་གཞན་མེད་པའོ།།ཕན་པའི་དངོས་པོ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་བདེ་བས་སྡུད་པར་བྱེད་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་བདེ་བས་སྡུད་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་བདེ་བས་བསྡུས་པ་ནི་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་དང་། བག་མེད་ པས་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་ཞིང་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་འཇུག་ཅིང་འཕེལ་བར་བྱེད་པའོ།།ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་བདེ་བས་བསྡུས་པ་ནི་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་སྤངས་ནས། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཡང་དག་པར་བླངས་ནས་འཕེལ་བར་བྱེད་ པའོ།།དེའི་ཕྱིར། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་སྤངས་ཏེ་ཕན་པའི་དངོས་པོ་བསྒྲུབ་པར་འདོད་པ་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཉིན་གཅིག་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པར་སྤེལ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉིན་ལན་གསུམ་མཚན་ལན་གསུམ་དུ་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་བསམ་པ་དེ་ཉིད་བསྟེན་པར་བྱའོ། །བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། མང་དུ་བྱའོ། །རྣམ་པར་འཕེལ་བར་བྱའོ། །བསྟན་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཡང་དག་པར་སྤེལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བྱམས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མང་བས་ནི་ཕན་པའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ།

即便是对一个众生生起贪著和嗔恨，也无法成办自己的利益，更何况对所有众生生起烦恼时又怎能成办他人的利益呢？无烦恼者以顺逆因缘，菩萨具足悲心而增长对众生的慈悲，虽无烦恼但为利他而示现。因此，'智慧日光虽炽燃，令谁贪欲增长奇'，此为赞叹。无烦恼的违逆是对行为邪恶的众生因无他法而暂时背离。因此应随'我不欲见闻愚人'这一偈颂而了知。以殊胜善意趣入亦是稀有难得，这是说一切世间以三方面趣入：善知识方面、怨敌方面和中庸方面。而菩萨则是以善知识方面摄受一切众生。因此对一切众生生起利益的增上意乐和安乐的增上意乐。
因此，'众生于众作损益，二方具足诸行为，于诸众生作利益，悲性趣入一方面'，此为赞叹。又对一切众生以利益和安乐的增上意乐趣入亦是稀有难得，因为即便是父母对独子的珍爱也无如是。因此，'如是汝为利世间，以平等心久趣入，父于己子之心意，刹那亦难得平等'，此为赞叹。
不善处即是恶行处、有过失处、最终带来不悦意异熟之处的意思。其对治方面即是善处，安立于此即是如实修行并精进。如是对众生们后世利益的增上意乐即是利益意乐。贫穷是指离开所需而痛苦。无怙即是悲悯对境，不能获得所需，不能自己消除痛苦。无依即是无有其他所欲依靠。
利益事有二种：以有烦恼之乐摄受和以无烦恼之乐摄受。其中以有烦恼之乐摄受则因愚痴放逸而退失诸善法，趣入并增长不善法。以无烦恼之乐摄受则断除不善法，取受并增长善法。因此说断除有烦恼而欲成办利益事。日日增长即是昼三次夜三次修习、增长、广修、发展、宣说此利益和安乐意乐。对一切众生多作慈心作意则能增长利益的增上意乐。

།སྙིང་རྗེ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མང་བས་ནི་བདེ་བའི་ལྷག་པའི བསམ་པ་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ།།ཆོས་ལ་ངེས་པར་རྟོགས་པའི་བཟོད་པ་ནི་ཡང་དག་པར་ཆོས་ལ་རྟོག་པར་བྱེད་པ་དང་། ཆོས་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པས་རབ་ཏུ་དབེན་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་སྦྱོར་བའོ། །སྦྱིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་ཡང་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད་དོ། །བཟོད་པ་དང་། བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞིས་སེམས་ཅན་རྣམས་རྗེས་སུ་སྡུད་པ་ཡང་ལྷག་པའི་བསམ་པའི་སྦྱོར་བའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་བསྒྲུབ་པའི་སྦྱོར་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། བསོད་ནམས་རྒྱ་ཆེན་པོ འབྱུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་གྱུར་པས་ཆོས་ཆེན་པོ་འདུ་བའི་སྒོ་ཞེས་བྱའོ།།དེ་ལྟར་སེམས་བསྐྱེད་ནས་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱིས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྡན་པའི་ལས་བྱས་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ནི། རང་གི་དོན་གྱི་ སྦྱོར་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་ཉིད་ནི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ། །སྔར་བསྟན་པའི་སྒྲུབ་པའི་སྦྱོར་བའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པའི་ལས་དེ་དག་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་དུ་བྱས་ནས། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དེའི་འབྲས་བུ་ ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ། །སྔར་བསྟན་པའི་ཕན་པ་དང་བདེ་བས་བསྡུས་པའི་སྦྱོར་བ་ཡང་སེམས་ཅན་རྣམས་འཇུག་ཅིང་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱས་ནས་སོ། །དེའི་ཕྱིར། སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་བསལ་ བའི་ཕྱིར།།ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །སྦྱོར་བ་འདི་གཉིས་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་ཚོགས་ཆེན་པོ་གཉིས་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་དེ། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་མི་ཟད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ནི་དཔག་ཏུ་ མེད་པའི་དགེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཉེ་བར་སོགས་པ་ལ་དང་པོ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནས་བཟུང་ནས་རྒྱུ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དང་།འབྲས་བུ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ནི་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལས་གཞན་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་དགེ་བ་ཡོངས་ སུ་འཛིན་པ་ལ་ལྟོས་ནས།ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་བསོད་ནམས་བསགས་པ་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུར་འགྱུར་ཞིང་། དགེ་བ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་གཞན་ནི་མ་ཡིན་པ་འདི་ནི་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའོ། །དེའི་འབྲས་བུ་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་ པའི་བྱང་ཆུབ་དེ་ཉིད་ཡིན་གྱི་གཞན་མ་ཡིན་པ་ནི་འབྲས་བུ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་སེམས་བསྐྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དགེ་བའི་ཆོས་གང་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དེ་ནི་རྒྱུ་ཉིད་དང་། འབྲས་བུ་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ དགེ་བ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལ་ཡང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་བུའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་སྟེ། ཕན་ཡོན་དང་བཅས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སེམས་བསྐྱེད་མ་ཐག་ནས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ ལ།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡོན་གནས་སུ་གྱུར་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མཆོད་པའི་ཕྱིར་དང་། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཕྱིར་དང་། བླ་མར་གྱུར་པ་དང་། སློབ་དཔོན་དང་། མཁན་པོ་དང་། ཕ་མར་བརྟགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ ཕྱིར།གང་ཚེ་དང་པོ་བྱང་ཆུབ་ཏུ། །ཁྱོད་ཀྱིས་ཐུགས་ནི་བསྐྱེད་གྱུར་པ། །དེ་ནས་བཟུང་ནས་ཁྱོད་ཉིད་ནི། །འཇིག་རྟེན་མཆོད་གནས་གོང་མར་གནས། །ཞེས་བསྟོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡོན་གནས་དང་བླ་མར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་འགྲོ་བའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་ཡིན་པས་དེ་ལ་ཕན་པའི་བྱ་བ་བྱས་ ནས་འབྲས་བུ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་ཤིང་།འདོད་པར་བྱ་བའི་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་དང་། མྱུར་ཞིང་དགེ་བ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།

由于多修习慈悲作意，增长殊胜意乐。对法决定了解的忍辱，是对法如实观察，以及由别观诸法而远离的佛法圆满修习之加行。
布施、持戒的修习也称为加行。以忍辱和四摄事摄受众生也是殊胜意乐的加行。因此说是利益安乐成就的加行，因为是广大福德生起的因缘，故称为大法集门。
如是发心后，以身语意行持布施等波罗蜜多相应之业，回向无上正等正觉，即成为自利之加行。此即是成就大菩提之因。
前述修习加行的波罗蜜多加行相应之业，也与一切众生共同，为令一切众生获得其果而作回向。因此是利他之加行。前述摄受利益安乐的加行也是为令众生趣入解脱而作。
因此说'为除一切苦'。此二加行也称为二种大善法聚，因为是无尽福德蕴故。也称为善法蕴，因为是福德蕴的体性故。
从最初发心以来，即积集无量善法蕴，其因殊胜、果殊胜，是稀有希奇之法。为显示此义，相较于声闻等相续中所摄持的善法，所积集的殊胜福德即成为无上正等正觉之因，而其他善法之摄持则不然，此为因之殊胜。
其果即是无上正等正觉，而非其他，此为果之殊胜。因此，已发心的菩萨所摄持的任何善法，皆以因与果而极为殊胜。一切声闻等所摄持的善法，则完全无有此等殊胜。
具足如是功德的发心超越一切世间，为显示其功德利益故，经云'从初发心'等。'成为一切众生应供处'者，是因为受一切世间供养，超胜一切世间，被视为上师、阿阇黎、和尚及父母故。
因此赞颂说：'当初您发起菩提心，从此之时您即住，世间应供最上处。'因为是应供处和上师，即是众生福田，对其作利益事业，将获得殊胜果报，具足所欲之果，迅速获得善果。

།ལྟ་བུའི་བསོད་ནམས་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པའི་ཚེ་འདི་དང་གཞན་ལ་བདག་ཉིད་ལ་གནོད་པ་མེད་པར་འགྱུར་ཞིང་། གནོད་པ་མེད་པའི་བསོད་ནམས་ དེས་བསྐྱེད་པའི་བདག་གི་དངོས་པོས་གཞན་གྱི་གནོད་པ་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་ནུས་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ།།གནོད་པ་མེད་པའི་བསོད་ནམས་ནི་གང་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བ་དང་ལྡན་པས་གཞན་གྱིས་གནོད་པར་མི་ནུས་པ་ཡིན་ ཏེ།འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་ལྟར་རབ་ཏུ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་བསྲུང་བས་བསྲུངས་པའི་ཕྱིར་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེའི་བདག་གི་དངོས་པོ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལྗོན་ཤིང་གི་མྱུ་གུའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར། ལྷ་དང་། མི་དང་། ཀླུ་ དང་།གནོད་སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གནོད་པ་མེད་པའི་སྦྱོར་བས་བསྲུང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་གནོད་པ་བྱ་བར་མི་ནུས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་གཉིད་ལོག་གམ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། བརྩེ་བར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་སོ། །སྐྱེ་བ་གཞན་ལ་ཡང་ ཕྱི་མའི་ཚེ་ཡང་བདག་གི་དངོས་པོ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་རབ་ཏུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ནི་ཡང་ཚེ་བརྗེས་པའི་འོག་ཏུ་སྟེ་ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་ཡང་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པར་ནུས་པའི་བདག་གི་དངོས་པོ་རབ་ཏུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།།ལུས་ཀྱིས་ཆོས་སྟོན་པ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ལ་ གཞན་ཡང་དག་པར་དགོད་པར་འདོད་པ་དེ་ལ་བདག་ཉིད་ཡང་དག་པར་ཞུགས་ནས་རྟག་ཏུ་གུས་པ་དང་བཅས་པས་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ན།གཞན་དེའི་རྗེས་སུ་སློབ་པར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་སློབ་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལྟ་བུ་ནི་དེའི་ལུས་ཀྱིས་ཆོས་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །རྟེན་ཁྱད་པར་ ཅན་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་ལས་ཀྱང་སེམས་བསྐྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སྐྱེ་བ་དེ་ཉིད་ལ་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པའི་རྟེན་འཐོབ་པར་འགྱུར་གྱི།གནས་ངན་ལེན་གྱི་རྟེན་ནི་མ་ཡིན་པས་གནས་ངན་ལེན་ཤིན་ཏུ་ཆུང་བར་འགྱུར་རོ། །ངག་གི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་ལས་ཀྱང་གཞན་གྱིས་མ་གྲུབ་པའི་ སྔགས་ལ་སོགས་པ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་ནི་བསོད་ནམས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱིས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།བསམ་པའི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་ལས་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། བཟོད་པ་དང་། དེས་པ་རབ་ཏུ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་དང་། ཁྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། བཟོད་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གཞན་གྱིས་གནོད་པ་བྱས་པ་བཟོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་དེ་དག་གིས་གནོད་པ་བྱས་པར་གྱུར་ན་ཡང་། དེ་དག་གིས་གནོད་པ་བྱས་པ་དེ་དག་བཟོད་ཅིང་འགྱུར་བར་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེས་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི ཕྱིར་གཞན་ལ་ཡང་གནོད་པ་མི་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ།གཞན་གནོད་པ་བྱེད་དམ་སྟེ། ཉེ་བར་འཚེ་བར་བྱེད་ཅིང་ཁྲོ་ཞིང་འཁྲུག་ན་ཡང་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་དུ་མི་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་ངེས་པ་མང་བར་འགྱུར་རོ། །གཞན་གྱིས་གཞན་དག་ལ་གནོང་པ་བྱེད་པ་མཐོང་ངམ་ཐོས་ན་ཡང་སྙིང་རྗེ་ ཁྱད་པར་ཅན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར།ཤིན་ཏུ་མི་དགའ་བར་འགྱུར་ན། ཇི་ལྟར་ན་གཞན་ལ་དེ་གནོད་པ་བྱེད་པར་འགྱུར། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་བརྩེ་བ་མང་བའི་ཕྱིར། ཁྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་མང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །རེས་འགའ་སྐྱེས་པར་གྱུར་ན་ཡང་མྱུར་དུ་ བཅོམ་ཞིང་ཉམ་དམད་པར་འགྱུར་བའོ།།ཉམ་དམད་པ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མྱུར་དུ་འབྲལ་བར་འགྱུར་བའོ། །བརྒྱ་ལ་སྤྱོད་པར་གྱུར་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་ཏུ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་མི་སྤྱོད་པའོ། །སྐྱེས་པར་གྱུར་ན་ཡང་མྱུར་དུ་འབྲལ་བར་འགྱུར་གྱི། རྒྱུན་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་ བའོ།།ཆུང་བའི་རྣམ་པས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་གྱི། ཆེན་པོས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་སྐྱེ་བ་དམན་པ་ཉིད་དང་། གནས་པ་དམན་པ་ཉིད་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་དམན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཉམ་ཆུང་བ་ཉིད་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ངན་སོང་དུ་སྐྱེས་པའི་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་རྣམ་པ་ལྔ་ནི་སྔར་རིགས་ ཀྱི་རྟགས་སུ་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སའི་འགྲེལ་པ་ལས། སེམས་བསྐྱེད་པའི་ལེའུའི་འགྲེལ་པ་རྫོགས་སོ།

具有如是福德时，于现世及他世都将无有损害自身之事，且以此无害福德所生之我体，能够完全平息他人之损害。
具足无害福德之菩萨建立有五种：由具足现法安乐故不为他人所能损害，如转轮圣王以殊胜守护而得守护故，又因彼菩萨之我体乃是佛陀菩提树之幼芽处故。
因此，诸天、人、龙、夜叉等一切以无害加行而守护之故，于一切时处皆不能加以损害，从'睡眠'乃至'不能怜悯'等。
于他生中，即后世亦将获得殊胜我体，即于转生之后，于来世亦能获得能成办自他二利之我体。
身示法者，即菩萨欲令他人正住于何处，则自身先正入其中，常以恭敬而加行，则其他欲随学者亦如是学习，如是即是彼之身示法。
从获得殊胜所依中，发心菩萨于此生即得极为调柔之所依，而非恶习气所依，故恶习气将极为微小。
从获得语之殊胜中，亦将成就他人未成就之咒语等，此乃因为为殊胜福德所摄持故。
从获得意乐之殊胜中亦是如此，因为获得忍辱与柔和故，远离忿怒等随烦恼故。
为显示忍辱之相故，于'忍受他人所作损害'中，若与其共住者作损害时，亦能忍受彼等所作损害而不改变。
为显示柔和之相故，于'亦不损害他人'中，即使他人作损害、伤害、发怒、激动，自己于一切处皆不为之，如是则定多矣。
若见闻他人损害他众时，因具足殊胜悲心故极为不悦，如何能对他人作损害？因对诸有情具大悲愍故，忿怒等随烦恼不会增多。
即使偶尔生起，亦速得摧毁而微弱。
为显示微弱性故，'速得远离'。'百次行持时'者，即非恒时一切时行持。即使生起亦速得远离，而不相续。
以微小行相而生，非以广大。如是以生起低劣性、住位低劣性、体性低劣性而生起微弱性。
生于恶趣之五种殊胜如前于种姓相中所说而了知。
菩萨地论释中，发心品释终。

། །།དེ་ལྟར་སེམས་བསྐྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་འགྲེལ་ པ་ནི་མདོར་བསྟན་པའི་ཆོས་བཅུ་པོ་དེ་དག་ལས་ཆོས་དང་པོ་བཞིའི་ཆོས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རྣམ་པར་ཕྱེ་བའི་རིགས་དང་།སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དག་ལས་གཉིས་བཤད་ནས། སེམས་བསྐྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་ པའོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསླབ་པའོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་ལ་སློབ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། འདི་དག་གིས་ནི་བསླབ་པའི་གནས་དང་བསླབ་པའི་གཞི་དང་། བསླབ་པའི་ཚིག་ལ་ སློབ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཇི་ལྟར་སློབ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བས་ནི་བསླབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོངས་སུ་གསལ་བར་བྱེད་དོ། །གང་དག་སློབ་པ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་བསླབ་པའི་རྟེན་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་བསླབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའི་བསླབ་པའི་གནས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་ནས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།གནས་བདུན་ལ་སློབ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གོ་འཕང་དང་། གཞི་དང་། ཚིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་གྲངས་སོ། །ཇི་ལྟར་སློབ་ཅེ་ན། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་ཐབས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པའི་ལུས་དང་ངག་དང་ ཡིད་ཀྱི་ལས་འཆད་པར་འགྱུར་བས་སོ།།གང་དག་སློབ་ཅེ་ན། ངོ་ཚ་དང་བཅས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སློབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །གནས་དེ་དག་ནི་དོན་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དོན་གྱི་སྒོ་ནས་ངེས་པར་བསྟན་པ་ནི། རྟོག་པར་ འོས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ།ཇི་ལྟར་འོས་པར་ཐོབ་པར་བྱ་བ་མངོན་དུ་ཐོབ་པར་བྱས་པ་དང་། ཤེས་པར་བྱ་བ་མངོན་དུ་ཤེས་པ་ཉེ་བར་བཟུང་ནས་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་དང་། ཤེས་པར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དོན་རྣམ་པ་བདུན་གྱི་གོ་རིམས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་དང་པོར་བྱང་ཆུབ་ཉིད་ལ་དམིགས་ནས་རང་གི་དོན་ལ་སློབ་པའི་ཕྱིར་དང་།སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་ནས་ནི་གཞན་གྱི་དོན་ལ་སློབ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བས་དང་པོར་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་གནས་བསྟན་ཏོ། །རང་གི་དོན་དང་གཞན་གྱི་དོན་ལ་ཡང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་ པ་ཉིད་ཀྱིས་སློབ་པར་བྱེད་ཀྱི།ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་པས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་ཆེན་པོར་སྤྱོད་པས་བདག་ལ་ཕན་པ་བྱ་བའང་ནུས་མ་ཡིན་ཞེས་བསྟོད་པའི་ཚིག་གིས་སོ། །ཉོན་མོངས་པ་མེད་པས་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་སློབ་ནུས་སོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེའི་ འོག་ཏུ་དེ་ཁོ་ནའི་གནས་བསྟན་ཏོ།།དེ་བཞིན་དུ་རང་གི་དོན་དང་། གཞན་གྱི་དོན་ལ་སློབ་པར་བྱེད་པ་ན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཐབས་ཀྱིས་སློབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ཡང་ནུས་པ་མེད་པ་ནི་སློབ་པ་མ་ཡིན་པས་མཐུའི་གནས་བསྟན་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་མི་དལ་ བའི་ཐབས་ཀྱིས་སློབ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།།དེ་ལྟར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་ཅིང་མཐུ་དང་ལྡན་པར་ཐེག་པ་གསུམ་ལ་ཅི་རིགས་པར་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ལ་སློབ་པའོ། །རང་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་ཅིང་། དེ་དག་གཉི་ ག་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་གྱུར་པ་ན་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་སློབ་པོ་ཞེས་བྱ་བས་དེའི་རྗེས་ལ་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་གནས་བསྟན་ཏེ།འདི་དག་གིས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཐོག་མ་དང་བར་དང་། ཐ་མའི་སློབ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡོངས་སུ་ གསལ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་གྱིས་དབྱེ་ན་རྣམ་པ་བཅུར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་བཅུར་རིག་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། རྣམ་པ་བཅུར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དོན་བཅུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་རྒྱུད་དུ་ གཏོགས་པ་ནི་གཉིས་སོ།།རྫས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ནི་གཉིས་སོ། །གནས་སྐབས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ནི་གཉིས་སོ། །སྐྱེ་བའི་དབྱེ་བ་ནི་གཉིས་སོ། །འཆི་འཕོ་བའི་དབྱེ་བ་ནི་གཉིས་སོ།

如是发心的菩萨们的菩萨行为是什么呢？对于这个问题的解释是：从略说的十法中，如实分别前四法的种姓、发心、修学菩萨行为等，其中已经解说了两个之后，现在问及发心菩萨的行为是什么。
菩萨行为即是菩萨学处。应当了知其有三种，为了明显显示这一点，所说'于何学习'等，这些是为了显示学处、学基和学习文句而修学。
'如何学习'是为了完全显明学处的本体。'谁在学习'是为了显示学处所依。
为了总摄显示一切菩萨学处而说：'学习七处'。境界、基础、文句是同义词。
如何学习呢？将由无过失方便所摄持的身语意业来解说。谁在学习呢？将解说具有惭愧的菩萨在学习。
这些处所也应称为义，为了显示这点，从义门确定显示，即是'应当思维'的意思。如理获得应得之法并现前证得，了知应知之法并现前通达，获得并了知的意思。
七种义的次第安立是：菩萨首先缘于菩提而学习自利，缘于有情而学习利他，以此首先显示自利他利的处所。
于自利他利也是以无烦恼性而学习，而非以具烦恼性，如赞叹词所说：'以大烦恼行事者，连自利也无能为。'以无烦恼才能学习真实义，为显示此义，其后显示真实处。
如是，当行持自利他利时，以无烦恼方便而学习。无烦恼而无能力者非为学习，故显示力量处，如是显示以精进方便而学习。
如是无烦恼且具力量，随应于三乘而学习成熟有情。成熟自己的佛法，当这两者都成熟时，学习无上正等正觉，以此随后显示圆满菩提处。这些显明显示了菩萨们初中后学习的圆满。
其中若以自利他利分类则成为十种，为显示此义而说：'总之应知有十种'，意思是成为十种。
十义的安立是：相续所摄二种，事物分类二种，阶段分类二种，出生分类二种，死亡分类二种。

།དེ་ལ་འབའ་ཞིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་འདྲེས་པར་གྱུར་པ་སྟེ། གཞན་དང་མ་འདྲེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། གཞན་གྱི་དོན་དང་ཡང་མ་འབྲེལ་ལ་རང་གི་དོན་དང་ཡང་མ་འབྲེལ་པ་ནི་འབའ་ཞིག་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གཞན་དང་འབྲེལ་པ་ནི་གཞན་དང་རབ་ཏུ་འབྲེལ་པ་སྟེ། འདྲེས་པར་གྱུར་པའོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པར་གཉིས་ཏེ། གཞན་གྱི་དོན་དང་འབྲེལ་པའི་རང་གི་དོན་དང་། རང་གི་དོན་དང་འབྲེལ་པའི གཞན་གྱི་དོན་ཏོ།།ཕྱི་ནས་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་དེ་དག་གི་བདེ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཉིད་ནི་ཕན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །མཐོང་བའི་ཆོས་ཉིད་ལ་རྗེས་སུ་སྡུད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ནི་བདེ་བའོ། །རྩོམ་པའི་དུས་ན་ནི་རྒྱུས་བསྡུས་པའོ། །ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་དུས་ན་ནི་འབྲས་བུས་བསྡུས་པ་ཉིད་དོ། །ཚེ་ འདི་ཉིད་ལ་ཐོབ་པ་ནི་ཚེ་འདི་པའོ།།གཞན་དག་ཏུ་ཐོབ་པ་ནི་ཚེ་རབས་གཞན་པའོ། །དོན་དག་མི་ཉམས་པ་ནི་གཏན་དུ་བའོ། །ཉམས་པར་འགྱུར་བ་ནི་གཏན་དུ་བ་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱས་ལ་སྤང་བར་བྱའོ་ཞེས་པ་ནི་སོ་སོར་བརྟགས་ཤིང་ངེས་པར་ཡང་དག་པར་བརྟགས་ ནས་ཡོངས་སུ་བཏང་ཞིང་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཞན་གཅིག་པུའི་དོན་ནི་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། གཉི་གའི་དོན་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་གི་དོན་འབའ་ཞིག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱ་བ་ལས་ཤིན་ ཏུ་འདས་ཤིང་འཚམ་པ་མ་ཡིན་པས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱས་ལ་སྤང་བར་བྱའོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པ་བསྐྱེད་པར་བྱའི། བདག་ལ་ཕན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མཐུ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་སྨན་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་གཞན་གྱི་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་བདག་གི་བྱ་བ་ ཡིན་ལ།གཞན་གྱི་དོན་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་བདག་གི་དོན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན། སྙིང་རྗེའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཉིད་འགྲོ་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར། །སྲིད་པར་སྐྱེ་བ་ལེན་ཡང་སྲིད་ལ་ཆགས་མ་ཡིན། །ནད་ཀུན་སེལ་བར་བྱེད་པའི་མཐུ་ལྡན་པའི། །འགྲོ་ལ་ཕན་པའི་སྨན་རྣམས་འབྱུང་བ་ བཞིན།།ཞེས་བསྟོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རང་གི་དོན་འབའ་ཞིག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དོན་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་སྤང་བར་བྱ་ཞིང་མི་བསླབ་པོ། །འཚམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བྱང་ཆུབ་ཐོབ་ པའི་ཡོན་ཏན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གཞན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་ལ་འཇོག་པར་མི་ནུས་པའི་གཞན་གྱི་དོན་དེ་ཡང་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་གི་དོན་འབའ་ཞིག་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་ ཚོལ་ཞིང་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པ་དང་།ཆོས་ཚོལ་ཞིང་ངེས་པར་འཛིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། བསམ་གཏན་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་སྦྱོར་བ་དང་། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བླ་མ་ལ་མཆོད་པ་དང་། འཚོ་བ་ལོག་པ་ལ་སྦྱོར་བ་དང་། རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ ཕྱོགས་ལ་ཟང་ཟིང་ལ་སྤྱོད་པ་དང་།ཁྱིམ་པའི་ཕྱོགས་ལ་གཞན་གྱི་བྱེད་པའི་དབང་དུ་བྱས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ལོངས་སྤྱོད་ལ་ཆགས་པ་དང་། འཇིག་ཚོགས་ལ་ཆགས་པས་བདག་ཉིད་ལུས་ཚིམ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལོངས་སྤྱོད་ཚོལ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ལོངས་སྤྱོད་ཚོལ་བ་དེ་ཡང་རང་གི་ དོན་འབའ་ཞིག་པ་ཉིད་དེ།བདེ་བའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་རྒྱུ་འབའ་ཞིག་གིས་བསྡུས་པ་ཚེ་འདི་པ་དང་། གཏན་དུ་བ་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་བཙལ་བ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་དུས་ན་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་ཚོལ་བ་ནི་ཁྱིམ་བདག་ རིན་པོ་ཆེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ།གཞན་གྱི་དགོས་པ་གཙོར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལོངས་སྤྱོད་པ་ནི་བུ་ལ་ནུ་ཞོ་ལྡུད་པའི་མ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ལ་ཐལ་ཞིང་འདས་པས་རང་གི་དོན་ཉིད་ཡིན་ནོ།

所谓'唯独'是指不混杂，意思是与他者不相混杂。既不与利他相关，也不与自利相关的，称为'唯独'。
与他者相关是指与他者紧密相连，即成为混杂。这又分为两种：与利他相关的自利，以及与自利相关的利他。
之后，自他二利这些安乐的异熟果本身就是利益的因。由于随顺现法性，所以是安乐。在开始之时是因所摄。在圆满之时是果所摄。
现世获得的是现世的。在其他世获得的是他世的。义利不衰损的是恒常的。会衰损的是非恒常的。
对此，所谓'应当了知后断除'是指经过观察、确定、如实观察后，应当舍弃、应当断除。
菩萨应当断除唯独利他，因为二利是主要的。凡是唯独自利，由于完全超越且不相应于菩萨的事业，应当了知后断除。
菩萨应当对众生生起利益，而不是对自己，如同具大威力的药物。因此，凡是利他的事业即是自己的事业，凡是利他即是自利。
因此，'具有悲心本性者为利益众生，虽取生于有中然非贪著有，如同具有治愈一切病的威力，利益众生的诸药生起'，这是赞颂。
因此，唯独自利将完全超越菩萨的意义。所以，菩萨应当断除且不学习这个。
'不相应'是指没有获得菩提的功德，因为与获得菩提相违。
凡是不能安置他人于菩提资粮的利他也应当断除，因为于此无有必要。
唯独自利的建立应当了知是：寻求受用资具并享用、寻求法并执持、持戒、精进、禅定、智慧的修习、供养涅槃的上师、从事邪命、出家众享用资具、在家众随他人所作。
由贪著受用和贪著萨迦耶见，为令自身满足而寻求受用，那寻求受用也是唯独自利，是唯由随顺安乐的因所摄的现世的和非恒常的。
同样，在受用所寻求的时候也是如此。
诸菩萨寻求受用如同长者宝，因为以利他为主。受用如同母亲哺育婴儿。如是超越法故是自利。

།བདག་ཉིད་ལ་ཡོད་པའི་མང་དུ་ཐོས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཕུན་སུམ་ ཚོགས་པ་བསྟན་བཅོས་སུ་གཏོགས་པ་རྣམས་བདག་ལས་གཞན་ལ་ཡོད་པར་མ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བསམས་ནས་སྟོན་པར་མི་བྱེད།འཆད་པར་མི་བྱེད་དེ། དེའི་བསམ་པས་ཀྱང་ཆོས་བཙལ་ཞིང་གཟུང་ནས་འདི་དང་གཞན་དུ་དང་གཏན་དུ་མ་ཡིན་པ་ནི་རང་གི་དོན་འབའ་ཞིག་པ་ཞེས་བྱའོ། ། མཐོ་རིས་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྨོན་ལམ་ངན་པས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བྱེད་པའི་སྦྱོར་བས་བསྡུས་པའི་བརྩོན་འགྲུས་དང་། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པར་སྐྱེ་བར་འདོད་པའི་བསམ་གཏན་དང་། དེའི་དོན་གྱི ཤེས་རབ་ཡང་དག་པར་བླངས་ནས་གནས་པའོ།།དེ་ཡང་སེམས་ཅན་གཞན་རྣམས་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་མ་ཡིན་པས་ཞེས་བྱ་བས་རང་གི་དོན་འབའ་ཞིག་པའོ། །ཕན་པའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དང་། རྒྱུས་བསྡུས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་གཞན་པ་དང་། གཏན་དུ་བ་མ་ཡིན་ པའོ།།གང་ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་དེ་མི་འཇིགས་པའི་སྦྱིན་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ཞིང་། སེམས་ཅན་ལ་བསམ་པ་དགེ་བ་ཡིན་ན་ཡང་། དེའི་སྒོ་ནས་གཞན་རྗེས་སུ་གཟུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རང་གི་དོན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཟང་ཟིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྙེད་ པའོ།།འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ནི་ལོངས་སྤྱོད་དོ། །རོ་མྱོང་བ་ཆུང་ལ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ་མདོ་སྡེ་ལས། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་གང་ཆགས་པའི། །འཇིག་རྟེན་ཟང་ཟིང་འཇིགས་པ་ཡིན། །ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་འབྲས་བུ་འདོད་པ་ནི་གཞན་དུ་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཟང་ཟིང་ཐོབ་པའི་རྒྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱས་པ་ཤེས་པའི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བླ་མའི་མཆོད་པ་བཀག་པ་ཡིན་ནོ། །བྱས་པ་ཤེས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཆོད་རྟེན་ལ་མཆོད་པ་བྱེད་པ་མ་ཡིན། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི བླ་མ་མཆོད་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་གྱི།འཇིག་རྟེན་གྱི་ཟང་ཟིང་འབའ་ཞིག་གི་རྒྱུར་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་བདེ་བའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་བདེ་བའི་རྒྱུས་བསྡུས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་གཞན་པ་དང་། གཏན་དུ་བ་མ་ཡིན་པ་ནི་རང་གི་དོན་ཏེ། །དེ་དག་ལ་གཞན་རྗེས་སུ་གཟུང་བ་མེད་པའི་ ཕྱིར་འབའ་ཞིག་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།རྙེད་པ་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལོག་པའི་འཚོ་བ་ཚོལ་ཞིང་། རྙེད་པའི་རྒྱུ་དང་ཞེས་བྱ་བས་དགོས་པ་མེད་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །རྙེད་པ་འགྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྙེད་པར་ངེས་པ་ཉིད་དོ། །དོན་མེད་པ་ནི་བྲེ་མོའི་གཏམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་ པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་བདེ་བས་སྤྲོ་ཞིང་བ་སྤུ་ལྡང་བའོ།།ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཡོན་ཏན་སྣ་ཚོགས་ནི་སྣ་ཚོགས་པའི་སྒོ་ནས་ཞུགས་པའི་ཡོན་ཏན་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་ཁ་གསག་གི་གཏམ་གྱིས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ་ཉིད་དེ། བདེ་བའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་འདི་པ་ཙམ་དང་གཏན་དུ་བ་ མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རང་གི་དོན་ཏོ།།དེ་ལྟར་གཞན་དག་ཡང་དག་པར་དགའ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཀྱང་གཞན་དག་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་འཛུད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བས་ཁ་གསག་འབའ་ཞིག་ཅེས་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ནི་གཞན་གྱི་དོན་ལྟར་སྣང་བའི་རང་གི་ དོན་འབའ་ཞིག་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་དོ།།བསྙེན་བཀུར་བྱ་བ་བདག་གིར་བྱ་བར་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་བསམ་པས་ལས་དང་བྱ་བ་བྱེད་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་མ་ཡིན་པའོ། །ལས་ཀྱི་ཆེད་དུ་རབ་ཏུ་འབྱིན་པར་བྱེད། བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བྱེད་གནས་སྦྱིན་པར་བྱེད་ཀྱང་ ཡང་དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཚོགས་སྡུད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ།ལས་ཀྱི་དོན་དུ་སློབ་མའང་འཛིན་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ། །དེ་ཡང་བདེ་བའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཡིན་ན་ཡང་འདི་པ་ཉིད་དང་། གཏན་དུ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཡིན་པས་བདག་གི་དོན་འབའ་ཞིག་པ་ཉིད་ཡིན་ ནོ།།དེ་ལྟ་བུར་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་ཚོགས་དེ་དག་ལ་ཡང་རང་ལ་ཕན་པ་ནི་མེད་པ་ཉིད་དོ།

对于自己所具有的广博闻法圆满和智慧圆满的论典内容，心想'不要让他人拥有'而不为他人讲说开示。以这种心态寻求并受持佛法，这种只为今生和他生暂时利益而非究竟利益的行为，就叫做唯求自利。
所谓'为求生天'，是指以恶劣发愿所摄持的戒律，为圆满此戒律而精进，为求生色界无色界而修习禅定，以及为此目的而修习智慧并安住其中。由于这些并非为摄受其他众生而行持，所以是唯求自利。这些都是随顺利益、因缘所摄、他世及非究竟的。
虽然正受持戒律是施予无畏的建立，对众生有善意，但由于没有通过这些来摄受他人，所以仍是自利。
所谓'世间资具'是指获得。欲妙是受用。味着微小，如经中所说：'凡夫有贪著，世间资具怖。'欲求其果报是指希求他生获得大受用之意。
'为获得世间资具'是指遮止了知恩报恩的涅槃上师供养。知恩者不是为了供养如来塔，不是为了供养圆寂的上师，而是仅仅为了世间资具的因缘。
即便如此，由于是随顺安乐、安乐因所摄、他世及非究竟，且无有摄受他人，所以是唯一自利。
'希求获得'是指寻求邪命，以'获得因'说明无义。'获得成就'是指必定获得。无义是因为摄于无聊言谈。'生起欢喜'是指以烦恼性的喜悦而欢喜并起鸡皮疙瘩。
'种种非真实功德'是指以种种方式宣说功德的谄媚语所摄，由于仅是随顺此世安乐且非究竟，故是自利。虽然如此使他人生起欢喜，但并未引导他人趣入殊胜善法，所以说是唯一谄媚。因此，这些都称为似乎利他实为唯一自利。
'欲求获得承事'是指以此心态而作事业，并非其他。为了事业而出家，受具足戒，给予依止，这是集聚不如法的法聚，如'为了事业而摄受弟子'之语所说。这虽是随顺安乐，但仅是此世且非究竟，所以是唯一自利。
对于如此摄受的僧团，对自己也无有利益。

།གཞན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་བྲན་དུ་བྱས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་བདག་གི་མཐུས་དེ་དག་བྲན་ལས་ཐར་བར་བྱས་ནས་བདག་ཉིད་ཀྱི་བྲན་གྱི་དངོས་པོར་བྱས་ནས་འཁོལ་བར་བྱེད་ན། དེ་ཡང་རང་གི་དོན་ འབའ་ཞིག་པའོ།།དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་བཅིང་བས་བཅིངས་པ་རྣམས་བདག་གི་དོན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་བཅིངས་པ་ལས་ཐར་བར་བྱེད་པ་དང་། ཆད་པ་ལ་སོགས་པའི་འཇིགས་པས་སྐྲག་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། སོགས་པའི་སྒྲས་འཚོ་བ་མེད་པའི་འཇིགས་པས་ སྐྲག་པ་རྣམས་རང་གི་ཆད་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཐར་བར་བྱེད་པ་སྟེ།འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རང་གི་དོན་འབའ་ཞིག་པ་སྟེ། དེ་དག་ལ་ཕན་པ་དང་། ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་དོན་ཡང་ཇི་ལྟར་རིགས་པས་རིག་པར་བྱའོ། ། སྔར་ནི་སྐྱེ་བ་ཐོབ་པའི་རྒྱུའི་བསམ་གཏན་བསྟན་ནས། དེ་ནི་གནས་པའི་རྒྱུའི་བསམ་གཏན་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་སྦྱོར་བ་བསྟན་ཏེ། དེ་དག་ལ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མེད་པས་རང་གི་དོན་འབའ་ཞིག་པའོ། །སེམས་ཅན་གཞན་དག་ལ་སྦྱིན་པས་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པ་འདི་པས བསྡུས་པ་གཞན་དག་གི་དོན་དུ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ལྟ་བུར་བྱིན་པས་གཉི་གའི་དོན་དུ་འགྱུར་རོ།།ནུས་བཞིན་དུ་གཞན་གནོད་པ་བྱེད་པ་ལ་ལན་མ་བྱས་པས་གཉིས་ཀའི་དོན་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་ལས་མ་གཏོགས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་དུ་ལོངས་སྤྱོད་ཚོལ་བ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟར་རིགས་ པར་རིག་པར་བྱའོ།།གཞན་གྱི་དོན་འབའ་ཞིག་པ་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་རྣམ་པར་གཞག་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ལྟ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གིས་སྦྱིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ལ་སྦྱོར་བ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་ཀྱང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་གཞན་ལ་ཆོས་བསྟན་ བའི་སྦྱོར་བ་དང་།ཤིན་ཏུ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལས་དེར་གཏོགས་པའི་དགེ་བའི་ཆོས་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པའི་སྦྱོར་བ་དང་། བསམ་གཏན་ལས་ལྡོག་པར་ནུས་བཞིན་དུ་བསམ་གཏན་ལ་མངོན་པར་དགའ་བའི་སྦྱོར་བ་དང་། དབང་ཐོབ་པར་གྱུར་པས་སྤྲུལ་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ དོན་ལ་སྦྱོར་བ་དང་།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཛད་པ་རྫོགས་པར་གྱུར་ཀྱང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་སྦྱོར་བའོ། །འདིར་འབའ་ཞིག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་དོན་གྱི་གཙོ་བོའི་ཚིག་གོ། །ལྟ་བ་ལོག་པར་ཞུགས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གསུམ་ནི་ཕྱི་མ་ཕྱི་མས་བཤད་ པ་ཡིན་ཏེ།རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་ལྟ་བ་ནི་ལྟ་བ་ལོག་པར་ཞུགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་དེའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ཉམས་པར་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེས་སྦྱིན་པ་བཏང་བའི་འབྲས་བུ་འབྱུང་བར་མ་མཐོང་བ་ནི་འོང་བ་མ་མཐོང་བའོ། ། འབྲས་བུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པར་བྱེད་པ་ནི་འབྲས་བུ་མ་མཐོང་བའོ། །རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་ལྟ་བ་ལོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོར་བསྟན་པའི་ཚིག་སྟེ། སྦྱིན་པ་དང་དེའི་འབྲས་བུ་ལ་གཞན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པའི་དད་པ་མེད་པའི་སྦྱོར་བས་སོ། །དད་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ དད་པ་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྒྱས་པར་གྱུར་པས་འོང་བ་མ་མཐོང་བའོ།།རང་གི་སྟོབས་ཀྱིས་སྦྱིན་པའི་འབྲས་བུ་ནི་མེད་དོ་ཞེས་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པ་ལོག་པར་ལྟ་བ་ནི་འབྲས་བུ་མ་མཐོང་བའོ། །ཡང་རྣམ་གྲངས་གཞན་ནི་སྐྱེ་བ་མང་པོའི་འོག་ཏུ་སྦྱིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོའི་འབྲས་བུ་མྱོང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་འབྲས་བུ་མི་འདོད་པ་ནི་ལྟ་བ་ལོག་པའོ།།འདི་ནས་འཆི་འཕོས་མ་ཐག་པའི་སྐྱེ་བར་ངེས་པར་མྱོང་བ་མ་ཡིན་ན་སྐྱེ་བ་མང་པོས་ཆོད་པའི་འབྲས་བུས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེས་ཟེར་བ་ནི་འོང་བ་མ་མཐོང་བ་དང་། འབྲས་བུ་མ་མཐོང་བའོ། །དེ་ལྟ་ བུའི་ལྟ་བས་སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་ནི་རང་གི་རྒྱུད་ལ་འབྲས་བུ་ཅི་ཡང་མེད་པ་ཉིད་དོ།།སྦྱིན་པ་དེ་བྱིན་པ་ནི་ལེན་པ་པོ་དང་། རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་དངོས་པོ་ཉིད་ཡིན་པས་གཞན་གྱི་དོན་འབའ་ཞིག་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།

如果以自己的力量使被他人奴役的众生从奴役中解脱出来，然后使他们成为自己的奴仆来役使，这也只是为了自己的利益。
同样，为了成就自己的目的而解救被束缚的众生使其脱离束缚，以及对于那些因惩罚等恐惧而害怕的众生等等。'等等'一词包括那些因无生计而恐惧的众生，为了自己免于惩罚等而使他们解脱，这一切都只是为了自己的利益，因为对他们没有利益和摄受。
关于'其因'等等的含义也应当如理理解。前面已经讲述了获得转生的因的禅定，这里讲述安住的因的禅定等持的修习，这些都没有利益众生的意义，所以只是为了自己的利益。
以布施让其他众生受用，这样为了他人而布施，就会成为双方的利益。
明知而不报复加害于己者，这也成为双方的利益。
除此之外的为他人寻求受用等一切，都应当如理理解。
纯粹为他人利益的有六种情况应当了知：
以邪见而修习布施所生的福德事；对于破戒但具有修行善根的人宣说佛法；从极度离欲中修习相应的善法；明知能够远离禅定却仍然专注于禅定；获得神通后以种种变化利益众生；如来虽已圆满事业仍然利益众生。
这里'纯粹'一词是表示主要的意思。
关于'入于邪见'等三个词语，是由后面解释的。怀疑因果的见解就是入于邪见。由此损害其对治分的世间正见，这就是其含义。
由此未见布施的果报生起是'未见到来'。确定'没有果报'是'未见果报'。
另一种解释是：'邪见'是总说，由于他人力量而对布施及其果报没有胜解信心的修习。
因为信心的违品不信烦恼增长而'未见到来'。以自力认定布施果报不存在的邪见是正见的违品，这是'未见果报'。
另一种解释是：不愿意经过多生才能感受布施所生福德事的果报，这是邪见。
认为如果不是死后立即感受果报，被多生阻隔的果报有什么用，这是'未见到来'和'未见果报'。
以这种见解布施，对自相续毫无果报。
这种布施只对领受者有利，只是随顺事物的本性，所以是纯粹为了他人的利益。

།ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་ལྡོག་པར་གྱུར་པ་སྟེ། གང་ཚུལ་ཁྲིམས་ ངན་པར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།སྒྲུབ་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནན་ཏན་བྱེད་པར་མི་ནུས་པ་སྟེ། སྒྲུབ་པའི་སྣོད་དུ་མ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡང་དེ་དག་གཞན་ངན་པར་སྤྱོད་པ་ལས་བཟློག་པའི་ཕྱིར་གཞན་དག་ལ་ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །དེས་གཞན་དག་ལ་ཆོས་སྟོན་པས་ཉེས་པར་སྤྱོད་ པའི་གནས་ནས་བསླངས་ནས་ལེགས་པར་སྤྱོད་པའི་གནས་ལ་འགོད་པར་བྱེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་ཏོ།།མཐོང་བའི་ཆོས་འདི་ཉིད་ལ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ཚེ་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། མ་འོངས་པ་ན་ཤེས་རབ་རྒྱས་པར་བྱ་བའི་རྒྱུ་ཡང་མེད་པ་སྟེ། རང་གི་རྒྱུད་ཉམས་པར་ བྱས་པའི་ཕྱིར་འབའ་ཞིག་པའོ།།ས་འོག་མ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བས་དགྲ་བཅོམ་པའམ། ཕྱིར་མི་འོང་བ་ལ་གནས་ནས་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ལས་དང་འབྲས་བུའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་ ལ་སྦྱོར་བ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་འབའ་ཞིག་པ་སྟེ།དེ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ས་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པའི་ཕྱིར་དང་། གཞན་དག་རྗེས་སུ་གཟུང་བ་ནི་དེ་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསམ་གཏན་ལ་དབང་ཐོབ་པའི་སྦྱོར་བས་བསམ་གཏན་བསྒྱུར་བ་ལ་མཁས་པར་འགྱུར་ཏེ། ལས་དང་། ཉོན་མོངས་པ་དང་། སྐྱེ་བ་ལ་དབང་ཐོབ་པའི་སྦྱོར་བས་སོ། །གཞན་གྱི་དོན་དུ་བསམ་གཏན་བསྒྲུབས་ནས་དེ་དག་ཏུ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། སྐྱེ་བས་ཐོབ་པར་བསྒྱུར་ཏེ། དེ་ལས་ཉམས་པ་ཡང་མེད་བཞིན་དུ་དེའི་དབང་གིས་སྐྱེ་བ་མི་ལེན་གྱི། གཞན་གྱི་དོན་མང་དུ་བྱ་བ་གཙོར་གྱུར་པར་མཐོང་བའི་འདོད་པའི ཁམས་གང་དུ་འདོད་པ་དེར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།།བསམ་གཏན་དེ་ལ་རང་གི་རྒྱུད་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་མེད་པ་ཉིད་དང་། མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། གཞན་དག་ལ་ཉེ་བར་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་གྱི་དོན་འབའ་ཞིག་པ་ཡིན་ནོ། ། ས་བརྒྱད་པ་ནས་ཉེས་བར་བཟུང་ནས་དབང་ཐོབ་པས་དབང་བཅུའི་སྦྱོར་བས་མཐུ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སྟོང་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམས་སུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་དགའ་ལྡན་ན་བཞུགས་པ་ནས་བརྩམས་ནས་ཇི་སྲིད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་བར གྱི་མཛད་པ་སྟོན་པར་མཛད་དོ།།དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་གཞན་གྱི་དོན་འབའ་ཞིག་པའོ། །རང་གི་དོན་མཛད་ཟིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་མཛད་པ་རྣམས་མཛད་པས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་གྱུར་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་སྟོབས་ལ་སོགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་ རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།དེ་དག་གི་མཛད་པ་ནི་དེ་དག་ཉིད་ཅི་དགོས་པ་ཅི་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་གཞན་གྱི་དོན་ འབའ་ཞིག་པའོ།།ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་སྔ་མ་གཉིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྟ་བ་ཉམས་པ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་སྦྱིན་པའི་སྒོ་ནས་སོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པ་ནི་སྟོན་པའི་སྒོ་ནས་ཏེ། ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱས་ལ་གཅིག་ཏུ་སྤང་བར་བྱ་བ་ཁོ་ནའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ལྟ་བ་ཉམས་པས་ སྦྱིན་པ་གཏོང་བ་དང་།ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པས་གཞན་ཚུལ་ཁྲིམས་པ་འགོད་པ་མེད་དེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་གཏན་བསྒྱུར་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་བསམ་གཏན་བསྒྱུར་བར་བྱས་ནས་ གཞན་གྱི་དོན་ཡིན་པ་དེས་ན་བྱ་བ་ཁོ་ན་སྟེ།རང་གི་རྒྱུད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཉིད་དང་། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྲུལ་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་གྱི་བྱ་བ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །ཁྱད་པར་དུ་ཡང་སེམས་ཅན་ རྣམས་སྨིན་ཅིང་དགྲོལ་བའི་བྱ་བ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ།།དེ་དག་ལས་བཟློག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྟ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་སྦྱིན་པ་གཏོང་བ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་ཆོས་སྟོན་པའོ།

所谓'破戒'是指违背戒律，即是说成为恶劣戒律的意思。
所谓'无修持'是指不能精进，即是说不成为修持法器的意思。
复次，为了使他人远离恶行，而为他人说法。由于为他人说法，使他们从不善行处提升而安置于善行处，这是为他人。
当于现世说法时，虽有清净戒律，但于未来增长智慧之因亦无，因为只是损害自相续而已。
所谓'超越下地'是指已离欲界贪欲，住于阿罗汉或不还果位，依现法受业果之力而行布施等事，唯是利他。因为已完全超越异熟地，且具有摄受他人之故。
由获得禅定自在之修持而成为转变禅定之善巧，即由获得业、烦恼、生之自在修持。
为利他而成就禅定后，转变为入定与受生所得，虽无退失，但依其力不受生，而是以多作利他为主而见到欲界何处欲生即生彼处。
彼等禅定于自相续无异熟果，以及现法乐住亦无之故，又是利益他人之故，唯是利他。
从第八地开始，由获得自在而以十力修持获得大威力的菩萨们，于无佛世界中为众生利益，从住兜率天开始乃至大涅槃之间示现诸事业。
如是虽然，因为无有自利，故唯是利他。
所谓'已办自利'是指已圆满成办自身事业的如来们，依止力等佛不共法而趣入种种利益众生事业，即是说力、无畏等等。
彼等事业于彼等自身毫无所需，故唯是利他。
所说'前二者'是指邪见者以布施门利他，破戒者以说法门，应当了知后唯一断除。
菩萨无有以邪见行布施，以破戒安立他人于戒律，因为已超越菩萨法故。
所谓'非彼'是指转变禅定等，因为转变禅定后是为利他故唯应作，因为是自相续佛法圆满之因，以及是众生成熟之因故。
应当学习化现众生利益之事业。尤其应当学习成熟解脱众生之事业。
所谓'彼等之反面'是指以圆满见解行布施，以圆满戒律说法。

།བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཕན་པའི་རྒྱུ་རྣམ་པ་ལྔ་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་གསུམ་དུ་རྣམ་པར་གཞག་ པར་བྱ་སྟེ།རྫས་ཀྱིས་དང་། དུས་ཀྱིས་དང་། ཁྱད་པར་གྱིས་སོ། །རྫས་ཀྱིས་ནི་གཉིས་ཏེ། ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ལས་བསླངས་ནས་ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་འགོད་ཅིང་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་དང་། མཐོང་བའི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་རྫས་སུ་མཐུན་པའི་རྫས་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དོ། ། དུས་ཀྱང་གཉིས་ཏེ། ཁྱད་པར་ཅན་དང་། ཅིག་ཤོས་ཉིད་དོ། །རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། ཐོག་མ་དང་། བར་མ་དང་། ཐ་མའོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་གཉིས་ཏེ། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དང་། རྗེས་སུ་འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཐོག་མ་ནི་ཚེ་འདི་པའོ། །བར མ་ནི་ཚེ་རབས་གཞན་པའོ།།ཐ་མ་ནི་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་ཆུང་ངུ་ནི་ཤེས་པའི་རྫས་སམ། བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོའི་རྫས་སམ། ཁམས་སམ་རྣམ་པར་སྨིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་དག་ལས་བཟློག་པས་ནི་དགེ་བ་སྩོགས་པ་ཆེ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །དགེ་ བ་མ་ཐོབ་པ་རྣམས་དང་པོར་བསྐྱེད་པས་ཐོབ་པ་ནི་དགེ་བ་ཡོངས་སུ་གཟུང་པའོ།།ཐོབ་པ་རྣམས་ཡང་དང་ཡང་མངོན་དུ་བསྒོམ་པར་སྦྱོར་བ་ནི་དགེ་བ་སྩོགས་པའོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་བདག་གིས་བྱས་པའི་དགེ་བ་དེ་ལ་ངེས་པར་གཞན་དག་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ ནོ།།གཞན་དུ་ན་བདག་ཉིད་འགྱོད་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་གྱི། དགའ་བའི་རྒྱུར་མི་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར། གཞན་ལ་ཡོད་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས། །ཡོན་ཏན་མེད་རྣམས་གདུང་བར་འགྱུར། །ཁྱོད་ནི་ཉིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས། །གཞན་ལ་མེད་པས་དེ་བཞིན་འགྱུར། །ཞེས་བསྟོད་པ་ ཡིན་ནོ།།འཛིན་དུ་འཇུག་པ་ནི་འདི་ལྟར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་སྟེ། ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་པ་ཉིད་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ། །འདུལ་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དབང་དུ་གྱུར་པ་བསྒྲུབ་པའམ། བར་ཆད་སེལ་བར་བྱེད་པའོ། །འཛུད་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་ པ་ལ་འགོད་པའོ།།འཇོག་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མི་གཡོ་པར་གྱུར་པ་དང་། གཞན་གྱིས་བསྒྱུར་དུ་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་དུས་སུ་བདེ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། མཐར་ཐུག་པའི་དུས་སུ་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ་ ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་པའོ།།གང་བདག་ཉིད་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་བདེ་བ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང་། ངེས་པར་གཞན་དག་ལ་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། །གཞན་དུ་ན་འདོད་པའི་བདེ་བ་ལ་སྤྱོད་པ་ཉིད་དང་འདྲ་བར་འགྱུར་རོ། །ཡོ་བྱད་ཀྱི་བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པ་ན་ ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་སྒོ་ནས་བདེ་བ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ངེས་པར་འབྱུང་བའོ།།བསམ་གཏན་ལ་གནས་པའི་བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་དང་ཚད་མེད་པའོ། །ཕན་འདོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། དེ་མ་ཐག་ཏུ་ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་བདེ་བསྐྱེད་པར་བྱེད་པས་རྗེས་སུ་ འཛིན་པར་བྱེད་པ་སྟེ།ཉོན་མོངས་པ་ཅན་སྤངས་པའི་ཕྱིར་དང་། ཕན་འདོགས་པས་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་ཕན་པའི་རྒྱུས་བསྡུས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཚེ་འདི་པ་དང་། ཚེ་གཞན་ལ་འཆོལ་པའི་སྦྱོར་བས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བདག་དང་གཞན་གྱི་ དོན་ཚེ་འདི་ལ་ཕན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ།ཚེ་འདི་ལ་ཕན་པ་ནི་དང་པོ་རྩོམ་པའི་དུས་ན་འཇིག་རྟེན་འདིའི་བདེ་བ་དང་། ཡིད་བདེ་བའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་གྱི། ཚེ་གཞན་ནི་མ་ཡིན་པ་སྟེ། མི་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་འབྱིན་པའི་ཕྱིར་མི་ཕན་པའི་རང་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཚ་གཞན་ ལ་ཕན་པ་ལ་འཇིག་རྟེན་འདིར་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པ་ནི་གཞན་དུ་འདོད་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་དུས་ན་སྡུག་བསྔལ་དང་ཡིད་མི་བདེ་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།གསུམ་པ་ནི་གཉིས་ཀ་ལ་ཕན་པ་སྟེ། བདེ་བ་དང་ཡིད་བདེ་བའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། འདོད་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་ པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།གཉིས་ཀ་ལ་ཕན་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་སྨྲས་མ་ཐག་པ་གཉིས་ལས་བཟློག་པའོ།

总的来说，利益自他的五种因可归纳为三类，即：以事物、以时间和以差别。
以事物有二种：从不善行中救出并引导安置于善行中，以及在现见法性中提供无过失且相应的资具。
时间也有二种：殊胜的和其他的。另外还可分为本性、初、中、末四种。
本性也有二种：无过失相和摄受相。初是今生。中是他世。末是寂灭。
其中小的是智慧资具、福德事物资具、界或异熟。与此相反则应知是大善资粮。
未得善法者首先生起获得，是摄持善法。已得者再三修习，是积集善法。
所谓'其他'是指自己所作的善业也要令他人精进修习。否则将成为后悔之因，而非欢喜之因。
因此颂云：'具德者之功德，令无德者忧恼。如是汝功德，他人无故亦然。'
令受持是指如是教导精进，即正确引导受持就是精进。调伏是指获得自在或除障碍。
引导是指安置于修行中。安立是指令不动摇且他人无法改变，因为是无过失相，因为成熟时安乐，因为究竟时随顺的缘故。
应当成办自身无染的安乐，也应当确实成办他人的安乐。否则将如同享受欲乐一样。
所谓资具安乐是指在欲界中通过种种受用方式必定生起广大安乐。
所谓禅定安乐是指广大无量。
所谓利益相是指立即生起身心安乐而摄受，因为断除烦恼且以利益区分，故称为利益因所摄。
为显示自他利益通于今生来世的修行，故说'自他利益今生有益'等。
今生有益是指最初开始时是此世间安乐与悦意之因，而非来世，因为会产生不欲之果故本质是无益。
来世有益在此世间则不然，因为在获得所欲异熟之时是苦恼与不悦之因。
第三是对二者都有益，因为是安乐与悦意之因，且是所欲异熟之因。
对二者都无益则与前述二者相反。

།ཆོས་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་བཞི་པོ་དག་ཏུ་གོ་རིམས་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་བཞིའི་སྒོ་ནས་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་རྣམ་པ་བཞི་གོ་རིམས་བཞིན་ རིག་པར་བྱའོ།།དགེ་བའི་ཆོས་འཕེལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། མ་འོངས་པ་ན་འདོད་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། རྟག་ཏུ་བྱ་བ་དང་འབྲེལ་པར་ཞུགས་པ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ལེགས་པར་སྤྱད་པ་ཡིན་ནོ། །སྔོན་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ ལ་གོམས་པར་བྱས་པ་ལས་དན་ལྟར་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་བདེ་བ་དང་ཡིད་བདེ་བས་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་ནི་དང་པོའོ།།ཉོན་མོངས་པ་མང་བ་དང་། སྦྱོར་བ་གོམས་པར་མ་བྱས་པས་སྡུག་བསྔལ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ན་ཡང་རྟེན་གཞན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་ ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པ་ནི་གཉིས་པའོ།།ཉོན་མོངས་པ་ཆུང་བ་ཉིད་དང་། སྔོན་སྦྱོར་བ་གོམས་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་བདེ་བ་དང་། ཡིད་བདེ་བ་དང་བཅས་པས་འཇུག་པ་ནི་གསུམ་པའོ། །མི་འདོད་བཞིན་དུ་གཞན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་བྱེད་བཅུག་པའམ། སྡུག་ བསྔལ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པར་གྱུར་པ་ནི་བཞི་པའི།།དེ་དག་ལས་ནག་པོའི་ཕྱོགས་གཉིས་ནི་སྤང་བར་བྱ་བའོ། །དཀར་པོའི་ཕྱོགས་གཉིས་ནི་ནི་ངེས་པར་བསྟེན་པར་བྱ་བའོ། །དཀར་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཚེ་འདི་པ་དང་ཚེ་གཞན་ པར་རིག་པར་བྱའི་ནག་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་དང་བཅས་པར་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་ཞི་བར་བྱེད་པའོ། །དེ་ཉིད་ནི་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཏེ། དོན་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་དགོས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ ཚིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འཁོར་བ་དང་འགའ་བའི་དཀར་པོའི་ཆོས་འཇིག་རྟེན་པ་དང་ལས་འདས་པ་ཇི་ལྟར་རིགས་པའི་དགེ་སྦྱོང་གི་འབྲས་བུ་རྣམ་པ་བཞི་འཐོབ་པ་ལ་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱེད་པ་ལ་དགོས་པའི་ཕྱིར་བཞི་བར་བྱེད་པ་སྟེ། བདག་དང་ གཞན་གྱི་དོན་ཡིན་ནོ།།མདོར་བསྡུ་ན་བདེ་བའི་རྣམ་པ་བཞི་དང་། རྣམ་པར་གཞག་པ་རྣམ་པ་ལྟར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། རྒྱུ་བདེ་བ་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱི་གཉེན་པོའི་བདེ་བ་དང་། དོན་དམ་པའོ། །གསུམ་ནི་རེ་རེ་ལ་རེ་རེ་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །དོན་དམ་པའི་ བདེ་བ་ནི་གཉིས་ཏེ།དེའི་དུས་པ་དང་། གཏན་དུ་བའོ། །རྒྱུ་ཉིད་བདེ་བ་ནི་རྒྱུ་བདེ་བའོ། །གཞན་དག་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །བདེ་བ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སོ་སོའམ་བསྡུས་ནས་བདེ་བའི་རྒྱུར་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །ཡུལ་ལས་སྐྱེས་པ་བདག་པོ་དང་། དམིགས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་བསྡུས་པ་དབང་པོ་དང་ཡུལ་གྱི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཅན་ནི་བདེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བདེ་བ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་དག་རྒྱུ་གསུམ་གྱིས་བདེ་བར་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱས་ཏེ། མངོན་པར་འདོད་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དང་། བདེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། འདོད་པའི་རྣམ་པར སྨིན་པས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར།གསུམ་པོ་འདི་དག་དང་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཡང་རྒྱུ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འགྱུར་ཏེ། ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་དང་། མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱའོ། །མ་འོངས་པའི་འདོད་པའི་ཚོར་བ་མྱོང་བའི་རྒྱུ་ཡང་ཁམས་གསུམ་དུ་ཡང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ དང་བཅས་པའི་དགེ་བའི་ལས་སམ།མཐོང་བའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ནི་བདེ་བའི་རྒྱུ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །བདེ་བའི་རྒྱུ་ནི་བཞི་པོ་འདི་དག་ཡིན་གྱི། འདི་དག་ལས་གཞན་བདེ་བའི་རྒྱུ་ནི་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འདི་ལས་གོང་ན་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་སྨྲས་སོ།།དེ་ལ་བདེ་བ་ནི་ཡོང་སུ་རྫོགས་པའི་བདེ་བ་དང་། ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པའི་བདེ་བའོ།

所谓'四种正受法依次'是指通过四种正受门，如前所说的自利他利四种应当依次了知。为了增长善法，为了获得未来所欲之异熟果报，以及恒常与善行相应，这就称为正受法，即善行。
由于过去串习不善法的加行，如今对恶行以安乐和喜悦趣入，这是第一种。虽然烦恼众多且未曾串习加行，虽具苦恼与不悦，但依靠他缘之力而趣入持戒等善行，这是第二种。
由于烦恼轻微以及过去串习加行的缘故，以安乐和喜悦趣入善法，这是第三种。非自愿而被他人之力所迫，或以痛苦和不悦趣入恶行，这是第四种。
其中两种黑分应当断除，两种白分应当决定依止。通过白分之门可了知今生来世的自利他利，而不应通过黑分之门。
其中涅槃是能寂灭生等诸苦及其因的自性，故为寂灭。这即是自利他利，因为'利'字即是'所需'之义。
由于世间出世间的白法随顺获得四种沙门果，以及为寂灭所需，故为寂灭，是为自利他利。
总之，应当了知四种安乐的建立：因乐、自性乐、对治苦之乐以及胜义乐。前三种各自对应前三种。胜义乐有二：暂时的和永恒的。
因即是乐，故为因乐。其余诸乐亦复如是。依据安乐生起的两种因，可分别或总括建立为乐因。
从境生起的增上缘所摄的根境和合，是安乐之因，故称为乐。由三因而建立为乐：是所欲求、是乐因、以及所欲异熟所摄。应当如理配合这三者。
复次，因有二种：俱生因和相应因。未来欲界受用之因，即是三界中有异熟的善业或现法差别，称为乐因。
为显示乐因唯有此四种，除此之外别无乐因，故说'此上更无'等。
其中安乐分为圆满安乐与不圆满安乐。

།དེ་ལ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བསལ་བར་བྱ་བ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་བདེ་བའི་རྒྱུ་དག་ལས་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཚོར་བ་བདེ་བའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྡུག་བསྔལ་རབ་ཏུ་ཞི་བ་ལ་མི་ལྟོས་པར་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་བསལ་བ་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པའོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །གསུམ་པོ་དེ་དག་ཉིད་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་པོ་དང་། ཡུལ་དང་རེག་པ་ལས་བསྡུས་པའི་བདེ་བའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ལུས་དང སེམས་རྗེས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་སྟེ།བདེ་བའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ཚོར་བ་བདེ་བ་དེ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། དེ་ཡང་མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཟག་པ་མེད་པ་ཡང་སློབ་པ་དང་། མི་སློབ་ པའི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་གཉིས་སོ།།ཟག་པ་བཅས་པ་ཡང་ཁམས་གསུམ་པའི་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་དང་ཡང་དག་པར་དན་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། དེ་ཡང་ཅི་རིགས་པར་ཁམས་གསུམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་བྱེ་བྲག་ལས་མིག་གི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ ལས་བྱུང་བ་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།དེ་ལ་ཅི་རིགས་པའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། འདོད་པ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་རྣམ་པ་དྲུག་ནི་ལུས་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་གོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བཞི་དང་ཡང་དག་པར་ ལྡན་པའི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ།དེ་དག་ནི་སྣ་དང་ལྕེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་པས་སོ། །གཟུགས་མེད་པ་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པ་ནི་རྣམ་པ་གཅིག་ཉིད་དོ། ཡིད་ཀྱི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་སྐྱེས་པ་སྟེ། དེ་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ལྔ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་པ་དྲུག་གོ། །ཡང་རྣམ་པ་ དྲུག་པོ་དེ་དག་ཀྱང་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འགྱུར་ཏེ།ལུས་ཀྱི་དང་། སེམས་ཀྱིའོ། །དེ་ལུས་ཀྱི་ནི་རྣམ་པ་ལྔའོ། །སེམས་ཀྱི་ནི་དྲུག་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ལྔ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ནི་ལུས་ཀྱིའོ། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ པ་ནི་ཡིད་ཀྱིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྔ་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པའི་ཚོར་བ་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་བསགས་པའི་དབང་པོ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་ལུས་ཀྱིའོ།།ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཡང་དག་པར་བརྟེན་པ་ནི་སེམས་ཙམ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་སེམས་ལས་བྱུང་བའོ། །དུས་མི་མཉམ་པར་ གྱུར་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གཉེན་པོས་ཞི་བར་བྱས་ཏེ།ལོག་པ་ཙམ་དེ་ཉིད་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་བདེ་བར་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་དོ། །ཚོར་བ་བདེ་བ་དེ་ཡང་ཡོད་ཅིང་ཚོར་བའི་རྒྱུ་ཡང་ཡོད་ན་སྡུག་བསྔལ་ལ་གནས་པས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་ པའི་ཚོར་བ་ལྡོག་པར་འགྱུར་བས་ཚོར་བ་རྒྱུན་ཆད་པ་ནི་བདེ་བའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་དང་།འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གནོད་པ་དང་བཅས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཐར་པ་ནི་གནོད་པ་མེད་པའི་བདེ་བའོ། །གནོད་པ་དང་བཅས་པའི་ སྡུག་བསྔལ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ།ཁྱིམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཙལ་བ་དང་། བསྲུང་བ་ལ་སོགས་པས་བྲེལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། འདོད་པ་ལ་མི་མཁས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་རྣམ་པར་དཔྱོད་པས་ཀུན་དུ་དཀྲུགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། སྒྲིབ་པ་ལ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པའི་ སྡུག་བསྔལ་ལོ།།དེ་དག་ལས་ངེས་པར་ཐར་པའི་རྣམ་པ་བཞི་ནི་གནོད་པ་མེད་པའི་བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཡང་དག་པར་དད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་དུལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བདག་ཉིད་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་བྱ་བའི་དོན་གྱི་བར་གྱི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ནི་མངོན་པར་འབྱུང་བའི་ བདེ་བའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།ཁྱིམ་སོའི་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ལས་ངེས་པར་ཐར་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཁྱིམ་སོའི་བྱ་བ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་བ་ནི་ནོར་མེད་པ་རྣམས་ནི་ཚོལ་བའི་སྒོ་ནས་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །ནོར་དང་བཅས་པ་རྣམས་ནི་བསྲུང་བའི་སྒོ་ནས་སྡུག་བསྔལ་ལོ།

对于完全圆满，是指不依赖于要消除痛苦而从快乐因中所生起的，那就是乐受，为了显示这个意思，所以说'不依赖于痛苦的完全止息'，即表明不是从消除痛苦而产生的。'从那三者'是指从根、境和触所摄的乐因的意思。能摄持身心，因为是快乐的自性。
又对乐受，依据两种分类而说：'这又总的来说有两种'等。无漏也依学道和无学道所摄的差别分为两种。有漏也依三界的界、处和正念。因此说：'这又随应三界一切六处差别，从眼触所生乃至'等。
其中'随应'的意思是：欲界相应的六种是与身相应的六识。色界相应的是与四识相应的四种，因为彼处无鼻识和舌识。无色界相应的唯一种，即意触所生，因为彼处无五识身的缘故。如是有六种。
又这六种也成为两种：身的和心的。其中身的有五种，心的是第六种。因此说：'与五识身相应的是身的，与意识相应的是意的'。与五识相应的受，因为依托积聚微尘的根，所以是身的。依托意识的是唯依托心，所以是心所。
由不同时等所生痛苦的对治而得以止息，仅仅是远离，即安立为痛苦对治分的快乐。乐受虽然存在且受因也存在，但住于痛苦所摄的受会消失，为了显示受的间断即是快乐，所以说'想受灭等至'。
从有害的痛苦中解脱即是无害的快乐。有害的痛苦有四种：在家人寻求、守护等忙碌的痛苦，不善巧欲的痛苦，被寻伺搅扰的痛苦，以及对障碍愚痴的痛苦。从这些中确实解脱的四种称为无害的快乐。
'由正信'是指为了调伏自己等乃至为了自身究竟涅槃的目的而出家，是出离的快乐，为了显示这个意思，说'从种种在家痛苦中确实解脱'。在家的种种事务的痛苦是：无财者以寻求方面而痛苦，有财者以守护方面而痛苦。

།དེ་དག་ལས་ ངེས་པར་གྲོལ་བ་ནི་དེ་དག་གི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་མངོན་པར་འབྱུང་བའི་བདེ་བར་རྣམ་པར་གཞག་སྟེ།ཁྱིམ་སོ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ནི་གཞན་ལ་ངེས་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་མངོན་པར་འབྱུང་བའི་བདེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་མངོན་ སུམ་དུ་བྱས་པས་འདོད་པ་རྣམས་དང་སྡིག་པ་མིང་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་སྤོང་བས་ན་བདེ་བ་སྟེ།བསམ་གཏན་དང་པོའི་ས་པའི་བདེ་བ་ནི་རབ་ཏུ་དབེན་པའི་བདེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྟོག་པ་མེད་ཅིང་དཔྱོད་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་ཉེ་བར་ཞི་ནས་ངང་གིས་ འཇུག་པ་ནི་ཉེ་བར་ཞི་བའི་བདེ་བར་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱའོ།།ཁམས་གསུམ་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་མངོན་དུ་གྱུར་པས་ཟག་པ་ཐམས་ཅད་བྲལ་བར་གྱུར་པའི་སྦྱོར་བས་ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བདེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མངོན་པར་ རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་བདེ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ།སྤངས་པ་དང་ཡེ་ཤེས་ནི་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའོ། །དེ་དག་གཉི་ག་ཡང་བདེ་བ་ཞེས་བརྗོད་དེ། སྡུག་བསྔལ་ལས་ངེས་པར་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བདེ་བ་རྣམ་པ་ལྔ་རྣམ་པ་གཞག་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། དེ་ལ་རྒྱུ་བདེ་བ་ ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།ཚོར་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་བཞི་པོ་ཡང་བདེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བདེ་བ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་གི་།དེ་དག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་མི་བདེ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་བདེ་བ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །ཚོར་བ་བདེ་བ་ནི་ཉམས་སུ་ མྱོང་བའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར།ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བདེ་བ་ཞེས་བརྗོད་དེ། རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུའི་དངོས་པོས་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བདེ་བ་དེ་ལ་རྒྱུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བར་གྱུར་པ་ཙམ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་བདེ་བ་དེ་ལ་རྒྱུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། ཚོར་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུན་ཆད་པའི་ངོ་བོ་ཙམ་ལ་བདེ་བ་ཞེས་ཉེ་བར་གདགས་སོ། །དེའི་ཕྱིར། སྡུག་བསྔལ་ཞི་བར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྡུག་བསྔལ་ཞི་བར་གྱུར་པའི་དོན་ཡང་སྡུག་བསྔལ་བས་ཞེས་བྱ་བའོ། ། ཡང་ན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་སྤངས་པ་ཡིན་པས་ཟི་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ལ། ཆུང་བར་གྱུར་པ་ནི་བསལ་བའོ། །ཚོར་བ་རྒྱུན་ཆད་པའི་བདེ་བ་ནི་སྔར་བསྟན་མ་ཐག་པའི་བདེ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་ལྟ་བུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་དང་བདེ་བ་ཚོར་བ་ཡང་དག་པར་ན སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བརྗོད་དེ།འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་དུས་རེ་ཞིག་པའི་སྦྱོར་བས་དོན་དམ་པའི་བདེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར། ཚོར་བ་གང་ཅི་ཡང་རུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། གང་ཅི་ཡང་རུང་བ་ཞེས་བྱ་ བས་ནི་ཚོར་བ་རྣམ་པ་གསུམ་བསྟན་ཏོ།།དེ་ལས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། བདེ་བའི་ཚོར་བ་ཡང་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན་ཏེ། གཞན་ དུ་འགྱུར་བའི་སྦྱོར་བས་སོ།།སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ནི་སྦྱོར་བ་མེད་པའི་བདེ་བ་ལ་སྦྱོར་བས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཐ་མ་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་བདེ་བ་ནི་དོན་ དམ་པ་སྟེ།སྡུག་བསྔལ་ལས་གཏན་དུ་ངེས་པར་གྲོལ་བས་བདེ་བ་མ་ལུས་པའི་མཐར་ཐུག་པའོ། །ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱོགས་ནི་ཁམས་གསུམ་གྱི་ཉོན་མོངས་པའོ། གནས་ངན་ལེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་ས་བོན་ནོ། །རྟེན་ལ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཡང་དག་པར་གནས་པའོ། །གཏན་མེད་པར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཏུ་ཀུན་ནས་བཅོམ་པ་སྟེ། གང་ལ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བའོ།

从这些中确实解脱，是由于对治分的显现而安立为安乐，从家庭中确实出离是其他处所确实没有的，因此称为出离之乐。
由现前对治分而断除诸欲及恶不善法，故为安乐，初禅地之乐称为远离之乐。
无寻无伺，寻伺寂静，自然趣入，应安立为寂静之乐。
由三界烦恼对治分现前，以断除一切漏之加行，如实了知所知事物的安乐，即称为现证菩提之乐。
断除与智慧即是现证菩提。这两者都称为安乐，因为从苦确实解脱之故。
为安立五种安乐而说：其中因乐等，由于是受的四种因也是安乐之因，故安立为安乐，而非以其本性，如说'不乐'及'佛出现安乐'等。
乐受以领受为相，故以自性说为安乐，因为不是从因而生。
说'非以因事'者，彼安乐无有因，仅是离苦而已，故彼安乐无有因，也非以自性，因为非受之自性故。然而仅于断除痛苦之自性上假立为安乐。
因此，'苦得寂静'者，苦寂静之义即是苦故。
或者由于一切中的一切都断除，故成为寂静，微小则为除遣。
受断绝之乐并非如前所说的三种安乐，然而苦乐受实际上称为苦，因为是行苦性故。
从彼等解脱之自性，以暂时加行而言是胜义安乐。
因此说'任何受'等，以'任何'说明三种受。
其中苦受以自性成为违品故，是苦苦性故；乐受也以变苦性而成为苦，以变异加行故。
非苦非乐以无加行乐之加行是行苦性故为苦。如是一切受皆说为苦。
最后圆满菩提之乐是胜义，以永远从苦解脱故，是无余安乐之究竟。
依有余依而言，'一切烦恼分'等，烦恼分是三界烦恼。
'随眠'是烦恼种子。'住于所依'是安住于识中。'永无'是永远摧毁，即称为解脱之乐。

།འདི་ལས་གཞན་པ་གསུམ་ནི རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་བདེ་བ་ལ་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གནོད་པ་མེད་པའི་བདེ་བ་ཞེས་དེའི་མིང་གིས་བརྗོད་དོ།།དེ་དང་མཐུན་པ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཚིག་ཕྱི་མ་དག་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གནོད་པ་མེད་པའི་བདེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གནོད་པ་མེད་པའི་བདེ་བ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །དེ་བཞིན་ དུ་རྒྱུ་ཉིད་དང་།ངོ་བོ་ཉིད་དང་། སྡུག་བསྔལ་རྒྱུན་ཆད་པ་ཉིད་དང་། དོན་དམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་བདེ་བ་རྣམ་པ་ལྔའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །སྔར་བསྟན་པའི་ཚེ་གཞན་པའི་དབྱེ་བས་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཆོས་ཡང་དག་པར་བླངས་ པ་བཞི་ཡང་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་ནག་པོའི་ཕྱོགས་རྣམས་ཀྱིས་བསྡུས་པས་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཉེ་བར་བསྡུ་བར་མི་བྱ་ལ། བདག་ཉིད་ཀྱང་ཡང་དག་པར་སྦྱར་བར་མི་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཕན་པའི་ ཕྱོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་མའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་བདེ་བའོ།།གནོད་པའི་ཕྱོགས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་འོངས་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར་བའོ། །རྒྱུ་གཅིག་ཏུ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཉིད་དུ་གྱུར་པས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར། དེའི་འབྲས་བུ་ཡང་མི་འདོད་པ་ཉིད་ དུ་གྱུར་པས་དེ་ནི་གཞན་ཡང་བསྒྲུབ་པར་མི་བྱ་ལ།མི་ཕན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་བདེ་བ་ལ་འཇུག་པར་གྱུར་ན་ཡང་སེམས་ཅན་འདི་དག་འཇིག་རྟེན་འདི་དང་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གྱི་དོན་ལ་ཞུགས་པ་མ་ཡིན་གྱི་དོན་མེད་པ་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྣམ་པར་བྱས་ལ། དེ་ལས་སེམས་ ཅན་རྣམས་བཟློག་པར་བྱ་སྟེ།བསྔགས་པ་མ་ཡིན་པ་བརྗོད་པ་ཉིད་དང་། ཉེས་དམིགས་སྟོན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལས་བཟློག་པའི་སྦྱོར་བས་ནུས་པ་ཡོད་ན་འབད་པར་བྱའོ། །ཆོས་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་གཉིས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ནི་ཕན་པ་ཡིན་ན་ནི་མི་འདོད་ཅིང་། རེ་ཞིག་པའི་སྡུག་བསྔལ་ དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་སྐྱེར་ཟིན་ཀྱང་།ཐབས་གང་ཡང་རུང་བས་སྟོབས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཐམས་མཁས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་བླངས་པ་དང་པོ་བསྡུས་པའི་མི་ཕན་པ་ལས་སེམས་ཅན་རྣམས་བཟློག་ པ་ན་དུས་རེ་ཞིག་སྡུག་བསྔལ་དང་།ཡིད་མི་བདེ་པར་སྐྱེར་ཟིན་ཀྱང་དེ་ནི་ཉེ་བར་བསླབ་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་བདེ་བ་སྦྱིན་པར་འདོད་པ་ཡིན་ན། ཅིའི་ཕྱིར་ད་ལྟར་གྱི་བདེ་བ་བསལ་ནས་སྡུག་བསྔལ་ལ་སྦྱོར་བར་འདོད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། སྡུག་བསྔལ་དང་བཅས་ པའི་བདེ་བ་བསྒྲུབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།གང་སྡུག་བསྔལ་དང་བཅས་པས་ཕན་པ་བསྒྲུབ་པ་དང་། བདེ་བ་དང་བཅས་པས་མི་ཕན་པ་ལས་བཟློག་པ་དེ་གཉིས་ཀ་ཡང་མ་འོངས་པའི་དུས་རིང་པོའི་བདེ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་དག་ཀྱང་ བདེ་བ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།།སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་པར་འདོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དོན་གྱིས་ན་བདེ་བ་འདོད་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཕན་པ་ནི་བདེ་བ་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་ཏེ། ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་དུས་སུ་བདེ་བ་མི་འདོར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ བསམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྦྱོར་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ།ཕན་པ་སྦྱིན་པ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྒྱུ་དང་ཡང་དག་པར་འབྲེལ་པའི་འབྲས་བུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འདི་ལྟར་ཕན་པ་ནི་རྒྱུ་ལྟ་བུ་ཡིན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཕན་པ་ནི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། མ་འོངས་པའི་བདེ་བ་ནི་ འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་གང་འགའ་ཞིག་ཕན་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་དེ་ནི་འབྲས་བུ་གྱུར་པའི་བདེ་བ་ལ་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །མཐོང་བའི་ཆོས་དང་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བའི་ཆོས་ཀྱི་འབྲས་བུ་དང་། མ་འོངས་པའི་འབྲས་བུ་བསྟན་པ་ཡིན་ ནོ།།བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་གཅིག་ཏུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྟེ། ཚེ་འདི་འམ། ཚེ་རབས་གཞན་དུ་གཏན་དུ་པ་དང་། རེ་ཞིག་པའི་ལས་ལ་སོགས་པ་གནོད་པ་མེད་པ་རྣམས་དཔྱད་མི་དགོས་པར་ངེས་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྟེ། བརྟག་མི་དགོས་པར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

除此之外的其他三种，由于随顺于圆满菩提的安乐，故以'无害安乐'之名称而说。为显示与此相顺，故说后面的词。由于是无害安乐之因，故说为无害安乐。如是，将由因性、自性、断除痛苦相续性、胜义性而显示五种安乐的差别。如前所说时，以他的差别而说明自利他利的四种正法受持。其中，不应以黑暗面所摄而摄受众生，自己也不应正行。为显示此义而说：'其中菩萨'等。利益方面是指后世异熟果为乐。非损害方面是指未来异熟果为苦。由于一向是烦恼性而有过失，故其果也成为不欲，因此不应修习彼，若入于无益方面的安乐，则应以智慧了知：'这些众生并非趣入今世后世之义利，而是趣入无义。'应当遮止众生于彼，以说不赞叹及显示过患而遮止，若有能力则应以遮止加行而精进。
对于第二种正法受持，即使是利益也不欲求，纵然暂时生起痛苦与忧恼，也应以任何方便随力令众生修习，为显示此义而说：'依止诸智者'等。其中，从第一受持所摄的无益中遮止众生时，即使暂时生起痛苦与忧恼，也应修学此。若问：菩萨们是欲予安乐，为何要除去现前安乐而令趣入痛苦？答曰：'有苦之乐所成就'等。凡是以痛苦成办利益，以安乐遮止无益，这两者都是为了成办长远未来的安乐。
因此应知这些也是成办安乐。应知凡是欲利众生者，实际上就是欲求安乐，即利益是与安乐相关，在转变时不舍安乐。以如是意乐而就加行而言所说：'凡是予利益'等。为显示因与果的正确关联，故说：'如是利益如因'等。利益是因，未来安乐是果。因此应知，若有人随顺利益，即是随顺果位安乐。'现见法及其他'是显示现见法果及未来果。此四者唯一应当修习，即今生或他世永久与暂时的无害业等，不需观察而决定应当修习，此即是'不需观察'之义。

།རྒྱུ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཕན་འདོགས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཕན་འདོགས་པའི་ཕྱིར་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དབང་པོ་དང་ཡུལ་གྱིས་བསྡུས་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པའི་རྟེན་དང་དམིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རེག་པས་བསྡུས་པ་ནི་ཉོན མོངས་པ་ཅན་ཏེ།ཉོན་མོངས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚོར་བ་བདེ་བ་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱིར་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་རྟེན་གྱི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་ཕན་པ་ནི་བདེ་བ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མི་འཕྲོད་པ་ནི་ སྡུག་བསྔལ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བའོ།།ཡང་ན་མི་ཕན་པའི་དོན་བསྟན་པ་ནི། མི་འཕྲོད་པ་སྟེ། ཡོངས་སུ་གྱུར་ནས་སྡུག་བསྔལ་བའི་ཕྱིར་མི་འཕྲོད་པའི་སྨན་བཞིན་ནོ། །དེ་དག་ནི་བསྒྲུབ་པར་མི་བྱ་སྟེ། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ རོ།།དེ་དག་ལས་བཟློག་པ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་སྟེ། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་ནུས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ནུས་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་རོ། །ཅི་ལྕོགས་པ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ སེམས་ཅན་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་རོ།།བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ཡང་དག་པར་སྤྱོད་པར་མི་བྱེད་སློབ་པར་མི་བྱེད། ཉམས་སུ་མྱོང་བར་མི་བྱེད་ཀྱི། དེ་དག་ལས་བཟློག་པ་ལ་ནི་ཡང་དག་པར་སྤྱད་པ་ ནས་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བར་དུ་བྱེད་དོ།།དེ་ལ་ཡུལ་དང་། དབང་པོ་དང་། རེག་པས་བསྡུས་པ་འདོད་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་འབྱུང་བའི་ཆོས་རྒྱུ་བདེ་བ་ལ་ནི་ཡང་དག་པར་སྤྱད་པར་བྱའོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་གཉེན་པོའི་བདེ་བ་དང་། ཚོར་བ་རྒྱུན་ཆད་པའི་བདེ་བ་དང་། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་ པའི་བདེ་བ་སྟེ།དེ་དག་ལ་ནི་བསླབ་པར་བྱའོ། །ཚོར་བ་བདེ་བ་གང་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་དེ་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་དག་གི་དབྱེ་བའོ། །རྒྱུ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུའི་ངེས་པ་ལས་འབྲས་བུའི་ངེས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །བསོད་ནམས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་ པ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚོགས་ཉེ་བར་སོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་སྔོན་དུ་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྒྱུ་བསྟན་ཏོ།།རྣམ་པར་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱའོ། །ཚོགས་ཀྱང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། བསོད་ནམས་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ འདིར་གཉིས་ཀའི་རྒྱུ་བསྟན་པ་ནི།བསོད་ནམས་ཀྱི་རྒྱུ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བསོད་ནམས་ཀྱི་རྒྱུ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུ་ཞེས་བསྡུ་བར་བྱའོ། །བྱེད་པ་པོ་གང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་གནས་པ་དང་། རྣམ་པར་སྨིན་པ་གང་ལ་གནས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུའོ། ། གང་བསོད་ནམས་དང་ལྡན་པར་གྱུར་པ་དེ་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་འབྲས་བུའོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བྱ་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འབྲས་བུའོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་མདོར་བསྟན་པ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བས་སྔར་བསྟན་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་བཤད པར་བྱའོ།།རེ་རེ་ལ་ཡང་དབྱེ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་ལྡན་པས། མདོར་བསྡུ་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། དེའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཡིན་པས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནི་བརྒྱད་དོ། །ཡང་ན་བདེ་འགྲོར་སྐྱེས་ནས་རིང་དུ་གནས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་པོའི། །བདག་གི་དངོས་པོ་ཁྱད་ པར་དུ་འཕགས་པ་དང་།སྐྱེ་བ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དང་། སྐྱེ་བ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་དང་འཁོར་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གཉིས་པ་དང་། གསུམ་པ་དང་། བཞི་པའོ། །འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཚད་མའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ལྔ་པའོ། །ཚད་མར་གྱུར་པའི་གྲགས་པའི་ ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ནི་དྲུག་པའོ།།ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྣོད་དུ་གྱུར་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བདུན་པའོ།

为了说明因，关于'利益'等，意思是为了利益而无过失。由根和境所摄的烦恼，是因为是烦恼的所依和所缘。触所摄的是有烦恼的，因为与烦恼相应。乐受是有过失的，因为是烦恼和烦恼的所依体性。不利益是因为与安乐相违。不适宜是与苦相随。
或者，为了说明不利益的意思是不适宜，因为变坏而成为痛苦，如同不适宜的药物。这些都不应修习，因为是有过失等。与这些相反的不成为烦恼和非烦恼的应当修习，因为是无过失等。'随力'是指随顺自己的能力。'随分'是指随顺众生。
'自己也'是指对于任何烦恼和有烦恼的，不应正行、不应学习、不应体验，而对于与这些相反的则应从正行乃至体验。其中，对于境、根和触所摄的欲望异熟生起法因的安乐应当正行。对治痛苦的安乐、断绝感受的安乐和无过失的安乐，这些应当学习。应当体验无过失的乐受，这是这些的区分。
'因也有三种'是从因的决定而了知果的决定。'住于福德异熟的菩萨资粮将增长'，这是先说异熟因。能产生异熟的因称为异熟因。资粮也有两种：福德资粮和智慧资粮。因此这里说明两者的因，即福德因和智慧因，应当总摄为福德因和智慧因。
能作者住于异熟，所住的异熟是异熟果。具有福德者是福德果。智慧的作用是智慧果。关于'什么是异熟'，是指如前所说那样解释，以'如前所说'来解释前面所说的异熟。
因为每一个都具有无量差别，所以说'总之'，其果有八种，所以异熟有八种。或者，依据生于善趣长时安住的意义而说第一异熟。依据自体殊胜、出生殊胜、受用和眷属殊胜而说第二、第三和第四。依据世间人的量而说第五。依据成为量的名言偈颂而说第六。依据成为一切功德之器而说第七。

།སྣོད་དུ་གྱུར་པས་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་མཐུ་དང་ལྡན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ནི་བརྒྱད་པའོ། །རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཚེ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏེ། འཕེན་པ་ཆེན་པོ་ ཉིད་དང་།གནས་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདེ་འགྲོར་སྐྱེས་པར་གྱུར་པའི་ཚེ་རིང་བར་འཕེན་པའི་ལས་ཀྱིས་འཕངས་པའི་ཚེ་ནི་རིང་བ་ཉིད་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་གྱི་ཐུང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་དེར་སྐྱེས་པའི་སེམས་ཅན་གཞན་རྣམས་ལས་ལྷག་པར་འགྱུར་བའོ། །འཕངས་པའི་ ཚེ་རིང་བ་དང་ལྡན་པར་ཇི་སྲིད་འཕངས་པ་དེ་ལས་བར་དུ་ཆད་པར་མི་འགྱུར་བར་རིང་དུ་གནས་པ་ནི་རིང་དུ་གནས་པ་ཉིད་ཅེས་བརྗོད་དོ།།དེ་ལྟར་འཕངས་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ནི་ཚེ་རིང་ཞིང་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚེ་རིང་པ་དེ་དབྱེ་ན་རྣམ་པ་བཞིར་འགྱུར་ཏེ། རིང་བ་ཉིད་དང་། བར་མ་ཆད་པ་ཉིད་དང་། དགེ་བའི་ལས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཉིད་དང་། བདེ་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཉིད་དོ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ཚེ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཁ་དོག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཁ་དོག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་གཟུགས་བཟང་པའོ། ། དབྱིབས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་བལྟ་ན་སྡུག་པའོ། །གཉིས་ཀ་ཡང་མཛེས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མཛེས་པའོ། །ཡང་ན་ཆུ་ཞེང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཕྱིར་མཛེས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། རྣམ་པ་གསུམ་པོ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་བཞིར་འགྱུར་ཏེ། ཁ་དོག་དང་། དབྱིབས་ཕུན སུམ་ཚོགས་པ་དང་།དབང་པོ་མ་ཚང་བ་མེད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཆུ་ཞེང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་རིགས་མཐོ་ཞིང་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། མ་དང་ཕའི་ཕྱོགས་ནས་སྤྱོད་པ་སྨད་དུ་མེད་པ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་ཉིད་དོ། །ཡང་དེ་ནི་རྣམ་པ་ བཞིར་འགྱུར་ཏེ།མའི་ཕྱོགས་ནས་རིགས་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། ཕའི་ཕྱོགས་ནས་རིགས་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། སྤྱོད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མངོན་པར་འདོད་པའོ། །ལྷག་པར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་བདག་པོར་གྱུར་པ་ནི་གཙོ་བོ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ དོན་ཏོ།།དེ་ཡང་མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། འདུས་བྱས་པ་དང་། སེམས་ཅན་ནོ། །འདུས་བྱས་པ་ནི་སྲིད་པའི་ཉེ་བར་མཁོ་བས་བསྡུས་པ་ལོངས་སྤྱོད་ལ་སོགས་པ་འཚོ་བའི་ཡོ་བྱད་རྣམས་སོ། །སེམས་ཅན་ཡང་ཕྱོགས་སུ་གཏོགས་པ་དང་། འཁོར་ཏེ་རྣམ་པ་གཉིས་སོ་ཞེས་བྱ་བར། ལོངས་ སྤྱོད་ཆེ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་བ་ཡང་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། བཟང་ཞིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ལོངས་སྤྱོད་ཉིད་དང་། གྱ་ནོམ་པས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ཉིད་དང་། རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ཉིད་དང་། ཤིན་ཏུ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ཉིད་དེ། མའི་ཕྱོགས་དང་། ཕའི་ཕྱོགས་སུ་གཏོགས་པའི་གཉེན་ནི་ཕྱོགས་སུ་གཏོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་ཉིད་ལ་གཉེན་བཤེས་དང་། ཞབས་འབྲིང་དང་། སྣག་གི་གཉེན་མཚམས་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །བྲན་ཕོ་དང་། བྲན་མོ་དང་། ལས་བྱེད་པའི་སྐྱེས་བུ་རྣམས་ནི་འཁོར་ཞེས་བྱའོ། །འཁོར་གྱི་ཕྱོགས་ཆེན་པོ་ཡང་རྣམ་པ བཞི་སྟེ།མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་འཁོར་ཉིད་དང་། གྱ་ནོམ་ཞིང་འབར་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་འཁོར་ཉིད་དང་། རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་འཁོར་ཉིད་དང་། རྗེས་སུ་ཆགས་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་འཁོར་ཉིད་དོ། །ལུས་དང་ངག་གི་ལས་གང་དག་གིས་གཞན་དག་ལ་བསླུ་བ་མེད་པས་ཡིད་བརྟེན་དུ་རུང་བས་ དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ངག་གི་ལས་ལ་ཡིད་ཆེས་པ་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་རྩོད་པའི་གནས་ཐམས་ཅད་དུ་རྩོད་པ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དབང་པོར་གྱུར་པས་ཚད་མར་གཞག་པར་འོས་པའི་ཕྱིར་འོས་པའོ། །བསླུ་བ་མེད་པ་ཡང་གསུམ་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། གཏོང་བ་དང་ལེན་པའི་ ཐ་སྙད་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི།གང་གཞལ་ལུགས་ལ་གཡོ་བྱེད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གཞལ་ལུགས་ལ་གཡོ་བྱེད་པ་ནི་ལེན་པ་དང་གཏོང་བ་ལ་མཐོན་དམན་དུ་བྱེད་པའོ། །འཇལ་བ་ལ་གཡོ་བྱེད་པ་ནི་སྲང་མཐོན་དམན་དུ་བྱེད་པའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་གཞལ་ལུགས་ལ་སོགས་པས་ བསླུ་བར་མི་བྱེད་པའོ།

成为法器而对一切事业具有威力的缘故，这是第八。以二种方式宣说寿命圆满：即大愿力和大住力。菩萨生于善趣时，由于能引发长寿的业力所引发，具有长寿而非短寿，这是超胜于其他众生的。
对于所引发的长寿，不会中断而长久安住，称为长久安住。如是随顺所引发的，称为长寿且长久安住。
复次，菩萨的长寿若分类则有四种：即长寿性、无间断性、随顺善业性、随顺安乐性。这一切称为寿命圆满。
色相圆满也有二种：色相圆满即形貌端正，形态圆满即容貌美好。二者皆为庄严之因故为庄严。或因身量圆满故为庄严。此三种也成为四种：即色相、形态圆满，诸根无缺圆满，身量圆满。
以二种方式了知种姓高贵殊胜：即父母双方行为无可诽谤，及具大受用。
复次，这又成为四种：母方种姓清净、父方种姓清净、行为圆满、为一切世间所欲求。
成为殊胜圆满的主人，即是成为最胜的意思。
这又略说有二种：有为法和众生。有为法是由生存所需摄持的受用等生活资具。众生也有二种：即眷属和随从。
关于大受用等，大受用也有四种：即广大妙好受用性、殊胜受用性、相续不断受用性、极为受用之受用性。父母双方的亲属称为眷属。
这些也称为亲友、侍从和血亲。奴仆、婢女和作业之人称为随从。
大随从也有四种：即最胜方随从性、殊胜炽盛方随从性、随顺方随从性、贪著方随从性。
由于身语诸业不欺诳他人而堪可信任，故信受与此相应的语业，因此于一切诤论处成为诤论者的主导，堪为量故为应理。
不欺诳也由三种清净而显示，即施与受的名言安立。关于'于称量有诳'等，于称量有诳即于取与时高下不平。于衡量有诳即于秤称高下不平。不以如是称量等欺诳。

།རང་གི་ནོར་གཏོང་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། གཡོ་སྒྱུ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཡོ་དང་སྒྱུས་གཞན་དག་ལ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་མ་ཡིན་གྱི། བདེན་པ་ཡང་བདེན་པ་ཉིད་དུ་བྱེད་པ་ཉིད་དོ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་རྣམ་པར་དག་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་དེ་ལ་ཡང་ གཡོ་དང་སྒྱུས་སྤྱོད་པར་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱའོ།།ཡང་ན་སྐྱེད་གཏོང་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་གཡོ་དང་སྒྱུ་མི་བྱེད་པའོ། །ནོར་སེར་སྣ་བྱས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། ནོར་གཏམས་པ་ལ་ངོར་མི་བྱེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་ཉོ་བ་དང་འཚོང་བའི་སྒོ་ནས་གཏོང་བ་དང་ལེན་པའི་རྣམ་པར་ དག་པ་དང་།སྐྱེད་གཏང་བ་དང་ནོར་གཏམས་པ་ལ་རྣམ་པར་དག་པས་བསླུ་བ་མེད་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་ཡིད་བརྟན་དུ་རུང་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྨྲས་པ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཚད་མར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་དཔང་པོར་གཞག་པར་འོས་པ་ཡིན་ནོ། ། ཡིད་ཆེས་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གཞལ་ལུགས་ལ་གཡོ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པས་བསླུ་བ་མེད་པའོ། །གཞི་དེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་བརྟན་དུ་རུང་བ་དང་། ཡིད་ཆེས་པའི་གཞི་དེས་བསླུ་བར་མི་བྱེད་པའི་ལུས་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཀྱི་གཞི་གང་ཡིན་པ་དེས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འཛིན་པར འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདའ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ངག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གཞན་རྣམས་ཀྱིས་ཚད་མར་གྱུར་པས་བླང་བར་བྱ་བའི་ངག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཟུང་བར་བྱ་བའི་ཚིག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །དབང་ཆེ་བར་གྲགས་པ་ནི་ཡངས་པ་དང་། རྒྱ་ཆེ་བ་དང་། རྣམ་པར་བཀྲམ་པ་སྟེ། རྫས་དྲུག་ལས་ཀུན་དུ་བྱུང་བ་ནི་དབང་ཆེ་བར་གྲགས་པའོ། །བཟོའི་ལས་ཀྱི་གནས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ལ་མཁས་པ་ལས་བརྩམས་ནས་འཇིག་རྟེན་འདིར་གྲགས་པས་ཁྱབ་པ་ནི་གྲགས་པ་ཆེན་པོའོ། །དེ་དག་གཉི་གའི་སྦྱོར་བས་འཇིག་རྟེན་གྱི་བླ་མར་བྱེད་པ་ནི སྙན་པའོ།།དེ་བཞིན་དུ། དབང་ཆེ་བ་དང་། མཐུ་ཆེ་བ་དང་། ནུས་པ་ཆེ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྐྱེ་བོ་མང་པོས་འདོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་དཔའ་བ་ནི་སྙིང་སྟོབས་སོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའོ། །ཉོན་ མོངས་པ་ཅན་ནི་གཡུལ་ངོར་དཔའ་བའོ།།ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་དཔའ་བ་སྟེ། སྙིང་སྟོབས་སྦྱིན་དང་འཐབ་པ་ལ་ཞེས་བསྟན་པའི་ངེས་པས་སོ། །བརྩོན་པ་ནི་ཡངས་ཤིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་ལ་ལུས་སྤྲོ་ཞིང་སྦྱོར་བ་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་ལ་སེམས་སྤྲོ་བ་སྟེ། དེ་དག་ གཉིས་ཀ་ཡང་བརྩོན་པའོ།།བརྟན་པ་ནི་ངང་བརྟན་པ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་དྲག་པོ་ཉམས་སུ་མྱོང་ཞིང་བདེ་བ་དང་བྲལ་བར་གྱུར་ཀྱང་ལུས་དང་སེམས་ལ་འགྱུར་བ་མེད་པས་བརྟན་ཞིང་སྲ་བའོ། །བྱ་བ་དེ་དང་དེ་ལ་བློས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལ་མཁས་པ་ནི་མཁས་པའོ། །སྦྱོར་བ་ལ་མཁས་པ་ནི་ཤེས་ ཉན་ཆེ་བའོ།།ཡང་ཤེས་བྱ་ཡངས་པ་ལ་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ལ་སེམས་པ་ནི་མཁས་པའོ། །ཤེས་བྱ་ཟབ་མོ་ལ་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ནི་ཤེས་ཉེན་ཆེ་བའོ། །དེ་དག་གཉིས་ཀ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཆེན་པོ་དང་། ཤེས་རབ་ཟབ་མོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ངང་ཚུལ་བཟང་བ་ནི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པའི་ གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པ་ལུས་ལ་སོགས་པའི་ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ།།བཟོ་དང་ལས་ཀྱི་གནས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དག་ལ་མཁས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ས་ལས་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་དེ་དག་ལ་རབ་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པར་གྱུར་པ་ལ་ལྷག་པར་མཁས་པ་དང་ ལྡན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ།གཅིག་ལ་གཅིག་ལྟོས་ནས་ཁྱད་པར་འདི་དང་འདིའོ་ཞེས་མཁས་པའོ། །གཞི་དེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་མཁས་པ་དག་གི་གཞི་དེས་སོ། །བླ་མར་འགྱུར་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་དེ་དག་ལ་སྤྱོད་པ་ན་འཇིག་རྟེན་ཀུན་འདོད་པའོ། །དེའི་རིགས་སྐྱེ་བོའི་ ཚོགས་ཆེན་པོའི་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ།།བཀུར་སྟིར་བྱ་བ་ནི་བརྩེ་བའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཙུན་པར་བྱ་བ་ནི་བརྩེ་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིམ་གྲོར་བྱ་བ་ནི་གུས་པར་བྱ་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་བཀུར་སྟི་བྱ་བ་ནི་ལུས་ཀྱིས་སོ། །བཙུན་པར་བྱ་བ་ནི་ ངག་གིས་སོ།

关于自己布施财物而言所说：'不耍诡诈'等，即不以诡诈欺骗他人，而是以诚实对待诚实。即使是在世间言语清净的情况下，也不以诡诈相待。或者说在放贷等事上也不行诡诈。
关于吝啬财物而言所说：'对于寄存财物不违背'，如是通过买卖方式布施和接受清净，以及放贷和寄存财物清净，显示无欺诈。
另外关于'可信赖'而言所说：'众生'等，即堪为量士，适合作为证人。如何可信？答：在称量等事上无诡诈等欺骗。'以此基础'即可信赖和可靠的基础，不以此欺骗的身等业的基础之义。
'应持'即不应违背之语的意思。由于是他人以量成就而应受持的语言，故为应持之语。
'威望广大'即广大、宽广、遍布，从六种物质中产生即为威望广大。
精通各种工艺技能而在此世间广为人知即为大名声。由这两者的结合而成为世间上师即为美誉。
同样，威望大、势力大、能力大，即显示为众多人所欲求。
其中，勇敢即勇力。这又分两种：有烦恼的和无烦恼的。有烦恼的是战场上的勇敢。无烦恼的是布施的勇敢，以'勇力于布施和战斗'的确定故。
精进即对广大事业身体欢喜投入，以及对善法心生欢喜，这两者都是精进。
坚定即性格稳重，即使经历剧烈痛苦或失去快乐，身心也无变化而坚固稳重。
对于各种事业以智慧体验而通达即为智者。善于运用即为悟性大。
又，思维随顺广大所知即为智者。随顺甚深所知即为悟性大。具备这两者即称为大智慧、甚深智慧。
品性善良即成为不善行的对治，因为具足身等善行。
精通各种工艺技能，即如闻所生地中所说，应知具有对这些究竟通达的殊胜智慧，相互观待而有这样那样的差别即为智者。
'以此基础'即以如上所说诸智者的基础。'成为上师'即行持这些处时为世间所欲求。故说'其种姓大众'。
应受尊敬是因为是慈爱之处。应受崇敬是因为随顺慈爱。应受供养是因为随顺恭敬。或者说应受尊敬是以身，应受崇敬是以语。

།རིམ་གྲོར་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ཀྱིས་ཏེ་ཡོན་ཏན་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་མཆོད་པར་བྱ་བའི་གནས་ཡིན་ནོ། །སྐྱེས་པའི་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་དང་ལྡན་པས་སྐྱེས་པ་ཞེས་བརྗོད་པའོ། །དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། སྐྱེས་པའི་དབང་པོ་དང་ལྡན་པའོ་ཞེས་བསྟན་ པའི་ཕྱིར་སྨྲས་ཏེ།དེ་ལྟར་ན་མི་ཉིད་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཉིད་བསྡུས་པར་འགྱུར་རོ། །མི་ཉིད་ཀྱང་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འགྱུར་ཏེ། དམན་པ་དང་། འབྲིང་དང་མཆོག་གིས་སོ། །དམན་པ་ནི་མ་ནིང་གི་མཚན་དང་ལྡན་པའོ། །བར་མ་ནི་བུད་མེད་ཀྱི་དབང་པོ་དང་ལྡན་པའོ། །མཆོག་ནི་སྐྱེས་པའི་དབང་ པོ་དང་ལྡན་པ་སྟེ།དེའི་ཕྱིར་མཆོག་ཉེ་བར་བཟུང་ནས། སྐྱེས་པ་ཉིད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་སྐྱེས་བུར་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་གཉིས་ཏེ། རྣམ་པ་དང་། མཚན་མས་སོ། །གཟུགས་ན་སྤྱོད་པ་རྣམས་ནི་སྐྱེས་པའི་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པས་སྐྱེས་པ་ཞེས་བརྗོད་ཀྱི། སྐྱེས་པའི་མཚན་མ་དང་ལྡན་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །མིའི་ནང་ན་ཁ་ཅིག་ནི་སྐྱེས་པའི་མཚན་མ་དང་ལྡན་ཡང་བུད་མེད་དང་མ་ནིང་གི་རྣམ་པ་ལྟ་བུ་ཡང་ཡོད་པས་དེའི་ཕྱིར་ཚིག་གཉིས་བསྟན་ཏོ། །སྟོབས་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྟོབས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་སྟེ། རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་དང་། རྐྱེན་ལས་བྱུང་བའོ། །རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ནི་ལས་ལས་སྐྱེས་པ་སྟེ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །གྱ་ནོམ་ཞིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཁ་ཟས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བའོ། །གནོད་པ་ཆུང་བ་དང་ནད་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱིས་ནི་སྟོབས དང་པོ་བསྟན་ཏེ།ནད་མང་བ་ལ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་སྟོབས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྤྲོ་བ་ཆེ་བས་ནི་གཉིས་པ་བསྟན་ཏེ། ཁ་ཟས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ལུས་རྒྱས་པས་ལུས་གྱ་ནོམ་པར་གྱུར་ན་སྤྲོ་བ་ཆེན་པོ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ལས་ལས་སྐྱེས་པའི་ནད་མེད་པ་ནི་གནོད་ པ་ཆུང་བའོ།།དུས་ལས་བྱུང་བ་དང་ཁ་ཟས་དང་གནས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལས་སྐྱེས་པའི་ནད་མེད་པ་ནི་ནད་མེད་པའོ། །དེ་ལྟར་སྔོན་གྱི་ལས་ལས་སྐྱེས་པ་དང་། རྐྱེན་མ་སྙོམས་པར་གྱུར་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ནད་མེད་པས་གཉི་ག་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །སྟོབས་སུ་བྱེད་པའི་ བྱ་བ་ལ་རྩོམ་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་སྤྲོ་བ་ཆེ་བའོ།།ཡང་གནོད་པ་ཆུང་བ་དང་། ནད་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པས་སྟོབས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ཏེ། རེག་བྱས་བསྡུས་པའི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཁྱད་པར་རོ། །སྤྲོ་བ་ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མཐུ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ཏེ། བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱོར་བ་བཟོད་ པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་གཉི་ག་རང་བཞིན་གྱི་སྟོབས་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་གཞན་ཁ་ཟས་ལས་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་སྟོབས་ཞེས་མི་བྱའོ། །ཡང་སྟོབས་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་གཞན་བསྟན་པ་ནི། །ལུས་ཀྱི་དང་སེམས་ཀྱི་དབང་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། གནོད་པ་ཆུང་བ་དང་། ནད་མེད་ པའི་རང་བཞིན་ཅན་ནི་ལུས་ཀྱིའོ།།སྤྲོ་བ་ཆེ་བ་ནི་སེམས་ཀྱིའོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྒྱུ་གང་ཞེ་ན། སྔར་བསྟན་པའི་རྒྱུ་གསུམ་པོ་སྟེ། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྒྱུ་ནས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུའི་བར་གྱིས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་བསྟན་ནས། དེའི་རྒྱུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྒྱུ་གང་ ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ།སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ལས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་རྒྱུ་ཡང་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མི་འཚེ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། རྣམ་པར་སྨིན་པ་རེ་རེ་ལ་ཡང་རྒྱུ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ཡོད་ པ་ཡིན་ན་ཡང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་བརྒྱད་ཀྱིས་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་ཉིད་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྒྱད་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ།བྱ་བ་མང་པོས་འཇིགས་པའི་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར། འབྲི་རྫིའི་བུ་ལ་བསླབ་པ་གསུམ་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡང་མདོའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་རིག་པར་བྱའོ། ། འཚེ་བ་ནི་སྲོག་གཅོད་པའོ། །དེ་ལས་ལྡོག་པ་ནི་མི་འཚེ་བའོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཡང་དག་པར་བླངས་པས་སྤངས་པ་དང་། ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་སྤངས་པའོ།

修法是以意念为主，因为这样会生起功德。以这些方式来供养是恰当的。所谓'男性之事'，是指具备何种条件而称为男性。那是什么呢？为了说明具备男根，如此说道。这样就包含了人类中的最胜者。人类也分为三种：下等、中等和上等。下等是具备中性特征的。中等是具备女性器官的。上等是具备男性器官的。因此，取最胜者而说'男性'等词。
又，男性的判定有两种：形态和特征。色界众生以具备男性形态而称为男性，而非具备男性特征。在人间，有些虽具男性特征，但形态如女性或中性，因此说明这两种情况。根据两种力量来建立圆满力量的概念：从因而生和从缘而生。从因而生是从业而生，称为俱生。从美好丰盛饮食的缘而生者，即是从缘而生。
通过少病和无病的自性说明第一种力量，因为多病者不具有俱生力量。通过大勤勉说明第二种，意思是由于饮食的殊胜使身体丰满而成为优质之身时，就会生起大勤勉。从业而生的无病是少病。从时节、饮食和住处的殊胜而生的无病是无病。如此，由前世业力所生和由不调和的缘所生的无病，所以提到这两者。
对增进力量的事业精进不懈即是大勤勉。又，由于少病和无病的自性而具有力量，这是触所摄的殊胜取蕴。由于大勤勉而具有能力，因为能承担一切事业。这两者称为自然力量。因此，其他如从饮食而生等不称为自然力量。又，说明另一种力量的建立：身体和心理的力量。少病和无病的自性是身体的，大勤勉是心理的。
什么是异熟因？如前所述的三种因，从异熟因到智慧因说明异熟后，为说明其因而说'什么是异熟因'。在有情相续中，由各种方式造作而产生各种异熟，为说明各种异熟的因也是各种，故说'不害'等。虽然每一异熟都有各种因，但为了了知八种异熟因的主要性而说明八种，就像因为害怕太多事务而对牧牛子开示三学一样。这也应依经而了知。
害即杀生。与此相反即是不害。这也有两种：以正受而断除和以法性而断除。

།དེ་ལ་ཡང་དག་པར་བླངས་པས་སྤངས་པ་ནི་སྡོམ་པ་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཀྱིས་བསྡུས་པའོ། །ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་སྤངས་པ་ནི་རྒྱུན་དུ ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཚེ་བརྗེས་པར་གྱུར་པ་དང་།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་གཉིས་པ་ནས་གཟུང་བ་རྣམས་ཀྱིའོ། །དེ་གཉི་གས་བསྡུས་པའི་མི་འཚེ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། མི་འཚེ་བའི་བསམ་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁ་ཅིག་སྐྱེ་བ་ཇི་སྲིད་པར་རང་བཞིན་གྱིས་སྲོག་མི་ གཅོད་པ་ཡོད་ཀྱང་དེ་སྡིག་པ་མི་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ལ་ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་སྤོང་བས་བསྡུས་པའི་ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་མི་འཚེ་བའི་བསམ་པ་སྨོས་ཏེ། སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ལོག་པས་ཚེ་རིང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་མདོ་ལས་བསྟན་ཏོ། ། སྣང་བ་དང་། གོས་གཙང་མ་སྦྱིན་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མར་མེ་སྦྱིན་པས་མིག་ཐོབ་འགྱུར། །ཞེས་མདོ་ལ་ལ་ནས་བསྟན་པ་སྣང་བ་སྦྱིན་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །སྣང་བ་སྦྱིན་པས་ཁ་དོག་སྣང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཁ་དོག་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བའོ། །གོས་སྦྱིན་པས་ནི་ཁ་དོག་མཛེས། །ཞེས ལ་ལ་ནས་བསྟན་པས་དེའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ།གོས་བྱིན་པས་གསང་བའི་གནས་རྣམས་བཀབ་པས་མཛེས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །སར་པ་སྨོས་པ་ནི་ཁ་དོག་ལྡན་པའི་གོས་བྱིན་པར་བསྟན་པར་འགྱུར་ཏེ། དྲི་མ་མེད་པའི་གོས་སྦྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཐམས་ཅད་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་ དང་ལྡན་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་རིག་པར་བྱ་སྟེ།ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་བདེ་འགྲོར་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་དག་ནི་འཕངས་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། གཅིག་གིས་གཅིག་ནི་འཕངས་པ་ལས། །དུ་མ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར། །ཞེས་ བྱ་བས་སོ།།ང་རྒྱལ་ངེས་པར་བཅོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ནི་ང་རྒྱལ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་རིགས་མཐོན་པོའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། བླ་མ་དང་བླ་མའི་གནས་རྣམས་ལ་ཕྱག་འཚལ་བ་དང་། འདུད་པ་དང་། གཞན་དག་ལ་ཡང་གུས་པའི་སེམས་ཀྱིས་འདུད་པ་དང་། བྲན་དང་འདྲ་བ་ དང་།གདོལ་པ་དང་འདྲ་བར་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པས་རྗེས་སུ་འཇུག་པའོ། །དེས་ནི་རིགས་མཐོ་ཞིང་ཆེ་བ་རྣམས་སུ་སོ་སོར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། ང་རྒྱལ་ངེས་པར་བཅོམ་པ་ཡིས། །མཐོན་པོའི་རིགས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཞེས་མདོ་ལས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དབང་ཕྱུག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ པ་རྣམ་པ་གསུམ་བསྟན་པའི་རྒྱུ་འདིར་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ།གཞན་གཉིས་ཀྱང་དེའི་ཁོངས་སུ་འདུས་པའི་ཕྱིར་དང་། དེའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པའི་ཕྱིར་དང་། གང་ལ་སྤྱོད་པ་དང་། གང་དག་དང་སྤྱོད་པ་དང་། གང་དག་གིས་འདུས་བྱས་པ་སྤྱོད་པས་དེ་ཐམས་ཅད་ ལོངས་སྤྱོད་ཅེས་བྱས་ནས་དབང་ཕྱུག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རྒྱུ་ནི་སྦྱིན་པ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།སློང་བ་རྣམས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྦྱིན་པ་རྣམ་པ་གཉིས་བསྟན་ཏེ། དོན་དུ་གཉེར་བ་དང་། དོན་དུ་མི་གཉེར་བའོ། །འདོད་ཅིང་གསོལ་བ་འདེབས་པ་རྣམས་ལ་བྱིན་པ་ནི་དོན་དུ་གཉེར་ བ་ལ་སྦྱིན་པ་སྟེ།ཟས་འདོད་པ་རྣམས་ལ་ཟས་ལ་སོགས་པ་གང་འདོད་པ་སྦྱིན་པའོ། །ཡོ་བྱད་མི་བདོག་པ་རྣམས་དང་། ཕན་འདོགས་པ་རྣམས་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་རྣམས་དང་། ཡོན་གནས་རྣམས་ལ་དོན་དུ་མི་གཉེར་ཡང་ཡོ་བྱད་མེད་པར་རང་གིས་ཤེས་ནས་རྫས་བྱིན་པས་ཉེ་བར་ སྡུད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ལ་བྱིན་པས་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པའི་ཉེ་བར་མཁོ་བ་རྣམས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དོན་དུ་མི་གཉེར་བ་ལ་བྱིན་པས་ནི་ཉེ་བར་སྤྱད་པ་མ་ཡིན་པའི་ནོར་གྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པས་དེ་ལྟར་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོར་འགྱུར་རོ། །ལོངས་སྤྱོད་ བསགས་པ་དང་ལྡན་པས་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་ཉིད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་མདོ་གཞན་ནས་གསུངས་པ། ཕྱུག་པོར་འགྱུར། ནོར་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར། ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།

对于由正确受持而断除的，是由八种律仪所摄。由法性而断除的，是指预流果者转生时以及从菩萨第二地开始诸位的断除。为了说明由这两者所摄的不害，故说：'关于不害的心意'。有些人虽然从一生至一生本性上不杀生，但那并非是善行于'不造罪业'这一对治分。因此，为了摄取由断除所摄的善行，故说不害心意。如经中所说：'远离杀生则得长寿'。
'布施灯明和清净衣服'，如有些经中说：'布施灯明得获眼目'，这是说布施光明。由布施光明使色相显现，故得具足色相。如有些经中说：'布施衣服得妙色相'，因此而说此义。由布施衣服覆盖隐秘处而得庄严。说'新'是表示布施具色相的衣服，即无垢衣服布施的意思。
应当了知一切都是具戒的本性，因为持戒是善趣的因，而这些是由所引发的异熟因的差别而生，如说：'由一引发一，圆满成就多'。'完全降伏我慢'是说具戒者以降伏我慢而成为高贵种姓的因，即对上师和上师之处顶礼、礼敬，对他人也以恭敬心礼敬，如奴仆般、如贱民般随顺世间智。由此将转生于高贵种姓中，如经中说：'由完全降伏我慢，得生高贵种姓'。
此处当说三种圆满自在的因，因为其他二者摄于其中，且随顺于此，以及所受用、与何者受用、由何者所作而受用，这一切称为受用，说布施是自在圆满的因。'对于乞求者'等，说明两种布施：所希求的和非所希求的。对于欲求和祈请者的布施是对所希求者的布施，即对求食者布施所需食物等。对于无资具者、行善者、受苦者、应供处，虽非所希求，但自知其无资具而布施财物来摄受。
其中，对所希求者布施则获得自身受用所需之物。对非所希求者布施则获得未曾受用的大量财富，如是成就大受用。由具足积聚受用而成大受用性。因此在其他经中说：'将成富有，具大财富，具大受用'等。

།ངག་གིས་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་བཞི་དང་བྲལ་བའི་ ངག་ཡོན་ཏན་ལྔ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།བདེན་པའི་ཚིག་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཡོན་ཏན་ལྔ་དང་ལྡན་པ་ནི། སྙན་པ་དང་། རྣམ་པར་གསལ་བ་དང་། ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། མཉན་པར་བྱ་བ་དང་། མི་མཐུན་པ་མེད་པའོ། །གོམས་པ་སྨོས་ པ་ནི་བརྟེན་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མཚོན་པའི་དོན་ཏོ།།ཕྱི་མ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་ལའོ། །བདག་ཉིད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་རྒྱུད་དོ། །ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་བསྒྲུབ་པར་སྨོན་ལམ་འདེབས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་ལ་ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་སྨོན་ལམ་ འདེབས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ།བདག་ནི་རྟག་ཏུ་སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་དང་བྲལ་དགེ་བའི་བཤེས་དང་མངོན་པར་མི་འབྲལ་ཞིང་། །བདུད་ཀྱི་ཞགས་པ་དང་བྲལ་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེའི་ཆོས་རབ་འབྱེད་ལ་ངེས་པར་རབ་མཁས་ཤིང་། །འཇིག་རྟེན་ཆོས་ཀྱིས་མི་གོས་སྐྱེ་བ་ཀུན་དུ་རྟག་ཏུ་གཞོན་ ནུར་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དང་།།སེམས་ཅན་མཆོག་གྱུར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཞན་ཕན་ལ་དགྱེས་ཐུགས་རྗེ་ཅན་དུ་བྱང་ཆུབ་བར་དུ་འགྱུར་བར་ཤོག་།ཅེས་བྱ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་སྨོན་ལམ་ལ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་ཅིང་། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་མཆོད་པ་དང་། བླ་མ་ལ་མཆོད་པའོ། །བླ་མ་ལ་མཆོད་པ་ལ་ཡང་དུས་གཉིས་ཀྱིས་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཚོ་ཞིང་གཞེས་པ་ལ་ཆོས་གོས་ལ་སོགས་པ་ན་བའི་གསོས་སྨན་དང་ཡོ་བྱད་རྣམས་རབ་ཏུ་འབུལ་བ་དང་། ཉེ་བར་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། སྡུད་པའི་ལས་ནི་སངས་རྒྱས དཀོན་མཆོག་ལ་ཟང་ཟིང་གི་མཆོད་པའོ།།ཆོས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པའི་སྒྲུབ་པའི་མཆོད་པ་ནི་བདག་གི་དོན་ཏེ་འདི་ནི་མཆོད་པའི་ཆོ་གའོ། །དེའི་ཕྱིར་སྒྲ་གཅན་ཟིན་བཟང་པོས། བདག་ལ་ཕན་པ་བསྒྲུབ་པའི་འགྲོ་བ་གང་། །མཁས་པས་བསྔགས་པའི་ཞི་ བ་འདོད་པ་ཡང་།།དེས་ཀྱང་ཁྱོད་ལ་རབ་ཏུ་མཆོད་ལགས་ཀྱིས། །ཟང་ཟིང་མཆོད་པ་སྤངས་པ་དེ་ལྟ་མིན། །ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་སྐུའི་གཟུགས་བརྙན་བཞེངས་པ་དང་། སྔར་མི་བཞུགས་པའི་ས་ཕྱོགས་སུ་དེ་བཞིན་ གཤེགས་པའི་མཆོད་རྟེན་བཞེངས་པ་དང་།མཆོད་རྟེན་རྙིང་པ་ལ་སོགས་པ་གསོ་བ་དང་། གཉིས་ཀ་ལ་ཡང་མེ་ཏོག་དང་། སྤོས་དང་། གདུགས་དང་། རྒྱལ་མཚན་དང་། བ་དན་ལ་སོགས་པ་འབུལ་བ་དང་། དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་ནི་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་ལ་མཆོད་པའོ། ། ཡི་གེ་འདྲི་བ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་སྤྱོད་བཅུའི་སྒོ་ནས་སྤྱོད་པ་ནི་ཆོས་ལ་མཆོད་པའོ། །རྐྱེན་བཞིས་ཉེ་བར་སྡུད་པར་བྱེད་པ་དང་། འདུད་ཅིང་ཕྱག་འཚལ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་ལ་མཆོད་པའོ། །བདག་ཉིད་ཀྱི་བླ་མ་ནི་ཁྱིམ་པའི་ཕྱོགས་ལ་མ་དང་ཕའོ། །རབ་ཏུ་བྱུང་བའི ཕྱོགས་ལ་ནི་མཁན་པོ་དང་སློབ་དཔོན་ཏེ།དེ་དག་ལ་མཆོད་པ་ནི་བླ་མ་ཡོངས་སུ་མཉེས་པའི་སྤྱོད་པ་དང་གཡོག་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཡོན་ཏན་གྱི་དྲིས་བསྒོས་པའི་རྒྱུད་ནི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་དང་། བླ་མའི་མཆོད་པ་ལ་ བརྟེན་ནས་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་དབང་ཆེ་བར་གྲགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།།བདག་དང་གཞན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རྒྱུད་གཉིས་དང་གཉིས་ཀྱིས་མི་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་བསྟན་པ་ནི་སྐྱེས་པར་གྱུར་ཅིང་སྐྱེས་པའི་དབང་པོ་དང་ཡང་ལྡན་ལ། དེ་ལྟ་བུའི་སྐྱས་པའི་དངོས་པོས་ འདུན་པ་དང་།བརྩོན་འགྲུས་དང་། བརྟན་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཆེན་པོ་ལ་བརྟེན་པའི་ཡོན་ཏན་མཐོང་ནས་མངོན་པར་དགའ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་གྱུར་ནས་གནས་པ་ནི་བདག་གི་དབང་དུ་བྱས་པའི་རྒྱུ་དང་པོའོ། །བུད་མེད་དུ་གྱུར་ཀྱང་བུད་མེད་ཀྱི་དངོས་པོ་ལ་སྨོད་ཅིང་མི་མཐུན་པར་བལྟ་ལ། སྐྱོན་མང་པོའི་གནས་སུ་བལྟ་བས་གནས་ཤིང་འདུན་པ་ལ་སོགས་པ་དམན་པ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་དང་། བརྒྱ་བྱིན་ལ་སོགས་པའི་གནས་ཁྱད་པར་ཅན་ཐོབ་པའི་སྣོད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཉེས་དམིགས་མཐོང་བས་གནས་པ་དེ་ནི་མ་འོངས་པའི་དུས་སུ་སྐྱེས་པའི་དབང་པོ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བའོ།

为了说明远离语言四种过失而具足语言五种功德，故而说道：'真实语'等。具足五种功德是：悦耳、明晰、易懂、动听、无违逆。说'熟习'是为了表示依止等义。'后世'是指来世。'自身'是指自相续。'发愿成就种种功德'是指为了在自身成就种种功德而发愿之义。
如偈颂所说：'愿我恒常远离恶友近善知识不相离，远离魔网于甚深广大法善巧分别，不染世法生生世世恒童真梵行，愿成大士菩萨悲悯喜利他直至菩提。'随顺此偈发愿而行，供养三宝及上师。
供养上师又有两种时期的两种方式：如来在世时以衣物等病愈药品及资具等供养，亲近承侍等；摄集事业即是对佛宝的财物供养。如法而行精进修持的修行供养是为了自利，这是供养仪轨。
因此罗睺罗贤说：'于我有益修行者，智者称赞求寂者，以此供养于尊师，非唯财物作供养。'
如来涅槃后造立佛像，在先前无佛处建立如来佛塔，修缮旧塔等，于二者皆供养花、香、伞盖、胜幢、幡幢等，如是性质即是供养佛宝。
以书写等十法行门而行即是供养法宝。以四摄法摄受，顶礼礼拜等即是供养僧宝。自身之上师，在在家方面是父母，出家方面是和尚与阿阇黎，对他们的供养即是令上师欢喜的行为及承侍等，应当广泛了知。
如是以功德熏习相续，依于三宝及上师供养，以因缘差别而成为具大威力者，此为所说。
依自他分别说明二种相续成就人身之因：生为男子具男根，以如是男子之事而具足欲乐、精进、坚固、大智慧等功德，见已生起欢喜之自性而住，此为依自分之第一因。
虽生为女人而诽谤女性之事，视为不顺，住于见为多过之处，因依止微劣欲乐等，以及因非得帝释等殊胜处之法器，见过患而住，此即于未来获得男根。

། གཞན་ལ་བརྟེན་པའི་རྒྱུ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། བུད་མེད་དུ་གྱུར་ཅིང་བུད་མེད་ཀྱི་དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་རྣམས་ལ་སྔར་བསྟན་པའི་བུད་མེད་ཀྱི་དངོས་པོའི་ཉེས་དམིགས་སྟོན་ཅིང་དེ་ལས་འདུན་པ་བཟློག་པ་ནི་སྐྱེས་པའི་དབང་པོ་རབ་ཏུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །བུད་མེད་ཀྱི་དངོས པོར་གྱུར་ཀྱང་ཉུང་རུམ་ལ་སོགས་པ་ཕོའི་དབང་པོ་བཅད་པའི་ཕྱིར་ཁྲིད་པའི་མི་རྣམས་དང་།དུད་འགྲོ་རྣམས་ཆོས་དང་མཐུན་པས་ཏེ། རིན་གྱིས་བླུ་བའམ། ཆོས་བསྟན་པས་དེ་མགུ་བར་བྱས་ནས་ཐར་བར་བྱེད་ཀྱི། སྟོབས་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཐར་བར་བྱེད་ན་སྐྱེས་པའི་དབང་ པོ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ།བཞི་པོ་དེ་དག་ནི་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བྱ་བའི་ངོ་བོ་ནི་བྱ་བ་བྱུང་ངོ་ཅོག་གོ། །དེའི་བྱ་བ་ནི་བྱུང་ངོ་ཅོག་གི་བྱ་བའོ། །གཞན་གྱི་ལས་ཀྱི་གྲོགས་ལ་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་མི་ནུས་ པའམ་མི་ཤེས་པས་ཡེ་ནས་མི་རྩོམ་པ་དེ་ལ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བྱས་ནས་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་འདི་ནི་བྱ་བ་ལ་གྲོགས་བྱེད་པའོ།།གཅིག་པུས་བྱ་བར་བརྩམས་པ་ལས་བྱ་བ་བསྒྲུབ་པར་མི་ནུས་པ་དག་ལ་བདག་ཉིད་གཉིས་པར་གྱུར་ནས་སྒྲུབ་པ་འདི་ནི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་གྲོགས་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ ལ་བདག་ཉིད་ཀྱི་ནུས་པ་དང་མཐུན་པར་གྲོགས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་ཅི་ནུས་ཅི་ལྕོགས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ།།ཆོས་དང་མི་འགལ་ཞིང་དོན་དང་མཐུན་པ་དག་ནི་འདོད་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་དེ་ལྟ་བུའི་བྱ་བ་ལ་གྲོགས་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཆོས་དང་མཐུན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་ལ།དེ་ལྟ་བུའི་གཞན་དག་གི་བྱ་བ་ལ་གྲོགས་བྱེད་པ་དང་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པས་བྱ་བ་དག་ལ་འགྲོ་བ་ནི་མ་འོངས་པའི་སྟོབས་ཀྱི་རྒྱུར་བསྟན་ཏེ། དེ་དག་གིས་གཞན་གྱིས་ལུས་ཀྱི་སྤྲོ་བ་བརྟན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སྟོབས་ཀྱི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་བཏུང་བ་བྱིན་པས་སྟོབས་དང་ལྡན་ཞེས་བྱ་ བའི་མདོའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་རྒྱུ་གཉིས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།བརྟས་པར་འགྱུར་བ་ནི་སྟོབས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའོ། །སྤྲོ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་པ་ནི་བརྩམས་པའི་ལས་ཀྱི་བྱ་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་རྣམས་བསྒྲུབ་པའོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་པར་སྨིན་པ་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཀྱི་སོ་སོར་ངེས་པའི་རྒྱུ་ རྣམ་པ་བརྒྱད་བསྟན་ཏེ།རྒྱུའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དབྱེ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བས་སོ། །ད་ནི་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྒྱུ་རྣམ་པ་བརྒྱད་པོ་དགེ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་རྒྱས་པ་ལ་སོགས་པར་བྱེད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྒྱུ་གསུམ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་ལ།རྒྱས་པར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསགས་པས་ཞུགས་པར་གྱུར་པས་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་སྟེ། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ཁྱད་པར་མངོན་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལའོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་མ་ཚང་བ་མེད་པ་སྟེ།མི་དམན་ཞིང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བརྟས་པ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཁ་དོག་བཟང་བར་འགྱུར་བའོ། །རྒྱ་ཆེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡངས་པའོ། །ཡང་ན་སྔ་མའི་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་གསུམ་གྱིས་སེམས་རྣམ་པར་དག་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་མི་རེ་ བས་དྲི་མ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་དག་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པས་ཞེས་བྱ་བའོ། །བསམ་པ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དྲག་ཅིང་རོ་གཅིག་པའི་དགའ་བའི་ཤུགས་ཀྱིས་ལས་དེ་དག་ནན་ཏན་ གྱིས་སྤྱོད་དོ།།དེ་ལྟར་རང་ལ་ལྟོས་ནས་སེམས་རྣམ་པར་དག་པ་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །ཆོས་དང་ལྡན་པར་མཚུངས་པ་དམན་པ་དང་འབྲིང་དང་མཆོག་གི་ལས་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པ་མཐོང་ན་ལས་དེ་དག་ལ་བརྙས་པ་དང་། འགྲན་པ་དང་། ཕྲག་དོག་གི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་མི་སྐྱེད་ཅིང་རྗེས་ སུ་ཡི་རང་བའི་སྒོ་ནས་མངོན་པར་དགའ་བ་དང་།རབ་ཏུ་དགའ་བའི་བསམ་པ་དང་། རྙོག་པ་མེད་པའི་བསམ་པ་དང་ལྡན་པའོ།

应当了知依他的因有两种：对于转为女人且喜爱女性之事物者，为其宣说前述女性之事物的过患，从而遮止其欲望，则将获得男根。
虽为女身，但对于为割除男根而被带走的太监等人和畜生，应以如法方式，即以钱财赎回或说法令其欢喜而解救之，而非以暴力。如是解救则将获得男根。
这四种即是获得男性之因。
众生事业的本质即是所有已生起的事业。其事业即是所有已生起的事业。此即是'前往助他人之事'的含义。
对于完全无能力或不知而从不开始的事，自己做了后给予，这即是助事。
对于独自开始却无法完成的事，自己成为第二人而完成，这即是同行助伴。
对于这些应随自己的能力而助，故说'随力随分'。
为显示应助符合正法且有意义之事，因其是所欲异熟之因，故说'如法'等。
如是助他人之事及同行助伴所做之事，显示为未来力量之因。因为这些能令他人身体的欢喜坚固，故是力量之因。
今随顺'施饮得力'之经而显示第二因，故说'能令强壮即是生力'。'能生欢喜'即是成办所作事业之因。
如是显示八种异熟各自决定之因有八种，即以因的分类而分异熟。
今为显示所说八种异熟因作为善性异熟增长等，故说'以三因'等。
'增长'即是由积集而入而成殊胜，即是显现成办异熟殊胜。
因此说'圆满'等。'圆满'即是无缺，即是'不劣'之义。'强壮'即是色相善好。'广大'即是宽广。或是前说的解释。
应知以三因心得清净：由于不希求异熟而无垢，故说'以回向无上正等菩提彼等善根'。
由具大志故以猛利一味喜力精进行彼等业。如是依自而有二种心清净。
见到与法相应的下中上业如是相应者时，不生轻蔑、竞争、嫉妒等随烦恼，而以随喜门具足欢喜、极喜、无浊之心。

།མི་ནུས་ཤིང་སྟོབས་མེད་ན་ཡང་ལས་དེ་སྤྱད་ཅིང་ཉམས་སུ་བླང་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཡིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་རྣམ་པར་རྟོག་ཅིང་རྗེས་སུ་དཔྱོད་པ་ལས་དེ་མངོན་ པར་འདོད་པ་ནི་སེམས་རྣམ་པར་དག་པའོ།།མདོར་ན་སྦྱོར་བ་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རྟག་ཏུ་བྱ་བའི་སྦྱོར་བ་དང་། གུས་པར་བྱ་བའི་སྦྱོར་བའོ། །རྟག་ཏུ་བྱ་བའི་སྦྱོར་བ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བྱས་ནས་རང་གི་རྒྱུད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་རྣམ་པར་དག་པ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་རིག་པར་ བྱ་སྟེ།དུས་ཡུན་རིང་པོར་གོམས་པར་བྱེད་པ་དང་། སྐྱེ་བ་རངས་པ་དང་། ཉིན་གཅིག་པ་དང་། སྐད་ཅིག་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུན་དུ་སྦྱོར་བ་དང་། དེ་དག་གཉི་ག་ལ་ཡང་གྲིམས་པར་བྱེད་པ་ནི་གུས་པར་བྱེད་པའི་སྦྱོར་བའོ། །དེ་ལྟར་ན་བདག་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་སྦྱོར་བ་རྣམ་པར་ དག་པ་གསུམ་ཡིན་ནོ།།གཞན་ལ་བརྟེན་པའི་སྦྱོར་བ་རྣམ་པར་དག་པ་རྣམ་པ་བཞི་བསྟན་པ་ནི། གཞན་དག་ལ་ཡང་ཡང་དག་པར་ལེན་དུ་གཞུག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཐམས་ཅད་ལ་ཐམས་ཅད་དུ་གོམས་པར་མ་བྱས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལས་དེ་ཡང་དག་པར་ལེན་དུ་ འཇུག་པ་དང་།ཡང་དག་པར་སྦྱར་བའི་ཕྱིར་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ། །ལས་དེ་ལ་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་དགའ་བ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ལྷག་པར་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཡང་དགེ་བའི་ལས་དེ་ཉིད་ལ་དེ་དག་རྒྱུན་མི་ འཆད་ཅིང་བར་མེད་པར་ངེས་པར་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་དང་མི་འདོར་བའི་སྦྱོར་བ་ལ་འགོད་པར་བྱེད་པའོ།།དེ་ལྟར་མ་ཞུགས་པ་རྣམས་དང་ཞུགས་པ་རྣམས་དང་། མི་བརྟན་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པར་ལེན་དུ་འཇུག་པ་དང་། བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་དང་། ལྷག་པར་བསྔགས་ པ་བརྗོད་པ་དང་།མི་འདོར་བའི་སྦྱོར་བ་ལ་འགོད་པར་བྱེད་པ་བསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །སྣོད་དང་སྣོད་མ་ཡིན་པ་ལ་རྟོག་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསམ་པ་དང་སྦྱོར་བ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་ཞིང་གཞན་ནི་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་སྙིང་རྗེ་ཅན། །ཁྱོད་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་འདི་རྣམས། །སྣོད་དང་སྣོད་མིན་མ་མཆིས་པར། །བདག་ཉིད་ཆེན་པོའི་མཆོད་གནས་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་དེའི་ཕྱིར་བསམ་པ་དང་སྦྱོར་བའི་ཁྱད་པར་ཉིད་ཞིང་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་སྨྲས་པ། ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པ་དང་ཞེས བྱ་བ་ལ་དུས་སུ་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པ་ནི་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པའོ།།དེ་ལྟ་བུར་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པའི་ཡང་དག་པའི་སྦྱོར་བའི་འབྲས་བུའི་གནས་སྐབས་སུ་འབྲས་བུ་ངེས་པར་སྦྱིན་པར་ངེས་པར་འགྱུར་བ་ནི་ཞིང་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་བས་སོ། །ཞིང་དང་འདྲ་བས་ཞིང་ཞེས་བྱས་ནས་ ཏེ།འབྲས་བུ་མང་ཞིང་བཟང་བ་ངེས་པར་སྟེར་བར་ཆོས་མཚུངས་པས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དང་། རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་གནས་པས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་བདག་པོར་གྱུར་པའི་དབང་གིས་ཅིར་འགྱུར་བ་དེ་གཉིས་ཀ་ཡང་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ འབྲས་བུར་རིག་པར་བྱའོ།།ཚེ་རིང་བ་དང་ལྡན་ཞིང་རིང་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་ཡུན་རིང་པོར་སྦྱོར་བའོ། །ཡང་དེ་ནི་ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་གསུམ་པ་གཙོར་གྱུར་པས་དགེ་བའི་ཕྱོགས་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་སྦྱོར་བ་དང་ཞེས་བྱ་ བ་ནི།ཡུན་རིང་པོར་ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་བཞི་པ་གཙོ་བོར་གྱུར་པས་འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་དོ། །དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མང་པོ་སོགས་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། བདག་གི་དོན་དང་གཞན་གྱི་དོན་ལས་བརྩམས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་དེས་སངས་རྒྱས་ ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་གི་དོན་ཏོ།།ཡང་ན་བདག་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་གི་དོན་ཏོ། །སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་སྒྲུབ་ པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་ཏོ།

即使没有能力和力量，也要实践和体验那个事业，以意识随之思维和观察而希求显现，这就是清净心。简而言之，清净加行有两种：经常性加行和恭敬加行。
经常性加行又分为两种，了知自相续的清净加行有三种：长期串习、相续不断地修持一生、一日乃至一刹那等，对这两者都要精进努力即是恭敬加行。如是，依自身而言的清净加行有三种。
宣说依他的清净加行有四种：为了让他人正确接受等等，对于一切未曾串习的众生令其正确接受，为了正确修持而赞叹。对于精进修持此事业的众生，为了生起欢喜心而特别赞叹。又令他们在此善业上相续不断地精进修持，安置于不舍弃的加行中。
如是对未入者、已入者、不稳固入者，令其正确接受、赞叹、特别赞叹、安置于不舍弃的加行中。依'不观察是器非器'而言，除菩萨的发心和加行外别无他田。因此说道：'具有悲心于众生，对您趣向现前者，无有器与非器别，成为大士供养处。'因此发心和加行的殊胜性即是田。
故说：'正确成办'等，适时修持即是正确成办。如是正确成办的正确加行在果位时必定会给予果报，这就是清净田。由于与田相似故称为田，即由于确定给予众多美好果报的法相同，住于异熟位的菩萨所作之事，以及住于异熟位者以异熟主的力量而成就，这两者都应了知为异熟果。
为了长寿具足并长久住世故长期加行。又以第三正断为主而为生起未生善法故精进，为显示此故说'于善法加行'。以第四正断为主而为增长广大故精进。为显示此故说'令众多增长'等。'依自利他利'是说由此事业成熟诸佛法，这是自利。或者说正确成办自身利益安乐是自利。为了成熟众生而成办众生利益安乐是利他。

།མདོག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་གྱུར་ན་རིམ་གྱིས་གདུལ་བྱ་རྣམས་དགའ་ཞིང་འདུན་པར་འགྱུར་བ་ནི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མདོག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་གྱུར་ན་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་ཆེན་པོའི་སྙིང་དུ་སྡུག་པར་འགྱུར་ཏེ། མཐོང་བ་ཙམ་ གྱིས་རབ་ཏུ་དགའ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།དགའ་བར་གྱུར་ནས་ཡང་དང་ཡང་དེའི་ཐད་དུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་མངོན་པར་ཕྲད་པར་འགྱུར་ཞིང་། སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་ཆེན་པོ་དག་དེའི་ཚིག་མཉན་པར་འདོད་པར་འགྱུར་ཞིང་དེས་སྨྲས་ པ་དེ་བྱེད་པར་ཡང་འདོད་པར་འགྱུར་བའོ།།དེ་ལྟ་བུའི་རིམ་གྱིས་དབང་དུ་འགྱུར་ཞིང་འདུལ་བར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་གྱུར་པའི་རིམ་གྱིས་བསྒོ་བ་ལས་འདའ་བར་མི་བྱེད་པ་ནི་དེའི་འབྲས་བུའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཉིད་ནི་རིགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་གྱུར་ན་དང་པོར་འཇིག་རྟེན་ པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མངོན་པར་འདོད་པར་འགྱུར་རོ།།རིགས་བཟང་པོ་དང་ངེས་པར་ལྡན་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་ཆེན་པོའི་དྲུང་དུ་ཉེ་བར་འོང་ཞིང་བཀུར་བ་སྟེ་ལུས་ཀྱི་ཉེ་བར་སྤྱོད་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་མཆོད་པར་འགྱུར་རོ། །ངག་གི་ཉེ་བར་སྤྱོད་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་རབ་ཏུ་བསྔགས་པར་ འགྱུར་རོ།།ཡིད་ཀྱི་ཉེ་བར་སྤྱོད་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་རབ་ཏུ་དང་བ་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །རྒྱུ་གསུམ་པོ་འདི་དག་གིས་གང་དང་གང་ལ་ཡང་དག་པར་སྦྱར་བ་དེ་དང་དེ་ལ་དེའི་གཟི་བརྗིད་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་མྱུར་དུ་ཡང་དག་པའི་གུས་པས་བསྒོ་བ་བཞིན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །བྱེད་པར་མི་འདོད་ པ་དག་གིས་ཀྱང་ཚིག་གི་ལན་མངོན་སུམ་དུ་འདེབས་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བྱེད་མི་ནུས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཟློག་པར་མི་བྱེད་པ་ནི་མ་གུས་པས་མི་བྱེད་པའོ། །ལོག་པར་མི་བྱེད་པ་ནི་འདྲེན་པར་མི་བྱེད་པ་སྟེ། བྱ་བར་མི་འདོད་པ་དག་ལ་ཡང་ངོ་། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། མི་བྱའོ་ ཞེས་བྱའོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི། དབང་ཕྱུག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །རང་གི་འབྲས་བུ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་རྒྱུ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པས་ལོངས་སྤྱོད་དེ་དང་དེ་སེམས་ཅན་གཞན་དག་ལ་རབ་ཏུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །དེས་ན་སྨྲས་པ། སྦྱིན་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་སྡུད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་བརྟན་པར་བྱེད་པས་རྗེས་སུ་སྡུད་པས་ན་སྡུད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བའོ། །དབང་དུ་གྱུར་པས་ན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ངག་གི་ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་བཞིའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚིག་བཙུན་པ་ཉིད་དང་། ཆོས ཉེ་བར་སྟོན་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར།སྙན་པར་སྨྲ་བ་ཉིད་དེ། སེམས་ཉེ་བར་བརྟན་པར་བྱེད་པས་ཉེ་བར་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ། །ངག་གི་ལེགས་པར་སྤྱད་པ་བཞིས་ཡང་དག་པར་ཉེ་བར་བསྡུས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནི་དོན་སྤྱོད་པས་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ། །མཚུངས་པར་བྱ་བ་ ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་དོན་མཐུན་པས་བསྡུས་པ་སྟེ།ཕན་པ་ལ་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་ནི་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའོ། །དབང་ཆེ་བར་གྲགས་པར་འགྱུར་བ་ནི་རིམ་གྱིས་སེམས་དང་འབྲེལ་པར་འགྱུར་བ་ལས་རིམ་གྱིས་འབྲས་བུར་འགྱུར་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང་། བཟོའི་གནས་ རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ལ་མཁས་པའི་ཕྱིར་བྱ་བ་བྱེད་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དག་གིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་གྲོགས་བྱེད་དུ་འགྲོ་ཞིང་།གྲོགས་སུ་འགྲོ་བ་དེས་ཕན་འདོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་སེམས་དང་འབྲེལ་པར་འགྱུར་ཞིང་གུས་པ་དང་བཅས་པར་འགྱུར། བྱས་པ་གཟོ་བར་འགྱུར་ རོ།།གུས་པ་དེ་དང་། བྱས་པ་གཟོ་བ་དེས་བསྡུས་པས་བསྒོ་བ་བཞིན་དུ་ཉན་པར་འགྱུར་རོ། །མཉན་པར་བྱ་བ་དང་། ལས་སུ་བྱ་བ་རྣམས་གུས་པ་དང་བཅས་པས་ལེན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་རྗེས་སུ་འཇུག་པས་རབ་ཏུ་གཟུང་བར་བྱའོ། །འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ དང་ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་བསྐྱེད་པ་ལ་ནུས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་སྣོད་དུ་གྱུར་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།འདུན་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། བརྟན་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཉམས་སུ་བླང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྣོད་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ།

为了显示若具足色相圆满，则能渐次令所化众生欢喜向往，此为果报。若具足色相圆满，则能令大众心生喜爱，因为仅仅见到就会生起欢喜。生起欢喜后，会一再前往其处。如是，因具有悦意之相，故能与之相遇，大众众生也会想要听闻其言，并愿意依其所说而行。
如是次第能令其调伏归顺。为显示若具足种姓圆满，则其果报为不违背教诫，即若具足种姓圆满，则首先为一切世间人所欲求。因具有善良种姓，大众会来亲近并恭敬，以殊胜身业而供养。以殊胜语业而赞叹。以殊胜意业而生起净信。
由此三因，对于任何所作，皆能以其威德摄服，迅速以真实恭敬而如教奉行。即使不愿行者，也无法当面反驳其言，意即无法违逆而行。不违背是指不以不恭敬而违背。不违逆是指不牵引违背，即使对不愿行者亦然。因此说'不作'。
菩萨受用圆满即称为自在圆满。不顾及自身果报，以执著因而成办此等受用于其他众生。故说'以布施摄众生'，是指以坚固身而摄受，故称为摄受。由得自在故称为令成熟。因为是四种语善行的果报，故为言语尊贵，因为是开示法的本性，故为言语柔和，以令心坚固而摄受。
以四种语善行而真实摄受为相者，是以利行摄受。以精进于平等为相者，是以同事摄受，即真实趣入利益即是令成熟。威力广大闻名是为显示渐次与心相应而渐次成为果报，以及因通达种种工巧明处，以种种事业而为众生作伴侣，以此伴侣而作饶益。
由此与心相应并具恭敬，知恩图报。以此恭敬及知恩图报所摄，则能如教而听闻。以具恭敬而领受所闻及所作。如是以随顺而摄受。因为具有能生世间、出世间及三乘功德之能力，故成为法器。因具有欲求、精进及坚固，故成为一切所修之法器。

།ཤེས་རབ་ཡངས་པ་དང་ལྡན་ པའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྣོད་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་དཔའ་བའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པས་མི་ཞུམ་ཞིང་མི་འགོང་ལ་བག་ཚ་བ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འཁོར་གྱི་ནང་དུ་འཇིགས་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །སྤྱོད་ལམ་དང་། གནས་ ཐམས་ཅད་ལ་བཟློག་པ་མེད་ཅིང་སྒྲིབ་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ།།སྒྲིབ་པ་མེད་པ་ཉིད་བསྟན་པ་ནི་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་འགྲོ་བ་ལ་འགོག་པ་མེད་པ་ཉིད་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་སྨྲ་བ་ལ་བཀག་པ་མེད་པ་ཉིད་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ མ་གྲགས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་རིག་པར་བྱའོ།།དེ་ལྟར་འཇིགས་པ་མེད་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་དང་། སྒྲིབ་པ་མེད་པ་ཉིད་དང་། དབེན་པར་གནས་པའི་བར་གྱི་སྣོད་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་སྦྱོར་བས་ན་ལུས་ངལ་བ་མེད་པ་ནི་མི་སྐྱེ་བ་སྟེ། བདག་ གི་དོན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པའོ།།གཞན་གྱི་དོན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་མི་སྐྱོ་བའོ། །སྤྲོ་བ་ཆེ་བ་ཉིད་དང་། གོ་ཆ་ཆེན་པོ་བགོས་པའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པའོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་མི་དམན་པས་ན་ བརྩོན་འགྲུས་བརྟན་པའོ།།སྟོབས་དང་མཐུ་དང་ལྡན་པ་དང་། མྱུར་དུ་སོ་སོར་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་མངོན་པར་ཤེས་པ་མྱུར་བའོ། །རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་དང་། དགེ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བས་ཕན་པ་སྟེ་གཞན་གྱི་དོན་ལས་བརྩམས་པའོ།།བདག་གི་དོན་ལས་བརྩམས་ནས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་འགྱུར་བས་སྐྱེ་བ་ལ་ཡང་མཐུན་ཞིང་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེའི་ཕྱིར་མཐུན་ཞིང་འཕྲོད་པ་ཞེས་བྱ་བས་གཉི་གའི་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ ཕྱིར་རོ།།རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པ་བརྒྱད་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་ཅིག་མ་ཚང་ན་ཡང་གཞན་གྱི་དོན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་འདི་ལ་གནས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་ བུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་གྱུར་པ་དེས་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་བྱེད་པ་དང་།རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཐབས་ཐ་དད་པས་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་བསྒྲུབ་པར་ནུས་པའོ། །ཐབས་ཀྱི་སྒོ་རེ་རེས་ཀྱང་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་ པའི་དོན་བསྒྲུབ་པར་ནུས་པ་ནི་ལྕོགས་པ་ཞེས་བྱའོ།།ཡང་ན་ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ནི་ནུས་ཤིང་ལྕོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །རྣམ་པར་སྨིན་པ་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་གི་སྟོབས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་འདུལ་བར་བྱ་བ་དེ་དག་ལ་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་ དུ་བྱ་བ་དག་ལ་བསྒོ་བ་ཉན་པར་འགྱུར་བ་ཡང་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་རྗེས་སུ་བསྟན་པའི་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པ་ལས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བྱེད་པའོ།།དེའི་ཕྱིར་རང་གི་དོན་བྱ་བ་ཡན་ཆད་ལ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་གཉིས་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་ཅིག་མ་ཚང་ན་ཡང་མི་འགྲུབ་པར་བསྟན་པའི་ ཕྱིར།དོན་ཆེ་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དོན་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་མང་པོ་བྱེད་མི་ནུས་པའོ། །དོན་ཁྱད་པར་ཅན་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མཐུན་པ་མ་ཡིན་པའོ། །ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་གཞན་གྱི་དོན་ལ་འབད་པ་ཆུང་བ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་གཞན་གྱི་དོན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་མི་ནུས་སོ་ ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།དེས་ན་དེས་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

由于具有广大智慧，故成为一切分别的器皿。其中由于具有殊胜勇气，故不怯懦、不畏惧、无有怖畏。在眷属中无有恐惧。于一切威仪和处所无有障碍和遮蔽。
宣说无障即是于一切时对一切众生和众生无有阻碍，对一切众生于一切时说话无有阻碍，如是对于不闻等亦应了知。如是成为无畏、无障、乃至寂静住所的器皿。
由于精进于善法，故身无疲惫即是不生起，这是就自利而言。就利他而言则是对利益众生不厌倦。由于具大精进和披大铠甲而发起精进。由于具有殊胜精进和精进不退，故精进坚固。
由于具有力量和威力，以及具有迅速观察，故神通迅速。为了利益众生、为了善法、为了成熟，应当成就这八种异熟果，此说明利益即是从利他开始。从自利开始则是诸佛法将成熟，故说'于生亦相应'。因此说'相应适宜'是为了成办二利。
若八种异熟果中任何一种不具足，则不能圆满成办利他，为显示此义而说：'若住于此异熟果'等。由完全具足一切种类的异熟果安立，即能以种种方式作众生利益，以种种门以不同方便能成办利益安乐。
以每一方便门都能成办无量利益安乐，称为堪能。或者说具有身心力量即称为能力和堪能。以此八种异熟果的力量，如理调伏所化众生而随顺。如所欲作事听从教诲，即是如所说随教而行具有相应加行。
因此说'乃至自利事'。为显示此二者任一不具足则不能成就，故说'是大义'等，即不能作种种众多义利。由于不作殊胜义利故不相应。如何如何于利他精进微小，则如何如何不能圆满成办利他。
为显示此义，故说'是故彼不能作利他'等，此是'是故'之义。

།བདག་ཉིད་ནུས་པ་དང་བྲལ་བས་ནི་གཞན་གྱི་དོན་བྱ་བ་ལ་དོན་ཆེན་པོར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་ཀྱིས་མི་ནུས་ཤིང་མི་ལྕོགས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་ལ།དེ་ལྟ་ན་ཡང་གཞན་གྱི་དོན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བར་མི་ནུས་པས་གཉི་གའི་ཡན་ལག་ཚོགས་ན་གཉི་གའི་དོན་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་གྱུར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། བདག་ཉིད་ཀྱང་ནུས་ཤིང་ལྕོགས་ པར་གྱུར།སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་བསྒོ་བ་བཞིན་དུ་ཉན་པར་གྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བདག་ཉིད་ནུས་པ་དང་ལྡན་པས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་ལ། སེམས་ཅན་རྣམས་བསྒོ་བ་བཞིན་ཉན་པས་ནི་ཐེག་པ་གསུམ་ལ་མྱུར་དུ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དེ། སངས་རྒྱས་ ཀྱི་ཆོས་རྣམས་མྱུར་དུ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་གྱུར་པ་ལས་ནི་རང་ཉིད་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པར་འགྱུར་རོ།།སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་གྱུར་པ་ལས་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་རྣམ་པ་ འདི་དག་གིས་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་ན་སེམས་ཅན་རྣམས་འགྲོ་བ་ལྔའི་འཁོར་བ་ན་འཁོར་བའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང་ཕྲད་པར་གྱུར་ན་ཕན་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར། བདེ་བ་དང་ཕྲད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་འཁོར་བ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པར་འགྱུར། དོན་དང་བཅས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་དང་བྲལ་བར་གྱུར་ན་འབྲས་བུ་མེད་པར་འགྱུར། དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་བསྟན་པས་བསོད་ནམས་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འབྲས་བུ ཡང་བསྟན་པར་ནུས་པས།དེ་ལ་བསོད་ནམས་ནི་གང་ཡིན། ཡེ་ཤེས་ནི་གང་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གསུམ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པར་གཞག་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གསུམ་གྱི་ངོ་བོ་ནི་བསོད་ནམས་ཞེས་བརྗོད་དེ། དངོས་པོ་ཉིད་དང་། འབྲས་བུ་ ཉིད་ཀྱིས་སོ།།དངོས་པོ་ཉིད་ནི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་གསུམ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་སྦྱིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་སོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་བྱུང་བའོ། །བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ ནམས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ།བཟོད་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སོ་སོར་བརྟགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ་དང་། བསྒོམ་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་བསྡུས་པའོ། །བསྒོམ་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ནི་བྱམས་པ་བསྒོམ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། གནོད་སེམས་སྤངས་པས་བཟོད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བས་ གནོད་སེམས་སྤངས་པ་ནི་བྱམས་པ་བསྒོམ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱས་ནས་སོ།།དེ་ལྟ་བུ་ནི་རེ་ཞིག་དངོས་པོ་ཉིད་དོ། །འབྲས་བུ་ཉིད་ནི་རང་གི་རྒྱུད་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་དང་། བདག་གི་དངོས་པོ་དང་། འཁོར་གྱི་འབྲས་བུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡེ་ཤེས་དང་ཤེས་རབ་ནི་དོན་གཅིག་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རང་ བཞིན་ཉིད་ཡེ་ཤེས་སོ།།རབ་ཏུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་སྟེ། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ངེས་པར་རྟོགས་པའོ། །ཡེ་ཤེས་ནི་ཐེ་ཚོམ་གྱི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པའམ། ཡང་དག་པར་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པས་དེ་ དག་གི་རྣམ་པར་གཞག་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡང་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སོ། །དེས་ན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་ཉིད་བྱང་ ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་སུ་རྣམ་པར་གཞག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།

为了说明自身缺乏能力就无法成就利他大事，所以说'自身不能且不堪'等。即便如此，也无法圆满完成利他，所以说明若二者的支分聚合则能成就二者之事，因此说'如是菩萨'等。意思是自身能够且堪能，众生也能如教而听。
由于自身具有能力则能圆满佛法，由于众生如教而听则能迅速圆满三乘，从迅速圆满佛法中，自身将现前证得无上正等正觉。从众生圆满中则得解脱。
因此以这些方面以八种异熟果利益安乐众生。所以众生在五道轮回中若遇到佛和菩萨则得利益，得安乐。因此轮回将有果，有意义。若离此则无果，无意义。
由于通过宣说福德和智慧能宣说福德和智慧的果，所以说'何为福德？何为智慧？'。'三波罗蜜多'是就本性安立而言。三波罗蜜多的本性称为福德，是由事物本身和果性。
事物本身是由于说明三种福德事，即布施波罗蜜多是布施所生福德，持戒波罗蜜多是持戒所生，忍辱波罗蜜多是修所生福德。
忍辱有二种：以择力所摄和以修力所摄。以修力所摄是慈心修习的本性，由于断除害心而圆满忍辱，所以断除害心即是修习慈心。如是暂且是事物本身。
果性是由于是自相续受用、我体性和眷属果性。由于智慧和般若是同义，所以般若波罗蜜多的自性即是智慧。
因为善知故为般若，如实决定了知。智慧是对治怀疑的方面，或是真实抉择的本性。
为了说明随顺福德和智慧的安立，所以说'精进波罗蜜多'等。或者菩萨资粮有二种：福德资粮和智慧资粮。因此六波罗蜜多即安立为菩提资粮。

།གལ་ཏེ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གསུམ་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་སུ་འགྱུར་ལ། གཅིག་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སུ་གཞག་ན། དེ་ལྟར་ན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གཉིས་གང་གི་ཁོངས་སུ་འདུ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ ཕྱིན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།ཡང་བརྩོན་འགྲུས་ནི་དགེ་བའི་ས་ཆེན་པོ་བ་སྟེ། ཐམས་ཅད་དུ་བརྩོན་འགྲུས་མེད་ན་དགེ་བ་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་དེ། དགེ་བ་ལ་སེམས་སྤྲོ་བ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་སོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་བརྩོན་འགྲུས་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ གཉེན་པོར་གྱུར་པའི་ཕྱིར།བརྩོན་འགྲུས་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྔའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །མདོའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་ཀྱང་འདི་དག་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱེ་སྟེ། མདོ་སྡེ་ལས་བསྟན་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱིན་པ་གཏོང་བ་ན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་བསྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་ འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས།དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པའི་བར་དུའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་མཚོན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་སུ་རྣམ་པར་གཞག་ པར་རིག་པར་བྱའོ།།དེའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་ལ་བརྟེན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་ལེན་པ་ནི་སྡོམ་པ་ཡང་དག་པར་ལེན་པའི་དུས་སུའོ། །བསྲུང་བ་ནི་དེའི་རྗེས་ལ་ཡན་ལག་ལྔ་བག་ཡོད་པས་བསྡུས་པ་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བའོ། བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ ཚད་མེད་པ་རྣམས་བསྒོམ་པས་ནི་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་ཏེ།གནོད་སེམས་དང་། རྣམ་པར་འཚེ་བ་དང་། ཕྲག་དོག་དང་། ཞེ་སྡང་གི་གཉེན་པོ་ནི་ཚད་མེད་པ་རྣམས་ཡིན་ལ། བཟོད་པ་ཡང་དེ་དག་གི་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་ཉིད་ཡིན་པས་སོ། ། བརྩོན་འགྲུས་ལ་བརྟེན་ནས་ཡེ་ཤེས་མ་སྐྱེས་པ་ནི་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ལ། སྐྱེས་པ་རྣམས་ནི་འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་པ་དང་། ཡངས་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། བརྩོན་འགྲུས་ལ་བརྟེན་ནས་ཐོས་པ་དང་། བསམས་པ་དང་། བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཐོས་པས་བཟུང ནས་བསམས་ཤིང་སྒོམ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་ལྟར་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བས་ཐོས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཉེ་བར་རྟོགས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་པ། ཕུང་པོ་ལ་མཁས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་ཡེ་ཤེས་ལ་མཁས་པའི་ དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་ནས།བདེན་པ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་མཁས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། སྡུག་བསྔལ་ལ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་མཁས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། དགེ་བའམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡང་བསམ་གཏན་ནི་རྣམ་པར་ གཡེང་བ་མེད་པ།སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཡང་དག་པར་ཉེ་བར་གཏོད་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་སེམས་རྣམ་པར་གཡེངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དགེ་བ་ལ་སྦྱོར་བར་མི་ནུས་པས་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་བསམ་གཏན་དང་ལྡན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། རྣམ་པ་དྲུག་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནོ། །ཡང་ན་བསོད་ནམས་དང་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕྱོགས་བརྩོན་འགྲུས་དང་། བསམ་གཏན་ཞེས་བྱ་བ་དང་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །ཡེ་ཤེས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕྱོགས་བརྩོན་འགྲུས་དང་། བསམ་གཏན་ཞེས་བྱ་བ་དང་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །དེ་རེ རེའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ནི་ཚད་མེད་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་སྒོ་ནས་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཚུངས་པའི་རྒྱུ་ཁས་བླངས་ནས་དྲིས་པ་ནི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །ལན་ཡང་དུས་གཅིག་ཏུ་ བཏབ་པ་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་གསུམ་ཡོད་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་བསྡོམས་ནས་རྒྱུ་ཞེས་རྣམ་པར་གཞག་གོ།

如果三种波罗蜜多成为福德资粮，一种成为智慧资粮，那么其余两种波罗蜜多应归属何处？对此回答：关于精进波罗蜜多等，精进是大善地法，因为在一切处若无精进则善法不生，为了显示对善法心生欢喜即是精进。或者，因为精进是一切波罗蜜多违品的对治，所以精进随顺于五种波罗蜜多。
依随经典也应如是安立，如经中所说：'菩萨布施时，圆满修习六波罗蜜多'，乃至修习般若波罗蜜多。因此表明一切波罗蜜多中都具足一切波罗蜜多。如是应知依自性及随顺而安立为福德和智慧。
因此，关于'依止精进'等，正受持戒律是在受戒时，守护是其后以五支正念摄持而清净。'慈等'是指修习四无量而圆满忍辱波罗蜜多，因为四无量是害心、损恼、嫉妒、嗔恚的对治，忍辱也是它们的对治故。
依止精进，未生智慧则得生起，已生者则增长、广大。因此说：'依止精进，从闻思修所生'等，意思是闻已思维修习。如是以闻等加行，以闻慧了知蕴等，故说'通达蕴'等。
如是首先依智慧通达而说已，依分别谛理通达而说'于苦'等。依通达择法而说'善或'等。
又禅定是无散乱、心一境性正住。因此散乱心者不能修善，为显示一切善法皆具禅定故说'依止禅定'等。
'有六种'是指具有六波罗蜜多的性相。或者，福德及福德分的精进、禅定三种，智慧及智慧分的精进、禅定三种。
应知彼等各自的分类无量，因为从布施等无量事门而入。承许福德与智慧同因而问：'何为福德与智慧之因？'答复也一并给出：'略说应知有三种'，将因缘合并安立为因。

།འདས་པ་དང་ད་ལྟར་གྱི་ཚེའི་རྐྱེན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བར་བསྟན་ཏེ། མདོར་བསྡུ་ན་དགེ་བའི་ཆོས་སྐྱེ་བར་བྱེད་པ་ནི་བཞི་ཡིན་ཏེ། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ལ་ བརྟེན་པ་དང་།དམ་བའི་ཆོས་ཉན་པ་དང་། དེ་ལ་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། སྐྱེ་བ་སྔ་མའི་དུས་སུ་སྤྱད་པ་དང་བཞི་ནི་རྒྱུ་གཉིས་སུ་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱའོ། །འདི་དག་ཏུ་མ་གཏོགས་པ་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་འདུན་པ་སྟེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ནི་འདུན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་ པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་དང་པོའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ།།ཡང་འདུན་པ་དེ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ནི། འཐོབ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཐོབ་པར་གྱུར་པ་རྣམས་མི་ཉམས་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་གནས་པ་ནི་གང་ཡང་གནས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བའོ། །གནས་པ་རྣམས་གོང་ ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བ་དང་རྒྱས་པར་འགྱུར་བ་དང་།འདུན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་དང་པོ་སྟེ། ཡང་དག་པའི་སྤོང་བ་ཐ་མའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་ཤེས་པར་བྱའོ། །མཐུན་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མི་མཐུན་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྐྱེ་བ་གཞན་དག་ཏུ་གོམས་པར་བྱས་པས་ནི་རྒྱུ་ཉེ་བར་བསགས་ པར་འགྱུར་རོ།།རྒྱུ་ཉེ་བར་བསགས་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཀྱི་མ་བསྐྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་སྔོན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལ་མི་མཐུན་པ་མེད་པའི་རྐྱེན་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་དང་། དངོས་པོ་དང་ལྡན་པ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཁ་ཅིག་ མངོན་དུ་མ་གྱུར་པས་མི་མཐུན་པ་མེད་པ་ཡིན་ལ།དངོས་པོ་ཁ་ཅིག་མངོན་དུ་གྱུར་པ་དང་ལྡན་པས་མི་མཐུན་པ་མེད་པ་སྟེ། བར་དུ་གཅོད་པའི་རྒྱུ་མེད་ཅིང་བར་ཆད་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་དང་ལྡན་པས་དངོས་པོ་རྣམས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བས་གཉི་ག་ཡང་མི་མཐུན་པ་མེད་པའི་རྐྱེན་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱིན་ཅི་ ལོག་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་འགལ་བ་དག་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་མ་ཡིན་པ་སྐྱེ་བའི་མཐུན་པ་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར།ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྐྱེན་ཞེས་བྱའོ། །དེས་ན་སྨྲས་པ། ཉེ་བར་མི་གནས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཉེ་བར་མི་གནས་པ་ནི་ཉེ་བར་མ་གྱུར་པའོ། ། ཉེ་བར་མ་གྱུར་པ་ཉིད་དེ་ཉེ་བར་མ་གྱུར་པས་ན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་རྐྱེན་ནི་ཉེ་བར་གནས་པས་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བ་ལ་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྐྱེན་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྔར་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་རིག་པར བྱ་བའམ།སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའི་མདོའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བསྟན་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་དག་གི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། བྱོལ་སོང་འཆིང་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བསོད་ནམས་རབ་ཏུ་ འཕེལ་བའི་རྒྱུར་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་ལ།དེའི་བཅིངས་པ་བཀྲོལ་ན་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པར་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་པ་དང་། ཉན་ཐོས་ཀྱི་བསླབ་པ་ཕྱོགས་གཅིག་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་བ་དག་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསླབ་པ་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། ས་ལེ་སྦྲམ་ དང་།དངུལ་ལ་སོགས་པ་མ་བླངས་ན་བསོད་ནམས་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །མུ་སྟེགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་ཡེ་ཤེས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བསྟན་པས། མི་ཤེས་པ་དང་ཐེ་ཚོམ་དང་འཆལ་པའི་ཤེས་པས་བསླབ་པ་རབ་ཏུ་ཐོབ་ཅིང་ལྡན་པར་འགྱུར་ རོ།།ཆོས་འདི་པ་ཁ་ཅིག་ཀྱང་ཆོས་རྣམས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་མཚན་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་འཇོག་ཅིང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་མཚན་ཉིད་དུ་འཛིན་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་ལོག་པར་ངེས་པར་འགྱུར་རོ། །བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། མི་དགེ་བའི་ཆོས་སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་མ་ཡིན་ན་ཡང་འགལ་ བའི་རྐྱེན་གཞན་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཉིད་ནི་དེ་ཡང་སྔར་གྱི་ལུས་དང་སེམས་གཡོ་བར་བྱེད་པ་ཇི་ལྟར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་ལས་བསྟན་པ་ལྟ་བུ་རྣམས་སོ།

以过去和现在的寿命因缘而说为因，总之，能生起善法的有四种：依止善知识，听闻正法，如理作意，以及前世所修习的四种，应当安立为二因。不包括在这些中的是对善法的欲求，因为欲求是一切法的根本，所以在殊胜因相中是第一因。
此欲求又有三种：为获得未得而说的是'获得'；对已获得的不退失而安住于修行是'安住'；对已安住的逐渐增长广大是'欲求'。这是第一因，应随顺正精进最后而了知。
为显示'随顺'的含义，说'无违'，由于在其他生中修习，则能积集近因。具足积集近因者能生起福德和智慧，未生起者则不能。因此说'往昔'等。
其中无违缘分为无事物和具事物两种，为显示这点，某些事物由于未显现而成为无违，某些事物由于具足显现而成为无违。以无间断因及具足无障碍因，诸事物得以生起，这两者都显示为无违缘。
颠倒违品对立者是非福德和非智慧生起的随顺，由于这些对福德和智慧颠倒，故称为颠倒缘。因此说'不近住'等。不近住即是未近。
由于未近故，无颠倒缘是由近住而随顺于福德和智慧的生起。为显示颠倒缘，说'恶友'等，应如前所说了知，或随顺'恶友有四种'等经而了知。
颠倒教说应随顺世间增长论典而了知，如说系缚畜生等是增长福德的因，若解其缚则安立为非福德；随顺声闻一分学处者也颠倒宣说菩萨学处，如说不受取酥油、银等则增长福德等。
随顺外道论典而颠倒教说智慧，以无知、疑惑和邪知而获得并具足学处。此法中某些人也将诸法安立为颠倒相而执为颠倒相，如是则成为邪定。
关于'获得福德和智慧'，虽非不善法生起之缘，但也显示有其他违缘，即如声闻地中所说的身心动摇等。

།རྒྱུ་གསུམ་པོ་འདི་དག་མ་ལུས་པ་མ་ཚང་བ་མེད་པ་ཉིད་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྒྱུ་གསུམ་པོ་ འདི་དག་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།དེ་ལ་བསོད་ནམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་ཉིད་དང་། དེ་ལ་ཡང་དག་པར་བརྟེན་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུར་རིག་པར་བྱའོ། །གནོད་པ་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་རྗེས་སུ་མི་མཐུན་པ་མེད་པ་སྟེ།སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནོད་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། སྡུག་བསྔལ་དག་གིས་ཤིན་ཏུ་གཟིར་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། བསོད་ནམས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གསུམ་དང་ལྡན་པས་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ དང་།བདག་གི་དངོས་པོ་དང་། འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱིས་རྒུད་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། བདག་གི་དངོས་པོས་རྒུད་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། འཁོར་གྱིས་ཕོངས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནོད་པ་མེད་པར་འཁོར་བ་ན་འཁོར་བའི་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་ དོན་བྱ་བར་ནུས་པར་འགྱུར་རོ།།བདག་གི་དངོས་པོའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་གཞན་གསུམ་གྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པར་ནུས་སོ། །དེ་ལྟར་བདག་དང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་བརྟེན་ནས་བསོད་ནམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །ཡེ་ཤེས་ལ་བརྟེན་ནས་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ ལོག་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་བསོད་ནམས་བྱེད་པ་དང་།ཉེ་བར་སོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ནི་རིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ནི་ཤེས་བྱའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་སྦྱོར་བ་གོམས་པར་བྱས་པས་རྒྱུད་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་ པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་རྟོག་པར་འགྱུར་བའི་འབྲས་བུར་རིག་པར་བྱའོ།།དེ་ལྟར་ན་བསོད་ནམས་ཀྱི་རྣམ་པ་གཉིས་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་རྣམ་པ་བཞིར་འགྱུར་རོ། །ཁོངས་སུ་གཏོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ནི་དཔག་ཏུ་མེད་དོ། །རྣམ་པར་ སྨིན་པ་དང་།དེའི་རྒྱུ་དང་། དེའི་འབྲས་བུ་ལས་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་དག་གིས་བྱེད་པའི་གཙོ་བོ་ཉིད་དུ་གྱུར་པས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པར་འགྱུར་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། དེ་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ ཀྱང་ཚོགས་སུ་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་བ་ཉིད་དོ།།བསོད་ནམས་ལ་བརྟེན་ཅིང་བསོད་ནམས་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རེ་ཞིག་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཉིད་ནི་བསོད་ནམས་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་བསོད་ནམས་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གནོད་སེམས་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྒྱུ་རྣམ་པ་བརྒྱད་ ཀྱང་སྔོན་བསོད་ནམས་བྱེད་པ་གོམས་པའི་སྟོབས་ལ་བརྟེན་ནས་ཞེས་བྱས་ནས་བསོད་ནམས་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་དོ།།དུས་རིང་པོར་དགེ་བ་བསགས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་ཡང་སྔོན་བསོད་ནམས་གོམས་པར་བྱས་པའི་སྟོབས་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ཉིད་ ཀྱིས་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱས་ནས་དེ་ཡང་བསོད་ནམས་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་དོ།།དེ་ལྟར་ན་རེ་ཞིག་བསོད་ནམས་གཙོ་བོ་ཡིན་ནོ། །བསོད་ནམས་ཀྱང་ཡེ་ཤེས་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ཏེ། ཡེ་ཤེས་ལ་བརྟེན་ནས་བསོད་ནམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ། །དེ་ལྟ་བས་ ན་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་དགུ་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ལས་འདི་གཉིས་ཁོ་ན་གཙོ་བོའི་བྱེད་པ་སྟེ།བསོད་ནམས་དང་། ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱས་ནས། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་པའི་གཞི་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ལས་ཀྱང་ཡེ་ཤེས་གཙོ་བོ་ཡིན་ པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར།བསོད་ནམས་ཀྱང་དེའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་ལས་སོ། །དཔྱས་དང་བཅས་པའི་ལས་ཀྱི་གནས་ཀྱིས་ལོངས་སྤྱོད་བསྒྲུབ་པ་ནི་གནོད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།

为了显示这三种因完整无缺地成为福德和智慧资粮之因，所以说'从这三种因'等。其中，福德的果报应当了知是异熟果，以及依此而作的利益有情之事。智慧的果报应当了知是智慧的等流果。'无害'是指无违逆，意思是无痛苦的损害。因此说'不为诸苦所逼恼'等。由具足福德所摄的三种波罗蜜多，能获得异熟受用、自体和眷属圆满，在轮回中无受用匮乏之苦、自体衰损之苦、眷属贫乏之苦的损害，依止广大轮回受用而能作利益有情之事。依止自体的异熟果，能以其他三种摄事利益有情。如是依止自他相续而有福德果报两种。依止智慧则能无颠倒且广大地修福德，并得以积集，因为这是善法的先导之理。由智慧通过修习能遍分别一切所知相的修行，以殊胜相续的智慧，应当了知能获得无上正等正觉之果。如是以福德二种、智慧二种成为四种。所含摄的差别无量无数。从异熟、其因及其果，由福德与智慧作为主要，而显示能成就无上正等菩提，故说'其中何为异熟因'等。因此，这些也应安立为资粮。'依止福德且从福德所生'是说，首先异熟本身是从福德所生故依止于福德。无害心等八种异熟因，也是依靠往昔串习福德之力而依止于福德。长时积集善业等异熟果，也由往昔串习福德之力的等流性而趣入，故彼亦依止于福德。如是，首先福德是主要的。福德也依止于智慧，以'依止智慧而圆满福德'之句。因此，从异熟等九法中，唯此二者是主要作用，圆满福德与智慧后，是获得无上正等菩提的基础。其中又显示智慧为主要，因为福德也是以此为因。'如理'是指无过失的事业。以有诡诈的事业处所获得受用则成为有害。

།ཚོད་ཟིན་པར་ལོངས་སྤྱད་པར་བྱ་སྟེ། ཚོད་མ་ཟིན་པར་ལོངས་ སྤྱོད་པ་ནི་ཚུལ་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་།ནད་རྣམས་འབྱུང་བའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གནོད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་བདག་པོའི་འབྲས་བུ་སོ་སོར་མྱོང་བ་མཐོང་བའི་ཆོས་ཀྱི་དོན་ཉིད་བསྟན་ནས། ད་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་སོ་སོར་མྱོང་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་སྨིན་ པར་འགྱུར་བའི་སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བསམ་གཏན་བསྒྲུབས་ནས་བསམ་གཏན་གྱི་སྦྱོར་བས་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བསམ་གཏན་བསྒྱུར་བ་ལ་མཁས་པས། ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་ བདེ་བ་ལ་རིག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡིན་གྱི།ཚེ་གཞན་གྱི་དོན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བསམ་གཏན་གྱིས་བསྒྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །བསམ་གཏན་གྱི་སྦྱོར་བ་དེ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་དུ་སྦྱོར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་སྦྱོར་བར་གྱུར་ན་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་པོར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐར་ཐུག་པ་རྙེད་པར་ གྱུར་པའི་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མངོན་སུམ་དུ་མཛད་པ་ཉིད་ནི་མཐོང་བའི་ཆོས་ཀྱི་དོན་ཉིད་ཡིན་ཏེ།དེས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་བདེ་བ་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང་། སྐྱེ་བ་གཞན་མི་མངའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྨོས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ།དེའི་དེ་ནི་ཕ་རོལ་དུ་ཡང་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་བ་ཁྱད་པར་ཅན་གོང་ནས་གོང་དུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་བ་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་དང་། མཐོང་བའི་ཆོས་ཀྱི་ལམ་དང་། ཚོགས་སུ་གྱུར་པས་ ལུས་དང་སེམས་རྗེས་སུ་སྡུད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་མཐོང་བའི་ཆོས་ཀྱི་དོན་ཏོ།།ཕྱི་མར་ཡང་སྐྱེ་བར་གྱུར་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གཞན་གང་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བཏུལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་དོན་ལ་ཡང་དག་པར་ སྦྱར་བ་དང་།ངེས་པར་ཡང་དག་པར་སྦྱར་བ་དེ་དག་གི་མཐོང་བའི་ཆོས་ཀྱི་དོན་ཡིན་ནོ། །འཕངས་ཤིང་ཡོངས་སུ་གཟུང་བས་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་འབྲས་བུ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ནི་ཡང་ཕྱི་མ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མ་འོངས་པ་ན་རྣམ་པར་སྨིན་པར་ འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།འདོད་པའི་ཁམས་སྨོས་པ་ནི་གཞན་དག་ན་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་པའི་ཁམས་དེ་ན་ཚེ་ཕྱི་མའི་ལུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཕྱི་མ་པ་ཞེས་པའི་དོན་ཏེ། དགེ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་མ་འོངས་པ་སྡུད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ དང་།རྣམ་པར་སྨིན་པ་གཞན་དང་སྦྱོར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསམ་གཏན་དང་གཟུགས་མེད་པར་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་གཏན་དང་གཟུགས་མེད་པར་བདག་གི་ལུས་ལེན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གཉིས་པོ་འདི་དག་ནི་བསམ་གཏན་དང་གཟུགས་མེད་པར་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱི་ རྒྱུར་གྱུར་པ་སྦྱིན་པ་དང་།ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། སྒོམ་པ་ལ་བརྟེན་པ་ནི་ཕྱི་མའི་དོན་ཏོ། །དེ་དག་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་ནི་མཐོང་བའི་ཆོས་མ་ཡིན་པའོ། །ཕྱི་མ་ལ་འདོད་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པར་འགྱུར་བས་ཕ་རོལ་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བདེ་བ་དང་ཡིད་བདེ་བ་དང་བཅས་པས་དགེ་ བའི་ཆོས་ལ་སྦྱོར་བར་གྱུར་ན་མཐོང་བའི་ཆོས་དང་ཕྱི་མ་གཉི་གར་རིག་པར་བྱའོ།།དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གྱིས་གཞན་དག་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་གཞན་གྱི་དོན་དུ་འགྱུར་བར་རིག་པར་བྱའོ། །གང་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བཏུལ་བར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། ། ལོངས་སྤྱོད་དང་ལུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དེའི་སྐྱེ་བ་གཅིག་ཙམ་གྱིས་བསྒོས་པའི་ཕྱིར་གཏན་དུ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དེ། དེའི་རྒྱུ་ཡང་ཚད་ཡོད་པའི་སྐྱེ་བས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་གཏན་དུ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །འཇིག་རྟེན་པའི་དག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་འདོད་ཆགས་དང བྲལ་བར་གྱུར་པ་ནི་ཉམས་པར་ཡང་འགྱུར་བ་དང་།ཡང་འདིར་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།

应当适量受用，因为不适量受用是非理之因，是诸病生起之处，故成为有害。如是首先已说明亲证业果的现法义，现在为了说明亲证异熟果，所谓成熟往昔业的异熟，即是从异熟所生之义。为了现法安乐而修习禅定，以禅定加行善巧转变现法禅定者，是为了现世安乐而了知，并非为了他世，因为是以禅定转变的缘故。彼禅定加行非为他世而修，若为他世而修则成为后世。
如来获得究竟，现证有余依涅槃，即是现法义，因为由此显示解脱之乐，且无有后世。说如来是为了遮除菩萨现法涅槃，因为彼者后世仍会出现，因为获得殊胜生命次第增上而行。以世间、出世间法及现法道和资粮摄受身心，故为现法义。
因为后世亦无有生，故为无后世之义。其他诸菩萨所调伏者，即是于菩萨如是所说义正加行及决定正加行者的现法义。以愿求摄受而于后世受用之果即是圆满受用。彼即是后世之义，因为将于未来成熟。
说欲界是因为其他界中无有受用异熟。彼欲界中后世身圆满即是后世义，因为以善业异熟摄集未来，且无有其他异熟相应。所谓生于禅定无色界，即是于禅定无色界受取自身之义。此二种圆满即是依止布施、持戒、修习而成为生于禅定无色界者之因，是后世义。
彼等以苦趣入即非现法。以后世欲界异熟故称为后世。若彼具乐及意乐而修习善法，则应知是现法与后世二者。如是方式于其他亦应如是了知成为他义。所谓诸菩萨所调伏者如前。
所谓成为受用及身圆满，因其仅以一生熏习故非究竟，其因亦以有限生获得故非究竟。世间清净以世间道离贪者，会退失且会再来此处。

།སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་སྨོས་པ་ནི་བདེན་པ་མཐོང་བ་བསལ་བའི་དོན་ཏོ། །བདེན་པ་མཐོང་བས་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་ཉིད་ཀྱིས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་གྱུར་ན་གཏན་དུ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཉོན་ མོངས་པ་ཐམས་ཅད་གཏན་སྤངས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འདུས་པ་འདུས་མ་བྱས་པ་དེ་ནི་གཏན་དུ་བའོ།དེའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་དང་། དེའི་ཕྱིར་འོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་འཐོབ་པར་བྱེད་པའི་འཕགས་པའི་ལམ་ཡང་གཏན་དུ་བ་ཉིད་དང་། ཡོངས་སུ་མི་ཉམས་པ་ཉིད་དོ། །བྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་གྱུར་པ་དེ་ལ་བརྟེན་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱའོ།།ཡང་དེ་ནི་ས་གནོན་ཅིང་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བའི་དུས་སུ་རིག་པར་བྱའོ། །འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ནི་མི་རྟག་པ་དང་། ཐེར་ཟུག་པ་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་པ་ རྣམས་ཇི་ལྟར་གཏན་དུ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན།རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། རྒྱུ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ངོ་བོ་ཉིད་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ནི་འདུས་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་གཏན་དུ་བ་ཉིད་དོ། །འདུས་བྱས་པ་རྣམས་ནི་མི་རྟག་ པའི་ཕྱིར་གཏན་དུ་བ་མ་ཡིན་པའོ།།འཕགས་པའི་ལམ་ནི་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་མ་ཡིན་པས་རྟག་ཏུ་རྗེས་སུ་ལྡན་པ་ཉིད་དོ། །དེས་ན་དེའི་རྣམ་གྲངས་ནི་གཏན་དུ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འབྲས་བུ་ལོངས་སྤྱད་ནས་ཟད་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཡོད་དོ། །འབྲས་བུ་བྱིན་ནས་ལྡོག་བར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ།།ཇི་ལྟར་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་དགེ་བ་ནི་འབྲས་བུ་མ་མྱོང་གི་བར་དུ་རྒྱུད་ལ་ངེས་པར་འབྲེལ་པར་གནས་ལ་འབྲས་བུ་བྱིན་ནས་ངེས་པར་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་འབྲས་བུ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་ནས་ཟད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་གཏན་དུ་བ་མ་ཡིན་ པའོ།།ལམ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཅི་ནུས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་བཅུ་གཅིག་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་ན་བདག་ཉིད་ཀྱི་ནུས་པ་དང་མཐུན་པར་བསླབ་པར་བྱའོ། །དུས་གསུམ་དུ་བྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསླབ་པའི་གནས་ཀྱི་དོན་བཅུ་པོ་འདི་དག་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།འདི་ལས་གོང་ན་ཡང་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སའི་འགྲེལ་པ་ལས་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་ལེའུའི་ བཤད་པ་སྟེ་གསུམ་པ་རྫོགས་སོ།། །།བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་བསླབས་པར་གྱུར་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་སློབ་པར་བྱེད་ན་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དེའི་རྗེས་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་བསྟན་ཏོ། །ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ཡང རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ།ཉོན་མོངས་པ་མེད་པས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའོ། །གཉི་གའི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་རྣམ་པར་རིག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དེ་ཁོ་ནའི་དོན་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་དེ་ཉིད་ དོ།།དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ནི་དེ་ཁོ་ནའི་དོན་ཏེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཉིད་དོ། །མདོར་བསྡུ་ན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་རང་བཞིན་ནི་འདིའོ་ཞེས་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའོ། །དེ་དག་ནི་དངོས་པོ་མ་ལུས་པའི་དེ་ཉིད་དེ། ཆོས་དེ་དག་ཀྱང་འདི་ཙམ་མོ་ཞེས་གྲངས་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཇི་ལྟར་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའོ། །འདི་ཡོད་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ནི་ཇི་ལྟར་ཡོད་པའོ། །ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་ཉིད་ནི་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་ཅན་ནོ། ། དེའི་ངོ་བོ་ནི་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དེ་ཁོ་ན་དང་པོའི་དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་བའོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཡང་དག་པ་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པ་ཉིད་དང་། ཕྱིན ཅི་མ་ལོག་པ་ཉིད་དེ་དངོས་པོ་ཉིད་ཀྱི་ཇི་ལྟ་བུ་ཉིད་དོ།།ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་སྔ་མ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།

说到凡夫，是为了排除见真谛者。见真谛者如果仅以世间道离贪欲，就称为永恒。完全断除一切烦恼的涅槃，无为法，那就是永恒。因为不会退失，也不会再来。获得涅槃的圣道也是永恒的，不会退失。依靠菩萨殊胜功德的那些也是不会退失的。这也应当知道是在降伏和清净的时候。
如果问有为法是无常的，不是恒常等，怎么会成为永恒呢？为了分别说明，所以说由三种因。自性即是涅槃，因为是无为法所以是常，因此是永恒。有为法因为无常所以不是永恒。
圣道因为不退失所以永远相应。因此其异名叫做永恒，因为受用果报后不会穷尽。意思是给予果报后不会退转。就像有漏善法在未感受果报之前必定相续存在，给予果报后必定退转。因此受用果报后会穷尽，所以不是永恒。
道不是这样的。因此说'异于彼'等。关于'随力'等，菩萨进入十一地时，应当随顺自己的能力修学。为了显示三世一切菩萨都应当修学这十种学处，所以说'此上更无'等。
菩萨地论释中自利利他品释第三竟。
已经修学自利利他的菩萨，如果修学真实义就会成为无烦恼。因此后面宣说真实义。无烦恼有两种：以无烦恼而无烦恼，以无分别而无烦恼。两种无烦恼都能证知真实。
如果问什么是真实义，所说的真实性就是真实。真实义就是真实的义，是智慧的境界和对境。简言之，真实有两种：事物的真实性，以及决定诸法自性是这样的。这些是一切事物的真实，也决定那些法仅此而已。
因此说'依如所有'等。'如'是不颠倒。具有此存在性质是如所有。如所有性就是如所有。其本性是如所有性。'依此'是指依据此而建立第一真实不颠倒的意义。
因此说'诸法真实性'，是真实性、不颠倒性，即事物本身的如实性。'尽所有'等也应如前理解。

།ཐམས་ཅད་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མ་ལུས་པ་སྟེ། ཀུན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཁོ་ནའི་དོན་མཐའ་དག་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོར་བསྡུས་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་ དོན་ཏོ།།དེ་ལ་དེ་ཁོ་ནའི་དོན་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཤེས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་གཉིས་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །འཇིག་རྟེན་པའི་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་དང་། ཆོས་འདི་པ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཤེས་པ་སྟེ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཤེས་པ་དང་། དོན་དམ་པའི་ཤེས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ པའོ།།ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཤེས་པས་བསྡུས་པའི་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཐ་སྙད་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་ཐ་སྙད་དུ་གདགས་པ་འཇིག་རྟེན་ཐ་མལ་པ་རྣམས་ཀྱི་དང་། རིགས་པས་ཉེ་བར་བརྟགས་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་རིགས་པས་བསྒྲུབས་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཁྱད་ པར་དུ་འཕགས་པའི་འཇིག་རྟེན་གཉིས་པ་རྣམས་ཀྱིའོ།།དེ་ལ་ཆོས་འདི་པ་རྣམས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་མ་རིག་པའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པ་རིག་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་མ་རིག་པའི་གཉེན་པོའི་ ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པ་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ།དོན་དམ་པའི་བདེན་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། དེ་ཁོ་ནའི་དོན་དེ་ཡང་རབ་ཏུ་དབྱེ་ན་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ལ་གྲགས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་གྲགས་པ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་ཀྱི་རྩོད་པ་མེད་པའི་མཐར་ ཐུག་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་བྱིས་པ་དང་མཁས་པའི་བར་གྱི་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་གང་དག་ལ་མཚུངས་པར་བློ་འཇུག་པར་འགྱུར་ཞིང་གྲགས་པའི་དབང་གིས་ཐ་མི་དད་པར་མཐོང་བའོ།།དེའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་གྱི་གྲགས་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །རིགས་པ་ནི་རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་ཚད་མ་རྣམ་པ་གསུམ་ མོ།།གྲགས་པ་ནི་སོ་སོར་ཤེས་པ་དང་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ནི་རིགས་པས་གྲགས་པའོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཉིད་སྒྲིབ་པ་ཡིན་པས་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་སྟེ། རང་གི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཉོན་ མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཤེས་པ་སྟེ།མ་རིག་པ་དང་བྲལ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ། །རྣམ་པར་གྲོལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྣམ་པར་དག་པའོ། །དེའི་ཡུལ་ཉིད་ནི་སྤྱོད་ཡུལ་ཏེ། དེ་ཁོ་ནའི་དོན་གསུམ་པའོ། །ཤེས་བྱ་ཉིད་སྒྲིབ་ པ་ཡིན་པས་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྟེ།ཤེས་བྱ་ཉིད་ནི་དེ་དང་འདུ་བ་སྟེ། གང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལས་གཞན་པའི་ཤེས་པ་རྣམས་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་འཇུག་པའོ། །དེས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཤེས་པ་ནི་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཤེས་པ་སྟེ། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ཆགས་པ་ མེད་ཅིང་ཐོགས་པ་མེད་པའོ།།དེའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་བཞི་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་འདིར་ཆོས་འདི་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་འཇིག་རྟེན་པའི་བཞིན་དུ་ཐ་མལ་པ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་དབྱེ་བས་ཡེ་ཤེས་གཉིས་སུ་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་མདོར་རྣམ་པར་བཞག་ནས་ དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བཞིའི་དོན་མདོར་བསྟན་པ་དེ་དག་རྣམ་པར་དབྱེ་ཞིང་བཤད་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།དེ་ལ་བརྡ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱིས་པ་ནས་མཁས་པའི་བར་ཐ་སྙད་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིའོ། །དངོས་པོ་གང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ དངོས་པོ་རྣམ་པ་བཞི་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ།འབྱུང་བའི་དངོས་པོ་དང་། འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་དང་། དེ་སྡོམ་པའི་དངོས་པོ་དང་། གཉི་ག་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོའོ། །མཐོང་བ་མཚུངས་པའི་རྒྱུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། བརྡ་དང་ཀུན་རྫོབ་ལ་འདྲིས་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བས་ཞེས་བྱ་ བ་ནི།བརྡ་དང་ཀུན་རྫོབ་ལ་འདྲིས་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བས་ཞུགས་པའི་བློ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དངོས་པོ་གང་ལས་འཇིག་རྟེན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩོད་པ་མེད་པས་རྩོད་པ་དང་བྲལ་བའི་ལྟ་མཚུངས་པར་གྱུར་པས་མཚུངས་པའི་བློ་དང་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལ་དེ་ཁོ་ན་ ཉིད་ཅེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།

'一切'即是无余，是'皆'的意思。
'应知是一切真实义'是'总括'的意思。
其中真实义有二种，能生二种智。世间无错乱智，及此法诸人无颠倒智，即是世俗智和胜义智。
世俗智所摄无错乱智亦有二种：随顺名言而施设名言的世间凡夫之智，及随顺以理观察而具理证的殊胜世间智者之智。
其中此法诸人的真实无错乱智亦有二种：对治烦恼无明之分的明相智，及对治非烦恼无明之分的无碍智，此是就胜义谛而言。
因此说：若详细分别彼真实义有四种。世间共许者即是世间共许，是世间法无诤之究竟。即是从愚者到智者之间的世间人，对某些事物生起共同认知，依共许而见无差别。因此称为世间共许。
理即是极为著名的三种量。共许即是各别了知和通达，是依理共许。
烦恼即是障，故为烦恼障，因为能障碍其对治分智慧的生起。从彼解脱的智慧即是烦恼障清净智，如说'离无明即是慧解脱'。凡是解脱即是清净。其境即是行境，是第三真实义。
所知即是障，故为所知障。所知即是与彼相应，即是能胜伏除佛智外诸智而趣入。由彼清净的智慧即是所知障清净智，于一切所知无著无碍。其所行境即是第四真实。
如是，此中此法诸人亦如世间人，以凡夫和殊胜的差别而应知有二种智。
如是，首先略作安立后，为开显说明彼四真实义的略说之义而说：'其中名言'等。
'一切'即是从愚者到智者之间善解名言者。'于何事物'即是略说将要解说的四种事物，即：大种事物、所造事物、摄彼事物、及非二事物。
为显示见解相同的因而说：'随顺熟习名言世俗'即是由随顺熟习名言世俗而趣入生起心识的意思。
对于某事物，一切世间人无诤而离诤，由见解相同而生起相同的心识和了知，于彼即说为真实。

།དེ་ལ་བརྡ་ནི་མིང་ལ་ངེས་པར་སྦྱོར་བ་སྟེ། དེས་དངོས་པོ་རྣམས་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་མཚོན་པར་བྱེད་པའོ། །ཀུན་རྫོབ་ནི་ཐ་སྙད་དེ། བརྟགས་ནས་ཇི་ལྟར་འདུ་ཤེས་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་པར་ཞེས་བྱ་བའི་མདོའི་ ཚིག་གིས་སོ།།འདྲིས་པ་ནི་དེ་དག་ཉིད་སྐྱེ་བ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པར་གོམས་པས་རྗོད་པ་དང་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་སྒྲ་དང་འབྲེལ་པ་སྟེ། དངོས་པོ་འདིའི་མིང་ནི་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཏགས་པའོ། །དེའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་ཞུགས་པ་ནི་བརྡ་དང་ཀུན་ རྫོབ་ལ་འདྲིས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་ཞིང་དེའི་སྒོ་ནས་ཞུགས་ཤིང་རབ་ཏུ་ཞུགས་པ་ན་བློ་དེའི་རྗེས་སུ་ཞུགས་ཤིང་སྐྱེས་པས་ལྟ་བ་མཚུངས་པར་གྱུར་པ་སྟེ།དངོས་པོ་ལ་མོས་པ་མཚུངས་པར་གྱུར་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དངོས་པོའི་ཚོགས་དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་བརྟག་ པར་བྱ་སྟེ།འབྱུང་བའི་དངོས་པོ་དང་། འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་དང་། གཉིས་ཀའི་དངོས་པོའོ། །ལུས་ཀྱི་ཡོ་བྱད་རྣམ་པ་བཅུའི་དབང་དུ་བྱས་པ་དང་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའི་དངོས་པོའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །རྒྱན་དུ་བྱ་བ་དང་། སྣོད་སྤྱད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་ ནི་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་སྟེ།རྒྱན་ལ་སོགས་པར་གཏགས་པ་མཚུངས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཚོགས་རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་སྨྲས་སོ། །འདུས་མ་བྱས་ནི་རྗོད་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི་ཐ་སྙད་དུ་ བྱ་བ་མ་ཡིན་པས་འདུས་བྱས་རྣམས་བསྟན་ཏོ།།འདི་ནི་འདི་ཡིན་གྱི་འདི་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པར་དཔྱོད་པ་ན་ཤེས་པ་མཚུངས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི་འདི་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པའི་དངོས་པོ་ལ་མོས་པ་མཚུངས་པ་ནི་དངོས་པོ་ལ་མོས་པ་མཚུངས་པའམ། ངེས་པའི་ རྣམ་པ་ལ་ལྷག་པར་མོས་བའོ།།ལྷག་པར་མོས་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། ངེས་པའི་དངོས་པོ་ལ་དེ་བཞིན་དུ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་ཉིད་ངེས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་གྲགས་པའི་དེ་ཁོ་ན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་འོངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་འོངས་པ་ནི་བརྡ་དང་འདྲིས་པས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རང་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་གྲགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་དེ་དང་ཡུལ་དེར་སྔོན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དབང་གིས་རབ་ཏུ་གྲགས་པའོ། །དེ་ལས་གཞན་དུ་ཡང་བཤད་པ་ནི། གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་འོངས པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།བརྡའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་དོན་སྔར་བསྟན་པ་ཉིད་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རང་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་གྲགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །མ་བསམས་མ་བརྟགས་མ་དཔྱད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་རིགས་པས་གྲགས་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཚད་མའི་སྒོ་ ནས་ལེན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་གྱི།འོན་ཀྱང་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་དེ་འོངས་པའི་མིང་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དབང་གིས་སོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་རྟེན་རྣམས་ཀྱི་མཁས་པར་འདོད་པས་ན་མཁས་པའོ། །རིགས་པའི་དོན་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ དོན་ཏོ།།ཤེས་རབ་ལ་མཁས་པ་དང་ལྡན་པས་རིགས་པའི་དོན་ལ་མཁས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་ལྡན་པའོ། །འདི་དག་གིས་ནི་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པའི་མཁས་པ་བཀག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཤེས་རབ་ ཀྱི་རིགས་པ་མ་ཡིན་པའི་དོན་ལ་མཁས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།རིགས་པའི་དོན་རྣམས་གཞན་དག་ལ་རབ་ཏུ་བསྒྲུབ་པ་ལ་མཁས་པ་ནི་མཛངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །རྟོགས་པ་དང་ལུང་དང་བྲལ་བས་དེ་དག་རིགས་པར་ལྟུང་བ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། རྟོག་གེ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ ལ།རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་རྟོག་གེ་པར་འགྱུར་ཏེ། ཀུན་དུ་རྟོག་པ་ན་གཞན་སེལ་བའམ། བསྒྲུབ་པར་ནུས་པས་སྤྱོད་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། རིང་དུ་རྣམ་པར་འཕྲོས་པར་གྱུར་ཀྱང་རྟོག་གེ་པ་ཡུལ་ལས་འདས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། རྟོག་གེའི་ཡུལ་ལ་གནས་པ་ཡིན་གྱི། རྟོགས་ པ་ལ་ཡང་མ་ཡིན།ལུང་ཡང་མ་ཡིན་པའོ། །གང་སྨྲས་པ། རྟོག་གེར་གཏོགས་པའི་སའོ།

关于这些，符号即是确定地应用于名称，它使诸事物如是如是地被表征。
世俗即是言说，如经中所说'观察后如何生起想，即如何作为言说'。
熟习即是这些从一生到一生无量地相续串习，与能诠和所诠为相的声音相关联，即是'此事物的名称是这个'的假立。
随顺于此即是随顺于符号和世俗的熟习，通过此门而入，当完全趣入时，心随顺而生，成为见解相同，即是对事物的胜解相同之义。
依据事物的聚集分为三种：大种事物、从大种所生的事物、二者的事物。
依据身体受用十种和所执取的事物。
关于'作为装饰和器具'，受用即是受用，意为装饰等的执著相同。
依据广为人知的心和心所的聚集，说'于乐和苦'等词。
无为仅是言说而已，非是言说所及，故说诸有为。
为显示在确定观察'此是此，此非彼'时知见相同，所以说'于确定事物胜解相同'即是事物胜解相同，或是于确定行相的增上胜解。
若问何为增上胜解，'如是执持确定事物'即是显示确定相。
为显示其世间共许的真实而说'从一至一而来'等。'从一至一而来'即是由符号和熟习之义。
'从自分别而成名闻'即是由前生分别力于彼生处广为人知。
另外解释：'从一至一而来'，为说明前述随顺符号之义而说'从自分别而成名闻'。
'不思不察不观察'等是遮除理证所成的名闻，即非是通过量门而取，而是由无始以来一代传一代相续而来的名言分别力。
世间认为有智慧故称为智者。理的意义即是无颠倒的意义。
由具足智慧善巧而于理义善巧，具足世间正见。
这些是遮除随顺外道论典的智者，因为他们成为于颠倒智慧非理义善巧者。
善于向他人成立诸理义者称为贤者。
为显示他们由离证悟和教典而堕入诡辩而说'诡辩者'等。以二种成为诡辩者：思择时遮遣他宗或具足能立的行为，以及虽远离散乱亦不超出诡辩境界，即住于诡辩境界，非是证悟亦非是教典。如所说：'属于诡辩地。'

།སྤོབས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཡང་རྟོག་གེར་གཏོགས་པའི་ས་དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྔོན་རྟོག་གེ་ལ་གོམས་པར་བྱས་ཤིང་ཞུགས་པས་རང་གི་ སྤོབས་པ་ལས་བྱུང་བའོ།།ཟག་པ་མེད་པའི་རྟོགས་པ་དང་མི་ལྡན་པས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་པ་ཞེས་བྱའོ། །ལུང་གི་སྒོ་ནས་མ་སྐྱེད་ཅིང་རྟོག་གེ་སྐམ་པོ་ཙམ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་དཔྱོད་པའི་རྗེས་སུ་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚིག་གཅིག་ནི་བསྟན་ པའོ།།ཚིག་གཉིས་ནི་བཤད་བའོ། །ཚིག་གསུམ་པ་ནི་བསྟན་པའོ། །གཉིས་པ་ནི་བཤད་པའོ། །གསུམ་པ་ནི་བཤད་པའི་བཤད་པ་ཞེས་རིག་པར་བྱའོ། །ཡང་དེ་དག་གི་ཤེས་པ་ནི་རིགས་པའི་སྒོ་ནས་སྐྱེས་པ་ཡིན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྒོ་ནས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ པ་ཡང་ཚད་མ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།རང་གི་རྟོགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ནི་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་དོན་དང་། དད་པར་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡང་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་། སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དང་། ཁྱད་པར་གྱི་ མཚན་ཉིད་དོ།།ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་། ལུང་སྐྱོན་མེད་པའི་སྒོ་ནས་སྐྱེས་པ་ཉིད་དོ། །ངེས་པ་ནི་མངོན་སུམ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པ་ཉིད་དོ། །རྟགས་མཐོང་བ་དང་། དབང་པོ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་། མངོན་སུམ་ཞེས་བྱས་ནས་སོ། ། ཡང་ན་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་ནི་རིགས་པའི་སྒོ་ནས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངེས་པ་ནི་མི་འཕྲོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་མི་ཤེས་པ་དང་། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཤེས་པའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བའོ། །ཐེ་ཚོམ་གྱི་ཤེས་པའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ངེས་པའོ། ། དེ་ལྟར་ན་མི་ཤེས་པ་དང་། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཤེས་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་གྱི་ཤེས་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་ཞེས་བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ། །དངོས་པོ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་དེ་དག་གི་རིགས་པས་གཞན་དག་ལ་རབ་ཏུ་བསྒྲུབ་པ་ནི་རིགས་པས་རབ་ཏུ་བསྒྲུབ་པ་ཞེས བྱའོ།།རྗེས་སུ་དཔག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པས་རབ་ཏུ་བསྒྲུབས་ཤིང་ལུང་གི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱིས་རྣམ་པར་གཞག་པའོ། །ཡང་ན་དོན་གཅིག་པ་ཉིད་དོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པ་ནི་དམན་པ་དང་འབྲིང་དང་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཉན་ཐོས་རྣམ་པ་གསུམ་དང་། རང་ སངས་རྒྱས་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་རྟོགས་པ་མཉམ་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ནི་མ་རིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་རིག་པའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་སྐྱེས་པར་གྱུར་ན་རབ་ཏུ་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་རིགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་དངོས་པོ་ནི་ ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།རིགས་པ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་སྟེ། དངོས་པོ་ལ་རྣམ་པར་སྤྱོད་པས་དང་། དངོས་པོ་མངོན་པར་རྟོགས་པས་དང་། དངོས་པོ་རྣམ་པར་འཇོག་པས་སོ། གཙོ་བོ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། དངོས་པོ་རྣམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ནི་རིགས་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཇི་སྐད་དུ་མདོ་གཞན་དག་ལས་རབ་ཏུ་ཤེས་ཤིང་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་ནི་རིགས་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཅི་ཞིག་རབ་ཏུ་ཤེས་ཤེ་ན། གཟུགས དང་།གཟུགས་ཀུན་འབྱུང་བ་དང་། གཟུགས་འགོག་པ་དང་། གཟུགས་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་དང་། དེས་ནི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ལ་དམིགས་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ཉིད་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཟག་པ་མེད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེའི་ཚོགས་སུ་གྱུར་པའི་ ཕྱིར་དང་།དེ་ལ་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་རིགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཟག་པ་མེད་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེའི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པ་དག་པ་འཇིག་རྟེན་པ་ཡང་དེའི་རྒྱུས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རིགས་པ་ཞེས་ བརྗོད་དོ།།གང་གི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཟག་པ་མེད་པའི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་དང་། དེའི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་འཇིག་རྟེན་པའི་ཞེས་བྱ་བའོ།

关于所谓'由胜解而生'，那么属于论理学的境界是什么呢？为了说明它有三种形式，以前熟习并进入论理学，从自己的胜解而生。由于不具备无漏的证悟，故称为凡夫。因为不是从经教而生，仅从干枯的论理而生，故住于随顺观察。
同样，一句是显示，两句是解释，第三句是显示。第二是解释，第三是解释的解释，应当了知。而且他们的智慧是从正理门生，而不是从分别念门生。
为了说明正理有三种量，故说：依据自己三种证悟的力量，即现量、比量所知和信解所知。又有自相、共相和特相。
极为分别是从比量和无过失教证门而生。决定是依现量而生。见到标志和根境，即是比量和现量。
或者说，极为分别是从正理门而生。决定是因为不被夺取。或者说，因为是无知和颠倒知的对治分，故为极为分别。因为是怀疑知的对治分，故为决定。
如是，从无知、颠倒知和怀疑知中解脱，即称为世间的正确认知。以那三种事物的正理证成他者，即称为以正理证成。
以比量相的正理证成并以教证相确立。或者说即是同一义。说'一切'是为了平等显示下、中、上三种声闻和三种独觉的证悟。
因为烦恼的先导是无明。当生起无明对治分时即能断除。因此，为了显示正理行境事物是烦恼障清净智慧的行境，故说：
正理也应安立为三种：以事物观察、以事物现证、以事物安立。主要是出世间智慧，如实遍分别诸事物即称为正理。如其他经中所说：'善知善解即称为正理'。
善知什么呢？色、色集、色灭、趣向色灭之道，这是显示缘四圣谛。为了解释这些，故说'无漏'等。
因为是它的资粮，因为具有对它的观察，所以闻所生慧等也称为正理。因此说：'获得无漏'等。其后得清净世间智也因为由它而生故称为正理。
因此说：'无漏后得'等，依据获得它和它的后得而说'世间的'。

།གང་གི་སྤྱོད་ཡུལ་དང་ཡུལ་དུ་གྱུར་བས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ཤེས་བྱ་དང་ཡུལ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དོན་གང་གིས་ན་ཤེས་བྱ་རྣམ་པ་གསུམ་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡང་རིགས་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེས་ན་དེའི་རྒྱུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་དེ་ལ་དམིགས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ལས་ཤེས་པ་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་བ ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།ཕྱིས་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཡང་དག་པར་གནས་པར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་རྒྱུད་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་ཟག་པ་མེད་པ་དང་། དེ་འཐོབ་པར་བྱེད་ པ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་དག་པའོ།།དེའི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པ་ནི་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཡང་དག་པར་གནས་པའོ། །ད་ནི་དེ་ཁོ་ནའི་དངོས་པོ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བདེན་པ་བཞི་ཤེས་པ་ནི་འཁོར་བའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ དེ་ལ་དམིགས་པས་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བར་འགྱུར་ཏེ།ཡང་དག་མཐོང་ན་རྣམ་པར་གྲོལ། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ། །ཇི་སྐད་དུ་མདོ་གཞན་དག་ལས་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་འདི་དག་མ་མཐོང་བ་དང་། མ་རྟོགས་པ་དང་སོ་སོར་མ་རྟོགས་པས་ཁྱེད་རྣམས་ཡུན་རིང་ པོར་འཁོར་བ་ན་འཁོར་ཞིང་རྒྱུག་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ནི་ཟག་པ་མེད་པ་འཐོབ་པར་བྱེད་པ་བདེན་པ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་གནས་སྐབས་ནའོ། །མངོན་པར་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་དུས་ནའོ། ། མངོན་པར་རྟོགས་པར་གྱུར་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་དེའི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པ་བདེན་པ་རྣམ་པར་འཇོག་པའི་དུས་ཀྱིའོ། །ཡང་ཡེ་ཤེས་དེ་དངོས་པོ་དེ་དག་ལ་རྣམ་པ་གང་དག་གིས་ཇི་ལྟར་སྐྱེ་བར་འགྱུར། རིམ་པ་ནི་གང་གིས་ཤེ་ན། དེའི་རྣམ་པ་དང་གོ་རིམས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། བདེན་པ མངོན་པར་རྟོགས་པ་དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།ཡོད་པ་ལ་ཡང་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་དམིགས་ནས་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །མེད་པ་ལ་ཡང་མེད་པའི་རྣམ་པར་དམིགས་ནས་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཕུང་པོ་ཙམ་དུ་དམིགས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་ལ།འདིས་ནི་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པར་རབ་ཏུ་རྟོགས་པའི་རྣམ་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །གོ་རིམས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་འདུ་བྱེད་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་དང་ལྡན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་གང་ཟག་ མེད་པར་ལྟ་བ་གོམས་པར་བྱས་པ་ལ་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པ་དང་བདག་མེད་པར་མཐོང་བ་གོམས་པར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཤེས་བྱ་ལ་ཤེས་པའི་བགེགས་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་བྱ་ལ་ཤེས་པ་འཇུག་པའི་བགེགས་སུ་གྱུར་པའོ། །ཡེ་ཤེས་དང་རབ་ཏུ་འབྲེལ་པའི་ བགེགས་ཡོད་པར་གྱུར་པ་དེ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་མི་ཤེས་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ།ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་འོ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཡང་ངོ་། །ཡང་ཁ་ཅིག་ནི་ཤེས་བྱ་ཉིད་སྒྲིབ་པ་ཡིན་པས་ཤེས་བྱའི་ སྒྲིབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་དེ།ཤེས་བྱ་ཉིད་ནི་དེ་བཞིན་དུ་གནས་ན་ཡང་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་མཁྱེན་པ་ལས་གཞན་པའི་ཤེས་པ་ལས་ལྷག་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ནི་མི་བདེན་ཏེ། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་མི་ཤེས་པ་ནི་ ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པར་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལ་ཤེས་བྱ་ལྷག་པར་གྱུར་པའི་ཤེས་བྱའི་སྟོབས་ཀྱིས་འཕངས་བར་གྱུར་པས་དེ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཐམས་ཅད་དུ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ནི་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ ཡིན་ཏེ།དེ་ལ་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་ལ་བགེགས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་བྱ་ནི་ཤེས་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་བསྒྲུབ་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་སྨྲས་པ། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་དེ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་བའོ།

所谓'成为其行境和境'，因此是所知和境的意思。由于什么原因，所知三种是烦恼障清净智慧的行境也称为合理。因此为了说明其因而说'缘于彼'等，'从烦恼障中心得清净'，此说明了本性解脱的解脱。'后来安住于无障碍性中'，此说明了相续解脱。或者，无漏及其获得即是烦恼障清净。其后得即是安住于无障碍性中。
现在为了说明真实性，'四圣谛'等，了知四谛是轮回的对治，因此缘于彼事能断烦恼，如说'正见则解脱'。如其他经中说：'由于未见、未悟、未别别了知此四圣谛，你们长久轮转于轮回中而奔走'。
遍别即是获得无漏时于谛遍别的阶段。现证即是现证无漏智慧之时。已现证的智慧即是其后得安立谛之时的。复次彼智于彼等事以何种行相如何生起，次第是什么呢？为说明其行相和次第而说'彼谛现证亦'等。
于有者以有性行相缘而生起智慧。于无者以无性行相缘而生起智慧。因此说'缘唯蕴'等，此说明将生起通达补特伽罗无我的行相。为说明次第而说'于缘起诸行生灭相应的慧蕴之外无补特伽罗的见解修习中生起'，即是修习空性和无我见的意思。
'于所知作障碍'即是成为趣入所知的智慧之障碍。与智慧相关的障碍存在，即应知是非烦恼性无明，即声闻等的。凡夫们则有烦恼性和非烦恼性。又有些安立所知即是障碍故为所知障，说虽然所知如是安住，但超过佛智之外的智慧。
这是不正确的，因为所知障安立为非烦恼性无明为所知障。其中由于所知超胜的所知力所引发，故称为非烦恼性所知障。因此一切非烦恼性即是所知障，因为成为生起智慧的障碍。所知不能成立为智慧的违品。因此说'从彼所知障解脱'。

།ཡང་དེ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེ། ཤེས་བྱའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་ཤེས་པས་བསྟན་པར་འགྱུར་ཏེ། ཤེས་པས་ཤེས་བྱ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་འགྱུར་བས་ཞེས་བྱས་ནས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ལ་བདག་ མེད་པ་ལ་འཇུག་པ་སློབ་པའི་ལམ་གྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའོ།།སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་ནི་ཆོས་བདག་མེད་པ་ལ་ཞུགས་པར་གྱུར་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། སྒོམ་པ་རབ་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པར་གྱུར་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །ཡེ་ཤེས་དེའི་རྣམ་པ་བསྟན་པའི་ ཕྱིར།ཆོས་ཐམས་ཅད་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ངག་གི་བརྗོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལུས་འདས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་འབད་པ་མེད་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཤེས་བྱར་གྱུར་པ་ནི་ བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བར་རིག་པར་བྱའོ།།ཡེ་ཤེས་དེའི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་ལས་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། བཏགས་པའི་བརྗོད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་དེ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བཏགས་པའི་བརྗོད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ ཉིད་དེ།རང་གི་ངོ་བོ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྟོག་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་རྟོག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱས་ནས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཡེ་ཤེས་འདི་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་ཤེས་བྱ་དང་མཉམ་པ་ཞེས་བརྗོད་ དོ།།ཡེ་ཤེས་དེས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་དེ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པར་གཞག་པའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལ་གློ་བུར་བའི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མངོན་པར་བརྗོད་པའི་གནས་དང་། གཞིར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མཚན་ཞེས་བརྗོད་དོ། །རྐྱེན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པར་འཇུག་པ་ཉེ་བར་བཟུང་ནས་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །རྐྱེན་གྱི་དབང་གིས་དེ་ལྟ་དེ་ལྟ་བུར་ཡོངས་སུ་འཇུག་གོ་ཞེས་བྱས་ནས་སོ། །ཡོངས་སུ་འཇུག་པ་ཡང་མངོན་པར་བརྗོད པ་མ་སྤངས་ཀྱི་བར་དུའོ།།ཡང་དེ་ཉིད་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བས་ཡོངས་སུ་དག་པར་གྱུར་ཅིང་རྐྱེན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་རང་ཉིད་ཀྱིས་རང་བཞིན་གྱི་ངོ་བོ་ལ་གནས་པ་ཉིད་ནི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་ན་དེ་ བཞིན་ཉིད་དོ།།དེས་ན་སྨྲས་པ། གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆུའི་ཁམས་དང་གསེར་དང་ནམ་མཁའ་རྣམས་དག་པ་དང་འདྲ་བས་མཆོག་ཅེས་བརྗོད་པའམ། ཡེ་ཤེས་མཆོག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མཆོག་ཅེས་བརྗོད་དོ། །ཤེས་བྱའི་མཐར་ཐུག་པར་ཕྱིན་པར་གྱུར་ པས་བླ་ན་མེད་པའོ།།དེས་ན་ཤེས་བྱའི་མཐར་ཐུག་པ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེའི་ཕ་རོལ་ན་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་ནི་དེས་བྱ་བ་རྫོགས་པས་ལྡོག་ པར་འགྱུར་བའོ།།འདའ་བར་མི་འགྱུར་བ་ནི་དེ་ལས་འདས་ནས་གཞན་དུ་འཇུག་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་བསྟན་ནས། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་གཞག་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། དེ་ཁོ་ནའི་མཚན་ཉིད་དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་ལ།གཉིས་སུ་མེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མཐའ་གཉིས་རྣམ་པར་སྤངས་པའི་ཕྱིར་དབུ་མའི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པ། སྒྱུ་མ་དང་། སྨིག་རྒྱུ་དང་། གཟུགས་བརྙན་དང་། བྲག་ཅ་དང་འདྲ་བར་དངོས་པོ་དང་། དངོས་པོ་མེད་པར་ཡང་སྟོན་ པར་མི་བྱེད་དེ།རྣམ་པར་འཇོག་པར་མི་བྱེད་པའོ། །དེ་ལྟར་བྱས་ན་གཉིས་སུ་མེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡང་བྱིས་པས་བཏགས་པའི་སྒྱུ་མའི་གླང་པོ་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་མེད་པའོ།

再者，这就是真如，因为所知的本性是圆成实性。因此由智慧来显示，因为智慧能完全决定所知。
关于'诸菩萨'等，是指诸菩萨以学道分别趣入法无我。诸佛世尊则是已趣入法无我的智慧，即修行究竟圆满清净。
为显示彼智慧的行相，'从一切法不可言说自性开始'中，应知一切法超越一切言语表述之身，无需勤作，远离分别戏论的智慧所知，称为'不可言说'。
为显示此智慧已解脱所取能取分别，所说'假立言说自性'等，如实了知所知事物，假立言说的自性也是无分别性，因为自性非分别行境，故说'非分别亦非无分别'。
如是此智慧，由远离一切分别行相故为无分别，因此称为与所知平等。
彼智慧所知境即是真如。此又以安立差别分为二种：有烦恼和无烦恼。
其中，由暂时近烦恼而成烦恼，成为言说处所和根据，故称为因缘。随顺缘起而趣入所取能取，执持近取，故称为依他起性。由缘力如是如是趣入，直至未断言说。
又彼远离分别而清净，不待缘而自住自性本质，即是由圆成故称为圆成实。
因为是不变异的自性故为真如。
因此说：'彼即是最胜真如'，是因如水界、黄金、虚空清净相似而称为最胜，或因是最胜智慧行境故称为最胜。由达到所知究竟故为无上。
因此为显示所知究竟性而说：'成就一切法极善分别'，因为彼岸再无法的极善分别。成就是指由彼事业圆满而止息。
不超越是指超越彼后无他趣入之义。如是显示为智慧行境后，为显示真如相的安立而说：'彼真如相'等。
'以无二所分'是指解脱二边、远离二边极端故摄于中道，如幻、阳焰、影像、回声般，不显示亦不安立为有或无。
如是即成为以无二所分。如是则非如凡夫所执幻象大象等之自性。

།དེ་ལྟ་བུར་དངོས་པོ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡིན་གྱི་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་པ་ནི་ མ་ཡིན་ཏེ།ཤིང་བུ་དང་བོང་བ་ལ་སོགས་པའི་རྫས་རྣམས་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །དེ་བཞིན་སྨིག་རྒྱུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་དངོས་པོ་འདི་དག་ནི་བྱིས་པས་ཡོངས་སུ་བཏགས་པའི་རང་བཞིན་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་དང་བྲལ་བའོ། །དངོས་ པོ་ཙམ་གྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་དང་།འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མེད་པ་དང་བྲལ་བའོ། །དེ་ལྟར་ན་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་མཐའ་གཉིས་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་བྱས་ན་དབུ་མའི་ལམ་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་ཡིན་ ནོ།།ཡང་གཉིས་ཀྱི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་དང་། དངོས་པོ་མེད་པ་སྟེ། དབུ་མའི་ལམ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སོ། །དངོས་པོ་ནི་བཏགས་པའི་བརྗོད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བཏགས་པའི་བརྗོད་པ་དང་། ཐ་སྙད་དང་། མངོན་པར་བརྗོད་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་རྣམ་ པར་གཞག་པ་ནི་བསྟན་པ་དང་ཐ་སྙད་དུ་བྱས་པ་སྟེ།།ངོ་བོ་ཉིད་དང་ཁྱད་པར་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལྟར་བྱས་ན་ཇི་ལྟར་བྱིས་པས་ཚིག་གིས་ཇི་སྐད་བརྗོད་པ་དང་། སེམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་བརྟག་པ་དེ་ལྟར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡུན་ རིང་པོ་ནས་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པས་གཟུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་ལྟར་བྱས་ན་ཇི་ལྟར་བྱིས་པས་གཟུང་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་སྤྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བར་གྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ ཅད་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་རྣམ་པ་བརྒྱད་དུ་རིག་པར་བྱའོ།།རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱིས་རྣམ་པར་བརྟག་པར་བྱ་བ་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཐ་སྙད་ནི་སྤྲོས་པའོ། །དེ་དག་ལ་གནས་པ་དང་། རྒྱུ་མཚན་དུ་གྱུར་པ་ནི་རྩ་བའོ། །དེ་ལྟར་བྱས་ན་དངོས་པོ་དེ་ནི་མིང་དང་རྣམ་ པར་རྟོག་པ་ལ་གནས་པར་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།།ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ནི་མདོར་ན་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །དེ་རྩ་བར་གྱུར་པ་ལས་འཁོར་བ་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་ནི་སྤྲོས་པའོ། །དེ་དག་གི་རྒྱུ་མཚན་ནི་རྩ་བ་གྱུར་པའོ། །དེ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་ བྱས་ནས།འདི་ལྟ་སྟེ། གཟུགས་ཞེས་བྱ་བའམ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། །འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། མིག་ཅེས་བྱ་བ་ནས་ཡིད་ཅེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། །གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རེག་ བྱ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་སྟེ།རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་གཟུགས་དག་གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས་གཟུང་བ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ། །ཁྱད་པར་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། དགེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། འདུས་མ་བྱས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། །མཐོང་བའི་ཆོས་དང་ཕྱི་མའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ།འཇིག་རྟེན་འདི་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཉིན་མོ་དང་མཚན་མོའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། ཉི་མ་དང་ཟླ་བ་འདི་གཉིས་དང་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཐ་སྙད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། མཐོང་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། ཤེས་རབ་ཀྱིས་རབ་ཏུ་དཔྱོད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། ཐོབ་པ་དང་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཐ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ཟད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་བའོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཡང་བྱིས་བའི་བློ་ཅན་ཉེ་བར་བཟུང་ནས་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ ལྟ་བུ་དང་མཐུན་པ་བཏགས་པར་བརྗོད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིང་དང་བརྡས་རྣམ་པར་གཞག་པའོ།།འཇིག་རྟེན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོས་ཡོངས་སུ་བཏགས་པའི་ངོ་བོ་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་བའོ། དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་ནི་དངོས་པོ་ལྔའི་ནང་ནས་དང་པོར་རབ་ཏུ་བཀག་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་བྱས་ནས་མིང་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དངོས་པོ་བསལ་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་ལས་གཞན་གྱི་དབང་བཀག་པས་ནི་མཚན་མ་མེད་པ་ཉིད་དོ།

如此从实体中解脱，并非一切皆无，木块和石头等物质是实有的。同样，阳焰等也应当如理类推。如是，这些事物从凡夫所遍计的自性中解脱，故离实体。由于仅以实体而区分，以及成为圣者智慧的境界故，离无实体。如是即离增益和损减二边。如此即是宣说中道。
复次，二的含义是：实体和无实体，这是就建立中道而言。实体是假名言说的自性，即是假名言说、世俗和显现的表述。其建立即是宣说和施设，包括自性和差别等。如是则显示并非如凡夫言语所说和心意所思维那样存在。
所谓长时执著，即是为执著所取的意思。如是则显示并非如凡夫所取那样存在。所谓一切分别和戏论的根本，一切分别应知即是将要解说的八种形式。以常等世俗而分别，分别的世俗即是戏论。依止和成为因缘即是根本。如是则显示彼实体住于名称和分别中。
复次，一切分别略说即是所取和能取的分别。从彼根本而轮回流转即是戏论。彼等的因缘即是根本。其中就自性而言，即如色等乃至识。就能取分别而言，从眼等乃至意。就所取分别而言，从地等乃至触，将依处和所依的色合为一而显示为所取性。
就差别分别而言所说：从善等乃至无为。就现法和后世分别而言所说：此世间等。就昼夜分别而言所说：此日月二者等。就世俗分别而言：见等。就智慧观察而言所说：获得和寻求等。
所谓乃至，即是灭尽一切戏论的涅槃。即便如此，为显示就凡夫心而言是分别的自性，所谓如是相应的假名言说，即是以名称和表示而建立。所谓世间，即是显示凡夫众生所遍计的自性。无实体性即是在五种实体中首先遮遣的称为无实体性。如是即已遣除名称分别的实体。由遮遣三自性中的依他起性即是无相性。

།དེས་ན་སྨྲས་པ། བཏགས་པར་བརྗོད་པའི་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བཏགས་པ་བརྗོད་པ་ལ བརྟེན་པ་དང་།མངོན་པར་བརྗོད་པའི་ཚིག་ལ་བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་བཀག་པས། ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་ཅིང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་བཏགས་པ་ཙམ་ཐ་སྙད་ཙམ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་པ་དེ་དག་གིས་ཐ་སྙད་ཙམ་ལ་ཡང་སྐུར་པ་བཏབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ ལྟར་བྱས་ན་མཚན་མ་མེད་པ་བརྟེན་པ་མེད་པའི་བཏགས་པ་ཙམ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་ཡང་མི་འདོད་ཅིང་བསྟན་བཅོས་ལས་ཀྱང་མི་འབྱུང་ངོ་། །མདོར་བསྡུས་ན་བཏགས་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་གཞག་པར་བྱ་སྟེ། ཚོགས་པ་དང་། རྒྱུ་དང་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་བཏགས་པའི་ དབྱེ་བ་ཉིད་དོ།།དེ་དག་ལས་གང་། ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པ་དེ་ནི་མཚན་མ་དང་བཅས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པར་བཏགས་པ་རྣམས་ཀྱང་དངོས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་མེད་པར་གྱུར་ན་བཏགས་པར་རིག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་མེད་པར་སྨྲས་པ་ཉིད་ཐོབ་ པར་འགྱུར་ཏེ།དེ་མེད་པར་སྨྲ་བ་འབའ་ཞིག་པར་འགྱུར་རོ། །ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ན་དངོས་པོ་དེ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པ་སྟེ། གཉིས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་དབུ་མའི་ལམ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་དང་ བྲལ་བ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར།མཐའ་གཉིས་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་རྣམ་པ་དང་པོ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐའ་དང་པོའོ། །དངོས་པོ་ཙམ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐའ་གཉིས་པའོ། །དེ་གཉི་ག་སྤངས་པ་ནི་མཐའ་གཉིས་སྤངས་པའོ། ། གཟུགས་མེད་པ་བསྟན་དུ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པ་ནི་བླ་ན་མེད་པའོ། །ཡང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་དག་ནི་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་རབ་ཏུ་འབྱེད་པ་ལ་དབང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་བྱའི མཐར་ཕྱིན་པའི་ཕྱིར་དང་།ཤེས་བྱའི་མཐར་འགྲོ་བ་ལ་ཞུགས་ཤིང་ནན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ནི་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་ཏེ། སའི་མཐར་ཐུག་པ་བརྙེས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ནི་ས་བཅུ་རྣམས་སུ་སློབ་པའི་ས་ལ་ རབ་ཏུ་འབྱེད་པའི་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་བསླབ་པ་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཁོ་ན་དེ་ལའོ། །དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ནི་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ནི་ཡོངས་སུ་ མ་དག་པ་དང་།ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །ཤེས་རབ་དེ་ཡང་ཐབས་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཐབས་མ་ཡིན་པའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཐབས་མ་ཡིན་པ་དེ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་ པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་དང་འགལ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་དག་ཀྱང་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དང་སྲེད་པ་དག་གིས་འཁོར་བ་ལ་མངོན་པར་དགའ་ཞིང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་སྐྲག་པ་དང་། འཁོར་བའི་ཉེས་དམིགས་མཐོང་བས་མྱུར་དུ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་འདོད་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྒོམ་ པར་བྱེད་ཅིང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཞི་བར་མཐོང་བས་དེ་ལ་གཅིག་ཏུ་གཞོལ་ཞིང་འབབ་པའོ།།དེ་དག་གི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཐབས་ཆེན་པོའོ། །དེ་དག་གི་ཐབས་སུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱང་ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེ་གཉིས་ཕན་ཚུན་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཤེས་རབ་ ཀྱིས་ནི་འཁོར་བའི་ཉེས་དམིགས་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞི་བར་མཐོང་བའོ།།དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྙིང་རྗེའི་སྟོབས་ཀྱིས་འཁོར་བ་ཡང་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་ལ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་པའོ། །ཡང་ན་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གནས་སྐབས་ཉིད་དེ། དེ་ ལྟ་བུའི་ཤེས་རབ་འདིས་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གནས་པར་འགྱུར་གྱི།འཁོར་བ་ན་གནས་པའི་སེམས་ཅན་བཞིན་དུ་འཁོར་བ་ན་གནས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།

因此说道：关于'一切所依的假名言说皆不存在'，依靠假名言说和依靠显现言说的事物被遮破，故一切皆不存在且非有。那些说'一切仅是假名、仅是名言'的人，也将诽谤仅有的名言。如此一来，将获得无相无所依的仅有假名。这不仅世间人不承许，论典中也未曾出现。
总之，假名应当安立为三种：即以聚合、因及情况差别的假名之分。其中具有聚合者即是有相。如是，假名为色等诸法也将成为实法。若无彼等则非为假名之理。如是则获得说一切法皆不存在，将成为仅是说无。
'法相所摄'是指由于一切法无我而区分的意思。如是，彼事物即是无二，因远离二边故为中道。为显示远离二边，'远离二边'是指如前所说第一种形式'有'是第一边，'连实法也无'是第二边。远离这两者即是远离二边。
具有无色、不可说等差别即是无上。复次，为显示彼真如唯是诸佛菩萨的境界，因为他们于一切所知皆能善巧分别，因为到达所知边际，因为趣入所知边际且具有精进。诸佛的是极为清净，因为获得究竟地位；诸菩萨的是在十地中，以三学所摄的增上戒等学处而善巧分别。
'于彼'即是于彼真如。如是将显示：诸佛的是圆满清净的智慧，诸菩萨的是未圆满清净而圆满。'彼智慧即是大方便'是说因为是非方便的对治分。
彼非方便有四种，与证得无上正等正觉相违。彼等由我见和贪爱而乐著轮回，畏惧涅槃；见轮回过患而欲速得离欲，修习涅槃；见涅槃寂静而专一趣入。因为是彼等的对治分故为大方便。
成为彼等方便即是智慧与悲心二者相互随顺而行，以智慧见轮回过患及涅槃寂静。即便如此，以大悲力既不舍轮回，亦不现证涅槃。或者即是不住涅槃的境界，以如是智慧，菩萨将安住于不住涅槃，既不如住于轮回的众生般住于轮回，亦不如声闻等般住于涅槃。

།དེས་ན་ འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཀྱང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་ཡང་མི་འདོར་ཞིང་།མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་གནས་སྐབས་མཚུངས་པར་འཇུག་པའི་ཤེས་རབ་དེ་ནི་ཐབས་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་རབ་དེས་ སེམས་ཅན་རྣམས་དང་།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ན་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །དེ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་རབ་ཏུ་ཤེས་པས་འཁོར་བ་དེ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །ཡོངས་སུ་ ཤེས་ནས་ཀྱང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་།མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་རབ་ཏུ་སྒྲུབ་པར་མི་བྱེད་དེ། ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་གཉིས་ལ་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ཐོག་མ་ནས་འཁོར་བའི་ཡོན་ཏན་མཐོང་བར་ཅིའི་ཕྱིར་མི་བྱ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་འཁོར་བ་ཡང་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། འཁོར་བ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བས་འཁོར་བའི་སྐྱོན་གྱིས་གོས་པར་འགྱུར་རོ། །སྐྱོན་གྱིས་གོས་པར་གྱུར་ན་བདག་གི་དོན་ཡང་བྱ་བར་མི་ནུས་སོ། །དེས་ན་སྔ་མའི་སྐྱོན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཡོངས་སུ སྤངས་པའི་ཕྱིར་འཁོར་བ་ལ་ཡིད་བྱུང་བས་འགྱོད་པ་དྲག་པོ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེ་དག་ནི་མྱུར་བ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྱུར་རོ།དེ་ལྟར་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་གྱུར་ན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་རྣམ་པ་གཉིས་ལས་ཤིན་ཏུ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ སྨྲས་པ།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། སྟོང་པ་ཉིད་དུ་མོས་པ་དེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མངོན་སུམ་དུ་མ་ བྱས་ཀྱང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པས་སྐྲག་པ་ཡང་མེད་དོ།།དེ་བསམ་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་སོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དུ་ན་འདིའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དང་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་ཡང་འཐོབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཚོགས་ཡོངས་སུ་ རྫོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་དེའི་རྒྱུ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ།།ཡིད་སྐྲག་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་སྐྲག་པར་གྱུར་པ་ནི་ཕན་ཡོན་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ལ། ཕན་ཡོན་མ་མཐོང་བས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཕན་ཡོན་མཐོང་བ་སྔོན་དུ་སོང་བའི་ལྷག་པར་མོས་པ་ནི་རབ་ཏུ་དང་བ་མེད་ པར་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་དེའི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ལ་ཡོན་ཏན་གྱིས་སེམས་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པ་ཡོད་པ་དེ་ནི་སྨོན་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ལ་འབད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བས་སོ། ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པ་ནི་ཐབས་མ་ཡིན་ལ། གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པ་ནི་ཐབས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། །དེ་ལ་འཁོར་བ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་ཐབས་རྣམ་པ་བཞི་པོ་ཆོས་བདག་མེད་པས བསྡུས་པ་ནི་དེ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར།ཐབས་དེ་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་མོས་པ་འདི་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ཡོད་ན་འདི་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རིང་དུ་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ས་བཅུའི་མཐར་ཐུག་པར་ཞུགས་པར་འགྱུར་བའི་ཡེ་ཤེས་ གང་གིས་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པར་གྱུར་བའོ།།ཆོས་གང་ཡང་རུང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བར་རོ། །ཇི་ལྟ་བུར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངོ་བོ་འམ་ཁྱད་པར་རམ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དབྱེ་བས་གཞན་ཡང་རུང་བའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་ རྟོག་པ་དང་བྲལ་བའི་ཡེ་ཤེས་དེས་མངོན་པར་བརྗོད་པའི་གནས་སུ་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་ཙམ་འཛིན་པ་ནི་གཞི་ལྔའི་དང་པོ་གང་ཡིན་པའོ།།དེ་བཞིན་ཉིད་ཙམ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་དག་པའི་གནས་སྐབས་སོ། །ཡང་ན་དངོས་པོ་ཙམ་མཐོང་བ་ཉིད་བཤད་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་ཉིད་ཙམ་ དུ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བའོ།

因此，即便轮回的痛苦也不会因烦恼而舍弃众生利益，也不会当下证入涅槃。
因此，他们在相同境界中运用的智慧就是大方便。
以此智慧致力于成熟众生和佛法时，如实了知轮回的痛苦。
如此了知痛苦就如实了知轮回。
虽然完全了知，但不会追求离欲、涅槃和解脱，因为具有致力于二种成熟的缘故。
如果这样，为何不从一开始就看到轮回的功德呢？为此说道：'如果轮回是真实的'等等。若贪著轮回就会被轮回过患所染污。
被过患染污就无法成办自利。因此会有前述过失。
为了完全断除烦恼，对轮回生起厌离而作强烈追悔者，将迅速证入涅槃。
如此证入无余涅槃就会极度退失二种成熟。
所说'诸佛法'等，'于空性信解'是指安住于离能取所取的空性之义。
菩萨虽未现证涅槃，也不畏惧涅槃。因为其心意趋向涅槃的缘故。
否则就无法获得成熟佛法和众生。因此说道：'不能圆满资粮'是说明其因。
'心生畏惧'是指心生恐惧就不能见到功德，不见功德则因先见涅槃功德而生起的胜解就不会清净。
因此说明其不能圆满资粮。对功德生起胜解称为愿，因为努力于获得彼故。
说明违品非方便，对治品是方便。
因此'如实了知轮回'等，为说明所说四种方便为法无我所摄，是依彼故。
'此方便亦依止于空性信解'是说有此则有彼之义。
'久远趣入'是指趣入十地究竟的智慧，已断除一切分别戏论。
'任何法'是指从色法乃至涅槃。'任何'是指体性、差别或分别的其他差异。
以如是离分别的智慧，执取所诠事物即是五事中的第一。'唯如是'是指清净位。或为说明唯见事物故说'执取唯如是'。

།དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་དེ་ལ་དེའི་དངོས་པོ་ཙམ་དུ་ཡང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་སྟེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་དོན་དམ་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི། མཚན་མ་མེད་པ་ལ་གནས་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟར་སྤྱོད་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕན་ཡོན་མང་པོ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མཚུངས་པར་མཉམ་པ་ཞེས་བྱ་ལ་སོགས་པ་ལ། ས་དང་པོ་ཀུན་དུ་འགྲོ་བ་ཉིད་དུ་བཞིན་ཉིད་སོ་སོར་རྟོག་པས་དེ་བཞིན་ཉིད་རོ་གཅིག་པ་ཉིད་དང་། ཆོས་རྣམས་མཉམ་པ་ཉིད་དུ མཐོང་བར་འགྱུར་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མཉམ་པའི་སེམས་ཀྱིས་བཏང་སྙོམས་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། ཁྱད་པར་དང་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ལ་དབྱེ་བ་ཡོད་པ་དེ་ལ་མཉམ་པའི་སེམས་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་བྱས་ན་སེམས་ སྙོམས་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པས།ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་བཏང་སྙོམས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་རིག་པའི་གནས་ཐམས་ཅད་ལ་མཁས་པ་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ན་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། སྡུག་བསྔལ་ ཐམས་ཅད་དང་།ཡོངས་སུ་ངལ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཕྱིར་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཉོན་མོངས་པ་དང་ལྡན་ན་ངལ་བས་གནོད་པར་འགྱུར་ཞིང་། སྡུག་བསྔལ་དང་བཅས་པར་གྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟར་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པར་འགྱུར་ཏེ་ ཞེས་བྱ་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བའོ།།དེ་དག་གིས་ནི་མང་དུ་ཐོས་པའི་ཆེ་བ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་གིས་རྟེན་བསགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། དྲན་པའི་སྟོབས་སྐྱེད་པ་ཆེན་པོ་ཡང་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོས་པས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པའི་རིག་ པའི་གནས་རྣམས་ལས་ལ་ཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པར་བརྗེད་པ་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་བུའི་ཐོས་པའི་བདག་ཉིད་ཆེ་བ་དང་ལྡན་དུ་ཟིན་ཀྱང་བདག་ལ་བསྟོད་ཅིང་ཁེངས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ལ། ཐམས་ཅད་ ལ་སེམས་མཉམ་པའི་ཕྱིར་གཞན་ལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པར་འདོད་པས་བདག་དང་གཞན་དུ་མཉམ་པའི་ལྷག་པའི་བསམ་པས་དེ་དག་ལ་སློབ་དཔོན་གྱིས་དཔེ་མཁྱུད་ཀྱང་མི་བྱེད་དོ།།གཞན་དག་ལ་ཡང་ཡང་དག་པར་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །གསལ་པར་བྱེད་དོ། །ཐབས་ ལ་མཁས་པ་དེ་དག་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་སེམས་ཞུམ་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ།མ་གུས་པས་འདུན་པ་མེད་ཅིང་མི་སྦྱོར་བ་དང་། བདག་ཉིད་ལ་བརྙས་པས་སྤྲོ་བ་མེད་པའོ། །བདུད་ཀྱི་འཁོར་ལ་སོགས་པ་འདུན་པ་བསྒྱུར་བ་ན་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་བ་ནི། འཇུག་པ་ཡང་ ཐོགས་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བས་གོ་ཆའི་སྦྱོར་བ་ཡང་བསྟན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པའོ། །ཡང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཁྱད་པར་དེ་ནི། འཁོར་བ་ན་གནས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལོག་པར་བསྒྲུབ་པའི་སྡུག་ བསྔལ་གྱིས་བསྡུས་པ་དེ་ལྟ་བུའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་རེག་པར་གྱུར་ཀྱང་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེས་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་བདག་ཉིད་མྱུར་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་མི་བྱེད་ཀྱི། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་བསལ་བའི་ཕྱིར་འབད་པར་བྱེད་སྒྲུབ་པར་ བྱེད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། སྤྲོ་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ལུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རིགས་མཐོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་མཐོ་བའོ། །ང་རྒྱལ་མེད་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟར་སྣོད་དུ་འགྱུར་ བདེ་ལྟ་བུར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བས་སོ།།ཤེས་པའི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩོད་པ་མེད་པ་ནི་དགེ་སྦྱོང་གི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་གོ་ཞེས་བྱས་ནས་སོ། །གཞན་གྱིས་ཉེ་བར་སྦྱར་བའམ། རྩོད་པའམ། རྩོད་པ་བརྒྱུད་པ་ལས་སེམས་བསྲུང་ཞིང་སྤང་བར་བྱ་སྟེ། བརྩམ་པར་མི་བྱའོ་ ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཡེ་ཤེས་ལ་བརྟེན་པར་འགྱུར་པས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བ་དང་། རྣམ་པར་སེལ་བར་བྱེད་པས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ལས་སེམས་སྲུང་བར་བྱེད་དོ།

对于这样的真如实相，连它的实相本身也不作分别，因为远离一切分别。因此，在远离一切戏论的胜义中行持，即是获得无相住。
为了显示如是行持所获得的诸多功德利益，'平等相同'等，初地普遍性如实观察真如一味性，及见诸法平等性，即对一切法及一切众生以平等心获得舍心，因为无有差别及种种分别。有分别处即无平等心。如是具足平等心，即获得无烦恼的舍心。
无烦恼地通达一切明处，也成就无烦恼。在修行时也因无烦恼，故不会因一切苦及一切疲惫而退转。若具烦恼则为疲惫所害，而有痛苦。
如是成就无烦恼的身心究竟。这些是显示多闻的殊胜。依此积累资粮而说：'也将获得生起大念力'，即是指菩萨们于由闻所摄的明处修行时，尽轮回际不忘失。
虽具如是多闻的殊胜，也不会自赞自满，因对一切平等心故，欲令他人获得圆满殊胜，以自他平等的增上意乐，对彼等不作师长傲慢，也如实教导他人，明示他人。
对彼等善巧方便不会以二种方式心生怯弱：以不恭敬而无意乐不精进，及以自轻而无欢喜。魔众等转变意乐时不会退转，即'趣入亦无碍'，由此也显示披甲加行。
'苦的差别'即是剧烈等种类。又此苦的差别，即使遭受如是轮回中众生邪行所摄的痛苦触及，也会以悲心趣向众生。因此不急于自己入涅槃，而为除众生苦而精进修行。
为此而说'将生欢喜'等，'获得身的殊胜'即是高贵种姓等的高位。'无慢心'是因了知世间，即成办一切众生如何成为法器。'获得智的殊胜'即是无诤是沙门法中最胜。
对他人所作或诤论或诤论相续应护心断除，不应发起，此是其义。依靠智慧而清净烦恼，遣除烦恼而护心离诸烦恼。

།དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཁ་ན་མ་ཐོབ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་ལས་ཉེས་དམིགས་མཐོང་ནས་སེམས་སྲུང་བར་བྱེད་ དེ།བཏང་སྙོམས་སུ་བྱེད་པས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡོན་ཏན་དང་ཕན་ཡོན་འདི་དག་རྣམ་པར་འཕེལ་བར་གྱུར་པས་མཐར་ཐུག་པ་ཐོབ་པ་ན། དང་པ་སྐྱེད་པ་རྣམས་དབང་དུ་བྱ་བའི་འདོད་པ་མེད་ཅིང་། དགེ་བ་མི་སྤྱོམས་པར་འགྱུར་ཞིང་། གཞན་ལས་ཤེས་ཀྱི་ཁེ་དང་། དེ་ཡོན་ཏན་སྐྱེ་བོ་མང་པོས་ཤེས་པར་འདོད་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་ཀྱིས་ཀྱང་འདོད་པར་མི་བྱེད་ན་དེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཕན་ཡོན་མང་པོ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན པ་ཐམས་ཅད་དང་།ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པའི་ཕྱིར་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཕན་ཡོན་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ཏེ། ཡེ་ཤེས་དེ་དག་བདག་པོར་གྱུར་པ་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱས་ནས་ཏེ། དེ་ལས་གཞན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་མེད་ པའི་ཕྱིར་རོ།།ཕན་ཡོན་འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་གྱི་ཚོགས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཕན་པ་མང་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་དུས་ཉིད་དང་། རྒྱུད་ཉིད་ལ་ཁྱད་པར་ བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།དེ་བས་ན་གང་ལ་ལ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དེ་ནི་དུས་ཐམས་ཅད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་དུ་གཏོགས་པའོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །ཡེ་ཤེས་དེ་མེད་པར་ནམ་ཡང་གང་དུ་ཡང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་ པའི་བྱང་ཆུབ་རྗེས་སུ་ཐོབ་པ་མེད་དོ་ཞེས་རྣམ་པར་གཞག་པས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་གྱི་གཙོ་བོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།།ད་ནི་ཡེ་ཤེས་དེ་ལ་ཡང་དག་པར་བརྟེན་པ་ཡེ་ཤེས་དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་འཕངས་པའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྒྲུབ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། དེ་ལྟར་སྤྲོས་ པ་མེད་པའི་ཚུལ་ལ་ཞུགས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།སྤྲོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྩ་བར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དང་། སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་དོ། །དེའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་སྤྲོས་པ་མེད་ པའི་ཚུལ་ཞེས་བྱའོ།།ཞུགས་པ་ནི་དེ་ལ་གནས་པ་དང་། དེ་ལ་བརྟེན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་ཕན་ཡོན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཕན་ཡོན་མང་པོ་དང་ལྡན་པའོ། །བདག་ཉིད་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་དོན་ལ་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་དག་རང་གི་རྒྱུད་ལ་ཐོབ་པ་ཉིད་ནི་རང་གི་དོན་ཏེ། རང་ལ་དགོས་པའི་དབང་གིས་བསྒྲུབས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ནི་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཆོས་དེ་དག་གི་ཡོངས་སུ་ སྨིན་པ་ནི་དེའི་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པའི་འཕེལ་བར་གྱུར་པའི་སྦྱོར་བ་དང་།དུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ཁྱད་པར་ཅན་ཐོབ་པར་གྱུར་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབས་པའི་སྒོ་ནས་དེ་ཡོངས་སུ་ སྨིན་པར་གྱུར་པས་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པར་འགྱུར་རོ།།ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེག་པ་གསུམ་པོ་དེ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུས་བསྡུས་པ་དག་ནི་ཐེག་པ་གསུམ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་དག་གི་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ནི་འཇུག་པ་དང་། ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ དང་།རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་གནས་སྐབས་སོ། །ཁ་ཅིག་ལ་ནུས་པ་ཇི་ལྟ་བ་དང་། སྟོབས་ཇི་ལྟ་བས་ཁམས་དང་། མོས་པའི་དབང་གིས་ཐེག་པ་གསུམ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་དང་ཞུགས་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་། ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་རྣམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་བྱེད་དོ་ ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།འདི་དག་ནི་དེ་དག་གི་ཡང་དག་པའི་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །རང་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་ཡང་དག་པའི་སྒྲུབ་པ་ནི་དེ་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གིས་བསྡུས་པའི་སྒྲུབ་པའི་སྦྱོར་བ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།

由于这种力量，见到一切不当行为的过患后而护持心，以平等心而不生烦恼，这是其义。当这些功德和利益增长到究竟时，对初发心者不欲摄受，不会炫耀善行，不从他人处求取利益，也不希望众人知晓其功德。既然连心中都不愿具有如此功德，更何况去实践呢？
将获得众多利益是指：由于远远超越一切世间人、声闻和独觉的境界，故将具足不共的功德利益。这些智慧将从成为主人后而生起，因为其他智慧中没有这些功德。
这些利益由于摄于菩提道资粮，故对诸菩萨多有利益。为显示此义而说'菩提分'等。为显示此智慧在时间和相续上的殊胜而说'是故若有'等。这表明此智慧属于一切时间和一切菩萨的相续。
若无此智慧，任何时候任何处都不能证得无上正等正觉，由此建立其为佛道之主要。
现在为显示依止此智慧、由此智慧力所引发的不共修行而说'如是入无戏论之理'等。戏论即是一切分别，因为是痛苦之根本且应当断除。与此相对的智慧称为无戏论之理。
入即是安住于此、依止于此之义。由具足如前所说的利益故称为具足众多利益。为使自身佛法圆满而正入，即是入于自利之义。
获得这些功德于自相续即是自利，并非为了自身利益而修行。其中佛法即是力、无畏等。圆满这些法即是其因特殊相续增长的修行，以及在不同时间获得殊胜转依。
因此通过趣入和实修波罗蜜多而圆满，即成为正入。为令三乘法圆满是指：以因果所摄的三乘称为三乘。其圆满即是趣入、成熟和解脱的阶段。
对某些人随其能力和力量，依据根基和意乐而令入于三乘，令已入者成熟，令成熟者解脱，这些即是他们的正修行。应知自身佛法圆满的正修行即是六波罗蜜多所摄的修行。

།དེ་ལ་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྦྱོར་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ སྨྲས་པ།ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་དང་ལུས་ལ་ཡང་སྲེད་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། ལོངས་སྤྱོད་དང་། ལུས་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་དག་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ།ལྷག་པར་མོས་པའི་སྟོབས་དང་། བསམ་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ལྷག་པར་མོས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་དུས་ན་སྟེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ས་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་བསམ་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཏེ། དེ་ལ་ ས་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་སྲེད་པ་མེད་པའོ།།མོས་པས་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་སྲེད་པ་མེད་པར་སློབ་པའོ། །རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་ཚོལ་བ་དང་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ངོ་བོས་སྟོང་པས་སྲེད་པ་མེད་པའོ། །དེ་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་སྦྱོར་བའི་སློབ་པའོ། །ཡང་ན་སེམས་ ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ལུས་དང་།ལོངས་སྤྱོད་གཏོང་ཞིང་སྲེད་པ་མེད་པར་སློབ་པར་བྱེད་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ལོངས་སྤྱོད་དང་ལུས་ཡོངས་སུ་གཏོང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱའོ། །ལུས་ཅན་བསོད་ནམས་ཞིང་འགྱུར་ཞིང་། །གཞན་ལ་གནོད་པ་མི་བྱེད་པར། །བརྩེ་བའི་བདག་ཉིད་ ཁྱོད་བསྟེན་པས།།གཟུང་འོས་ཚིག་ཏུ་འགྱུར་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བའི་ངེས་པས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་བླངས་པའི་དགོས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་གྱི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་སྡུད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདིར་ནི་སྡོམ་པ་བླངས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པའོ། །བསྡམས་པ་ཡང་ཡིན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྡོག་པའི་སྡོམ་པ་ཡང་དག་པར བླངས་པས་སོ།།དེའི་རྗེས་ལ་བསྲུང་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་བསྡམས་པའོ། །མ་འོངས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཐོབ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་དམིགས་པ་ནི་སློབ་པའོ། །ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དེ་དང་དེར་སྐྱེས་པར་བསམ་པའི་ཁྱད་ པར་གྱིས་ཐོབ་པ་དང་།རྟེན་གྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཐོབ་པའོ། །དེ་ལ་བསམ་པའི་ཁྱད་པར་ནི། རང་བཞིན་གྱིས་སྡིག་བ་ལ་མི་དགའ་བ་དང་། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ལ་ངོ་ཚ་བས་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་ཉིད་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་གཏོང་བ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དོ། ། དེ་དག་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རང་བཞིན་གྱིས་བཟང་ཞིང་དགེ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྟེན་གྱི་ཁྱད་པར་ནི། ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་རྟེན་གྱི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པས་སྡིག་པའི་ལས་ཀྱི་བྱ་བ་བྱེད་པར་མི་ནུས་པའི་ལུས་ཐོབ་པར་རིག་པར་བྱའོ། །བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས པ།ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་བཟོད་པ་ཡིན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། བཟོད་པ་ནི་བརྣགས་ནུས་པ་སྟེ། གནོད་པ་བརྣགས་ནུས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་གནོད་པ་ནི་ངན་པར་སྨྲས་པ་དང་། ངན་པར་བརྗོད་པ་ཚིག་གི་ལམ་ཡིད་མི་བདེ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་དོན་ཏོ། །ལོག་པར་ སྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།མི་འདོད་པའི་རེག་པ་ཉེ་བར་བསྒྲུབས་པས་ལུས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་དོན་ཏོ། །བཟོད་པ་ལ་ཡང་སློབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོར་རྟོག་པའི་སྟོབས་སམ། བསྒོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་བཟོད་པའི་སྟོབས་ཐོབ་པ་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའོ། །ཁྲོ་བ་ཆུང་བ་ནི་ སེམས་ལ་ཁྲོ་བ་ཉུང་བའོ།།གཞན་ལ་གནོད་པ་མི་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོས་པ་ཙམ་གྱིས་གནོད་པ་དང་། མི་སྙན་པའི་ངག་བརྗོད་པར་མི་བྱ་བ་ནི་གཞན་ལ་གནོད་པ་མི་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་བསམ་པ་དང་སྦྱོར་བ་ཉིད་ཀྱིས་བཟོད་པ་བསྟན་ནས་བརྩོན་པའམ་མཁས་པ་ཡིན་ནོ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་ཏུ་གུས་པར་བྱེད་པའི་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་གོམས་པར་བྱས་པའི་རིག་པའི་གནས་དེ་དག་ལ་སྐྱེས་ཤིང་སྐྱེས་པའི་ཐེ་ཚོམ་གཅད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མཁས་པ་ཡིན་ནོ།

关于布施波罗蜜多的修行而言，所说：关于'受用等'等文，'于受用及身无有贪著'是指远离执著，意为对受用和身体无有执著。对此等无有执著的菩萨有二种：一是增上胜解力，二是意乐力。其中以增上胜解力是在随信行位时，因为无有真实分别。入地菩萨是以意乐力，其中入地菩萨是无有贪著，随信行者是学习无贪著。另一种说法是以寻求和执取的本性空而无贪著，这是如理作意修行的学习。或者是对一切有情布施身体和受用而学习无贪著。因此说'为布施受用和身体'。
'众生成为福田，不害于他人，由依止慈悲本性的您，言语值得受持'，为显示受持清净戒律的必要性而说：'为利诸有情'等。菩萨戒有三种：律仪戒、摄善法戒、饶益有情戒。此处是就受持律仪戒而言。'已经守护'是指如实受持别解脱戒。其后的守护是极善守护。缘于未来法性所得戒律是学处。法性所得菩萨戒有二种：以发心殊胜而得和以所依殊胜而得。
其中发心殊胜是指：本性不喜作恶、以惭愧而行近、具有对众生的布施。为显示这些而说'因本性贤善'。所依殊胜是指：应知获得如前所说具足所依殊胜，不能造作恶业之身。
关于安忍波罗蜜多而言，所说：'于一切皆安忍'等，安忍是能忍，意为能忍受伤害。其中伤害是指恶语、诽谤等言语道路能生不悦意。'邪行'是指以不悦意的触受而生身体痛苦。'学习安忍'是指以观察力或修习力获得安忍力而精进修行。'少恚'是指内心瞋恚微少。'为不害他故'是指仅闻即不作伤害，不说不悦语，这就是为不害他。如是以意乐和加行显示安忍后，'精进或善巧'是指因常时恭敬修行，于所修习的明处生起并断除所生疑惑故为善巧。

།གོམས་པར་མ་བྱས་པའི་གནས་དེ་དག་ལ་ཡང་ངེས་པར་སྦྱོར་བས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་གཟུང་བ་ ལ་མཁས་པ་ཡིན་ཏེ།ནུས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བདག་ཉིད་ཀྱང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་རིག་པའི་གནས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་བརྩོན་པའམ་མཁས་པ་ཡིན་ནོ། །བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། སེམས་ནང་ ན་གནས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།དགེ་བའི་ལས་དེ་དང་དེའི་ཕྱོགས་ལ་སེམས་རྣམ་པར་གཡེང་བ་མེད་པར་སྦྱོར་བ་ནི་སེམས་ནང་ན་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དོན་ལ་ཡང་དག་པར་ངེས་པ་ནི་སེམས་ཤིན་ཏུ་མཉམ་པར་གཞག་པའོ། །དེ་ལྟར་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་ས་པའི་ བསམ་གཏན་གྱི་སྦྱོར་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་ནས།མཉམ་པར་བཞག་པའི་ས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། སེམས་གནས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བའོ། །བདག་ཉིད་ཀྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་པའི་རྩ་བར་གྱུར་པ་ནི་ཚད་མེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྡུས་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་ ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།ཚངས་པའི་གནས་བཞི་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བའོ། །མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའི་མཐུའི་སྒོ་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསམ་གཏན་བསྐྱེད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར། མངོན་པར་ཤེས་པ་རྣམ་པ་ལྔས་རྣམ་པར་ རྩེ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་སོ།།བསམ་གཏན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཕུང་པོ་ལ་མཁས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ན། ལུས་དང་སེམས་ངལ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། མཁས་པར་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པ་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྦྱོར་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། མཛངས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། སྐྱེ་བ་དེ་དང་དེ་དག་ཏུ་རིག་པའི་གནས་ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་པ་དང་། རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་སྐྱེ་བས་ཐོབ་པའི་ཤེས་རབ་ཐོབ་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་མཛངས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བའོ། ། སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་མཆོག་ཤེས་པའོ། །ཤེས་རབ་དེ་ཉིད་ལ་བསྒོམ་པ་རབ་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པར་གྱུར་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་མཆོག་ཤེས་པ་ལ་སློབ་པའོ། །དེ་ཁོ་ན་མཆོག་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་སློབ་པས་རིམ་གྱིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན ལས་འདའ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།བདག་ཉིད་ཐེག་པ་ཆེན་པོས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ནི་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ། འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་ཀྱི་བར་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་གྱི་བྱ་བ་བསྒྲུབ་པར་བྱེད་ པའི་ཕྱིར་རོ།།སེམས་ཅན་རྣམས་ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བདེན་པ་བཞི་ལ་རྣམ་པ་བཞིའི་སྒོ་ནས་བསམ་པ་དང་སྦྱོར་བ་དག་པ་དང་ལྡན་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཡང་དག་པའི་སྦྱོར་བ་བྱེད་པ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། མ་དང་། ཕ་དང་། དགེ་སྦྱོང་དང་། བྲམ་ཟེ་དང་། བླ་མ་དང་། ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་མཆོད་གནས་རྣམས་ལ་ནི་དུས་དང་དུས་སུ་སྦྱིན་པ་དང་། བསྟོད་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་གིས་ནི་བརྩེ་བ་དང་བཅས་པའི་གུས་པར་བྱ་བ་ལ་ནན་ཏན་བྱ་བར་བསྟན་པ་ཡིན ནོ།།སྡིག་པ་ཅན་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ལ་ཞུགས་པའི་སྐྱོན་དང་ལྡན་པ་དེ་དག་ལ་ཉིན་ཞག་གཅིག་ཙམ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཡང་བསལ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བསམ་པ་དང་། སྙིང་རྗེའི་སེམས་ཀྱིས་མ་འོངས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་འབྲས་བུ་བསལ་བར་འདོད་པའི་བརྩེ་བའི་སེམས་སམ་སྙིང་རྗེ་ ཉིད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་ནོ།།དེ་དག་གི་སྦྱོར་བ་རྫོགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། ཅི་ནུས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་བདག་ཉིད་ཀྱི་ནུས་པ་དང་མཐུན་པས་མི་དགེ་བའི་གནས་ནས་བསླངས་ནས་དགེ་བའི་གནས་ལ་རབ་ཏུ་བཀོད་ནས་སྐྱོན་བསལ་བ་ལ་འགོད་པར་བྱེད་དོ།

对于那些未曾熟习的境界，也要通过确实的修习来完全掌握，因此善于摄受，这是因为具有能力的缘故。自己也为了完全掌握一切智性的因，而精进或善巧于一切明处。
就般若波罗蜜多而言所说的'心住于内'等，于彼彼善业方面心无散乱地专注，称为'心住于内'。于义理真实决定是心极为等持。如是未等持地的禅定修习方面已经宣说后，就等持地而言所说的'心安住'等。
为显示自身所积累的福德资粮之根本是由四无量所摄，故说'清净四梵住'等。为了以具足神通力的方式成办有情利益而修习禅定，故说'以五神通游戏'等。
以禅定力修习蕴善巧等时，身心无有疲惫，为显示此义故说'于一切应善巧处精进所生'。
就般若波罗蜜多的修习而言所说的'聪慧'等，于彼彼生中趣入一切明处，以及具足随顺生所得的智慧，称为'聪慧'。因具足修习所生的智慧故知胜义。具足于彼智慧修习究竟者，即是学习胜义智。
为显示由学习彼胜义智，渐次以大乘般涅槃故说'自身以大乘般涅槃'。大乘涅槃即是无住涅槃，因为尽未来际成办有情利益事业。
为显示为令诸有情以三乘成熟，以四相门对四谛具足清净意乐与加行，故说'如是行正加行者'等。对于母亲、父亲、沙门、婆罗门、上师及具德应供处，于时时中行布施、赞叹等事。此显示应当精进于具慈悲的恭敬。
对于具有趣入苦因过患的诸罪者，即便一日一夜的痛苦也要除遣的意乐，以及以悲心欲除未来苦果的慈心或即是悲心的异名。
就彼等加行圆满而言所说的'随力'等，以自身能力相应，从不善处提拔安置于善处，令除过患。

།དེ་ལྟར་ སྐྱོན་དང་ལྡན་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ལ་བསམ་པ་དང་སྦྱོར་བས་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་མི་ཕན་པ་དང་མི་བདེ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་སེམས་ཅན་གནོད་པ་བྱེད་པ་རྣམས་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའི་བྱམས་ པའི་སེམས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་གནས་པར་འགྱུར་རོ།།སྦྱོར་བས་ཀྱང་ཕན་པ་དང་བདེ་བདེ་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཅི་ནུས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དེ་ལྟར་གནོད་པ་བྱེད་པ་དག་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །གནོད་པ་བྱས་པ་མེད་པ་བཞིན་ དུ་གནོད་པ་བྱས་པ་བྱེད་པ་དག་ལ་སྡང་བར་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།དེ་དག་གི་རང་གི་བསམ་པ་དང་སྦྱོར་བའི་ཉེས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་དག་གིས་ནི་སྔོན་གནོད་པ་བྱས་པའི་དོགས་པས་འདིས་གནོད་པ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་པ་དགལ་གནོད་པ་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་བས་རང་གི་བསམ་པ་ དང་།སྦྱོར་བའི་ཉེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་སྒྲུབ་པའི་སྦྱོར་བས་འགའ་ཞིག་གིས་ཇི་ལྟར་ཡང་བསམ་པ་དེ་གཏོང་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་སྦྱོར་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། སྤང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འདིར་ཡང་རྣམ་པ་ གཉིས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱའོ།།ཕན་འདོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྔོན་ཕན་པ་བྱེད་པ་དག་ལ་དེ་དག་ལ་བྱས་པ་ཤེས་པའི་སྒོ་ནས་ལན་དུ་ཕན་འདོགས་པས་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །བྱས་པ་ཤེས་པ་དེ་དགྲོལ་བའི་ཕྱིར་མཉམ་པའམ་ལྷག་པས་ཉེ་བར་གནས་པ་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགོས་པའི་གཙོ་བོའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨས་པ།བསམ་པ་ཡང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ཡིན་ལ། ནུས་པ་ཡང་ཡོད་ལ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཅི་ནུས་ཞེས་བྱ་ བ་ལ།མཐུ་མེད་ན་ཡང་བྱ་བ་དེ་དང་དེ་ལ་དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་བསམ་པ་དང་། སྦྱོར་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གང་གིས་འདི་ནི་བྱེད་མི་འདོད་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། ནུས་པ་མེད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་དང་། སྐྱོན་དང་ལྡན་པ་དང་། ཕན་ འདོགས་པ་དང་།གནོད་པ་བྱེད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བསམ་པ་དང་སྦྱོར་བས་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པ་བསྟན་ནས། ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་དངོས་པོ་དེ་དག་ཉིད་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱོགས་དང་། མེད་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དབུ་མའི་རྣམ་པར་བསྒྲུབ་པ་མ་གྲུབ་པ་རྣམས་རྣམ་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རིགས་པ་ གང་ཡིན་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། འཐད་པ་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པས་དེ་བསྒྲུབ་པར་འདོད་པ་སྟེ། འདིར་རིགས་པ་བཞིའི་ནང་ནས་འཐད་པ་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་ཡིན་པར་འདོད་པ་ནི་ཚད་མ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པ་སྔར་བསྟན་པ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་བརྗོད་དུ་མེད་པ་དེ་རྒྱུ་གང་གིས་ཡོངས་སུ་ གཅད་པར་ནུས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།རིགས་པས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བཏགས་བ་ཙམ་དུ་ཟད་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་ལ། དངོས་པོ་འདི་དག་ནི་ཡོངས་སུ་བཏགས་པ་ཉིད་དེ། ངོ་བོ་ཉིད་ཡོངས་སུ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ལ་བཏགས་པ་ཙམ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ ཕྱིར་སྨྲས་པ།ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན། དེ་ལས་མ་གཏོགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བཏགས་པར་བརྗོད་པ་དེ་ནི་དངོས་པོ་དེ་ལ་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། དེ་ལས་གཞན་ན་ཡང་མེད་དོ། །ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་བརྟགས་པ་ འབའ་ཞིག་པ་ཙམ་ཉིད་དོ།།དེ་ལྟར་བྱས་ནས་ཆོས་དེ་དག་ནི་བྱིས་པས་ཇི་ལྟར་བཏགས་པའི་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དུ་ན་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་རྣམ་པས་ནི་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་དེ་ལྟར་ན་མཐའ་གཉིས་སྤངས་པའི་དབུ་མའི་ལམ་ནི་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་བསྟན་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ།

为了教导对具有过失的补特伽罗以发心和加行来如实修行，菩萨对于那些加害于他、造作无益和不安乐的有情，为了成办利益和安乐，以面向他们的慈心而安住。以加行也为了成办利益和安乐而修行，为了显示这个道理，所以说'尽己所能'等。
对于这些加害者以两种方式来如实修行。为了显示对于那些无害却加害于他的人不应生嗔恨而说：'由于他们自己的发心和加行过失'，这是说，他们由于担心以前曾受到伤害，认为'此人会加害于我'，而实际上并不会加害，所以是他们自己发心和加行的过失。
为了使人了知这一点，以利益安乐的加行，使某些人能够舍弃这种想法，如是修行。为了显示这个道理而说：'为了断除'等。此处一切行为也是以两种方式如实修行。
'报恩'是说，对于以前行善者，通过知恩的方式以报恩而安住。为了报答知恩，以等同或更多的方式亲近。关于报恩的一切行为，从主要目的来说：'圆满发心'是指无有过失，有能力且能圆满成办。
因此说'尽己所能'等。即使没有能力，也要对于种种事业显示相应的发心和加行，使人知道'这不是不愿意做，而是确实没有能力'。
如是首先显示了对于具德者、具过者、行善者、作害者等有情以发心和加行来如实修行后，对于所说的这些事物存在方面和不存在方面的中道修行尚未成立者，为了成立而说何为正理？
答曰：以正理成立而欲成立此义，此处在四种正理中，所许为正理成立的正理即是前说三量所摄。'一切法不可言说，以何因能遍断'之义。
为了以正理显示，'当知唯是假立'，这些事物仅是遍计，为了显明自性而假立而已。
因此说：'非是自性，亦非离彼'，所说假立于彼事物上既非以彼为自性，亦非离彼而有，唯是非真实的遍计而已。
如是诸法非如凡夫所计度的那样存在。另一方面，以圆成实相而是存在的。为了显示这个道理而说：'非一切处皆无'等。如是显示远离二边的中道之义。

།ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་རྣམ་པས་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན། མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ན་རྣམ་པ་ཇི་ལྟ་བུས་ཡོད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་ཡོད་ ཅེ་ན།ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་པ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་ལ་མཚན་མར་བཟུང་ནས་སྒྲོ་བཏགས་པ་དང་། ལོག་པར་གཟུང་བ་དང་། སྤངས་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་སྒྲོ་བཏགས་པའོ། །དེ་ཉིད་ནི་ལེགས་པར་མ་ཟིན་པ་སྟེ། ཡོངས་སུ་བརྟགས་ པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གཟུང་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་གྲངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ལེགས་པར་མ་ཟིན་པ་ཞེས་སྨོས་པ་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པ་གསལ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་པར་བརྗོད་པའི་གནས་སུ་གྱུར་ པའི་ཕྱིར་དང་།བཏགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡོད་པར་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་དོ་ཞེས་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ནི་སྐུར་པ་འདེབས་པའོ། །དེ་ཉིད་ནི་ལེགས་པར་མ་ཟིན་པ་སྟེ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་མཐའ་གཉིས་དང་ བྲལ་བའི་རྣམ་པ་ནི་ཡོད་དོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟ་བུའི་ཡོད་པ་དེ་གང་གིས་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན་དེ་ནི་ངེས་པར་ཤེས་བྱས་བསྡུས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཤེས་པས་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འཇིག་ རྟེན་ཐམས་ཅད་ལས་རབ་ཏུ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་གྱུར་པའི་ཡེ་ཤེས་དེས་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་བྱེད་ཀྱི་གཞན་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།གང་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཡོད་པ་དེ་དག་དེ་ལས་སོམ་ཉི་མེད་ཅིང་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་མེད་དེ། དེས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ དེ་ནི་འཕགས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཕྱོགས་ལ་སྐྱོན་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་ཆོས་གང་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་གྱི་དབང་གི་རྫས་ ཡོད་པ་ཉིད་དུ་བཟུང་ནས་སྨྲས་པ་ནི།ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཡོངས་སུ་དག་པའི་གནས་སྐབས་དོན་དམ་པ་ཉིད་ཡོད་པ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པར་ཉེ་བར་བཟུང་ནས་སྨྲས་པ་ནི་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཡང་ན་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཞེས་བསྟན་ཏེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དངོས་པོ་ལྔའི་ནང་ནས་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དངོས་པོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །མངོན་པར་བརྗོད་པའི་གནས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་དེ་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་ཉིད་མིང་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ ཞེས་བརྗོད་དོ།།དེའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བརྗོད་པའི་བདག་ཉིད་དེ་དེས་ངེས་པར་བརྟགས་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མངོན་པར་བརྗོད་པའི་ཚིག་གི་རང་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་ལྟོས་ནས་ནི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཞེས་བྱའོ། །དངོས་པོའི་ ངོ་བོ་ལ་ལྟོས་ནས་ནི་མང་པོར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱའོ།།དེ་ལྟར་ཆོས་གཅིག་པུ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་མའི་བདག་ཉིད་འཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ནི་སྣ་ཚོགས་པར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་ཡུལ་དང་དུས་ཀྱི་དབྱེ་བ་མང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་གཅིག་ཉིད་ལ་དུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱི་དབང་གིས་བརྗོད་པ་སྣ་ཚོགས་མང་ པོ་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ།སྐྱེ་བོ་དེ་དང་དེ་དག་ལ་ངེས་པའི་ཚིག་མང་པོའི་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་དགེ་བའི་དབང་གིས་འཇུག་པའོ། །གལ་ཏེ་གཞན་དག་ན་རེ་མང་པོ་དག་གིས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན་ཡང་རྗོད་པར་བྱེད་པ་གཅིག་གིས་དེའི་ངོ་བོ་ངེས་པར་གཟུང་བ་དང་། གཞན་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

如果说既不是以所说的方式存在，也不是不存在，那么是以什么样的方式存在呢？为了说明这一点。如何存在呢？所说的是：不是以自相而存在的自性，执著为相而增益、颠倒执取和断除，这是对不存在的增益。这就是没有善加把握，因为是遍计的自性。遍计的自性也是以颠倒执取等异名来说明的。说'没有善加把握'是为了明显显示执著。
因为是言说的所依，因为是假立的因由，对于一切实有事物都说'完全不存在'的变异就是诽谤。这就是没有善加把握，如前所说。如此，就说明了远离增益和诽谤二边的方式是存在的。
如果问这样的存在是由什么来决定的，因为它是所知所摄，所以由智慧来决定，为了说明这一点。关于'无分别'，是由超胜一切世间的智慧来决定，而不是由其他来决定。对于具有这样智慧的人们来说，对此无有怀疑也无有迷惑，因为是现前证得的。如是说明这是圣者的境界。
为了说明执著事物一边有三种过失，所以说'若某些法'等。执取缘起自性为他力实有性而说的是'法'。执取其清净状态胜义性存在圆成实而说的是'事物'。或者说圆成实性是法，因为执持自相。在五事中，凡是因相的即说为事物。因为是言说的所依。或者说为了说明它实有性故说为法。因为依于名和分别故说为事物。
'若成为彼之体性'是指言说的体性，因为是由彼决定的体性，意思是言说词的自性。就法的体性而言称为种种，就事物的体性而言称为众多。
如此，一法的体性获得多种体性，因为说为种种，因为地域和时间的差别众多。对于同一事物，依时间差别而有种种众多言说，对于彼彼众生，依确定词的众多异名而运行。如果有人说：虽然是由众多来表述，但由一个能诠来确定其体性，而不是由其他。

། དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། འདོགས་པའི་ཚིག་ལྷག་མ་གཞན་དག་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། འདི་ལྟར་བཏགས་པའི་བརྗོད་པ་གཅིག་གིས་དངོས་པོ་མངོན་པར་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་ངེས་པ་ནི་ཅི་ཡང་མི་དམིགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཡང་རུང་བ་ཅིག་གིས་དངོས་པོ་རྗོད པར་བྱེད་པ་ན་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་གྱི་གཞན་དག་གིས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་ངེས་པ་ནི་ཅི་ཡང་མེད་པ་སྟེ།རྒྱུའི་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། དེའི་རང་བཞིན་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་བྱས་ན་དུ་མའི་བདག་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་བསལ་བར་དཀའ་བ་ཉིད་ཡིན་ ནོ།།ཡང་གཞན་དག་དང་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གཅིག་དང་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་སྨྲས་པ། དེ་བས་ན་བཏགས་པའི་ཚིག་ཐམས་ཅད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དེ་ལྟ་ན་ནི་རེ་ཞིག་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འགྱུར་རོ། །བརྗོད་པ་མང་ པོའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པས་དེ་ཡང་དུ་མར་འགྱུར་ཏེ།བརྗོད་པ་ཐམས་ཅད་དེའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་གཅིག་ཀྱང་དེའི་རང་བཞིན་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། གཅིག་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཉེས་པ་མང་ པོ་གཞན་ཡང་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དངོས་པོ་སྔར་བྱུང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་སྔོན་དུ་བྱུང་བར་གྱུར་ཏེ་ཆོས་རྣམས་རྟག་ཏུ་རྣམ་པར་གནས་པའི་ཕྱི་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་བྱུང་ཞིང་། དེ་དག་ལ་ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་འདུན་པས་ཐ་སྙད་དུ་བཏགས་པས་ཉེ་བར་རྗོད་ པར་བྱེད་དོ།།དེ་ལྟར་སྔོན་དུ་དངོས་པོ་བྱུང་ལ་ཕྱི་ནས་ནི་ཚིག་གིས་ཉེ་བར་འདོགས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་བྱས་ན་འདོགས་པ་མ་བྱས་པའི་སྔ་རོལ་ན་སྟེ། འདོགས་པའི་ཚིག་གིས་ཉེ་བར་མ་བཏགས་པའི་ཚེ་དངོས་པོ་དེས་དེའི་ངོ་བོ་མི་ཐོབ་སྟེ། དེའི་ཚེ་འདོགས་པའི་ཚིག་གིས་ཉེ་བར་བཏགས་པ་མེད་པའི་ ཕྱིར་བཏགས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་རྣམས།དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་ཆོས་འཇུག་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་དེ་ནི་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱས་ནས། སྔར་དངོས་པོ་མེད་པར་གྱུར་ན་ནི། ཉེ་བར་བཏགས་པ་ཡང་མེད་པར་ འགྱུར་བས་དེའི་ཕྱིར་དེའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པས་ཉེ་བར་འདོགས་པའི་ཚིག་མེད་པའི་ཕྱིར།ཆོས་ཐམས་ཅད་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ་ཞེས་རྣམ་པར་གཞག་པ་རིགས་སོ། །དེ་ལྟར་སྔར་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་ཉེས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བུའི་སྐྱོན་སྤངས་པའི་ཕྱིར་སྔོན་ནས་ དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་ན།དེའི་ཕྱོགས་ལ་སྐྱོན་གཞན་ཡོད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་འདོགས་པའི་ཚིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། སྔར་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ལ། ཕྱིས་ཉེ་བར་འདོགས་པའི་ཚིག་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་མེད་ཀྱང་འབྱུང་བའི་སྐྱོན་དུ་ཐལ་ བར་འགྱུར་རོ།།མེད་ཀྱང་འབྱུང་བར་འགྱུར་ན་ནི་བརྗོད་བྱ་དང་། བརྗོད་པའི་འབྲེལ་པ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་མེད་ན་ཉེ་བར་འདོགས་པའི་ཚིག་གིས་འདོགས་པ་མེད་ཀྱང་དངོས་པོ་དེའི་བློ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ན་དེ་ལྟར་སྐྱེ་བ་ནི་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་སྔར་ནས་གཟུགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་པར་རིགས་པ་ མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ན་སྐྱོན་གསུམ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བར་དུ་ཡང་ཉེ་བར་བཏགས་པའི་ཚིག་གིས་བསྡུས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཉེས་པ་ཡང་གསལ་པོར་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར།གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་འདི་གཉིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཆོས་འཕུལ་བ་འདི་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ། །ཆོས་འདུལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ ཤེས་འཐོབ་པར་བྱེད་པས་ཆོས་སོ།།སྤངས་པ་འཐོབ་པར་བྱེད་པས་འདུལ་བའོ།

因此说道，'其余系属词语并非如此'等，如是，以一个假立的表述来显明表达事物的确定性是完全不可得的，即任何一个表达事物时，成为其本性，而非其他，这样的确定性是完全没有的。因为没有因的差别，所以一切也都获得其体性和自性。如此则难以避免多体性的过失。
若说与其他不同，也不与一相同，因为因上没有差别。因此说道，'所以一切假立词语'等，如此则首先成为两种分别。因为是多种表述的本性，所以也成为多，因为一切表述都是其本性。或者一个也不成为其自性，因为没有一性本体的确定性。
另外'若是'等是为了显示其他诸多过失。'对先前生起的事物'是指从无始以来世间先前已生起，诸法恒常安住之后，有情世间生起，对他们随欲安立名言而表达。
如此先有事物生起，后以词语安立。如此则在未作安立之前，即在未被安立词语标记时，该事物不得其体性。因为当时没有安立词语的标记，所以已证成具有假立本性的诸事物体性是无实的。
除事物体性之外无有法的运行，所以这是不可取的。若先前成为无实，则安立也将不存在，因此由于是其本性，因为没有能安立的词语，应当建立一切法是不可言说的本性。如此则有先前成为无实的过失之过。
为了断除如此过失而说'从先前即是如此本性'，为显示此立场有其他过失而说道，'若安立词语'等。若说先前是色相，后来是安立词语，如此则有无中生有的过失。
若是无中生有，则能诠所诠的关系将会破坏。若无此关系，则即使没有安立词语的标记，也将生起该事物的认知，但实际上并不如此生起。因此先前为色的本性是不合理的。
如此则具有三种过失，所以应当了知一切法是不可言说的本性。同样，从受等乃至涅槃也应当了知是由安立词语所摄。
第二、为了明显显示执著无实一边的过失，'此等色等诸法'等，'此法教'是指如来。'法律'是指于此获得真实智慧故为法，获得断除故为律。

།དེ་ལྟར་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསྟན་པའི་སྒྲུབ་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་དང་། སྤངས་པ་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་དང་། ལམ་དང་འབྲས་བུས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བར་གསལ་པོར་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །རབ་ཏུ་ཉམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་ དུ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བར་བསྟན་པར་འགྱུར་ཏེ།སྐྱོན་དང་བཅས་པར་གྱུར་ཅིང་བསྟན་པ་ལ་ཞུགས་པས་ཕན་ཡོན་ཅི་ཡང་མ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་སྒྲོ་བཏགས་ནས་ཕུང་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །བསྟན་པ་འདི་ལ་སྐྱོན་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྐྱོན་དང་། ལྟ་བའི་སྐྱོན་ནོ། །དེ་ལ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པའི་ལྟ་བའི་སྐྱོན་དང་ལྡན་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དེ་ནི་འདོགས་པའི་ཚིག་གིས་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཕྱིར་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ལྟ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་སྒྲོ་བཏགས་ནས་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་ལྟ་བ་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཆུད་གསོན་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ ལ།དེ་ལྟར་ན་སྒྲོ་འདོགས་པའི་ལྟ་བ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཕྱིར་དང་། སྐུར་པ་འདེབས་པའི་ལྟ་བ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཕྱིར། རིམ་པ་བཞིན་དུ་གཉིས་ཀ་ཡང་ཉམས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །དོན་དམ་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངག་གི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་དང་།སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཐོག་མ་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་སྒྲོ་འདོགས་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་གཅིག་ཉིད་དུ་མའི་བདག་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་གསུམ་ བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དཔྱད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་བཞི་ནི་རྣམ་གྲངས་སུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། གསང་བར་བྱ་བ་ཅི་ཡང་མེད། །ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྐྱོན་གང་དག་གིས་བསྟན་པ་འདི་ལས་ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་འདི་དག་གོ་ཞེས་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ་སྨྲས་ཟིན་ཏོ། །ཡོད་པའི་དངོས་པོ་ལ་ སྐུར་བ་འདེབས་པ་མེད་པ་རྣམས་སྐྱོན་གང་གིས་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་དེ་བསྟན་པར་འདོད་ནས་སྨྲས་པ།དེ་ལྟར་བཤད་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཙམ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཐམས་ཅད་མེད་པར་སྨྲ་བ་གསལ་པོར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། ཉེ་བར་ བཏགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ལ་སྐུར་པ་བཏབ་པར་འགྱུར་ལ།དེ་ལ་སྐུར་པ་བཏབ་པ་དེས་ན་བཏགས་པ་མེད་པས་འཇིག་རྟེན་དང་འགལ་བ་ཡིན་ལ། རྒྱུ་མཚན་ལ་སྐུར་པ་བཏབ་པས་བསྟན་པ་དང་འགལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་རྒྱུ་མཚན་དང་། བཏགས་པ་ལ་སྐུར་པ་བཏབ་པའི་སྒོ་ནས་འཇིག་རྟེན་པ་དང་། བསྟན་པ་ཉམས་པར་བྱས་པས་ཐམས་ཅད་ཉམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། འཇིག་རྟེན་ལས་ཀྱང་རུང་། བསྟན་བཅོས་ལས་ཀྱང་རུང་། རྒྱུ་མཚན་དང་བཅས་པ་དང་། རྟེན་དང་བཅས་པར་བཏགས་པ་མཐོང་ཞིང་གྲགས་པའོ། ། དེ་ལ་ལུང་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཕུང་པོ་རྣམས་ཡོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དེ་བཞིན་ཕུང་པོ་ཉེར་བརྟེན་ནས། །སེམས་ཅན་ཞེས་བྱའི་ཐ་སྙད་བརྗོད། །ཅེས་བྱ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ལྟར་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་གདགས་པ་ཡང་རྒྱུ་མཚན་གྱི་དངོས་པོ་ཡོད་ན་རིགས་པར་འགྱུར་གྱི། མེད་ན་ནི་མི་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་བཏགས་པའི་དངོས་པོ་དང་རྒྱུ་མཚན་ལ་སྐུར་པ་བཏབ་པས་རྟེན་མེད་པའི་ཕྱིར་བཏགས་པ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །རྒྱུ་མཚན་དང་ བཏགས་པ་ལ་སྐུར་པ་བཏབ་པས་ཐམས་ཅད་མེད་པར་ལྟ་བ་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།།ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པར་ཡང་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གསལ་བར་སྟོན་པའི་མདོ་སྡེ་ནས་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་ལས་བཟློག་པ་ལ་ཞེན་པས། སྒྲོ་འདོགས་པའི་ལྟ་བ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ཅིང་འཇུག་པ་དེ་ནི་རབ་ཏུ་གྲགས་ པའི་ཕྱིར་མ་བསྟན་ཏོ།

如是如来教法的修持，以智慧和断除分别，以道和果分别而明显宣说。所谓'极为退失'，是指成为外道，由于具过失而入于教法却未得任何利益之故。因此，说是对不存在之事增益而造成毁坏。此教法中过失有二种：戒律过失和见解过失。其中为显示具有有过之见解过失而说'凡是'等。为显示由于以增益语执著自性故具增益见而说'于不存在增益而执著'。具足诽谤见者是由于执著无实故，为显示此义而说'凡是毁坏者'等。如是由于执著增益见和执著诽谤见故，依次说明二者皆是退失。
为显示胜义因故，'以不可言说自性'是指由于超越一切言语境界故，由于远离一切戏论故称为胜义谛。'最初'是指于不存在增益一边也显示一性多性等三过失。'观察'等四语应知是异名，即是'无有任何秘密'之义。应当配合'以何等过失而从此教法退失之过失'，已说完毕。
欲说无诽谤有事者以何过失而退失，故说'如是当说'等。诽谤色等诸法之事者，明显宣说一切皆无，诽谤假立因相故。由于诽谤彼故，无假立则违背世间；由于诽谤因相故则违背教法。如是由于从诽谤因相和假立门中，造作世间和教法退失故，是造作一切退失，为显示此义而说'譬如'等。无论从世间还是从论典，皆见闻有因相和所依而假立。
为显示教证故，'若诸蕴存在'等，是随顺'如是依蕴假立，说名为有情'偈颂而说。'于无事'是为显示究竟涅槃。如是色等假立若有因相事则应理，若无则不应理。因此由于诽谤假立事和因相故，无所依故假立亦成无。由于诽谤因相和假立故，即得一切皆无见。声闻乘中由于执著违背法相明显宣说经典所说故，执著增益见而趣入，由于极为著名故未说。

།སྐུར་པ་འདེབས་པའི་ལྟ་བ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པས་མདོའི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་དོན་དུ་བཏགས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། དེ་བས་གང་ཟག་ཁ་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཁ་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དབུ་མ་པར་སྨྲ་བའོ། །ཤེས་པར་དཀའ་བ་ནི་དྲང་བའི་དོན་གྱིས་ རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ཉིད་དོ། །ཟབ་མོ་ནི་ཆོས་བདག་མེད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཞུགས་པ་ཉིད་དོ། །བྱིས་པས་ཡོངས་སུ་བཏགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དབེན་པའི་དོན་ གསལ་བར་བྱེད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པའོ།།དགོངས་པ་ཅན་གྱི་དོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དགོངས་པའི་དོན་བསྟན་པ་དག་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པ། མ་འགགས་པ། གཟོད་མ་ནས་ཞི་བ། རང་བཞིན་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ བསྟན་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།།དེ་དག་གིས་ནི་མདོའི་དོན་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མ་ཤེས་པས་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའི་དོན་དུ་བཟུང་ནས་མངོན་པར་ཞེན་ཅིང་རྟོག་གེ་ངན་པའི་ལམ་ནས་ཞུགས་པས་འདི་ལྟར་ལྟ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི་བཏགས་པ་ཙམ་ མོ།།དེ་མཐོང་བ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མཐར་ཐུག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསལ་བར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །སྨོས་པའི་འོས་མ་ཡིན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པ་དང་པོ་ངོ་། །འགྲོགས་པར་མི་བྱ་བ་ནི་བཏགས་པ་ལ་སྐུར་བ་འདེབས་པ་དང་པོ། །ཡང་ན་གཉིས་ཀ་ལ་སྐུར་པ་ འདེབས་པ་སྟེ།དེ་དང་གཏམ་ཙམ་ཡང་སྐབས་དབྱེ་བར་མི་བྱ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེའི་ལྟ་བ་ངན་པའི་དྲིས་གོས་ན་མི་རུང་ངོ་ཞེས་རིང་དུ་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྨོས་པའི་འོས་མ་ཡིན་པའོ། །རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་བདག་ཉིད་ཕུང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་སྨོས་པའི་འོས་མ་ཡིན་པའོ། །འཇིག་ རྟེན་ཕུང་བར་བྱེད་པས་འགྲོགས་པར་མི་བྱའོ།།དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། བདག་ཉིད་ཀྱང་ཕུང་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། འཇིག་རྟེན་ནི་འདིར་དེའི་ལྟ་བ་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས་སོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། འཇིག་རྟེན་གང་དེའི་ལྟ་བ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། སྐུར་པ་འདེབས་པ་ འདི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཆེན་པོ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མདོའི་ལུང་གིས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།འདི་ལས་དགོངས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཡང་གང་ཟག་ཏུ་ལྟ་བ་དེ་ནི་སེམས་ཅན་མེད་པ་ལ་ཀུན་དུ་བཏགས་ནས་སྒྲོ་འདོགས་པར་བྱེད་པའོ། །གང་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཡང་སྤོང་བར་ བྱེད་པས་ལོག་པར་གཟུང་བའི་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བའོ།།གང་ཟག་ཏུ་ལྟ་བ་ནི་མཐོ་རིས་ཀྱི་བར་དུ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་རྨོངས་པའི་ཕྱིར་དང་། དགེ་བ་བསྐྱེད་པ་ལ་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་འདི་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་ པའི་ཕྱིར་མཐོ་རིས་ཀྱི་བར་དུ་གཅོད་པ་ཡིན་ནོ།།གང་ཟག་ཏུ་ལྟ་བ་ནི་ཐར་པ་འདོད་པ་རྣམས་ཐར་པ་ལ་ཞུགས་པ་ལ་སླུ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་འདི་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ལམ་ཉེ་བར་སྟོན་པས་སླུ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ཟག་ཏུ་ལྟ་བ་ཅན་གྱི་གང་ཟག་ནི་སེམས་ཅན་གཞན་ཆོས་འདོད་པ་ རྣམས་ཆོས་ལ་འཇོག་པར་བྱེད་དོ།།ཡང་འདི་ནི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་མེད་པར་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ཟག་ཏུ་ལྟ་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། བསླབ་པ་ལ་གུས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་འདི་ནི་བཏགས་པ་ཙམ་བརྟགས་པའི་ཕྱིར་བསླབ་པ་ལ་གུས་པར་མི་ འགྱུར་ཞིང་ལྷོད་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་ལྟ་བ་འདི་དག་མཆོག་དང་། མཆོག་མ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པས་ཆོས་འདུལ་བ་འདི་ལས་རབ་ཏུ་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །སྦྱོར་བ་མ་ཡིན་པར་གཟུང་བ་ནི་ལོག་པར་ཟིན་པ་སྟེ། ཤིན་ཏུ་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ནི་ དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི།དོན་དམ་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་ལ་ལ་གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྟགས་པས་སོ། །དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དངོས་པོ་དེ་དང་བྲལ་བའི་ངོ་བོ་དེ་ཡང་མི་འདོད་པའོ།

为了说明由于执著诽谤见而将经义解释为不如实的意义，故说：'因此某些人'等。'某些人'是指自称中观派者。'难以了知'是因为以了义分别的缘故。'与大乘相应'是指为菩萨藏所摄。'甚深'是就法无我而言。'空性相应'是指明显阐释愚者所遍计一切法的诸法自性空的意义。
为了说明密意义，故说'密意义'等。应知是以'一切法无生、无灭、本来寂静、自性涅槃、如幻'等来说明。
他们由于不如实了知经义，执著字面意义，通过恶劣推理而产生这样的见解：'真实性仅是假立的。见到这个就成为大乘的究竟'，这样明确表示。'不应与之交谈'是指第一种诽谤真实性者。'不应结交'是指第一种诽谤假立者。或者是指诽谤两者的人。意思是连谈话的机会都不应给予。
由于其恶见的污染不应接触，故说'不应与之交谈'。另外，也因为会毁坏自己，所以不应与之交谈。因为会毁坏世间，所以不应结交。
因此说：'自身也会毁坏'等。这里的'世间'是指随顺其见解的人们，为了说明这点，故说'世间随其见'等。为了以经教说明这种诽谤是具有大过失的，故说'基于此'等。
又，执著人我见者是对无众生而遍计增益。'又若'是指通过否定实有而持有邪执的空见。人我见不会障碍生天，因为对自相续愚痴，且随顺生起善业。而这种见解由于诽谤因果自相，所以会障碍生天。
人我见不会欺骗求解脱者趣入解脱。而这种见解因为示现颠倒道路而欺骗他人。持人我见的补特伽罗会引导其他求法众生趣入正法。而这种见解则执著一切事物皆无。
人我见不会失坏戒律，因为恭敬学处。而这种见解因为观察仅是假立，所以不会恭敬学处而变得放逸。
如是应知这些见解有殊胜与不殊胜之分。以这样的方式会从此教法中退失。
非正确的执取是指错误的理解，由于是极端的无实性，所以那是无实性空，而非胜义空。为了说明这点，'若以某某'是指通过观察。'彼亦'是指空性，不承认离彼事物的体性。

།དེ་ལྟ་བུའི་ ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་མེད་པ་ཉིད་དེ་ཐམས་ཅད་དུ་དངོས་པོ་མེད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།།གང་གིས་སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །བཏགས་པར་སྨྲ་བ་ལ་སྐུར་པ་བཏབ་པས་དེ་མེད་པའོ། །གང་སྟོང་པ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཏགས་པ་ལ་བརྟེན་པའོ། ། བཏགས་པའི་དངོས་པོའི་རྒྱུ་མཚན་ལ་སྐུར་པ་བཏབ་པས་དེ་ལ་ཡང་སྐུར་པ་བཏབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་དེ་དག་གཉིས་ཀའི་རང་བཞིན་མེད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་ག་ལ་ཡོད། གང་གིས་སྟོང་པ་དང་། གང་སྟོང་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ལས འདོན་པ་དེ་ནི།གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱོགས་དང་པོས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྨྲས་པ། བཏགས་པ་ཙམ་གང་ཡིན་པ་ནི་སྟོང་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། དེས་དེ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ དུ་འགྱུར་དུ་ནི་མི་རུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ།དེ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ཉིད་སྟོང་ཞེས་བརྗོད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི། བྲལ་བ་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཡིན་ཏེ། བཏགས་པ་ཙམ་ཡང་མེད་པ་དེ་དང་བྲལ་བའི་སྟོང་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་དེ་ཡང་མེད་པའི་སྟོང་ པ་ཉིད་སྨྲས་པ་ནི་ལོག་པར་གཟུང་བ་ཡིན་ནོ།།གང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཏེ། གང་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་བདག་ཉིད་དོ། །ཡང་ན་གང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་ པར་གནས་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་བྱིས་པས་ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་དངོས་པོར་མེད་པའོ།།དེའི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་དེས་སྟོང་ངོ་ཞེས་སྨྲ་བར་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་སྐྱོན་དང་བཅས་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་དེ་ཉིད་ཙམ་མཐོང་བ་ནི་དོན་དམ་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་ བར་རིག་པར་བྱའོ།།དེ་ཉིད་དབྱེ་བའི་ཕྱིར། འདི་ལ་ལྷག་མ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་སྟོང་པ་དེ་ཡང་དག་པར་མཐོང་བ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་དེ་ལ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་དོ་ ཞེས་བྱ་བའི་སྟོང་པ་ཉིད་དོ།།དེ་ལ་ཤིན་ཏུ་ཆགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་ཙམ་ཡོད་དེ། དེའི་མངོན་པར་བརྗོད་པའི་གནས་སུ་གྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པ་འདོགས་པའི་ཚིག་ཙམ་པོ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ།འདི་སྐད་བསྟན་པར་འགྱུར་ཏེ། བཏགས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པའི་དངོས་པོ་ཙམ་ནི་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་། ཀུན་དུ་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ངོ་བོས་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་སྨྲས་པ། ཡང་དག་མ་ཡིན་ཀུན་ རྟོག་ཡོད།།དེ་ལ་གཉིས་པོ་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བས། དེ་ལྟར་དངོས་པོ་ཙམ་དང་འདོགས་པ་ཙམ་དུ་དངོས་པོ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ཤེས་པ་ནི་ཀུན་དུ་བཏགས་པའོ། །དངོས་པོ་ཙམ་ཡོད་པ་ལ་སྐུར་པ་མི་འདེབས་པ་དེའི་རྣམ་ གྲངས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ལྷག་པར་ཡང་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་རིགས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ་ཞེས་བསྒྲུབས་ནས། ལུང་གིས་ཀྱང་བསྒྲུབ་པར་འདོད་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དོན་གྱིས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མིང་ནི་གང་དང་གང་གིས་སུ། །ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།གང་དང་གང་གིས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་བརྗོད་པ་གང་དང་གང་གིས་སོ། །ཆོས་རྣམས་གང་དང་གང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །གང་བརྗོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའོ། །དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའོ།

如是一切空性即是无性，一切处成为无实空性。所谓'由何空'是由遍计所执自性。由于诽谤所说的遍计，故彼不存在。所谓'何者空'是依于遍计。由于诽谤遍计事物的因缘，故对彼亦成诽谤。如是彼等二者皆无自性，空性又岂能存在？所谓'由何空'及'何者成空'等一切皆不合理。有些人读作'于何处'，是指色等事物之义。此不合理，因为以'于何'之第一分已说明故。如是亦说：'唯是遍计者即说为空'。为此说：'彼不应以彼成为空性'，即不能说彼以彼自身为空。'空'之义即是'离'之义，即说唯遍计亦无，离彼之空性。因此，说彼亦无之空性是错误执著。
'于何'即是'由何'，即'何无'是指遍计自性。或者'于何'是指色等诸事物。如是，色等安住之诸事物为愚者所遍计之事物是不存在的。因此，能说色等诸事物由彼而空。如是应知，见有过失之诸事物之真实性即是见胜义空性。
为分别彼性故，'于此余者何'等。'如实'即是如实见彼空性，即无颠倒。于色等事物彼处无所取能取分别，即是空性。由于于彼无极著故，即由于彼分别不存在故。如是虽有非真实唯分别，因为成为彼言说之处故。为此说：'色'等唯是假立言词等，此当显示：由遍计自性空之唯事物，非以彼自性而有故。如是亦以遍计性而趣入。故说：'有非真实遍计，彼中二者皆非有。'如是即如实通达唯事物及唯假立。如是，于无所有增益之知即是遍计。不诽谤唯事物之存在，为说彼之异名故'亦不增益'等。
如是首先以理证成一切法不可言说自性已，欲以圣教亦成立故，为显偈颂义故，'以何等名'等。'以何等'即是以何等言说。'何等诸法'即是依他起自性。'所说'即是遍计。'彼'即是遍计自性。'于彼'即是于依他起自性中不存在。

།དེའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ལས་སྨྲས་པ། བརྗོད་པ་ལས་ནི་གཞན་གྱུར་པའི། །བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་སྒྲོ་འདོགས་པའི་མཐའ་ཡོངས་སུ་བསལ་བ་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་གཉིས་གསལ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་ཆོས་རྣམས་ཉིད་དོ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་རྟག་ཏུ་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ལ་མངོན་པར་བརྗོད་པ་དང་།ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདིས་ནི་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་མཐའ་ཡོངས་སུ་བསལ་བ་དང་། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གསལ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་དག་ནི་ཚིགས་ སུ་བཅད་པའི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏེ།གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་མིང་ཅན་གྱི་ཆོས་རྣམས་མིང་གིས་ངོ་བོ་ཉིད་བརྗོད་པ་ན་དེ་དག་གི་མིང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ནི་དེ་ཉིད་ལས། ཆོས་རྣམས་མིང་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་ལ་མིང་དེ་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཆོས་དེའི་བདག་ ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ན་ཆོས་དེ་དག་ནི་མིང་དག་གིས་ངེས་པར་བརྟགས་པ་ན་ཡང་མིང་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། དེ་ལ་དེ་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ དོན་དམ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པའི་ལུང་གཉིས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདིའི་དོན་བསྡུས་ནས་བསྟན་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་ཞལ་གྱིས་མི་བཞེས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྟ་བ་དང་། སྲེད་པ་དག་གིས་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ དངོས་པོ་ཁས་བླངས་ནས་སོ།།ལྟ་བ་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པའི་རྣམ་པའོ། །སྲེད་པ་ནི་མི་གཏོང་བའི་རྣམ་པས་དངོས་པོ་དེ་འཛིན་པ་ནི་ཁས་ལེན་པའོ། །དེ་དག་གཉིས་ཀ་ལས་ཐུབ་པ་གྲོལ་བས་ཞལ་གྱིས་མི་བཞེས་པའོ། །དེ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་ལྟ་བ་རབ་ཏུ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་སྨྲས་པ། དེ་ཀུན་ཐུབ་པས་ཞལ་གྱིས་མི་བཞེས་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་ལྟ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་སྲེད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། སྲིད པའི་སྲེད་པ་དང་།སྲིད་པ་མ་ཡིན་པའི་སྲེད་པ་དང་། རིམ་པ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་པའི་སྲེད་པ་ནི་དངོས་པོ་ཡང་དངོས་པོ་མེད་པར་མཐོང་བའི་སྒོ་ནས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བས་གཟིགས་པ་དང་བཞེད་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །སྲིད་པ་ལ་སྲེད་པ་ནི་མངོན་པར་བརྗོད་ པ་ཐོས་པའི་སྒོ་ནས་སྐྱེ་བ་ནི་གསན་ལ་བཞེད་པའོ།།དེ་གཉི་གའི་ངོ་བོ་མེད་པས་ཞལ་གྱིས་མི་བཞེས་པའོ། །འདོགས་པའི་རྣམ་གྲངས་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བཏགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཀུན་རྫོབ་དེ་ལ་དངོས་པོའི་ངོ་བོར་ནི་ མངོན་པར་ཞེན་པར་མི་བྱ་སྟེ།ལྟ་བ་མེད་པའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་རྒྱུ་དེས་ཞལ་གྱིས་མི་བཞེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཞལ་གྱིས་མི་བཞེས་པའི་ཕྱིར་གང་ཡང་ཉེ་བར་མི་འཛིན་པས་གང་གིས་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འཛིན་པ་བཤད་པ་ནི། སྒྲོ་འདོགས་པའམ་སྐུར་པ་འདེབས་པས་ སམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྫས་དེ་འཛིན་པའི་སྐབས་ཀྱིས་སོ།།དེ་ལྟར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ལྟ་བ་སྤངས་པས་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །དེས་ཤེས་བྱ་དེ་ཡང་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མཐོང་བའི་ཕྱིར་གཟིགས་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེས་ཤེས་བྱའི་བརྗོད་པ་ཐོས་པའི་ཕྱིར་གསན་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། ། སྲེད་པ་སྐྱེད་པར་ཡང་མི་མཛད། འཕེལ་བར་ཡང་མི་མཛད་ཅེས་བྱ་བའི་རང་བཞིན་གྱི་དོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དམིགས་པ་དེ་སྤོང་ཞིང་བཏང་སྙོམས་ཅན་དུ་གནས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེད་པར་མི་མཛད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྤོང་བར་མཛད་པའོ། །འཕེལ་བར་མི་མཛད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བཏང་སྙོམས་སུ་གནས པའོ།

因此从彼中所说：'除了言说之外，无有其他所言说的事物。'以此断除增益边际，并且明显显示二种自性。
'此即是诸法'是指恒时遍计所执性对依他起性的显现言说，遍计所执性是不存在的意思。以此断除诽谤边际，并且明显显示圆成实性。
这些是偈颂的总义，当说色等名称的诸法之自性时，因为彼等无有名称的缘故。因此从彼中说：'诸法无有名称'，即是说除了名称所安立的对境之外，无有其他法性的自体。
如是，当以名称决定观察彼等诸法时，因为是无名的缘故，故非他性。因此说：'于彼中彼不存在。'这是显示不可言说的自性和以自性成立的缘故，是胜义自性的法性。
为了显示与声闻乘相应的第二教法，应当了知此偈颂的义理归纳显示，'不承许'是指以见和爱执取色等事物。
见是执著的行相。爱是以不舍的行相执取彼事物即是承许。牟尼解脱于彼二者故不承许。彼于色等事物的自性不生执著，因为断除增益和诽谤见的缘故。
因此说：'彼等一切牟尼皆不承许。'即是依于增益和诽谤见而生二种爱：有爱和非有爱，应当如是次第配合。
其中非有爱是通过见事物为无事物而生起，即是以见解和意乐生起。有爱是通过听闻言说而生起，即是听闻和意乐。因为二者皆无自性故不承许。
为显示假立的异名是世俗谛故说：'凡是假立者即是世俗谛'，于彼世俗谛中不应执著为事物的自性，即是无见解。因此以彼因不承许。
因为不承许故不执取任何，意思是不为任何所执。解释执取即是：以增益或诽谤，是以实体执取的情况。
如是断除颠倒见故成为具有正见者。因为如实见到所知故称为见。因为听闻所知的言说故称为闻。
为显示'不生爱，亦不增长'的自性义故，'于所缘舍离而住于舍'中，'不生'即是舍离，'不增长'即是住于舍。

།ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པའི་ལུང་གསུམ་པ་ཉིད་བསྟན་པ། ས་ལ་བརྟེན་ཅིང་བསམ་གཏན་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བདག་གོ་ཞེའམ། བདག་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་སའོ་ཞེས་བྱ་བར་དེ་ལྟར་ས་ལ་བདག་དང་བདག་གིར་བཟུང་ནས་བསམ་གཏན་མི་བྱེད་དེ་ ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་ཆུ་དང་མེ་དང་རླུང་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞིའི་ཚིག་གིས་འདོད་པའི་ཁམས་དང་། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ལ་བརྟེན་ནས་བསམ་གཏན་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །གཟུགས་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་བཞི་ནི་རང་གི་ སྒྲས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།འདོད་པའི་ཁམས་ནི་འཇིག་རྟེན་འདི་ལ། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ནི་འཇིག་རྟེན་གཞན་ནོ། །ཉི་མ་དང་ཟླ་བ་ཐ་དད་དུ་སྨོས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་གཞན་དུ་ཡང་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མཐོང་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཐ་སྙད་ལ་བརྟེན་ ནས་བསམ་གཏན་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།བསྙེན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་སྤྲོས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བསམ་གཏན་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །མི་རྟེན་པའི་རྒྱུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ས་ལ་སར་འདུ་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་བསལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་སྤངས་པ་ ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་ལྟར་བརྟེན་པ་མེད་པར་བསམ་གཏན་བྱེད་པའི་དགེ་སློང་ལ་ནི་ལྷ་དང་ཚངས་པ་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་མཆོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དབང་པོ་དང་བཅས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སའི་འདུ་ཤེས་ལ་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་སྒོ་ནས་ བསྟན་པའི་ཕྱིར།སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྒྲོ་འདོགས་པ་ནི་བརྗོད་པའི་ངོ་བོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཉིད་དོ། །སྐུར་པ་འདེབས་པ་ནི་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ཡང་དག་པའི་དངོས་པོ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པའོ། །བསལ་བའི་དོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བསལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤོང་བ་དང་ གཏོང་བའོ་ཞེས་བྱ་བའོ།།དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ངོ་བོ་རབ་ཏུ་རྟོགས་ནས་དེའི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་ན་ཡང་བརྗོད་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྟོན་པར་མཛད་ཀྱང་། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ལ་བསྟན་དུ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ངག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེས་དེ་བརྗོད་པ་ན་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུ་མཐུན་པའི་བསྟན་པས་བསྡུས་པ་དེ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བ་ལ་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། བརྗོད་པ་མེད་ན་ཡང་དེ་གཞན་དག་ལ་བསྙད་པ་དང་། ཐོས་པར་བྱེད་ཀྱང་མི་ནུས་ཏེ། སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཐོས་པར་ཡང་མི་ནུས་ཏེ། ཐོས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་བྱས་ནས་ཤེས་པས་ཀྱང་ཤེས་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ནི་མན་ངག་དང་ཉེ་བར་འབྲེལ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡང་ དག་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིན་ན་ཡང་།འགའ་ཞིག་རྣམ་པར་བྱང་བ་དང་མཐུན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ལ་དམིགས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་སྨྲས་པ། ཡང་དག་མིན་རྟོག་ཡང་དག་མིན། །ཡང་དག་མ་ཡིན་མིན་མི་ རྟོག།།རྟོག་མིན་མི་རྟོག་མ་ཡིན་པ། །ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཡིན་པར་བརྗོད། །ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཡང་དག་མིན་རྟོག་ནི་ཐར་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་མ་ཡིན་པའོ། །ཡང་དག་མིན། །ཡང་དག་མ་ཡིན་མིན་ནི་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་རྗེས་སུ་མཐུན་ པའོ།།མི་རྟོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟོག་མིན་མི་རྟོག་མ་ཡིན་པ་ནི། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པ་དག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། ཡང་ དག་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར།ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་འཇོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྐད་བསྟན་པ་དེ་ཁོན་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཤེས་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤོང་ངོ་། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤངས་ན་འཁོར་བ་ལས་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ།

讲述声闻乘相应的三种教法：所谓'依地而不作禅修'是指不应执著地为我，或我即是地，如此执著地为我所而不作禅修。
同样也应用于水、火、风。如是以四大的说法表明不依欲界、色界而作禅修。四无色界处则以自身名相表示。
欲界即是此世间，色界和无色界是他世间。分别提到日月，是因为在他世间也能现见的缘故。'见'等词是表示不依世俗而作禅修。
'亲近'等词是表示不依戏论而作禅修。为了说明不依止的原因，'除去于地起地想'即是'远离'的意思。
如是无所依止而修禅的比丘，诸天及梵天等也将供养，为表明此义故说'具诸根'等。
为了说明对地想的增益和诽谤而说'增益'等。增益是执著言说的本质，诽谤是否定胜义中实有的真实事物。
为了说明'除去'的含义，'除'即是断除和舍弃。
如是通达一切法不可言说的本质后，虽非其本质，但通过言说的方式来显示，然而不可言说的本质是不可示现的，因为超越一切言语行境。
当说示此时，由圣者智慧随顺教法所摄，是因为随顺生起真实智慧。
因此说：若无言说则不能向他人宣说和听闻，因为是自证所知。
也不能听闻，因为超越听闻的境界。如是即使以智慧也不能了知，因为其境界的智慧是与教授相关的。
如是虽是非真实分别，但有些随顺清净，因为缘于圣智的随顺。
因此偈颂说：非真实分别非真实，非非真实亦不分别，非分别非不分别，说是一切所知。
其中非真实分别是不随顺解脱。非真实非非真实是随顺辨别不可言说相。
不分别是真如和出世间智慧，因为无分别相。非分别非不分别是圣者出世间智后所得清净世间智，因为是真实境，为安立法相故。
如所说完全了知即能断除分别。断除分别即能从轮回中解脱。

།དེ་ལྟར་བྱས་ན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བ་རྣམས་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལ་ འཇུག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།ད་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་མཐོང་ན་ནི་འཆིང་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་མ་ མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཁོ་ན་ཤེས་པ་དང་བྲལ་བའི་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་མཐོང་བའི་གཞི་དེས་ཏེ། དེའི་རྒྱུས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམ་པ་བརྒྱད་ནི་འཇུག་པའི་འབྲས་བུའི་རྒྱུ་ཉིད་དང་། འཇུག་པའི་གཞིའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རྣམ་པར་གཞག་པའོ། །དེ་ལ་འཇུག་ པའི་འབྲས་བུ་ནི་ཁམས་དང་འགྲོ་བ་དང་སྐྱེ་གནས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་སོ།།དེ་དག་གི་རྒྱུ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གསུམ་མོ། །འཇུག་པའི་གཞི་ནི་བདག་མེད་པར་མཐོང་བའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པ་བདག་ཏུ་མཐོང་བ་དང་། དེའི་རྩ་བ་ཅན་གྱི་ལྟ་བའོ། ། དེའི་གཞི་ལས་འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་སྟེ། དེ་དག་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམ་པ་ལྔའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་དང་། བསྡུས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། བསྡུས་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་དང་། ཆོས་ཀྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་དབང དུ་བྱས་ནས་རྣམ་པ་བརྒྱད་དོ།།གཞི་གསུམ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་། སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་རྣམས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་དམིགས་པའི་རྣམ་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །བྱེ་བྲག་ཏུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་ དེ་བཞིན་ནོ།།ཆོས་བསྡུས་པ་ལ་དམིགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་རིལ་པོར་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །རང་གི་རྒྱུད་ཀྱི་འདུ་བྱེད་ལ་བདག་དང་བདག་གི་རྣམ་པར་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་བདག་དང་བདག་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །ཚོར་བ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་གནས་སུ་གྱུར་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་།ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་། སོ་སོར་མ་བརྟགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་སྡུག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །དེ་ལྟར་དམིགས་པ་དང་། རྣམ་པའི་དབང་གིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་རྣམ་པར་གཞག་པར་རིག་པར་བྱའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཉིད་སྤྲོས་པ་སྟེ། བརྟགས་པའི་ ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་གནས་ནི་དམིགས་པའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །སྐྱེ་བ་སྔ་མའི་ལས་ཀྱིས་འཕངས་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པས་བསྐྱེད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་དག་ལ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་སྤྲོས་པ་ལ་མངོན་པར་ དགའ་བར་འགྱུར་ཞིང་དེ་ལས་སྤྲོས་པ་མངོན་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གསུམ་པོ་ནི་སྤྲོས་པའི་གནས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དངོས་པོ་དེ་དག་ཉིད་ལ་གནས་ནས་སྔོན་གྱི་སྤྲོས་བའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་བསྒོས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཀུན་ནས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ སྨྲས་པ།།མིང་གི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་བརྗོད་པས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིང་ལ་འདུ་ཤེས་པ་ནི་མིང་ལ་འདུ་ཤེས་ཏེ། མིང་གི་མཚན་མ་འཛིན་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ནོ། །དེ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ལས་རྗེས་སུ་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་པ་ནི་བརྗོད་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་འདུ་ཤེས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཐ་ སྙད་དུ་བྱེད་དོ་ཞེས་མདོ་ལས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་བཤད་པ་ནི་ཡོངས་སུ་བསྒོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྤྲོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་དངོས་པོ་ལ་གཟུགས་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་བཟུང་ནས་རྟོག་ཅིང་དཔྱོད་པས་ འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།རྫས་ཀྱི་དབྱེ་བས་ནི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་མང་པོར་འགྱུར་རོ།

如是所说，是为显示见到真实性者即趣入解脱。现在为了显示若未见真实性则成为束缚之因而说。关于'如是未能遍知真如'等，即是未能遍知一切法不可言说之性相，因为未如是见到。凡夫们远离了真实智慧，以其未见真实性之所依，即以其为因之意。八种分别是依据趣入果之因性和趣入所依之因性而安立的。其中趣入果即是由界、趣、生所摄之色等诸行。彼等之因即是三种分别。趣入所依即是见无我之违品所成之我见，以及以此为根本之见。从彼所依生起贪、嗔、痴，彼等即是五种分别。如是依据法相、法差别相、总相、总差别相、法分别而成八种。
由能生三所依故，成就一切有情及器世间。缘于诸法体性之相的分别即是体性分别。差别分别亦复如是。缘于总法之分别即是整体执取之分别。对自相续诸行执为我及我所之分别即是我及我所分别。对成为三受所依之诸法起随贪、嗔恨、不观察之分别即是爱等分别。如是应知依所缘及行相而安立诸分别。
分别即是戏论，因为是分别性故。其所依即是所缘，如是显示。应说由前世业所引之五蕴为分别所生，如其分别彼等而行持，如是则于戏论生欢喜，由此而生戏论。是故三种分别是由戏论所依所生。复次，住于彼等事物上，由先前戏论习气所熏之分别而普遍行持，为显示此而说。
'由名想言说所执取'即是名想，即是执取名相之体性。由此为先而随后施设言说即是言说，如经中所说'如其所想而施设'故。'由此所执取'之解释即是'遍熏习'之义。'分别戏论'即是于无戏论事上执为色乃至识等而寻思观察而生起之义。若依实物差别则成众多种类。

།དེ་ལས་གཞན་པའི་ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ལས་གཞན་པ་མཐར་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྩ་བ་ནི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ངའོ་སྙམ་པའི་ ང་རྒྱལ་ཡང་རྒྱས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ།རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་ལས་དེ་བྱུང་བ་དེ་ལས་ཡང་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་དེ་ལས། ང་རྒྱལ་ལས་ཀྱང་ང་རྒྱལ་ལ་སོགས་པ་ང་རྒྱལ་གཞན་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བས་དེ་ནི་རྩ་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །ཅི་རིགས་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་ བ་བཞིན་དུ་ལྟ་བའམ།ཡང་ན་གང་ན་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་ཡོད་པ་དེ་ན་ཁོང་ཁྲོ་ཡང་ཡོད་པས་ཞེས་བྱ་བས་དོན་ཇི་ལྟར་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ། །གཞི་གསུམ་པོ་དབྱེ་བར་བྱ་སྟེ། དང་པོ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་གནས་པའོ། །དེ་ཉིད་ལ་ལྟ་བ་ལས་ངོའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་ཀུན་དུ་འཇུག་པ་ནི་གཉིས་པའོ། ། དེ་ལ་བརྟེན་པའི་འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་ནི་གསུམ་པའོ། །གཞི་གསུམ་པོ་དག་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་པའི་དོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། དེ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྤྲོས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྣོད་དང་སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་རྣམས སོ།།གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུང་བར་བྱ་བས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་རྟོག་པ་སྟེ། གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་རྟོག་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དག་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པར་གཞག་པས་ཡོངས་སུ་བསྡུས་པ་ནི་བྱེ་བྲག་ཏུ་རྣམ་པར་རྟོག་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ངོ་བོ་ཉིད་དུ་རྟོག་པ་ཉིད་ལ་གནས་ནས་ དེའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་འཇུག་པ་ནི་བྱེ་བྲག་ཏུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།ངོ་བོ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་བརྟེན་པ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ངོ་། །མང་པོ་གཅིག་ཉིད་དུ་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་རིལ་པོར་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ དང་།ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཁྱིམ་དང་། དམག་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ས་བོན་རྗེས་སུ་བསྒོས་པའི་ཕྱིར་ཟག་པ་དང་བཅས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་ལེན་པའི་གནས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། འདྲིས་ ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་འཇིག་ཚོགས་ཀྱི་ལྟ་བ་ལ་ཀུན་དུ་བརྟགས་ནས་མངོན་པར་ཞེན་པའོ།།གོམས་པ་ལ་ལོག་པར་འཛིན་ཅིང་འདྲེས་པ་ཡང་མངོན་པར་ཤེས་པའོ། །རང་གི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་རྒྱུད་དོ། །ལོག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲོ་བཏགས་པའི་རྣམ་པ་ ཉིད་དོ།།མཛེས་པ་ཡིད་དུ་འོང་བའི་དངོས་པོ་ལ་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་དུ་འོང་བའི་དངོས་པོ་ལ་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱོགས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་དབྱེ་བས་གཉིས་སུ་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་བའམ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་ པ་དང་།ཤེས་བྱའི་དབྱེ་བས་སོ། །འདི་དག་གཉི་ག་ཡང་སྔོན་གྱི་མཐའ་མི་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བས་ཐོག་མ་མེད་པའོ། །ཕན་ཚུན་གྱི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མཐོང་བའི་ཆོས་དང་། ཕྱི་མ་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྔ་མ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ངོ་མ་ ཤེས་པ་ནི་སྤྲོ་བའི་གནས་ཀྱི་རྒྱུར་འགྱུར་གྱི།ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། དེ་ལ་ད་ལྟར་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ད་ལྟར་གྱི་སྟེ་ཚེ་འདིའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་མ་མཐོང་བའོ། །དེས་དེའི་དམིགས་པའི་དངོས་པོ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ སྟེ།དེ་བྱུང་བར་གྱུར་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་འབྱུང་བས་དེ་ལྟར་ན་ཕན་ཚུན་གྱི་རྒྱུ་ཅན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་འཇུག་པར་འགྱུར་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལྡོག་པར་འགྱུར་བའི་ཐབས་རབ་ཏུ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ།

关于'其他一切见的根本'这一说法：除萨迦耶见外的边执见等诸见的根本即是萨迦耶见本身，它使我慢增长，从任何分别念中生起时，也会从中再次生起。从这个我慢中，又生起慢等一切其他慢，因此它成为根本。
'随应'的意思是，此处按照次第而见，或者依照'哪里有贪著，哪里就有嗔恚'的道理而生起。
应当分析三个基础：第一是住于分别念，第二是从见中遍行我慢，第三是依此而有的贪、嗔、痴。
为了说明这三个基础相互依存的意义而说：'于此分别戏论'等。'一切世间'是指器世间和有情世间。'色'是以所取分别而区分的分别，即是分别色的自性。其他也是如此。
由安立彼等自性所摄的是别分别，应当了知：住于自性分别之后随之而行即是别分别。为了说明这一点而说：'依止于自性分别'等。
为了说明'执多为一的分别即是执整体的分别'，以及为了说明外在事物而说：'房屋、军队'等。由于有漏种子随熏故是有漏的，因此是有取，是取所依。
'熟习'是指对俱生萨迦耶见遍计执后的执著。对习气的错误执取和混杂也是现见。'自己的'是指自相续。'错误分别'是指增益的行相。
'缘于悦意美好事物'的意思是缘于可意事物之义。这一切烦恼分可以由所取能取的区分而安立为二，或由烦恼心和所知的区分。
这两者都是'不知前际'，故是无始。由于互为因故，通于现法和后世。因此说：'前分别'等。
为了说明不了知分别是增长之因，而了知则不是，故说：'于此现在'等。'现在'即此生。'不了知分别'是指未见真实。由此成为其所缘事物生起之因，因彼生起故分别也生起，如是则成互为因。
为了说明如是转起的分别将如何止息的方法而说：'此分别如何能了知'等。了知分别即是无分别智的修习。

།དེས་ན་སྨྲས་པ། ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་རྣམ་པ་བཞི་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དེ་ལ་དངོས་པོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་འཇོག་པ་ནི་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བའོ། །ཡོངས་སུ བཙལ་བའི་དངོས་པོའི་མཐར་ཐུག་པ་རྣམ་པར་ངེས་པ་ཐོབ་པ་ནི་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའོ།།མིང་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཉེ་བར་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་དང་། རིགས་པས་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་དེ་ནི་མིང་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་ ཚོལ་བ་གཞན་ཡང་རིག་པར་བྱའོ།།མིང་ལ་མིང་ཙམ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོས་དབེན་པའི་མིང་ངོ་། །དེ་ལ་བློས་སྦྱར་བ་དེ་ནི་དེའི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མིང་གིས་དབེན་པའི་དངོས་པོ་ནི། དེའི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་གྲུབ་ པའི་དངོས་པོ་ཙམ་མཐོང་བ་ནི་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བའོ།།ངོ་བོ་ཉིད་དུ་བཏགས་པ་ཙམ་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་དང་། བྱེ་བྲག་ཏུ་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་ལྟ་བ་ནི་དེ་གཉིས་ཀ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བའོ། །དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་ཚོལ་ན། མིང་དང་དངོས་པོ་ཤིན་ཏུ་ཐ་དད་པར་ཡང་མཐོང་ལ། །ཐ་དད་ཡང་ དངོས་པོ་གང་གི་མིང་གང་ཡིན་པ་དེ་གཞན་དག་ལ་ཤིན་ཏུ་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བས་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་རབ་ཏུ་རིག་པར་འགྱུར་ཏེ།།དེ་གཉི་གའི་འབྲེལ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཏགས་པ་ཡང་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་བཞི་ པོ་ནི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་བཞིའི་སྦྱོར་བ་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།།མིང་དང་དངོས་པོ་ཐ་དད་པར་གྱུར་ན་དེ་དག་གཉི་གའི་འབྲེལ་པའི་དགོས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ནི་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་པོ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་སྨྲས་པ། དེས་དེ་ལྟར་མིང་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་ བཞིན་ཡོངས་སུ་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།ཤིན་ཏུ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ན་ཡང་དངོས་པོ་དེའི་མིང་འདི་ཞེས་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་དེས་དབེན་པར་མཁྱེན་ན་ཡང་། ཇི་སྲིད་ཐ་སྙད་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་དེ་སྲིད་དུ་མིང་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པར་དེ་སྟོན་པར་མཛད་ དོ།།མིང་གིས་འདུ་ཤེས་སུ་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདུ་ཤེས་ཀྱི་དོན་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་དེ་མིང་དང་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཉེ་བར་མཚོན་པར་བྱེད་པའི་དོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་པའོ། །ཇི་ལྟར་འདུ་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར། ལྟ་བའི་ དོན་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ།ཇི་ལྟར་མངོན་པར་ཞེན་པར་གྱུར་པ་དེ་ལྟར་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་ཉེ་བར་འདོགས་པའི་དོན་དུའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ། །དེ་མེད་ན་མིང་འབྱུང་བར་སྦྱར་བའི་ཕྱིར། །གལ་ཏེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འདུ་ཤེས་མེད་ན་དངོས་པོ་ ཉེ་བར་མཚོན་པར་མི་འགྱུར་ལ།དེ་མེད་ན་བཏགས་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་ན་བདག་ཉིད་དོན་ལ་ངེས་པར་འགྱུར་བ་དང་། །གཞན་དག་ལ་ངེས་པ་བསྐྱེད་པར་མི་ནུས་ལ། །དེ་བཞིན་དུ་བསྟན་པ་དང་མཉམ་པ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་ རོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་མིང་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཤེས་པ་ནི་མིང་ཚོལ་བར་གྱུར་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའོ། །དངོས་པོ་ལ་དངོས་པོ་ཙམ་དུ་དེས་ཡོངས་སུ་བཙལ་བ་ན་མ་འདྲེས་པ་སྟེ་མི་ལྡན་པར་རོ། །བརྗོད་དུ་མེད་པའི་དངོས་པོ་ཙམ་དུ་ལྟ་བ་ ནི།ཤེས་པ་གཉིས་པའོ། །ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་དང་། དངོས་པོའི་ངོ་བོ་དག་ནི་བདེན་ན་ཡང་དེའི་ངོ་བོ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་སྣང་བ་གཟུགས་བརྙན་ཉིད་དང་འབྲ་བར་ཡོང་སུ་ཤེས་ཤིང་ལྟ་བ་ནི་ཤེས་པ་གསུམ་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། དེས་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྤྲུལ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་ལ།ཇི་ལྟར་སྤྲུལ་པ་དང་། གཟུགས་བརྙན་ཏེ་དེའི་རྣམ་པ་དེ་དང་འདྲ་བར་སྤྲུལ་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་དངོས་པོའི་རྣམ་པར་ཡང་གཟུགས་བརྙན་དང་འདྲ་བ་ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་བརྙན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ།

因此说道：关于'四种遍求'等，其中如实安立诸法即是遍求。对所寻求之法获得究竟决定即是如实遍知。
如实观察名称及以理观察，此即名为名遍求。其他如实遍求亦当了知。
所谓'于名唯是名'，即是离开事物的名称。于此以心安立，即是见其非彼自性之义。离开名称的事物，因为非彼自性。见到唯是圆成实事物即是事物遍求。
见唯是自性假立及见唯是差别假立，即是彼二者遍求。如是遍求时，不仅见到名与事物极为差别，虽有差别，某事物之某名称不会极度趋入其他事物中，由此亦能通达随行之相。
依靠彼二者之关系，亦当了知自性与差别假立。如是应知四种遍求是四种遍知之加行。
名与事物成为差别时，了知彼二者关系之作用即是第一如实遍知。因此说：'彼如是如实遍知名'。
虽然极为差别，诸佛菩萨虽然了知此事物之此名是离开的，但只要随顺世俗言说，就以名等次第宣说。
因为名是能生起想之相，所谓'想之义'，意趣是彼事物以名称和因相而标识之义。
如其所想而执著，故说'见之义'。如其所执著而施设言说，故说'施设之义'。
因为无彼则名不得生起，故说'若于色等'等。无想则不能标识事物，无彼则不能执著假立。
无执著则不能于自身决定义理，亦不能令他人生起决定，如是亦将无有教说与平等，此即将宣说。
如是，了知名安立即是名遍求所成之如实遍知。于事物寻求唯事时，是不杂染即不相应。
见唯是不可言说之事物即是第二遍知。圆成实与事物之体性虽然是真实，然非彼之体性，了知并见到其显现如同影像即是第三遍知。
因此说：'彼如幻化等'等。如同幻化与影像，即是显现与彼相似之幻化。如是于事物之相亦当了知如同影像之遍计所执自性。如是亦当配合幻化等。

།ཀུན་དུ་ བརྟགས་པའི་ངོ་བོས་དབེན་པ་མཐོང་བ་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པའི་དོན་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ནི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་བསྡུས་པ་ཉིད་དོ། །དེའི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་ལྟ་བ་ནི་ཤེས་པ་བཞི་པའོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་གཉིས་སུ་ མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་རིག་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་ལས་འདི་ལ་བྱེ་བྲག་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང་། དབྱེ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཏགས་པའི་ཚོལ་བ་ཉིད་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་སུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱང་དངོས་པོ་ཡང་མ་ ཡིན།དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་རྩ་བའི་ཚིག་གིས་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་མ་ཡིན་པ་དང་སྦྱར་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། དངོས་པོ་དེ་ཡང་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན། མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྱིས་པས་ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཡོངས་སུ་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ ཕྱིར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའོ།།མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་དམ་པར་གཟུགས་ཀྱང་གཟུགས་སུ་བསྒྲུབ་ པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཟུགས་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ལག་པ་ལ་སོགས་པའི་རེག་པས་རེག་ཅིང་ནོམ་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར། གཟུགས་སུ་ཉེ་བར་འདོགས་པས་ཞེས་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་བསྟན་དུ་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ཚུལ་འདི་ ཉིད་ཀྱིས་རིག་པར་བྱའོ།།ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་མེད་པ་ཉིད་དེ་དེ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྤྲོས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། དེ་ལ་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱི་ལོག་པར་རྟོག་པ་རྣམ་པ་བརྒྱད་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་ཀུན་ ནས་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།ལོག་པར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །འཁོར་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་རྩ་བ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པས་འཁོར་བ་ཀུན་དུ་བསྐྱེད་ཅིང་། འཁོར་བ་ཡང་གཅིག་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་བར་རོ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་ཅིང་ འཇུག་པར་འགྱུར་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ན་རེ་ཞིག་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྩ་བ་ལས་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤངས་པའི་འགོག་པ་ལས་སྡུག་བསྔལ་འགག་པར་འགྱུར་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། གང་གི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤངས་པས་སྤྲོས་པ་འགག་པར་འགྱུར་བས་འཁོར་བར་གནས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དང་། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་སྦྱོར་བ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་ཡང་མི་གནས་སོ། །དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཐེག་པ ཆེན་པོའི་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པས།ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི། དེ་ཁོ་ནའི་དོན་གྱི་མཆོག་གོ། །དེ་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་བྱས་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་ བའི་ཡེ་ཤེས་སོ།།དེ་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་ས་བརྒྱད་པ་ནས་ཉེ་བར་བཟུང་ནས་རིག་པར་བྱའོ། །ཐམས་ཅད་ལ་དབང་ཐོབ་པ་ནི་མདོར་ན་ཕྱིའི་དངོས་པོ་ལ་དང་། ནང་གི་བདག་ཉིད་ལའོ། །དེ་ལྟར་ཕྱིའི་དངོས་པོ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ལ་དབང་ཐོབ་པ་སྟེ། ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོ་ བསྐྱེད་པ་ནི།སྤྲུལ་པ་སྣ་ཚོགས་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡོད་པའི་དངོས་པོ་གཞན་དུ་བ་སྒྲུབས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བ་སྣ་ཚོགས་པ་ཡང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ནང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཚེ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པས་དུས་ཇི་སྲིད་དུ་འདོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་གནས་པ་ ལ་དབང་བ་ནི་གང་ཡང་ཇི་སྲིད་དུ་འདོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་གནས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དགའ་མགུར་ཏེ། འདོད་པ་བཞིན་དཔྱད་ནས་གནོད་པ་མེད་པར་འཆི་བ་ལ་དབང་ཐོབ་པས་འདོད་པ་ཙམ་གྱིས་ཚེ་འདོར་བའོ།

见到远离遍计所执自性，这就是所说的成为甚深义的行境。诸法的差别是由阶段的差异所摄。观察其无二相是第四智。自性也是了知为无二相。
即便如此，为了显示此中的差别，以及为了显示分类，对于寻求分别假立，说是无二相。无二性既非事物，也非无事物，如此根本文所说，与非有非无相配，故说：'彼事物既非有，亦非无'。
由于愚者遍计的自性完全不成立，故非有。亦非无，因为成为无分别智的行境，以不可言说的自性而安住。如是色等也非有，因为胜义中色也不能成立为色。色也非无，因为世俗中可以用手等触摸感知。因此说'假立为色'。
同样对于可见等也应以此理解。由于无如实知，这就产生分别痛苦的戏论，为显示此义而说：'其中愚者的八种邪分别'等。分别是为了显示是烦恼因，故说'邪'字。
轮回以烦恼为根本，故由烦恼生起轮回，轮回也是纯一苦味，故生起痛苦而转。如是首先显示从分别根本生起痛苦。
为显示从断除分别的灭中灭除痛苦而说：'当时'等。由断除分别而灭戏论，既不住于轮回，由于修习佛法和成熟众生的差别，也不住于涅槃。如是大乘不住涅槃而般涅槃。
所知障清净智慧行境的真如是真实义的最胜。以此为行境的智慧是从所知障解脱的智慧。其清净应知从第八地开始。
获得一切自在，简言之，是对外在事物和内在自身。如是对外在事物也获得两种自在：生起非有事物，即'于种种变化'等。成就有事物为他，即'种种转变'。
内在自身也有两种：以加持寿命而随欲住世的自在，以'随欲住世'等显示。欢喜满足，即对死亡获得自在，观察后无碍而随欲舍寿。

།དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། གནོད་པ་མེད་པར་དགའ་མགུར་འཆི་འཕོ་ བ་ལ་ཡང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།ཐམས་ཅད་ལ་དབང་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཙོ་བོར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་དབང་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལ་ཇི་ལྟར་གཙོ་བོར་གཟུང་བའི་ཕན་ཡོན་ལྔ་བསྟན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་རབ་ཏུ་ཞི་བ་མ་ཡིན་ན་ཡང་ གང་རབ་ཏུ་ཞི་བར་གྱུར་བས་གནས་པའི་མཆོག་ལ་གནས་པར་འགྱུར་བའི་རབ་ཏུ་ཞི་བ་དེ་ཉོན་མོངས་པ་ཞི་བའི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ལ་མེད་པའི་ཕན་ཡོན་འདི་དག་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ།།རིག་པའི་གནས་ཐམས་ཅད་ལ་ཤེས་བྱའི་མཐར་ཐུག་པའི་ཤེས་པ་གང་། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ལ་ མེད་པ་གང་ཐོབ་པ་དེ་ཡང་འདིའི་ཕན་ཡོན་ཡིན་ནོ།།འཁོར་བ་དང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་སྤྱོད་པས་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་ལ་སྐྱོ་བར་མི་འགྱུར་བ་དང་། དྲན་པ་དང་བཅས་པའི་ཤེས་རབ་ ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ལྡེམ་པོ་ངག་ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་པ་ལ་ནུས་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ།།ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མོས་པ་མི་ཟློགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བཟློག་ཀྱང་མི་ཟློགས་པས་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ མི་འདོར་བར་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། གཞན་གྱི་དྲིང་མི་འཇོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཞན་གྱི་ཚིག་གི་རྗེས་སུ་མི་འཇུག་པའོ། །ཕན་ཡོན་འདི་དག་དང་ལྡན་པས་ཕན་ཡོན་གྱི་ལས་འདི་དག་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དང་པོ་ནི་རེ་ཞིག་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་མཐོང་བའི་ཆོས་ཀྱི་ བདེ་བ་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་གནས་པས་སེམས་ཞི་བའི་ཕན་ཡོན་འདི་ཉིད་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཞི་པར་གནས་པས་བྱ་བ་རྣམ་པ་བཞི་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་དོན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རང་གི་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཞེས་བྱ་བའོ།།གཞན་གྱི་དོན་ནི་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དགོངས་པ་ཅན་གྱི་ཚིག་ལ་མཁས་པས་དམ་པའི་ཆོས་འཛིན་པའོ། །དེ་དབྱེ་བར་བྱ་སྟེ། སེམས་ ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེས་ཤིང་སྐྱེས་པ་རྣམས་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དང་།གང་ཡང་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་གདུང་རྒྱུད་མི་འཆད་པར་འཇུག་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་དག་གིས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་མདོ་སྡེ་རྣམས་མཉན་པ་དང་། གཟུང་བ་དང་། བཅང་བ་དང་ལྡན་པའི་ བྱ་བས་ཡོངས་སུ་མཉན་པར་བྱ།ཡང་དག་པར་གཟུང་བར་བྱ། ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་བྱ་བར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤང་བར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དམ་པའི་ཆོས་ལྟར་བཅོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དམ་པའི་ཆོས་ལྟར་བཅོས་པ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་ཏེ། གཞི་བསླུ་བ་ ནས་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་ལྟ་བུའོ།།ཡང་དེ་ནི་བསྟན་པ་ནུབ་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པའི་བར་དུ་གཅོད་པར་བྱེད་ཅིང་འཇུག་པའོ། །དེ་དམ་པའི་ཆོས་ནི་མ་ཡིན་གྱི། གཞན་དུ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་ཏེ། དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པའོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཡོངས་ སུ་ཤེས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའོ།།དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དག་ལ་སྨྲ་བ་ནི་སྟོན་པའོ། །དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་ཤེས་ནས་སྤོང་བ་ནི་བསལ་བའོ། །དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་གཞན་གྱིས་སྨྲས་པ། སུན་འབྱིན་པ་ནི་བྱ་བ་བཞི་བའོ། །གཞན་གྱི་དྲིང་མི་འཇོག་པས་མི་འཕྲོགས་པའི་སྦྱོར་ བ་མི་འདོར་བས་བརྩོན་འགྲུས་བརྟན་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་དང་།སྨོན་ལམ་བརྟན་པོ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་འདི་དག་གི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱ་བ་གང་ཅི་ཡང་རུང་བ་དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པའོ།

因此说道，即使是无害而欢喜地死亡也是如此。
获得一切自在的菩萨将成为一切众生的主尊。
如是获得自在的菩萨，对其应当视为主尊的五种利益是：虽然烦恼未完全寂灭，但由于已获得寂灭而安住于最胜住处，这些烦恼寂灭的声闻等所没有的利益将会出现。
于一切明处通达所知边际的智慧，声闻等所没有的证得，这也是此中的利益。
对轮回和众生颠倒行为所生的痛苦，以及一切烦恼众生的利益不生厌倦，由于具足念慧差别，于一切如来密意语言皆能趣入并具有能力。
由于不退转的缘故而成为不可动摇的信解。即使一切他论者欲使退转也不能动摇，因此不舍精进。
因此说道，'不依赖他人'是指不随他人言语而行。具足这些利益故能作此等利益事业。
首先，安住于无烦恼的现法乐住殊胜安乐中，此即是寂静心的利益。
如是由无烦恼寂静而住，应当作四种事业：就自利而言，是成熟自相续。因此说道：'成熟一切佛法'。
利他则是成熟他相续，因此说道：'成熟众生'。
通达密意语故而护持正法。其可分为：断除一切众生已生及将生的疑惑，以及令三宝种姓相续不断。
由此等应当听闻、受持、摄持如来所说诸经，以听闻、正持、长时安住等行为而断除违品，如是宣说。
关于'似正法'，是指正法的影像，如从欺诳处所说。
又彼即是'能令教法隐没'，是指能障碍教法而趣入。彼非正法，而是正法的影像，是其违品。
遍知即是决断。如是对他人宣说即是开示。如是遍知已断除即是远离。其违品他人所说的破斥即是第四种事业。
由不依赖他人故不退失加行，不舍精进而具坚固精进，以及具足坚固愿力的缘故。
为显示菩萨一切事业皆摄于此等中故说道：'菩萨所有任何事业'等。

།དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་དམན་པ་དང་། འབྲིང་དང་། མཆོག་ཏུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། གཉིས་ནི་ཐ་མ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་རོ།།འབྲིང་པོ་ནི། ཟག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲིབ་པ་གཉི་གའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བཞི་པ་ནི་མཆོག་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་ལས། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་གྱི་ལེའུ་བཤད་པ་སྟེ་བཞི་པ་ རྫོགས་སོ།། །།དེ་ཁོ་ནའི་དོན་མཐོང་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་འགྱུར་བས་སྐྱོ་བ་མེད་པའི་ཐབས་རྙེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དེའི་རྗེས་ལ་མཐུ་བསྟན་པར་བྱའོ། །སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐུ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་འགྱུར་ཏེ། ཤིན་ཏུ་ཟབ ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་རོ།།རྒྱུ་རྣམ་པ་ལྔས་མཐུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་ཕྱིར་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་དཔེ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་དང་། དེའི་མཐུ་རྣམས་ལེགས་པར་དཔྱོད་པའི་ལས་བྱས་པའི་སེམས་ཙམ་དང་། རབ་ཏུ་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་དང་། མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་ས་པའི་སེམས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་དང་། མཉམ་པར་བཞག་པའི་ས་པའི་སེམས་དང་རབ་ཏུ་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །མདོར་བསྡུ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མཐུ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་དུ རིག་པར་བྱ་སྟེ།ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དབང་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་མངོན་པར་ཤེས་པའི་མཐུ་སྟེ། ཡངས་ཤིང་རྒྱ་ཆེ་ལ་ཟབ་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་གོ། །བསོད་ནམས་དང་ཆོས་ཀྱི་མཐུ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གོ། །ངོ་མཚར་ རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་ཀྱི་མཐུ་ནི་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་གྱིས་བསྡུས་པ་སྟེ་གསུམ་པའོ།།དེ་ལ་མཐུ་དང་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་བསྟན་པར་བྱའོ། །རྟེན་ཉིད་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་དང་། སྦྱོར་བའི་ལས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ཉིད་དོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དབང་ཐོབ་པ་ནི་མཁས་པ་བདུན་ གྱིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དབང་ཐོབ་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ།ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མཁས་པ་དང་། གནས་པ་ལ་མཁས་པ་དང་། ལྡང་བ་ལ་མཁས་པ་དང་། མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་མཁས་པ་དང་། སྤྱོད་ཡུལ་ལ་མཁས་པ་དང་། འཕེལ་བ་ལ་མཁས་པ་དང་། འགྲིབ་པ་ལ་ མཁས་པའོ།།ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དབང་ཐོབ་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དྲི་མ་རིང་དུ་བྱས་པ་ཉིད་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རིང་དུ་བྱས་པ་ཉིད་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པ་ཉིད་དོ། །ཡང་གསུམ་སྟེ། མྱུར་བ་དང་། དུས་རིང་དུ་དང་། མ་ ཚང་བ་མེད་པའོ།།མཐུའི་ངོ་བོ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འདོད་པ་ཙམ་གྱིས་དོན་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པ་ཉིད་ནི་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་འགྱུར་བའོ། །སེམས་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྒོམས་པ་ཉིད་ནི་ལས་སུ་རུང་བར་འགྱུར་པའི་ཕྱིར་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ དབང་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོ་རིམས་སོ།།འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལས་ཤིན་ཏུ་ཡང་དག་པར་འདས་པས་ན་འཕགས་པའོ། །ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཤིན་ཏུ་གྱ་ནོམ་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་བ་ཉིད་དེས་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་བདེ་བ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་འཐོབ་པའོ།།ཕན་ཡོན་ཆེན་པོ་ཉིད་ནི་མཐོང་བའི་ཆོས་ཀྱི་འབྲས་བུའི་བྱེ་བྲག་དང་ལྡན་པའོ། །ཡང་ན་འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཕན་ཡོན་ཆེན་པོའོ། །སྔོན་བསགས་པ་ལས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དུས་དཔག་ཏུ་ མེད་པར་གོམས་པར་བྱས་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བྱེ་བྲག་དང་། ཁྱད་པར་རང་གི་ངང་གིས་འབྱུང་བར་འགྱུར་བས་ཞེས་བྱས་ནས་སོ།

为了说明这四种真实性的下劣、中等和最胜的安立而说：两种是最下的，因为是世间智慧的行境，且非烦恼障和所知障的对治分。中等的，因为是无漏的，且是烦恼障的对治。第四是最胜的，因为是二障对治分。菩萨地中，真实义品第四竟。
见到真实义则无烦恼，因此获得无厌倦的方便，此后当说神通。一切诸佛菩萨的神通是不可思议的，因为极其甚深广大。
应当了知由五种因而神通不可思议：超越一切众生故，超越一切世间譬喻故，与善观察其神通业所作的唯心相应故，以不入定地心难以成就故，与入定地心相应故。
总之，应当了知菩萨神通有三种：获得三昧自在菩萨的神通力，即广大深妙的六神通。福德法力，即出世间六波罗蜜多。希有稀有法力，即以殊胜果德所摄的第三种。
其中第一种神通也应当说为三种：所依性、体性、加行业的加行性。应当了知获得三昧自在是由七种善巧而获得三昧自在：善巧于三昧、善巧于安住、善巧于出定、善巧于成就、善巧于行境、善巧于增长、善巧于减退。
复次，获得三昧自在有三种：远离三昧垢染性、远离三昧随烦恼性、获得三昧殊胜性。又有三种：迅速、长时、圆满。
为显示神通体性，所说'仅由意愿即能成就一切义'，即一切义成就性是随欲趣向现前。由心极善修习性而成堪能故获得三昧自在，这是次第。
由超越一切世间故为圣者。'诸法'即布施等。大果即极其殊胜广大的异熟，由此菩萨获得安乐所依等差别。大利益性即具足现法果的差别。或者说大果性即大利益。
'从往昔积集而俱生'的意思是，从无量时修习积集福德资粮而来。由俱生三昧差别和殊胜自然生起而说。

།ཡང་མཐུ་ཐམས་ཅད་བསྡུ་ན་མཐུ་རྣམ་པ་ལྔར་འགྱུར་ཏེ། མངོན་ པར་ཤེས་པ་དྲུག་དང་ལྡན་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པའི་མཐུ་དང་།སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཐུ་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་དྲན་པ་ལ་སོགས་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་རྣམས་དང་ལྡན་པས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་མཐུའོ། །རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ མཉམ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་སྟེ།ཕྲ་བ་ཉིད་དང་། རྣམ་པ་ཉིད་དང་། ཁམས་ཀྱིས་སོ། །དེ་ལས་གཞན་ནི་མཉམ་པས་ཐུན་མོང་ཉིད་དོ། །མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཡོངས་སུ་དག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རྣམ་པར་གཞག་པའམ། མངོན་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་དབང་གིས་གཞག་པའོ། །སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པས་ན་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་དག་གི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ནི་མཐུ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་དེ་ནི་རྣམ་པ་བཞིར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤོང་བར་བྱེད་པ་ཉིད་དང་། ཚོགས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་བྱེ་བྲག་ཉིད་དང་། བདག་དང་གཞན་རྗེས་སུ་འཛིན་པ་ཉིད་དང་། མ་འོངས་པའི་འབྲས་བུའི་བྱེ་བྲག་ཉིད་དོ། །ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་ནི་སྦྲུལ་བར་བྱེད་པ་དང་། འགྲོ་བ་དང་འོང་བའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱེད་པའོ། །ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་ནི་སྤྲུལ་པ་དང་སྒྱུར་བའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་དེ།ཤིན་ཏུ་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་དོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་ནས་སྤྱོད་པར་བྱེད། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས་ཡོད་ཅིང་བདོག་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་གཞན་དུ་བསྒྱུར་བའི་ཁྱད་པར་དུ་བསྐྱེད་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་ བའོ།།སྔོན་མེད་པའི་དངོས་པོ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་དོན་གྱིས་ན་སྤྲུལ་པར་བྱེད་པའོ། །མདོར་བསྡུ་ན་དངོས་པོ་རྣམ་པ་བཞི་ཡོངས་སུ་སྒྱུར་བར་བྱེད་པས་ན་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བ་སྟེ། ཇི་ལྟར་རིགས་པར་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་དང་། འབྱུང་བའི་དངོས་པོ་དང་། འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་དངོས་པོའོ། །སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་ཡང་བདག་དང་། གཞན་གྱི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ཐ་དད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཡང་གྲོང་དང་། ཡུལ་འཁོར་དང་། གླིང་དང་། ལྕགས་རིས་བསྐོར་བ་དང་། འཇིག རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་དབྱེ་བས་ཐ་དད་པར་རིག་པར་བྱའོ།།ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྣམ་པའི་དབྱེ་བ་ནི། མདོ་སྡེར་གཏོགས་པའི་མདོར་བསྟན་པ་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །མདོ་ལས་ནི་གཡོ་བར་བྱེད་པ་དང་། འབར་བར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མཐུ་བསྟན་པ་ཡིན་ ནོ།།རང་བཞིན་གྱིས་གཡོ་བ་དང་བྲལ་བའི་བརྙན་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་འགུལ་བའི་བྱ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ནི་གཡོ་བའོ། །མཐུ་འདི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་མཉམ་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའམ། སེམས་ལ་དབང་ཐོབ་པའི་མངོན་ པར་ཤེས་པའི་མཐུ་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱང་དབང་མ་ཐོབ་པ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ལས་བྱེ་བྲག་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དབང་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་སེམས་ལས་སུ་རུང་བ་ཞེས་བྱའོ། །གཡོ་ བའི་རིམ་གྱིས་འཕེལ་བར་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར།གཙུག་ལག་ཁང་ཡང་གཡོ་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཞིང་སྨོས་པ་ནི་གྲོང་དང་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཉེ་འཁོར་བཟུང་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་དག་ནི་ས་དང་། འགྲོ་བ་དང་། གླིང་བཞི་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ལ་སོགས་པའི་ དབྱེ་བས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པར་རིག་པར་བྱའོ།།ལུས་ཀྱང་འབར་པར་བྱེད་པ་ཡང་མདོར་ན་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཆོ་འཕྲུལ་ཡ་མ་ཟུང་སྟོན་པ་དང་། གནས་པའི་བྱེ་བྲག་གོ། །ཆོ་འཕྲུལ་ཡ་མ་ཟུང་སྟོན་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། འབར་བ་དང་ལྡན་པ་དང་། ཆར་གྱི་རྒྱུན་འབེབས་པ་དང་ལྡན་པའོ། །ཆོ་འཕྲུལ་ཟུང་དུ་སྟོན་པ་ནི་ཡང་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་མཐུར་ཐུག་པའི་བ་སྤུའི་ཁུང་བུའི་སྒོ་ནས་འབབ་བར་མཐོང་བའོ།

再者，若总摄一切神变，则成为五种神变：即具足六种神通的神通神变、具足布施等殊胜的法力神变、以及由忆念宿世等自性成就的功德殊胜所具足的俱生神变。
由三种相而无与伦比故为不共：即微细性、行相性及界性。其余则由平等故为共同。
六神通依身语意清净之理而安立，或依神通力而安立。
布施等则应说是由执持因果相而说。彼等加持即称为神变。
复次，此应知有四种：即断除违品、资粮圆满差别、摄受自他、未来果报差别。
声闻之神变是以变化及往来而安立。
又，菩萨之神变是以变化及转变而安立，为显示甚深广大义故。
转变后而行持，由成办而将诸有物转变为异类差别即是转变。
以生起本无之物义故为变化。
略说之，由转变四种事物故为转变：即如理器世间、有情世间、大种事物及所造事物。
有情世间复由自他差别分为二种。
器世间亦应知由村、地方、洲、铁围山及世界之差别而有差别。
转变神变之行相差别，应从经部所摄经中了知。
经中所说动摇、燃烧等是显示菩萨神变。
令自性无动之静止事物生起动作即是动摇。
此神变由诸佛菩萨平等显示故，于此说为如来或得心自在之神通神变。
又说'得定自在'者，为区别菩萨未得自在等诸阶位故。其殊胜即称为心调柔。
为显示动摇之次第增长故，说'亦令精舍动摇'等。
说'田'者是为摄取村城近郊之义。
彼等应知即是动摇等无量差别，以地、趣、四洲世界等差别故。
身亦燃烧略说有二种：即示现双运神变及住处差别。
双运神变亦有二种：即具足燃烧及具足降雨流。
双运神变乃至从极微细神变之毛孔门中见其降下。

།གནས་པའི་བྱེ་བྲག་ལས་ནི་མེའི་ཁམས་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ནས་ལུས་ཐམས་ཅད་འབར་བར་འགྱུར་ཏེ། ཇི་སྲིད་འབར་བ གཅིག་ཏུ་གྱུར་གྱི་བར་དུ་འོད་ཟེར་ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་ཀྱང་ལུས་ལས་འབྱིན་པར་འགྱུར་རོ།།ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ནི་འོད་ཙམ་གྱིས་སྤྲོ་ཞིང་ཁྱབ་པར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །རིམ་གྱིས་འཕེལ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གཟུགས་སྣ་ཚོགས་ སྟོན་པའམ།ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་གཟུགས་སྟོན་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི་རྣམ་པར་སྟོན་པའོ། །དེས་སངས་རྒྱས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མཐུས་ལྷགས་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མངོན་པར་ཤེས་པའི་ཡུལ་ལས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་འདས་པའི་གཟུགས་རྣམས་མཐོང་བར་འགྱུར་བ་དེ་ ནི་རྣམ་པར་སྟོན་པ་ཞེས་བྱའོ།།ལྷགས་ཤིང་བདེ་བར་འཁོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བར་འོངས་ཤིང་ལྷགས་ནས་ཉེ་བར་འཁོད་པ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འདི་དག་གིས་ནི་ལྟ་བ་དང་རྣམ་པར་ལྟ་བའི་བྱ་བ་དང་། འབད་པ་མེད་པར་མཐོང་ངོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །མཆོག་དང་ མཆོག་མ་ཡིན་པ་འདྲ་བར་མཐོང་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བྱེ་བྲག་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།འགྲོ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། འོག་ཏུ་ངན་སོང་དག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོག་གི་འགྲོ་བས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་ངན་སོང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །བདེ་འགྲོས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་མི་དང་ལྷ་ནི་སྟེང་དུ་ཞེས་བྱའོ། ། ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམ་པར་གནས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དག་ཀྱང་རྣམ་པར་སྟོན་ཞེས་བྱབས་བསྟན་ཏོ། །དེ་དག་ན་གནས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་མཐོང་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། དེ་དག་ཏུ་ཡང་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ རྣམས་ཞེས་བྱའོ།།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ངེས་པར་མཐོང་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། མིང་ཇི་སྐད་གྲགས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། མིང་ནི་ཚིག་གིས་ཉེ་པར་བསྟན་པ་སྟེ། བལྟ་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །བར་མ་ཆད་པ་དང་། བར་ཆད་པ་དག་མཐོང་བའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་དེའི་ཚུ་རོལ་དང་ཕ་རོལ་དག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། གང་འདོད་པ་དེ་དག་གོ། །ཇི་སྲིད་དུ་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྲིད་དུ་འདོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་ལྟ་བའོ། །འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བ་ནི། གཞན་དུ འགྱུར་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ།དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་ལ་རྣམ་པར་འཇོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་དགའ་བར་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱིས་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་པོ་རྣམས་ཕན་ཚུན་དུ་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བས་གཞན་དུ་སྒྱུར་བར་བྱེད་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །སྒྲ་རྣམས་ སྒྱུར་བར་བྱེད་པ་མ་སྨོས་པ་ནི་རྒྱུན་འཇུག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་དག་གཉི་གའི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ་ནི། གལ་ཏེ་རྩཝ་དང་ལོ་མ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སྲ་བ་དང་། མཁྲེགས་པ་དང་། བརྟན་པ་དང་། རྒྱ་ཆེ་བ་དང་། ཡངས་པ་རྣམས་ཀྱང་ ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བར་བྱེད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།རིའི་རྒྱལ་པོ་གངས་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། སེམས་ཅན་ཁ་དོག་བཟང་པོ་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གཞན་དུ་བསྒྱུར་བ་ཅི་ཡང་ རུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྔོན་གྱི་དངོས་པོ་ལས་གཞན་དུ་བསྒྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གང་ལ་ལས་ཀྱི་ནུས་པ་མེད་པ་དེ་ལ་མོས་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ནུས་པའི་ངོ་བོ་ལ་གཞན་དུ་མོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་འགྲོ་བ་རྣམས་དང་། ཁམས་རྣམས་ ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བ་ནི་རབ་ཏུ་གྲུབ་པའི་དངོས་པོར་གྱུར་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་ལ་བདག་ཉིད་ལུས་ཡང་བར་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བར་རིག་པར་བྱའོ། །རྩིག་པ་དང་། རི་བྲགས་དང་། ར་བ་སྨོས་པ་ནི་གྲོང་དང་། གཙུག་ལག་ཁང་དང་། དགོན་པར་གཏོགས་པ་འདི་དག་གི་ཉེ་བར་ སྤྱད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།

从住处的差别而言，入于火界等持后全身将燃烧，乃至成为一体燃烧期间，身体也会放射出各种颜色的光芒。遍满即是仅以光明散射遍满之意。
依次第增长而言所说：'如前'等。显现种种色相，或依殊胜色相而显现。由此以佛陀和菩萨威力而来的一切众生，其神通境界也远远超越，能见到诸色相，此即称为显现。
'来临安住'是指安乐到来并来临而安住之义。这些是显示见和观察的作用，以及无需努力即可见到。为显示见到殊胜与非殊胜相同，故说明差别。
依趣而言所说：'下至恶趣'是指由下界所摄故说恶趣。由善趣所摄故说'上至人天'。
依十方世界安住而言，说'亦显现诸佛刹土'。依彼处所住众生所见而言所说：'于彼等中诸佛菩萨'。
依确定见到一切相而言所说：'如名声'等。名是以语言表示，因为不能见到。因此说'显示'。
为见到无间断和间断而说'此岸彼岸'等，即随所欲。'随欲'即随欲观看。
大种变化即是转变，因为安立彼等之相故。彼变化即以极喜显示，以四大种互相变化而转变为他者。
未说声音变化是因为无相续性。依彼二者聚集变化而言所说：'若根茎叶'等。
为显示坚硬、牢固、稳固、广大、宽阔等亦能变化而说：'雪山王等'。
依众生变化而言所说：'于色相妙好众生'等。'转变为任何'等是指从先前事物转变为他者之义。
为显示于无业力者不应胜解而说：'于力性中异胜解'等。如是诸趣及界变化非成就事物。
应知往来时自身轻盈变化。说墙壁、山岩、篱笆是为显示此等是属于村落、寺院、闲林之所用。

།དེ་ལྟར་བསྒྲིབས་པ་དང་། འགྲོ་བ་དང་། ཁམས་དང་། ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་གནས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བ་དང་། འོང་བ་ལ་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བ་བསྟན་ནས། གོང་དུ་འོག་མིན་ལ་ཐུག་པར་ཤིན་ཏུ་རིང་བར་འགྲོ་བའོ། །དེ་ལ་ཚད་ མེད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་སྨོས་པ་ནི།དེར་མིའི་ལུས་འདི་ཉིད་ཀྱིས་འགྲོ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། རྒྱས་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རྒྱང་རིང་པོ་ལ་ཉེ་བར་མོས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི། མངོན་པར་མོས་པའི་འགྲོ་བ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡིད་དང་འདྲ་བར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ ཡིད་ལས་བྱུང་བས་འགྲོ་བ་དང་འོང་བའོ།།སྡུད་པ་དང་རྒྱས་པར་བྱེད་པ་ནི། ཚད་ཆུང་བ་ནི་ཚད་ཆེན་པོར་འཇོག་པར་བྱེད་པ་དང་། ཚད་ཆེན་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་ཚད་ཆུང་བར་འཇོག་པར་བྱེད་པ་སྟེ། ཕྲ་བ་ནི་རགས་པར་བྱེད་པ་དང་། རགས་པ་ནི་ཕྲ་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གཟུགས་ ཐམས་ཅད་ལུས་སུ་སྡུད་པ་ནི་རང་གི་ལུས་སུ་སེམས་ཅན་དང་།སེམས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོའི་ཚོགས་རྣམས་སྡུད་པར་བྱེད་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། གྲོང་དང་གྲོང་རྡལ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། འཁོར་དེ་དག་གིས་ཀྱང་རང་རང་གི་ས་ཕྱོགས་ཉིད་ན་འདུག་པར་ཤེས་པའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལུས་ཀྱི་ནང་དུ་སོང་བར་ཡང་ཀུན་དུ་ཤེས་སོ། །སྐལ་པ་མཉམ་པའི་གན་དུ་འགྲོ་བ་ནི་སེམས་ཅན་མ་མཐོང་བ། མ་ཐོས་པ། མ་འདྲིས་པའི་གན་དུ་དེ་དང་འདྲ་བར་བསྒྱུར་ནས་ཉེ་བར་འགྲོ་བའོ། །དེར་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་ན་རྣམ པ་བཞིས་སྐལ་བ་མཉམ་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ།ཁ་དོག་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཁ་དོག་རྒྱས་པ་ཇི་ལྟ་བུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རྣམ་པ་སྨྲས་པ། དེ་དག་གི་ཆུ་ཞེང་ཇི་ལྟ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བའོ། །ངག་སྨྲས་པ་ནི། སྨྲ་བའི་སྟངས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བའོ། །བརྗོད་པར་བྱ་བ་ སྨྲས་པ།དེ་དག་དོན་གང་སྨྲ་བར་བྱེད་པ་དེ་ནི་དེ་ཡང་སྨྲ་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སྐལ་བ་མཉམ་པའི་བྱེ་བྲག་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། མཇུག་ཏུ་དེ་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དངོས་གཞི་ལ་ཡང་དག་པར་བསྟན་པ་དང་། ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་པ་དང་། ཡང་དག་པར་གཟེངས་བསྟོད་པ་དང་། ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་དགའ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། བདག་གིས་ལུས་ནི་གསལ་པོར་མི་སྟོན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། མི་སྣང་བར་བྱེད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དབང་བྱེད་པ་ནི། སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་བདག་གི་བསམ་པའི་དབང གིས་སྤྱོད་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་བའོ།།དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། འགྲོ་བ་དང་། འོང་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གཞན་གྱི་རྫུ་འཕྲུལ་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་རྒྱལ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། གཞན་དག་གི་རྫུ་འཕྲུལ་ཐམས་ཅད་མི་གསལ་བར་བྱས་ནས་ཇི་ ལྟར་བསམས་པའི་དོན་ཐམས་ཅད་གསལ་པོར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།མཐར་ཕྱིན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ས་བཅུ་བ་ལ་དབང་བསྐུར་བ་ཐོབ་པའོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པ་ནི་དགའ་ལྡན་དུ་སྐྱེ་བ་བླངས་པ་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཉིད་དོ། ། སྲིད་པ་ཐ་མ་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕྱི་མ་སྐྱེ་བ་བླངས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་སྟེ། བདག་ཉིད་ཀྱི་ལུས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའོ། །སྤོབས་པ་སྦྱིན་པ་ནི་ཆོས་སྟོན་པའི་དུས་སམ། རྩོད་པ་བྱེད་པའི་དུས་སུ་སྤོབས་པ་ཡོངས་སུ་གཏུགས་པ་ལ་ཤེས་རབ་བླ་ན་མེད་པས་སྤོབས་པ་ཉེ བར་བསྒྲུབ་པའོ།།དྲན་པ་སྦྱིན་པ་ནི་ཀློག་པ་དང་། འདོན་པ་ལ་སོགས་པའི་དུས་སུ་སྔོན་གོམས་པར་བྱས་པའི་གཞུང་དག་ལ་དྲན་པ་ཉམས་པ་རྣམས་དྲན་པ་གསོ་བར་བྱེད་པའོ།

如是已说遮蔽、往来、界、殊胜处所差别的往来、来去的周遍转变后，向上至色究竟天极远而去。其中说'无量无边'者，是因为以此人身即将前往彼处而说'广大'等。'于远处作近行'等，是说显现意乐的行进。'如意'者，是以意生而往来。
收摄与广大，是将小量安立为大量，将大量者安立为小量，即细者成粗，粗者成细之义。一切色身收摄者，是将有情与非有情诸事物聚集收摄于自身中。因此说'城邑聚落'等，彼等眷属亦知各自安住于自处。如是亦遍知入于如来与菩萨身中。
往诣同分者，是于未见、未闻、未熟识的有情处，转变如彼而近行。于彼近行时，应知以四种相同分：为显示色相而说'如何广大色相'等。说形相者，即'如彼等身量'。说语言者，即'如其言说仪态'。说所诠者，即'彼等所说义理，彼亦宣说'等。
为显示同分差别而说'最后于彼等'等，于正行中正说、令正受持、正赞叹、令正欢喜，为不显现自身而说'作不现'等。自在者，是以自意乐力令一切有情界成办威仪状态。因此说'往来'等。胜伏他人神变而获胜，即令他人一切神变不显，令一切所思义明显之义。
究竟菩萨是获得第十地灌顶者。彼亦有二：一生所系即如所说生于兜率天之相。最后有者，是以一切最后受生而区分，即以自身现证佛果。授与辩才，是于说法时或辩论时，以无上智慧成就穷尽辩才。授与忆念，是于读诵等时，令忆念退失者忆起先前所习经典。

།བདེ་བ་སྦྱིན་པ་ནི་ཆོས་ཉན་པར་འདོད་པ་རྣམས་ལ་ཐོབ་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྡུད་ཅིང་ཉེ་ བར་བསྒྲུབ་པས་གང་གིས་བདེ་བ་སྦྱིན་པས་ཚིམ་པར་གྱུར་ན་དེ་ནས་ལྡང་བར་འདོད་པ་ཡང་མི་སྐྱེ་ལ།ཉན་པ་ལ་གུས་པ་སྐྱེ་བ་དང་། ཉན་པ་ལ་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ལུས་དང་། སེམས་ཀྱི་གནས་སྐབས་འཐོབ་པ་དང་། གཉིད་དང་སྙོམ་པ་དང་། ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་བྲལ་བས་ཆོས་ཉན་པ་དང་། ནད་ཀྱིས་ཉེན་པའི་སེམས་ཅན་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནད་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱེད་པ་ཉིད་དང་དེ་ལས་གཞན་པའི་གནོད་པ་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱེད་པ་ནི་བདེ་བ་སྦྱིན་པ་སྟེ། བདེ་བ་གང་གིས་ཚིམ་པར་གྱུར་ན་མཆོག་ཏུ་ནད་མེད་པ་ཉིད་དང་། མི་མ་ཡིན་པས་བཏང་བའི་ཉེ་བར་འཚེ་བ་ཞི་བར་གྱུར་པ་ཡང་འཐོབ པའོ།།འོད་ཟེར་འབྱིན་པ་ནི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྐུའི་ཆ་ཤས་ལས་འོད་ཟེར་འབྱིན་པ་སྟེ། མང་དུ་སྤྲོས་པ་བྱས་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་སྦྱོར་བ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་མཛད་པ་ངེས་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དེ། སྤྲུལ་པའི་སྦྱོར་བ་དང་། འོད་ཟེར་སྤྲོ་བའི་སྦྱོར་བས་སོ། །འོད་ཟེར་རབ་ཏུ་སྤྲོས་པས་ཀྱང་དགོས་པ་གཉིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དེ། ངན་འགྲོ་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུན་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དང་། བདེ་འགྲོ་རྣམས་ལ་བདུད་ཀྱི་གཞལ་ཡས་ཁང་ལ་སོགས་པ་མོག་མོག་པོར་བྱེད་པ་ཉིད་དང་། དེ་ལས་གཞན་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་སྐུལ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེའི་ཕྱིར་དེའི་དབྱེ་བ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །བྱ་བ་རྣམས་ཀྱི་གཙོ་བོའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་དག་གི་དོན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བ་དེ་དག་ནི་མདོར་ན། སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་བྱ་བའི བྱེ་བྲག་བསྐྱེད་བར་བྱ་བའི་དོན་དང་།འབྱུང་བ་དང་། འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་རྣམས་མཚན་ཉིད་གཞན་འཐོབ་པར་བྱ་བའི་དོན་དང་། བདག་གི་ལུས་སུ་གཏོགས་པའི་བྱེ་བྲག་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བ་དང་། སེམས་ཅན་གཞན་རྣམས་ཀྱི་ལུས་དང་། དཔང་པོའི་བྱ་བ་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བའི་དོན་དུ་ རིག་པར་བྱའོ།།སྤྲུལ་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་པའོ། །དངོས་པོ་མེད་པ་ལས་སྤྲུལ་པ་ནི་རྒྱུ་མཚན་མེད་ཅིང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ལས་སོ། །སྤྲུལ་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྤྲུལ་པར་འདོད་པའི་སེམས་བདག་པོར་ གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡིན་པའོ།།འདིས་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་སྤྲུལ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་སྤྲུལ་པར་འདོད་པའི་སེམས་བདག་པོར་གྱུར་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་མ་ཡིན་པས་སོ། །འོན་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུའི་དབང་གིས་སོ། ། ཇི་ལྟར་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དང་། ཇི་ལྟར་དགའ་བར་རོ། །མངོན་པར་འདུས་བྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྲུལ་པར་འདོད་པའི་སེམས་ཀྱིས་གང་བསམས་པ་སྨོན་པ་བྱས་པ་སྟེ། བསམས་པ་འདི་དང་འདི་དེ་བཞིན་དུ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱས་པ་དེ་དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་གྱི་གཞན་དུ མ་ཡིན་པ་འདི་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ།།དབྱེ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། དེ་ཡང་རྣམ་པ་དུ་མ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་སྤྲུལ་པ་དེ་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སེམས་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་སྤྲུལ་པ་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་བའི་དངོས་པོ་སྤྲུལ་པའོ། །སེམས་ཅན་ གྱི་དངོས་པོའི་སྤྲུལ་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ།སེམས་ཅན་གྱི་རྟེན་སྤྲུལ་པ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་ངག་གི་བྱ་བ་སྤྲུལ་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ལུས་སྤྲུལ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ལུས་སྤྲུལ་པ་ཡང་མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རང་དང་འབྲེལ་པ་དང་། གཞན་དང་འབྲེལ་པའོ། །བདག་དང་འབྲེལ་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། བདག་དང་འདྲ་བ་དང་། མི་འདྲ་བའོ། །གཞན་དང་འབྲེལ་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ཏེ། གཞན་དང་འདྲ་བ་དང་། མི་འདྲ་བའོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། བདག་དང་འདྲ་བའམ། མི་འདྲ བའམ་ཞེས་བྱ་བའོ།།འམ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་གཞན་གྱི་ལ་ཡང་འདྲ་བ་དང་། མི་འདྲ་བའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།

赐予安乐是对于想要听法的人们，以获得和随顺的方式摄受并成办，由此赐予安乐而得到满足后，就不会生起想要起身离开的念头，并且对听法生起恭敬心，获得适合听法的身心状态，远离昏沉、掉举和颠倒，而能听法。对于被疾病所困的众生，能使其听闻等活动中的病痛得以平息，也能平息其他的损害，这就是赐予安乐。由此安乐而得到满足后，能获得最殊胜的无病状态，也能平息非人所作的危害。
放光是从诸佛菩萨身体部分放出光明，广大显现后以二种加行为一切众生利益而成办诸佛菩萨的事业，即变化加行和放光加行。通过广大放光也成办两种利益：即断除恶趣众生的痛苦相续，以及使善趣众生对魔宫等生起厌离，并能激发其他众生。因此作此分类。
依据诸事业的主要而说'为无量众生利益'等。那些转变简而言之，是为了产生器世间事业的差别、为了使四大及所造获得其他相、为了转变自身所属的差别、为了转变其他众生的身根作用而应当了知。
神变神通以体性和分类来说明。从无实物变化是从无因且一切中都不存在者而变。所谓变化心，是以变化意乐心为主而有。这表明异熟所生非是变化，因为它不是从变化意乐心为主而生，而是依靠异熟等因缘的力量。如所欲即如其意乐和喜好。所谓加行即以变化意乐心所思维发愿，即愿所思维的如是成就，而非他者，这是体性。
依据分类而说'彼亦有多种'。其变化略说有二种：变化众生事和变化众生所需事物。众生事的变化也有二种：变化众生所依和变化众生语业。因此说'身变化'等。身变化略说有二种：与自相关和与他相关。与自相关也有二种：与自相似和不相似。与他相关也是如此：与他相似和不相似。因此说'或与自相似或不相似'。'或'字是为了表示与他相关也有相似和不相似。

།དབང་པོའི་རྟེན་སྤྲུལ་པར་བྱེད་ཀྱི་དབང་པོ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དབང་པོ་རྣམས་ནི་སེམས་ཅན་དང་གཅིག་ཏུ་བགྲང་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ ཏེ་དབང་པོ་རྣམས་སྤྲུལ་པར་གྱུར་ན་ནི་སྔོན་མེད་པའི་སེམས་ཅན་འབྱུང་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་ན་སྔོན་མེད་པའི་སེམས་ཅན་འབྱུང་བ་ནི་མེད་དོ།།འཁོར་བའི་ཐོག་མ་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་མདོའི་ཚིག་གིས་སོ། །འཁོར་བ་ལ་ཐོག་མ་ཡོད་པར་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། ། དེས་ན་རྟེན་ཉིད་སྤྲུལ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་དེའི་རྟེན་དང་དབང་པོ་འདྲ་བ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ལྟ་བ་པོ་རྣམས་ལ་ཡང་། དབང་པོ་ཉིད་ལྟར་སྣང་བར་འགྱུར་རོ། །དབང་པོ་དང་བཅས་པའི་རྟེན་གྱིས་བྱ་བ་གང་བྱེད་པའི་བྱ་བ་དེ་དེས་ཀྱང་བྱེད་པར་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི དོན་ཏོ་ཞེས་བྱའོ།།ཡུལ་སྤྲུལ་པ་ཉིད་ནི་འདྲ་བ་ཉིད་ཡིན་གྱི་མི་འདྲ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པ་བྱེད་པའི་རིགས་སུ་མཚན་ཉིད་མི་འདྲ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཟས་དང་སྐོམ་ལ་སོགས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གཉི་ ག་ལ་སྐྱེ་མཆེད་བཞི་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ།།དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཕྱི་རོལ་གྱི་བྱེ་བྲག་ཏུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དག་ལ་ནི་དབང་པོ་དགག་པར་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་མཆེད་བཞི་ཉིད་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །སྒྲ་མ་སྨོས་པ་ནི། ངག་སྤྲུལ་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཅན་མ་ཡིན་པས་བསྡུས་ པ་རྣམས་ཀྱི་སྒྲའི་སྤྲུལ་པ་ཡང་།འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ཐུག་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་འདྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་དང་། མཚན་ཉིད་དང་འདྲ་བའོ། །དེ་མ་ཡིན་བ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པས་མ་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་ངོ་བོར་སྟོན་པར་བྱེད་པའོ།།བདག་དང་འདྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་གི་ལུས་དང་འདྲ་བའོ། །རྣམ་པ་དུ་མ་མང་པོ་ནི་བདག་དང་འདྲ་བ་དང་། དེ་དང་འདྲ་བའི་དབྱེ་བས་དབྱེ་བ་དུ་མ་ཉིད་དོ། །དེས་ན་སྨྲས་པ། ལྷ་དང་། ཀླུ་དང་ ཞེས་བྱ་བ་སོགས་བའོ།།དུད་འགྲོ་དང་། ཡི་དགས་དང་། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་སྨོས་པ་ནི་སྲིད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི། རང་དང་འདྲ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཅི་འདྲ་བ་དེ་འདྲ་བ་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པ་ནི་བདག་དང་མི་འདྲ་བར་ འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ།།དེ་ལྟར་ན་བདེ་འགྲོའི་སྤྲུལ་པ་ནི་གཉི་ག་ཡིན་ནོ། །ངན་འགྲོའི་སྤྲུལ་པ་ནི་མི་འདྲ་བ་ཁོ་ནའོ། །ལྷ་ལ་སོགས་པས་འདུལ་བ་རྣམས་ལ་ལྷ་ལ་སོགས་པའི་བྱད་གཟུགས་དང་འདྲ་བ་སྤྲུལ་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །ལྷ་ལ་སོགས་པའི་ འགྲོ་བར་སྐྱེས་པ་རྣམས་ལ་དེ་དང་འདྲ་བའི་སྤྲུལ་པ་གཞན་རྣམས་སྤྲུལ་པས་འདུལ་བ་དེ་ནི་གཞན་དང་འདྲ་བའི་སྤྲུལ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ།རྣམ་པ་དང་འགྲོ་བ་འདྲ་བ་ཉིད་དོ། །འགྲོ་བ་དེ་ཡིན་ཡང་རྣམ་པ་མི་འདྲ་བ་དེ་ནི་མི་འདྲ་བ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་མང་པོ་ སྤྲུལ་པ་དང་།ཉུང་ངུ་སྤྲུལ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོའི་ཚིག་གོ། །དྲིས་པ་ནི་དེ་ལ་ལུས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་མང་པོ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱར་དུས་གཅིག་ཏུ་དགའ་ལྡན་གྱི་གནས་ན་བཞུགས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟོན་པ་ནི། ཆོས་མང་པོ་ཞེས་ བརྗོད་པ་དང་།གཞན་ཡང་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བས་སྟོང་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཞན་རྣམས་སུ་ཡང་དུས་གཅིག་ཏུ་དགའ་ལྡན་ན་བཞུགས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དཔག་ཏུ་མེད། གྲངས་མེད་པ་དག་ཏུ་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།སྤྲུལ་པ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། གཏན་དུ་བ་དང་། གཏན་དུ་བ་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་གཏན་དུ་བ་མ་ཡིན་པ་ནི། དེ་སྲིད་དུ་སྟོན་པ་ཙམ་དང་ལྡན་པའོ།

变化诸根所依而不是变化根本身。为什么呢？因为诸根是与众生一同计数的缘故。如果诸根成为变化，则将导致出现前所未有的众生，然而并不存在前所未有的众生出现。如经中所说：'轮回之始不可知'。这也将导致轮回有开始的过失。
因此，只是变化所依而已。应当说以两种方式与其所依和根相似。对于观察者来说，也将显现如同根一般。意思是说，凡是具根所依所作的事业，变化也能够作。
所变化的境唯是相似而非不相似，为显示此义，因为对利益众生而言没有不相似的特征。因此说：'如食物饮料等'。应知二者都是四处。即便如此，也是显示外境的差别。对其他者来说，由否定根本身而成立四处。
未说声音是因为显示语言变化的缘故。非情所摄的声音变化也是从大种触所生。'如是'是指业和相似特征。'非彼'是指不为异熟果等所摄的缘故。'如所欲'是指诸佛菩萨示现无量变化之体性。
'如自身'是指与自己身体相似。'众多种类'是指与自身相似及与彼相似的差别而有多种差别。因此说：'天龙'等。
提到畜生、饿鬼、地狱众生是依据存在而说，并非与自身相似。因此说：'如其所似即如是'乃至'若非如是则与自身不相似'。
如是，善趣的变化是二者皆有。恶趣的变化唯是不相似。应知对于应以天等调伏者，变化与天等形貌相似。
对于生于天等趣的众生，以其他相似变化调伏，此即称为与他相似的变化，即形相和趣处相似。虽是彼趣而形相不相似者，应知即是不相似。
诸菩萨'多变化'与'少变化'是经文。问：'其中何为身多变化？'即是在一刹那间于百千亿世界中同时示现住兜率天等，称为多法。
又于其他无佛出世的世界中也同时示现住兜率天等。因此说：'于十方无量无数世界'等。
此变化亦有二种：恒常与非恒常。其中非恒常者，仅具有暂时示现。

།གཏན་དུ་བ་མ་ཡིན་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། སྤྲུལ་པ་ལ་ལ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པ་ལ།སྤྲུལ་པར་བྱེད་པ་འདས་ནས་ཀྱང་། སྤྲུལ་པ་དེས་ཇི་སྲིད་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བར་ཡོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སེམས་ཅན་སྤྲུལ་པ་དང་། སེམས་ཅན་མ་ཡིན་པ་སྤྲུལ་པའོ། །དེ་ཡང་དེ་ལྟ་བུར་བསྟན་པ་ཙམ་ དང་།བྱ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། སྤྲུལ་པ་ལ་ལ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བྱ་བ་སྒྲུབ་པར་ནུས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་མི་འགྱུར་པ་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ངག་གི་སྤྲུལ་པ་ཡང་མདོར་ན་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པར་ རིག་པར་བྱ་སྟེ།ངོ་བོ་ཉིད་དང་། རྟེན་ཉིད་དང་། དབྱེ་བ་ཉིད་དོ། །ཡོན་ཏན་གཉིས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་ན་ངོ་བོ་ཉིད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །རྣར་སྙན་པ་ཉིད་དང་། རྒྱ་ཆེ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ཡང་སྨྲས་པ། གདངས་སྙན་པ་དང་ལྡན་པ་ཡང་ཡོད། སྐད་གསལ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡང་ ཡོད་ཅེས་བྱའོ།།རྟེན་ཉིད་ནི། བདག་དང་འབྲེལ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བྱེད་པ་ཉིད་ནི། ཆོས་སྟོན་པར་གཏོགས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དཔེ་དང་། གླིང་གཞི་དང་། སྦྱོར་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པས་ཡན་ལག་ལྔ་དང་ལྡན་པ་ནི། གདངས་སྙན་པ་དང་ ལྡན་པ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།།སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་འཁོར་གྱི་ནང་དུ་ཆོས་སྟོན་པར་མཛད་པ་དང་། ཞལ་ནས་ཡན་ལག་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་གསུང་འབྱོན་པར་མཛད་པའོ། །དེ་ནི་ཡང་ཡོན་ཏན་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་གསུང་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཡན་ལག་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་གསུང་གི་ཚིག་ རྣམས་ཀྱང་ཚིག་ཕྱི་མ་ཕྱི་མས་བཤད་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།།ཟབ་པ་ཉིད་བསྟན་པ་ནི། འབྲུག་སྒྲ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་དཔེ་བསྟན་པ་ནི། ཀ་ལ་པིང་ཀའི་སྒྲ་སྐད་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་འདྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཇི་ལྟར་བྱ་ཀ་ལ་པིང་ཀའི་སྒྲ་སྐད་ཟབ་ཅིང་ཡིད་དུ་འོང་བ་བཞིན་དུ་འདི་དག་གི་ཡང་ དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའོ།།སྙིང་དུ་འཐད་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་དགའ་བར་བྱེད་པའོ། །ཡང་དགའ་བར་བྱེད་པ་ནི་གྲགས་པ་ཉིད་ཀྱི་དབང་གིས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཐམས་ཅད་ལས་ཤིན་ཏུ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་དོན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་འཇུག་པའི་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པས་གྲོང་ཁྱེར་དུ་འགྲོ་བའོ། ། སྙན་ཅིང་འཇེབས་པ་བསྟན་པ་ནི་རྣར་སྙན་པའོ། །ཟུར་ཕྱིན་པའི་བཤད་པ་ནི་བརྡ་ཕྲད་པ་སྟེ། གྲགས་པའི་དོན་རྣམས་དང་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྙན་པའི་བཤད་པ་ནི་མི་མཐུན་པ་མེད་པ་སྟེ། ཚིག་དང་ཡི་གེ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པས་ཡིད་འཕྲོག་པར་བྱེད་པའོ། །གླེང་གཞི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན པ་ནི།མི་རྟེན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་སོགས་པ་ལ་དགའ་བའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ལ་མི་རྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྦྱོར་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟོན་པ་ནི། མི་ཟད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྤོབས་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡན་ལག་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་ པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་ཡོན་ཏན་ལྔ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་ཡོངས་སུ་གྲགས་ཏེ།རྒྱ་ཆེ་བ་དང་། རྣར་སྙན་པ་དང་། དོན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དང་། གཟུང་བར་སླ་བ་ཉིད་དང་། འདོད་པ་སྣ་ཚོགས་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དོ། །ཡོན་ཏན་ལྔ་པོ་འདི་དག་ནི་གཞན་ཡོན་ཏན་ལྔའི་ཡན་ལག་ཏུ་འགྱུར་བ་ ཡིན་ཏེ།གོ་རིམས་བཞིན་དུ་མཉན་པར་བྱ་བ་དང་། རྣམ་པར་མི་གཡེང་བ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། ངེས་པར་གཏོགས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའོ། །སྙན་ཅིང་འཇེབས་པ་ནི་རྣར་སྙན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཤིན་ཏུ་ཡངས་ཤིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་བུར་ཕྱིན་པ་ཉིད་དེ། འཁོར་དེར་ འདུས་པར་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ཐོས་པར་འགྱུར་བའོ།།དེས་ན་སྨྲས་པ་གང་དག་ཐག་རིང་པོ་ན་འདུག་པ་ཡང་རུང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཇི་ལྟར་འདོད་པར་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བཞེད་ན་སྟོང་ཆུང་ངུའི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འདིས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་ནི་ དཔག་ཏུ་མེད་ཅིང་མཐར་ཐུག་པ་མེད་པར་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་དུ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསལ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།

为了说明非恒常性而说：'关于某些化身'等。即使化身的创造者已逝，只要有利益众生的事业需要完成，化身就会继续存在。又有两种：众生化身和非众生化身。这也只是为了显示如此，以及完成事业。因此说'关于某些化身'等。为了显示能完成事业而说'如是而成，不会有其他'。
语言化身简要来说应当了知有三种安立：自性、所依和分类。具足两种功德圆满则称为自性圆满。即悦耳性和广大性。如说：'有具足悦耳音声，有具足清晰声音'。
所依即'与自相关'等。作用即'属于说法'等。由具足譬喻、因缘和修习圆满而具五支，称为'具足悦耳音声'。
诸佛世尊在眷属中说法时，从口中发出具足五支的语言。这也称为具足五种功德的语言。应当了知具足五支语言的词句是由后后词句解释的。
显示甚深性即'如雷声'。其中显示譬喻即'如迦陵频伽鸟悦意声音'，如同迦陵频伽鸟声音深远且悦意，这些也是如此。
显示令心悦意即是令欢喜。又令欢喜是依名声而解释的。以具足超胜一切的涅槃城入门之缘分而趣入城中。显示悦耳动听即悦耳。
圆满解释即符合约定，因为符合众所周知的意义。悦耳的解释即无违逆，以各种词句文字摄受心意。
显示因缘圆满即'不依止'，因为不依止利养恭敬等的欢喜。显示修习圆满即'无尽'，因为具足无量辩才。
具足这五支，如来语言具足五种功德而广为人知：广大性、悦耳性、具义性、易解性及具足种种欲乐性。这五种功德成为其他五种功德的支分：
依次为应听闻、不散乱、解脱、决定趣入和令成熟。悦耳动听应知即悦耳。因极为广大而圆满，令所有集会眷属都能一致听闻。
因此说'即使远处安住者'等。为显示随欲而入，说'若欲小千'等。这清楚显示如来语言无量无边，随有多少即能趣入多少。

།སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སེམས་ཅན་རྣམས་མོས་པའི་དབང་གིས་དོན་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ ཏོ།།དེའི་ཕྱིར་བསྟོད་པ། གསུང་གཅིག་བཀའ་ནི་གསལ་བ་ལས། །དུ་མ་ལྟ་བུར་སྣང་འགྱུར་ཏེ། །ཀུན་གྱིས་འདི་ནི་བདག་གི་ཆེད། །ཁོ་ནའོ་སྙམ་དུ་གོ་བ་གང་། །ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །རྟེན་དང་འབྲེལ་བའི་ངག་ཡོངས་སུ་བཏང་ནས་སྤྲུལ་པའི་ངག་གང་ ཡིན་པ་དེས་ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་ཅིང་བག་མེད་པ་རྣམས་ལ་སྐུལ་བར་བྱེད་པ་དེ་ནི་བདག་དང་འབྲེལ་པའི་ངག་གི་སྤྲུལ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ།རང་གི་རྒྱུད་དང་འབྲེལ་པར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་མཐུས་གཞན་དག་གི་རྒྱུད་ལ་སྤྲུལ་པའི་ངག་གིས་ཆོས་སྟོན་པ་གང་ ཡིན་པ་ནས་གཞན་ལ་སྐུལ་བར་བྱེད་པའི་བར་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི།གཞན་གྱི་རྒྱུད་དང་འབྲེལ་པའི་ངག་སྤྲུལ་པ་སྟེ། གཞན་གྱི་རྟེན་ལ་བརྟེན་པ་ལྟར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་ནས་སྒྲ་འབྱུང་བའམ། སྤྲུལ་པའི་ སེམས་ཅན་གྱི་ཁ་ནས་སམ།གཞན་དག་ལས་ཀྱང་རུང་སྟེ། སེམས་ཅན་དུ་བགྲང་བ་མ་ཡིན་པ་ཏ་ལའི་ཕྲེང་བ་ལ་སོགས་པར་གཏོགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་སྒྲ་ནི་མ་འབྲེལ་བ་སྟེ། བདག་དང་གཞན་གྱི་རྟེན་ལ་མ་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཆོས་སྟོན་པའི་སྤྲུལ་པ་ནི། དེ་དང་དེར་རྨོངས་པ་རྣམས་ ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་ཡོན་ཏན་དང་།ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མི་ཤེས་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དང་། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཤེས་པ་རྣམས་ལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་ཡང་དག་པར་སྟོན་པའོ། །དེ་དག་གིས་ནི་མི་ཤེས་པའི་ཆོས་རྣམས་ ཀྱི་དོན་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་ཏོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ།གཞན་དག་གི་རྒྱུད་ལ་དོན་དང་། ཚིག་དང་། ཡི་གེ་རྣམས་ངེས་པར་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ནི་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱས་ནས་སོ། །སྔོན་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱས་པ་ཉིད་དང་། དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་ཡོན་ཏན་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ལ་ རྨོངས་པ་མེད་པ་ཐོབ་ཅིང་རབ་ཏུ་དད་པ་རྙེད་པར་གྱུར་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཡུལ་གྱི་བདེ་བའི་རོ་མྱོང་བར་བྱེད་པས་བག་མེད་པར་གྱུར་པ་དེ་དག་ལ་འདས་པའི་ཡུལ་དག་དྲན་པར་བྱས་ལ་ངོ་ཚ་བསྐྱེད་པར་བྱའོ།།མ་འོངས་པ་ཉེ་བར་གཟུང་ནས་ནི་ཡང་དག་པར་བསྐུལ་བར་བྱའོ། །རྣམ་པའི་དབྱེ་བ་ནི་རྣམ་པ་དུ་མ་ཉིད་ ཡིན་ཡང་མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་གསུམ་མོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།སྤྲུལ་པ་རྣམ་པ་དུ་མ་དེ་ཡང་མདོར་བསྡུ་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ། རེ་རེའི་རྣམ་པའི་དབྱེ་བ་ནི་སྔར་མཐུའི་སྐབས་སུ་བསྟན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ཡང་དག་པར་བརྟེན་ནས་དོན་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པར་འགྱུར་པའོ། ། དེ་ལྟར་མཐུ་དེ་དག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་ལྟ་བུ་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་པོའི་མཐུ་ཡིན་ནོ། །ལས་རྣམ་པ་གཉིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། འདུན་པར་བྱས་པའི་སྒོ་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་བསྟན་པ་ལ་འགོད་པར་བྱེད་པ་ནི་ལས་དང་པོའོ། །ཕན་འདོགས་པ་ནི་གཉིས པའོ།དེ་ལ་སྡང་བ་རྣམས་དང་། ཕན་གདགས་པ་ནི་བར་མ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་དང་པོར་འཕྲོག་པར་བྱེད་པས་ན་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཆོ་འཕྲུལ་ཞེས་བྱའོ། །ཆོ་འཕྲུལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་གཞན་གྱི་སེམས་ཤིན་ཏུ་འཕྲོག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ནི། བསྟན་པའི་བདག་ ཉིད་ཆེ་བ་བརྗོད་པའི་སྒོ་ནས་རབ་ཏུ་དང་བ་སྐྱེད་པའོ།།ཕན་གདགས་པ་ནི། ཡང་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བ་དང་། སྤྲུལ་པས་ཉེ་བར་མཁོ་བས་ཕོངས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཡོངས་སུ་སྒྱུར་བ་དང་། སྤྲུལ་པས་ཉེ་བར་མཁོ་བས་ཕན་འདོགས་པའི་སྒོ་ནས་རིག་པར་བྱའོ། ། བདག་དང་གཞན་གྱི་འདས་པའི་དུས་ཀྱི་སྔོན་གྱི་གནས་རྣམ་པ་དུ་མ་ཉིད་སྔོན་གྱི་གནས་ཏེ། ལུས་དང་། ངག་དང་། ཡིད་ཀྱི་བྱ་བ་ནི་སྔོན་གྱི་གནས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་ལྐོག་ཏུ་མ་གྱུར་པའི་ཤེས་པ་ནི། སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་ཤེས་པའོ།

对于'将会出现为众生宣说佛法'这句话，意思是随着众生的信解力而明显显示各种各样的意义。因此赞颂说：'从一音宣说清净教法，显现如同多种不同法，一切众生皆能了知，此即是为我而宣说。'
舍弃依止相关的语言而以化现的语言宣说佛法，并对放逸者进行劝诫，这就是与自身相关的语言化现，因为是与自己相续相关而趣入的缘故。
由诸佛菩萨的威力，在他人相续中以化现语言宣说佛法，乃至对他人进行劝诫，这就是与他人相续相关的语言化现，因为是显现依止他人所依的缘故。
由诸佛菩萨的加持力，从虚空中发出声音，或从化现众生口中，或从其他处发出，凡是从非众生数的棕榈树等发出的声音，就是无相关的，因为不与自他所依相关的缘故。
其中宣说佛法的化现，就是对于'对彼彼愚痴者'这句话，是指对于不知三宝功德和诸法性相、怀疑及颠倒了知的众生，如实分别开示无颠倒的本性。
这是说明他们如实开示所不知诸法的意义，因为在他人相续中确定了知义、句、文字就是宣说。
对于以前已经通达法的性相，获得对三宝功德分别无有愚痴并获得深信的人，即便如此，由于贪著境界的快乐而放逸的人们，应当使他们忆念过去的境界而生起惭愧心，并以未来作为所缘而正确劝诫。
分类虽然有多种，但简要而言有三种，为了说明这点而说：'诸多化现简略说'等。每一种的分类，如前在威力时所说，依止于正等持而成就一切义利。
'如是彼等威力'这句话，是指如是神通第一的威力。为了说明成办两种事业而说：以欢喜心安立众生于教法是第一事业，饶益是第二事业。
其中，首先夺取怨敌和中庸者的心，故称为神变神通。'神通'是指极其夺取他事物的心的缘故。又趣入是通过宣说教法的伟大性而生起净信。饶益是指随应观察、以化现转变缺乏资具的众生、以化现资具饶益的方式而了知。
自他过去时间的多种前世住处是宿住，身语意的行为是宿住的意思。其中非隐蔽的智慧是宿住随念智。

།ཡང་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར།ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་མདོར་ན་གསུམ་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། རྟེན་ཉིད་དང་། དམིགས་པ་ཉིད་དང་། རྣམ་ པ་ཉིད་དོ།།དེ་ལ་རྟེན་ནི་བདག་དང་གཞན་ཏེ། དེ་ཤེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་རང་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པས་རས་འགའ་བདག་དང་གཞན་གྱི་སྐྱེ་བ་རྣམས་དྲན་པར་འགྱུར་རོ། །གང་ཡང་བདག་དང་གཞན་གྱིས་ཀྱང་དྲན་པར་བྱེད་དེ། གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའོ། ། ཡེ་ཤེས་དེ་བདག་པོར་གྱུར་པས་དེའི་དབང་གིས་དེ་དག་ལ་དེ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའོ། །གཞན་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་པ་བདག་པོར་གྱུར་པས་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་རྣམ་པར་རིག་པའི་བྱེ་བྲག་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཇི་ལྟར་རྫུ་འཕྲུལ་དང་ལྡན་པའམ། ཤ་ཟའི་རྣམ པར་རིག་པ་བདག་པོར་གྱུར་པའི་དབང་གིས་འཇུག་པ་ལྟ་བུའོ།།དམིགས་པ་ནི་གཞན་དག་དང་བདག་ཉིད་ཀྱི་འདས་པའི་སྐྱེ་བའི་རྒྱུན་ལའོ། །རྣམ་པ་ནི་དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་མིང་དང་། རིགས་ལ་སོགས་པ་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་རྣམ་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པ་བཞིར་འགྱུར་ཏེ། བདག་ཉིད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ དྲན་པ་དང་།གཞན་གྱི་དྲན་པ་དང་། གཞན་ཉིད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་དྲན་པ་དང་། དེས་བདག་གི་དྲན་པའོ། །དེ་ལ་རྣམ་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། སེམས་ཅན་ཆེ་གེ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པ་བརྒྱད་དུ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་དྲན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཁམས་ དང་།འགྲོ་བ་དང་། སྐྱེ་གནས་ལ་སོགས་པས་བསྡུས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་རིས་ཀྱི་དབྱེ་བ་དང་། ཡང་དེ་དག་གི་མིང་དང་། རིགས་དང་། རུས་དང་། ཁ་ཟད་དང་། ལོངས་སྤྱོད་དང་། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་དབྱེ་བ་དང་། ཚེ་དང་གནས་པའི་མཐར་ཐུག་པའི་བར་ཉིད་དོ། །མདོ་ལས་ འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པ་ནི་དེས་སྔོན་གྱི་སྐྱེ་བ་རྣམ་པ་དུ་མ་རྗེས་སུ་དྲན་ཏེ།འདི་ལྟ་སྟེ། སྐྱེ་བ་གཅིག་ཀྱང་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ནས། བསྐལ་བ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དུ་མ་ཡང་རྗེས་སུ་དྲན་ཏེ། བདག་གི་གནས་ནི་འདི་ཞེས་བྱ། མིང་ནི་འདི་ཞེས་བྱ། རིགས་ ནི་འདི་ཞེས་བྱ།རུས་ནི་འདི་ཞེས་བྱ། སྐྱེ་བ་ནི་འདི་ལྟ་བུ། ཁ་ཟས་ནི་འདི་ལྟ་བུ་ཟ་ཟ། བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ནི་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཉམས་སུ་མྱོང་མྱོང་། ཚེའི་ཚད་ནི་ཇི་ཙམ་དུ་འགྱུར། ཡུན་ནི་ཇི་སྲིད་ཅིག་གནས་གནས། བདག་དེ་ནས་ཤི་འཕོས་ནས་ནི་ཆེ་གེ་མོ་ཞིག་ཏུ་སྐྱེས། དེ་ནས་ཤི་ འཕོས་ནས་ནི་འདིར་སྐྱེས་པོ་ཞེས་ཡུལ་ཕྱོགས་དང་བཅས།རྣམ་པ་དང་བཅས། མཚན་མ་དང་བཅས་པས་སྔོན་གྱི་གནས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པར་རྗེས་སུ་དྲན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྣམ་པ་བརྒྱད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། སེམས་ཅན་གྱི་ལུས་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྗེས་སུ་ དགོངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ།དེ་དག་གི་རྣམ་པ་ནི་སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་སྟོབས་བསྟན་པར་རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །སེམས་ཅན་གྱི་རིས་གང་ཡིན་པ་གཞན་དག་ལ་ཡང་དྲན་པར་མཛད་དོ། །སྔོན་གྱི་མཐས་ཡོངས་སུ་བསྡུས་པ་གང་ཡིན་པ་བདག་ཉིད་དང་། གྲོགས་བཤེས་པ་དང་། སྐལ་བ་མཉམ་པ་དེ་དག་གི་ཐབས་རྗེས་སུ་དྲན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་དག་ལ་གཞན་དག་ཀྱང་དྲན་པར་མཛད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཞན་དག་ལ་ཡང་དྲན་པར་མཛད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་འོངས་པ་སྟེ། གང་དག་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་དང་། །གང་དག་མངོན་དུ་གྱུར་པ རྣམས།།ཐམས་ཅད་ཁྱོད་ཀྱིས་མངོན་དུ་གྱུར། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ། །ཡེ་ཤེས་དེའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། བདག་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་འདི་ཇི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཇི་ལྟར་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་འདི་ཉིད་དང་། ད་ལྟར་གྱི་ཚེ་འདིའི་འདས་པའི་བྱ་ བའི་གནས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་དྲན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་འདས་པའི་སྐྱེ་བ་གཞན་དག་ཀྱང་རྗེས་སུ་དྲན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

又此是诸佛菩萨甚深广大之故，随大乘经而说，非随声闻乘而说。其建立略有三种应知：即所依、所缘及行相。
其中所依是自他，了知此者，诸佛菩萨于自相续中生起，故能忆念自他诸生。又由自他亦能忆念，即于他相续中生起。由彼智成为增上，以其力故于彼等生起。由他相续识成为增上，于他相续中生起识之差别，犹如具神通者或食肉鬼之识成为增上力而趣入。
所缘是他人及自身过去生之相续。行相是彼等之名、种姓等随念之行相。如是成为四种：忆念自身之生，他人之忆念，他人之生之忆念，及彼忆念自身。为显示其行相故说'某某众生'等。
如是应知有八种随念：即界、趣、生处等所摄众生类之差别，及彼等之名、种姓、族姓、饮食、受用、异熟之差别，乃至寿量住处究竟。
如经中所说广说者，即彼随念过去多生，如是：从忆念一生乃至忆念无量俱胝那由他劫。'此是我处，此是我名，此是我种姓，此是我族姓，如是生，如是饮食，如是领受苦乐，如是寿量，如是久住。我从彼处死已生于某处，从彼处死已生于此处'，如是随念种种过去住处，具地域、行相及相状。
为摄八种故说'亦随念一切众生身等'。彼等行相即宣说宿住随念力之差别。于其他众生类亦作忆念。凡是前际所摄之自身、亲友、同分，皆随念彼等方便，此是其义。
于'于彼等他人亦作忆念'中，'于他人亦作忆念'是指未来，以'凡是隐蔽及显现者，一切于汝成显现'之句故。为显示彼智之境界故说'如自身此生'等。如实随念此生即现在生中过去诸事，如是亦随念其他过去生，此是其义。

།མི་ཐ་མལ་པས་མཐོང་བའི་ཆོས་འདི་ཉིད་ཀྱི་གང་དྲན་པར་མི་ནུས་པ་དེ་ནི་ཆ་ཕྲ་བའོ། །ཡང་དེ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། མི་གསལ་བའི་ གནས་སྐབས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ནུར་ནུར་པོ་ལ་སོགས་པར་གཏོགས་པ་དང་།རྣམ་པར་གསལ་བའི་སྲིད་པས་བསྡུས་པའོ། །ཉུང་དུའམ། མང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་རང་ཉིད་ཀྱིས་བཤད་པ་ནི། སྔོན་གྱི་སྤྱོད་པ་དྲན་པ་ལས་བརྗེད་པ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདས་པའི་སྐྱེ་བ་ལ་ལུས་ཀྱིས་བྱས་པ་དང་། ངག་གིས་སྨྲས་པ་དང་། སེམས་ཀྱིས་དྲན་ཞིང་བསམས་པའམ། བརྟགས་པའམ། རྗེས་སུ་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ལུས་དང་། ངག་དང་། ཡིད་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བར་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །བརྗེད་པར་གྱུར་པ་ནི་རྒྱུ་གཉིས་ཀྱིས་ཏེ། དྲན་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །བར ཆད་མེད་པ་ནི་སྐྱེ་བ་སྐད་ཅིག་བར་ཆད་མེད་པར་སྦྱོར་བས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་འཇུག་པའོ།།ཡང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་བར་དུ་ཆོད་པ་དག་ཀྱང་ངོ་། །གྲངས་སུ་བྱར་ནུས་པ་ནི་གང་ཉུང་བ་སྟེ། གྲངས་སུ་བགྲང་བར་ནུས་པ་ནི་གྲངས་སུ་བགྲང་བར་ནུས་པ་ཉིད་དོ། །གང་མང་བ་དེ་ནི་དཔག་ཏུ་མེད་ཚད་མེད་ པའོ།།རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ཐོགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཡེ་ཤེས་དེ་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་སོ། །བདག་དང་གཞན་ལ་བར་མ་ཆད་པར་རམ། བར་ཆད་དང་བཅས་པར་ཡང་རུང་བ་ནི་གང་བཞེད་པའོ། །བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་དགོངས་ཤིང་གཞན་དག་ ཀྱང་དྲན་པར་བྱེད་པ་དང་།ཉུང་ཡང་རུང་། མང་ཡང་རུང་ཇི་སྲིད་འདོད་པ་དྲན་པ་ནི་ཇི་ལྟར་བཞེད་པའོ། །ཡང་གང་བཞེད་པ་ནི་ཆ་ཕྲ་བའམ། མང་པོ་བརྗེད་པ་མེད་པར་དྲན་པའོ། །ཇི་ལྟར་བཞེད་པ་ནི་བར་ཆད་མེད་པ་དང་། བར་དུ་ཆོད་པ་དང་། གྲངས་སུ་བྱར་ནུས་པ་དང་། དཔག་ ཏུ་མེད་གྲངས་མེད་པ་ཡང་རྗེས་སུ་དགོངས་སོ་ཞེས་བྱ་བའོ།།ཡང་ན་ཇི་ལྟར་འདོད་པར་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། བར་ཆད་མེད་པ་དང་། བར་ཆད་དང་བཅས་པ་དྲན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེས་པའི་རབས་ཞེས་ངེས་པར་གཟུང་བའི་དོན་ནི། སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་སྔོན་གྱི་སྐུ་ཚེའི་སྐྱེས་པའི་རབས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། སྨྲ་བའི་སྐྱེས་བུ་དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་གྱི་དོན་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང་། བསྟན་པ་ལས་ཀྱང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཡོན་ཏན་གྱི་རྟེན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སྐྱེས་པའི་རབས་ཀྱི་རྒྱུད་ལས། དཔལ་ལྡན་ཡོན་ཏན་དམ་པའི་རྟེན་ཏུ་གྱུར་པས་བཀྲ་ཤིས་ཤིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མཆོག་ཏུ་རྨད་དུ་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་དག་གིས་བྱ་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་དང་། མཆོག་ཏུ་དགའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྐད་དུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་དག་ལ་ཡི་རང་བ་ཡང་སླ་བ་མིན་ ན་དངོས་སུ་སྤྱོད་པ་སྨོས་ཅི་དགོས་ཞེས་བསྟན་པ་ལྟ་བུའོ།།དད་པ་བསྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་སྐུ་ཚེ་སྔ་མ་དག་ལ་ཡང་ལུས་དང་། ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་སྤྱོད་པ་འདི་ལྟ་བུའི་རྣམ་པས་ཕན་འདོགས་སོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྡང་བ་རྣམས་དང་། འབྲིང་པོ་རྣམས་དང་། མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ རྣམས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཐོས་པའི་སྒོ་ནས་གཞན་ལ་ཕན་པ་སྒྲུབ་པ་ལ་དད་པ་སྐྱེ་བ་ནི་སྤྲོ་བ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཞེས་བྱའོ།།དེ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ལས་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་གུས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །སྐྱོ་བ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ངན་འགྲོས་ བསྡུས་པའི་སྐྱེ་བ་བླངས་པ་ཐོབ་པ་ན་ད་འདི་ལྟ་བུའི་སྐྱོ་བ་སྐྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ།དེ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཅན་ཆེན་པོ་རྣམས་ལ་ཡང་སྐྱེ་བ་འདི་ལྟ་བུ་འཐོབ་པའི་གནས་སྐབས་ཡོད་པར་འགྱུར་ན། གཞན་དག་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་ཡིད་ལ་བྱས་ནས་འཁོར་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བ། ཡིད་བརྟན་དུ་མི་རུང་བའོ་ཞེས་ སྐྱོ་བ་སྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ།

凡夫所见的这些法中不能记忆的即是细分。此又有二种：以不明显的阶段所摄的羯罗蓝等所属的，以及以明显的有为所摄的。
所谓少或多的自解释是：从忆念前世行为中所遗忘的，即是指在过去世由身体所作、语言所说、心意所忆念、思维、观察或详细分析等如是身语意的行为。
遗忘是由两种原因：即非忆念境界性。无间断是指生起刹那无间断相续而次第趣入。'又'字表示间断者亦然。可数即是少，能够计数即是可计数性。多者即是无量无数。
以三种方式无碍，即'彼智慧无碍'之义。于自他无间断或有间断皆随意。自身思维且令他人忆念，少或多随欲忆念即是随意。又随意即是细分或多皆无遗忘而忆念。随欲即是无间断、有间断、可数及无量无数亦随念之义。
或者随意配合，为忆念无间断和有间断故。本生之确定义，是显示佛陀前世身命的本生。
由彼等说者为利他而显示，且从教法中亦成为不可思议广大功德之所依故。因此从本生传中，说'具德殊胜功德所依故吉祥'等偈颂。
为显示菩萨行故，最极稀有即是他人不能作故，及最极欢喜故。如说：'于菩萨行随喜尚且不易，何况实际行持'等显示。
生起信心即是：为显示世尊于前世亦以如是身语意行相利益故，通过听闻下等、中等及最胜者的不共，对利他生起信心即是具有欢喜之心。由此为先，对具功德者生起恭敬。
为生厌离即是：菩萨获得恶趣所摄的投生时会生起如是厌离：'如是大士尚且有如此投生的阶段，何况其他'，如是作意后，轮回是苦，不可依靠，而生起厌离。

།སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ལ་སྦྱོར་བས་བསྡུས་པ་ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་ནི་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་སྔོན་བྱུང་བའི་ལས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་གཏམ་ལས་དང་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་སྒོ་ནས་རྒུད་པ་དང་། འབྱོར་བའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཐོས་པ་ དང་།བདག་དང་གཞན་གྱི་རྒུད་པ་དང་། འབྱོར་པ་ལ་ཡང་ཡིད་འབྱུང་བ་སྐྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། གཞན་གྱི་རྒུད་པ་འགྱོད་པ་སྐྱེ་བའི་གནས་སུ་གྱུར་པ་དང་། བདག་རྒུད་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཤེས་པ་འདི་ནི་རིག་པར་གཏོགས་པའང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རིག་པ་འདི་ནི་སྔོན་གྱི་མི་ཤེས་པའི་གཉེན་ པོའི་ཕྱོགས་ཉིད་ཡིན་ལ་སྔར་གྱི་མི་ཤེས་པ་ནི་རྟག་པར་ལྟ་བ་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་ལྟ་བ་སྤོང་བ་ཉིད་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། རྟག་པར་ལྟ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། རྟག་པར་ལྟ་བའི་གང་ཟག་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། སྔོན་གྱི་མཐར་རྟོག་པའོ་ ཞེས་བྱ་བ་ལ།དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། མ་ལུས་པར་རྟག་པར་འདོད་པ་དང་། འགའ་ཞིག་རྟག་པར་འདོད་པའོ། །ལྷའི་རྣ་བའི་མཁྱེན་པ་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་རྣམ་པར་གཞག་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གང་ཡང་རྟེན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལྷའི་ རྣ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི།མངོན་པར་ཤེས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་རྣ་བའི་དབང་པོ་ནི་རྟེན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དམིགས་པ་ནི་རྣམ་པ་བརྒྱད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པར་རིག་པར་བྱའོ། །འགྲོ་བའི་རྟེན་ནི་གང་ཡང་ལྷ་དང་མིའི་སྒྲ་འོག་དང་སྟེང་དུ་ཞེས་བྱའོ། །ལེགས་པར་བཤད་པ་དང་། ལེགས་ པར་བཤད་པ་མ་ཡིན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ནི།འཕགས་པ་རྣམས་དང་འཕགས་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཞེས་བྱའོ། །རྣམ་པའི་དབྱེ་བ་ཉིད་ནི་སྒྲ་ཆེན་པོ་རྣམས་དང་། སྒྲ་ཆུང་ངུ་རྣམས་ཞེས་བྱའོ། །དོན་དང་བཅས་པ་དང་། དོན་དང་བཅས་པ་མ་ཡིན་པའི་དབྱེ་བ་སྨྲས་པ། གསལ་བ་ རྣམས་དང་།མི་གསལ་བ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བའོ། །མཐུ་དང་མཐུ་མེད་པའི་དབྱེ་བ་སྨྲས་པ། སྤྲུལ་པ་རྣམས་དང་། སྤྲུལ་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བའོ། །གང་ཡང་ཡུལ་གྱི་དབྱེ་བ་བསྟན་པ་ནི། རྒྱང་རིང་པོ་དང་། དྲུང་ན་འདུག་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བའོ། །ལྷའི་འགྲོ་ བར་གཏོགས་པ་རྣམས་ལྷ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།ལྷ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་འདོད་པ་དང་། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་སུ་གཏོགས་པའོ། །གནས་ཀྱི་དབྱེ་བས་ནི་རྣམ་པ་དུ་མ་ཉིད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། གོང་དུ་འོག་མིན་གྱི་མཐར་ཐུག་པ་མན་ཆང་དུ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་གཏོགས་པའི་ལྷའི་སྒྲ་རྣམས་འབད་པ་མེད་པར་ཐོས་སོ།།འབད་པ་དང་བཅས་ན་ནི། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཞན་གྱི་ཡང་ཐོས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཅི་སྟེ་འཇུག་པ་མཛད་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །མི་རྣམས་སུ་གཏོགས་པ་རྣམས་ ནི་མི་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།གླིང་བཞི་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སེམས་ཅན་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། མིའི་འགྲོ་བའི་སྣོད་ནི་ཐད་ཀར་ཡིན་པས་ཐད་ཀར་ཞེས་བྱ་བའོ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་། ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་སྒྲ་ནི་འཕགས་པ་སྟེ། འཕགས་པས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཡང་ན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པ་དང་། རྗེས་སུ་མཐུན་པར་གྱུར་པས་རང་ཉིད་ཀྱང་འཕགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། མངོན་སུམ་དང་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པ་འཇུག་པར་གྱུར་པའོ་ཞེས་བྱས་ནས་སོ། །གཅིག ནས་གཅིག་ཏུ་འཇུག་པའི་དོན་ཡང་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།དེ་དག་ལས་ཐོས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་རང་ཉིད་ཀྱིས་སྨྲ་བ་ཡིན་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ཞེས་བྱ་བར་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ།

以布施等各种波罗蜜多修行所摄的真实教法，是为了生起欢喜心。从过去种种业的故事中，通过业果成熟的方式，听闻到衰败和兴盛的情况，对自他的衰败和兴盛也会生起厌离心。对他人的衰败成为生起追悔的所依，对自身衰败也是如此。
由于此智慧也属于明，此明是对治往昔无明的对治分，而往昔的无明是从常见中产生的。因此，为了显示断除见解即是果，所说'诸常见'等。为了显示常见的补特伽罗而说'执著前际'。
这又分两种：认为一切皆常和认为某些为常。天耳智略说应知安立为二种。又依所依而说'菩萨天耳'，意思是神通所显现的耳根即是所依。
所缘应知安立为八种。所依众生即是天与人的声音上下等。依善说与非善说而言，即是诸圣者与非圣者。种类差别即是大声与小声。有义与无义的差别所说即是明了与不明了。有力与无力的差别所说即是化现与非化现。又显示境界差别即是远处与近处。
为显示属于天道者为天，以'天'声即是属于欲界与色界。以处所差别即是多种，为显示此而说'上至色究竟天下至'。如是于三千大千世界所属诸天声无需作意即能听闻。若作意则能听闻其他世界，为显示此而说'若入定则'等。
属于人者即显示为人，故说'于一切四洲所生有情'。人道器世间是平坦的，故说'平坦'。诸佛与诸声闻所说之声是圣者，因为是圣者所说故。或者，因为是烦恼与清净对治分的随顺，自身也是圣者。
这也分两种：现前和辗转相传。为显示辗转相传的意义而说'从彼等听闻'，即使是自己所说也称为佛语。

།དེའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་ཁ་ནས་ངེས་པར་བྱུང་བ་ཡིན་ཡང་སྒྲ་ནི་ཡི་གེ་དང་། དབྱངས་ཀྱི་ལུགས་ཙམ་གྱི་ ལུགས་འདྲ་བས་དང་།ཡུལ་གཅིག་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དེའི་མིང་རབ་ཏུ་འཐོབ་པོ། །སེམས་ཅན་དེ་དག་ཀྱང་འཕགས་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་རྣམ་པ་བཞིའི་དགོངས་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ པའི་ཕྱིར་འཕགས་པ་ཞེས་བྱའོ།།དེ་ལ་མི་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་རྨོངས་པ་ལ་སོགས་པ་རྨོངས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པར་སྟོན་པའོ། །ལེ་ལོ་ཅན་དང་འདུན་པ་མེད་པ་དང་། བྱ་བ་ངན་པས་འབྲེལ་པ་རྣམས་བག་མེད་པར་གྱུར་པ་ལ་ཡང་དག་པར་སྐུལ་བར་བྱེད་པ་ནི་ ཡང་དག་པར་ལེན་དུ་འཇུག་པ་སྟེ།དེའི་དོན་དུ་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བའོ། །དམན་པ་ལ་མོས་པ་དང་། བདག་ཉིད་ལ་སྨོད་པ་དང་། སྙོམ་ལས་ཅན་དང་། འཇིགས་པ་དང་བཅས་པ་དང་འགྱོད་པ་མང་བ་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པར་གཟེངས་བསྟོད་པ་སྟེ། སྤྲོ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའོ། །དངོས་པོ་ དེ་དང་དེ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་ཡང་དག་པར་དགའ་བར་བྱེད་པ་སྟེ།དགའ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དོ། །དགོས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། དགེ་བ་ཡང་དག་པར་བླང་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དེ་ལྟར་ཡང་དག་པར་དགའ་བར་བྱེད་པའི་བར་དང་ལྡན་ན་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ རྣམས་ནི་སྤོང་བར་བྱེད།དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ནི་སྒོམ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བས་སྡིག་པ་རྣམས་ནི་སྤོང་བར་བྱེད་ལ། བསོད་ནམས་ནི་ཡང་དག་པར་ལེན་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བར་ངེས་པས་སོ། །རྗེས་སུ་ཐོབ་པ་རྣམས་ཀྱང་འཕགས་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ མ་ཡིན་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།དེ་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་སེམས་ནི་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་སོགས་པ་འདོད་པས་སྟོན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཞུགས་པའོ། །དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་བདག་དང་གཞན་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་པར་གྱུར་པ་ནི་ཀུན་ནས་ ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་སེམས་ཞེས་བྱའོ།།བསྐུལ་བ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དོན་ལ་བསྐུལ་བ་དང་། དོན་མེད་པ་ལ་བསྐུལ་བའོ། །དེ་ལ་དོན་ལ་བསྐུལ་བ་ནི་དཀར་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཚིག་གི་ལམ་ལྔ་དང་ལྡན་པ་ལ་ཞུགས་པ་ནི་བདག་དང་གཞན་དང་བསྟན་པ་ལ་ཕན་པ་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ རོ།།དེ་ལས་བཟློག་པ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱིས་བསྐུལ་བར་གཏོགས་པ་ནི་འཕགས་པ་མ་ཡིན་པའོ། །གང་ཟག་འདས་པའི་ལྟུང་བ་རྣམས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་དྲན་པར་བྱེད་པའོ། །ད་ལྟར་དང་མ་འོངས་པའི་དུས་ཀྱི་ལྟུང་བ་མི་འབྱུང་ཞིང་སྡོམ་པར་བྱེད་པ་ནི་འདོམས་པ་དང་རྗེས་སུ་སྟོན་ པའོ།།གཞན་ཡང་ལེགས་པར་སྨྲས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདིར་ལེགས་པར་བྱོན་ནམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྡུས་པ་རྣམས་དང་། ངག་གི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ལས་ལོག་པས་བསྡུས་པ་རྣམས་སོ། །རྒྱ་ཆེ་བའི་འཕགས་པ་ལས་བཟློག་པ་རྣམས་ནི་ འཕགས་པ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།ངག་གི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་བཞིས་བསྡུས་པའི་སྒྲ་གང་ཡིན་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་། རྩ་བ་ལ་ལ་ལས་ནི་འོག་དང་། ཐད་ཀར་དང་སྟེང་དུ་ཞེས་འདོན་པར་བྱེད་པ་དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་འོག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། སྔར་ བསྟན་པའི་ལྷ་དང་མིའི་སྒྲ་ལས་གཞན་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པའམ།ཡང་ན་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་འབྱེད་པའོ། །རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཆེན་པོར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་པ་ཉིད་དང་། རྟེན་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དགའ་བའི་རྣམ་ པའི་སེམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ།སེམས་ཅན་གྱི་ཚོགས་ཆེན་པོའི་སྒྲ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སེམས་ཅན་གྱི་ཚོགས་ཆེན་པོ་འདུས་པའི་སྒྲ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡང་ན་སེམས་ཅན་གྱི་ཚོགས་རྣམས་ཀྱི་སྒྲ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟར་ན་དགའ་བ་དྲག་པོས་བསྐྱེད་པའི་དགའ་བའི་ ཤུགས་ཀྱིས་ཆེན་པོར་བསྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།སྡུག་བསྔལ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་དྲག་པོས་བསྐྱེད་པའི་སྒྲ་ཡང་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། གནོད་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།

因此，虽然是从他人口中必然发出，但由于声音只是文字和音调的规律相似，且作用于同一境，故获得其名称。为了显示那些有情也是圣者，故说'正确宣说'等。由于成就极为殊胜的四种密意，故称为圣者。
对于具有无知、于法性相迷惑等愚痴者，为其正确宣说。对于懈怠、无欲乐、与恶行相连而放逸者，正确劝导即是正确引导，为此而正确精进。对于信解下劣、自轻、懒惰、具有恐惧及多悔者，正确赞叹即是生起欢喜。
对于已正确趣入各种事物者，令其正确欢喜即是生起喜悦。从目的而言，说'正确摄取善法'等。如是具足乃至正确欢喜，则能断除不善法，修习善法，即是确定断除罪业、正确摄取福德。
为显示随得者也是圣者，故说'以无烦恼心'等。其中烦恼心是为求得利养恭敬等而趣入宣说等。与此相反，为获得自他解脱而趣入者，称为无烦恼心。
劝导有二种：有义劝导与无义劝导。其中有义劝导是趣入具足白分五种语道，因为这对自他及教法有益。与此相反，属于烦恼劝导者非圣者。
宣说补特伽罗过去的堕罪是令忆念。令现在与未来时的堕罪不生而守护是教诫与随教。又'善说'等，此处是以'善来'等所摄，以及远离语恶行所摄。
为显示与广大圣者相反者为非圣者，故说'以四种语恶行所摄的声音'。有些根本文中读作'下、平、上'，依此而说'下'等。是显示异于前说天人声的安立，或是对彼本身的分别。
应当以二种了知为大：即能发起性与所依性。发起也有二种：依欢喜相心而说'大众声'，即是大众聚集的声音之义。或说是众生群的大声。如是显示是由强烈欢喜所生的欢喜力而发大声。
为显示由强烈痛苦与忧恼所生的声音也称为大，故说'以种种损害'等。

།རྟེན་མང་པོ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། འབྲུག་ སྒྲ་གྲག་པའམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།སྒྲ་ཆུང་ངུ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་རྣམ་པར་གཏོགས་པ་ཉིད་ནི་འབད་པ་དྲག་པོའི་སྒྲུབ་པས་ཐོས་པ་ཉིད་དང་། སེམས་ཅན་གཅིག་གི་རྒྱུད་ཀྱིས་ཐོས་ཀྱི་གཞན་གྱིས་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཐ་ན་རྣ་བར་བཤུབས་ པའི་སྒྲ་ཡན་ཆད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཁ་དོན་དང་རྣམ་པ་འདྲེན་ཡང་དོན་ལ་བརྡར་བྱས་པའི་སྒྲས་ཚིག་དང་ཡི་གེ་གསལ་བ་གང་ཡིན་པ་ནི་སྒྲ་གསལ་བ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །གང་དག་གིས་དོན་གོ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་དོན་མི་གསལ་བའོ། །སྔགས་ཐམས་ཅད་དོན་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ ན་ཡང་།འགྲོ་ལྡིང་བའི་སྔགས་ཁོ་ན་སྨོས་པ་དེ་ནི་གསང་བའི་སྔགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ནེ་ཙོ་དང་རི་སྐེགས་ལ་སོགས་པའི་སྐད་ནི་མ་བསླབས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཟུང་བར་རིག་པར་བྱའོ། །རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པའི་སྒྲ་ནི་སྤྲུལ་པ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དེ་ནི་ སྤྲུལ་པ་དེ་ཉིད་ལ་བརྟེན་པ་དང་།རྟེན་གཞན་དག་ལ་བརྟེན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །རང་གི་གནས་ལ་བརྟེན་པ་རྣམས་ནི་ཉེ་བ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁྱིམ་པ་དང་། རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཕྱོགས་ལ་གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གྲོང་དང་། གཙུག་ལག་ཁང་བསྟན་པ་ ཡིན་ནོ།།དེ་དག་ལས་གཞན་པར་གྱུར་པ་ནི་རྒྱང་རིང་པོའི་སྒྲ་སྟེ། དེ་དག་ཡོངས་སུ་ཆད་པ་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གྲངས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་དགོངས་པ་སྟེ། དེ་དག་གི་གནས་ སྐབས་ཡུལ་དུ་མཛད་ཅིང་གཟུང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཡེ་ཤེས་དེས་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་སྨོས་པས་བར་གྱི་གནས་སྐབས་རྣམས་ཀྱང་མཁྱེན་པའོ། །མདོར་བསྡུ་ན་ཡེ་ཤེས་དེ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་གཞག་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། རྟེན་ཉིད་དང་། དམིགས་པ་ཉིད་དང་། དམིགས་པའི་དབྱེ་བ་ཉིད་ དོ།།ཡང་རྟེན་དང་དམིགས་པ་དང་། རྣམ་པའོ། །རྟེན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། ལྷའི་མིག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ད་ལ་བརྟེན་པའི་སྟེ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྟེན་ལ་བརྟེན་པར་ཉེ་བར་བཏགས་ནས་སོ། །ཇི་ལྟར་མིག་གིས་རྣམ་པར་ཤེས་པར་ བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་དང་།དྲིལ་བུ་སྒྲོགས་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །ལྷའི་འགྲོ་བར་གཏོགས་པའི་ཕྱིར་ལྷའི་ཞེས་བྱ་བའོ། །མངོན་པར་ཤེས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་དག་པའོ། །འདིས་ནི་ལས་ལས་སྐྱེས་པ་དང་། སྐྱེ་བས་ཐོབ་པ་བསལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་མིའི་ ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།ཐག་རིང་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་དང་། བསྒྲིབས་པ་རྣམས་ཀྱང་སྤྱོད་ཡུལ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དམིགས་པ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། སེམས་ཅན་རྣམས་འཆི་འཕོ་བའི་ཆེད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དེ་ཡང་གཙོ་བོ་ཙམ་སྨྲས་ པ་ཡིན་ཏེ།སེམས་ཅན་འབའ་ཞིག་པས་མི་མཐོང་བ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། གཟུགས་གཞན་དག་ཀྱང་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་བཞིས་སེམས་ཅན་རྣམས་གཟུང་བར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རིས་མཐུན་པའི་ལུས་ལེན་ཅིང་གཏོང་བའི་གནས་སྐབས་ཀྱིས་གཟུང་བར་ བྱ་བ་ཉིད་ནི་གང་ཡང་འཆི་འཕོ་བའི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆི་བར་འགྱུར་བའི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཤི་འཕོས་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བར་འགྱུར་པ་ན་སྟེ། སྲིད་པ་བར་མའི་གནས་སྐབས་ལ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྔོན་གྱི་རིས་མཐུན་པའི་ལུས་ཤི་བར་གྱུར་ནས་སྐྱེ་བ་གཞན་ མ་བླངས་པ་ནི་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བའོ།།སྲིད་པ་བར་མའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་ཁ་དོག་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། མདོག་སྡུག་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། བདེ་འགྲོར་འགྲོ་བའི་སྲིད་པ་བར་མ་ནི་ཇི་ལྟར་ཡར་ངོའི་ཟླ་བའི་འོད་ཀྱིས་བསྐོར་བ་ལྟ་བུར་གསལ་བར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། ། ངན་འགྲོར་འགྲོ་པའི་སྲིད་པ་བར་མའི་མཚན་མ་ནི་མུན་པའི་ནང་དུ་ཞུགས་པ་ལྟ་བུའམ། མདོག་ཤིན་ཏུ་མི་སྡུག་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ངན་པ་དང་། བཟང་པོ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།

为了说明有多种所依，故说：'雷声响起'等。小声也有两种：属于极微细的部分，是以猛烈的修持才能听到的，以及只有一个有情的相续能听到而其他人听不到的。因此说'乃至耳语声'的意思。
虽然诵读和引导形式相似，但以约定俗成的声音表达词句和文字清晰的，称为清晰的声音。与'能理解意义'相反的是不清晰的意义。
虽然并非所有咒语都具有意义，但单独提到飞行咒语，是因为它是秘密咒语。应当了解鹦鹉和山雀等的声音是未经学习者所能领会的。神变所造作的声音是为了显示化现。
又应当了解，这依于化现本身和依于其他所依。依于自处的称为近处，如在家菩萨和出家菩萨分别依于村落和寺院所示。
除此之外的是远处声音，为了显示它们无有间断，故说'无量世界'等。死生智慧是观察死亡和出生，意思是以它们的阶段为对象而了知。
由此智慧说明开始和结束，也知道中间的阶段。总之，应当了解此智慧安立为三种：所依性、所缘性和所缘差别性。又有所依、所缘和行相。
依据所依而说'以天眼'等，是依止于它，意思是依靠它而了知。是依止所依而假立的。如同说'以眼识知色'，或说'铃声响'一样。
因为属于天道，所以说'天的'。因为由神通所区分，故称清净。这排除了业所生和生得。因此说'超越人的'，因为远处、极微细和被遮蔽的都是其行境。
所缘是诸有情，因此说'为了有情死亡'等。这也只是说主要的，不仅仅看见有情，也看见其他色法。
为了显示应当以四种行相了知诸有情，以同类身舍取阶段所应了知的是'当死时'，意思是将要死亡之时。'死已'是指将要投生时，因为称中有阶段为将要投生。
前一同类身死亡后尚未获得其他生处的称为'将生'。因为中有阶段也具有颜色，故说'妙色'等。往生善趣的中有如同被上弦月光环绕般明亮显现。
往恶趣的中有相，如同进入黑暗中或变得极为丑陋。因此说'劣'和'胜'。

།མདོའི་ཚིག་ལས། བདེ་འགྲོ་དང་། ངན་འགྲོ་ཞེས་བྱ་བ་དེར། ངན་འགྲོ་ནི་དམན་པའོ། ། བདེ་འགྲོ་ནི་བཟང་པོའོ། །དེ་ལྟ་བུ་ནི་རེ་ཞིག་སྲིད་པ་བར་མའི་གནས་སྐབས་པའི་བྱེ་བའོ། །སྔོན་དུས་ཀྱི་སྲིད་པ་ལ་གནས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། ཕྱི་མའི་མཐར་སྐྱེས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་འགྲོ་བ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བའི་མདོའི་ཚིག་གིས་སོ། །དེའི་བཤད་པ་ནི། སྐྱེས་ཤིང་འཕེལ་བའི་རྒྱུས་དབང་པོ་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པས་ཞེས་བྱ་བའོ། །ལུས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དང་པོ་བསྟན་པས་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱང་གྲུབ་པར་རིག་པར་བྱའོ། །སྲིད་པ་འདིར་ལུས་དང་། ངག་དང་། ཡིད་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་དང་ལྡན་པའོ ཞེས་བྱ་བའི་མདོའི་ཚིག་གིས་སོ།།ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་མ་སྨོས་པས་དོན་གྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །མདོར་མ་བསྟན་པ་ནི་མདོ་ལས་བདེ་འགྲོ་དང་། ངན་འགྲོའི་རྒྱུར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་དང་། ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྣང་བ་ཡང་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ལུས་སྟོན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པའོ།།མིག་གི་ཡུལ་གང་ཡིན་པ་དེ་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཆ་ཕྲ་བ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དེ་ཉིད་བཤད་པ་ནི། གཟུགས་སྤྲུལ་པ་གང་ཡིན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡོངས་སུ་རྫོགས་ པར་མ་གྱུར་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་གང་ཡིན་པ་དང་སྤྲུལ་པ་ནི་ཆ་ཕྲ་བའོ།།ཡང་ཆ་ཕྲ་བའི་སྤྲུལ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་འདུལ་བ་ལས་མ་འགགས་པས་སྨྲས་པ། ངས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་ལྟ་ན། སྲིད་པ་བར་མ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་དཔག་ཏུ་ མེད་པ་མཐོང་ངོ་ཞེས་སྨྲས་པས་དེ་ལྟར་བྱས་ན།སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྲུལ་པ་ཆ་ཕྲ་བ་ཡང་བསྟན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །ལྷའི་འགྲོ་བར་གཏོགས་པ་ནི་མི་ལ་ལྟོས་ནས་ཆ་ཕྲ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྨྲས་པ། ལྷའི་གཟུགས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཟུགས་ན་ཀུན་དུ་སྤྱོད་ པའི་གཟུགས་གང་ཡིན་པའོ།།སྲིད་པ་བར་མའི་སྐྱེ་བ་ཆ་ཕྲ་བས་ཆ་ཕྲ་བའོ། །གཞིག་ཏུ་མེད་པས་དང་བའོ། །ཐག་རིང་བ་དང་། བསྒྲིབས་པ་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། འོག་ཏུ་མནར་མེད་པ་ལ་ཐུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འདོད་པ་དང་ལྡན་པའི་གཟུགས་སྟོན་པའི་ དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པའོ།།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པ་རྣམས་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུས་བསྡུས་པའི་གཟུགས་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །མངོན་པར་ཤེས་པ་གཉིས་ནི་ ལས་མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པས་ལས་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ།དགེ་བ་བྱེད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་དགའ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་འགོད་པར་བྱེད་པ་དང་། མི་དགེ་བ་བྱེད་པ་རྣམས་མི་དགེ་བ་ལས་བསླང་ནས་དགེ་བ་ལ་རབ་ཏུ་འགོད་པར་བྱེད་པས་གང་གིས་རབ་ཏུ་འཇོག་པ་དེ་ནི་ཡང་དག་ པར་སྟོན་པ་དག་ཡང་དག་པར་བསྐུལ་བ་དང་།ཡང་དག་པར་གཟེངས་བསྟོད་པ་རྣམས་དང་། ཇི་ལྟར་རིགས་པར་རམ། གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཡང་རུང་ངོ་། །ལྷའི་རྣ་བས་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བའི་ངག་འཇུག་པར་གྱུར་པ་ན་ཐོས་ཤིང་ཤེས་པར་བྱས་ནས་དེ་དག་ལ་དེ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །སེམས་ དང་སེམས་པ་དང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་གྲངས་ཏེ།དེ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་འཇུག་པའོ། །དེ་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་ནི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་མཁྱེན་པའོ། །ཉོན་མོངས་པས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མདོའི་རྗེས་སུ་ འབྲངས་ནས་བསྟན་པ་སྟེ།གང་གི་ཕྱིར་མདོ་ལས་བསྟན་པ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་དང་། ཞེ་སྡང་དང་བཅས་པ་དང་། གཏི་མུག་དང་བཅས་པ་དང་ཞེས་བྱའོ། །ཉོན་མོངས་པས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་དང་བྲལ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཡང་མདོ་ལས། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་། ཞེ་སྡང་དང་བྲལ་བ་དང་། གཏི་མུག་དང་བྲལ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏོ། །ཉོན་མོངས་པ་དང་འབྲེལ་པ་དང་བཅས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ།

从经文中说，所谓善趣和恶趣，恶趣是低劣的，善趣是美好的。这是暂时就中有状态的区分。依据前世的存在而说的，'后际中出生'这句话是如经文所说'随业力而趣向诸趣'。对此的解释是：由于出生增长的因缘，诸根完全成熟。所谓'身业'，由首先宣说，应知其余也都成立。如经文所说：'此世中具足身、语、意的善行与不善行'。应知未说无记业是以意义表达。经中未说的是，为了了知善趣和恶趣的因，而说善行与不善行。
同样，所谓'显现'是就非有情身而说的。为了说明'凡是眼根所对境皆能见到'而说'微细部分'，对此的解释是'所有化现的色等'。未圆满状态的和化现是微细的。又依微细化现而说，如调伏中无碍者所说：'我以佛眼观看，见到无量中有和佛的化身'，如此则表明也能见到佛和菩萨的微细化身。
属于天道的，相对于人来说是微细的，所以说'天身'等。色界所行的色是什么。中有的出生以微细中的微细。因不可破坏故清净。为了显示远处和有障碍处也是境界而说'下至无间地狱'，这是就具欲界色而说的。
为了显示在清净佛土中能见到诸如来法身所摄的色而说'如来'等。两种神通以业相同而说明业，为了令行善的众生生起欢喜心而安立，使作不善者离开不善而安立于善，由此而安立的即是正说者的正劝导和正赞叹等，或随其所应或依次第皆可。以天耳闻知善与不善语业的运行，而如是修行。
心、意和识是同义词，彼此相互转化。了知此的智慧即是了知心的异名。'烦恼缠缚'等是随经而说的，因为经中说：'有贪、有嗔、有痴'。所谓'离烦恼缠缚'，即如经中所说：'离贪、离嗔、离痴'。与烦恼相连是因为有烦恼习气的缘故。

།དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། བག་ལ་ཉལ་བ་དང་བཅས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་པ དང་།ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བའི་མདོའི་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་བཅས་པ་དང་། ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་བཅས་པ་མ་ཡིན་པའི་མདོའི་དོན་བཤད་པ་ནི། སྨོན་ལམ་ལོག་པར་བཏབ་པ་དང་། སྨོན་ལམ་ལེགས་པར་བཏབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྨོན་ལམ་ལོག་ པར་བཏབ་པ་ནི་སྲིད་པར་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པ་སྟེ།དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་སེམས་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཕྱི་རོལ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ནི་འཁོར་བ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བྱས་ནས་སོ། །རྙེད་པ་དང་། བཀུར་སྟི་དང་། རབ་ཏུ་དགའ་བར་བྱས་ པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས།འདོད་པའི་དབང་གིས་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་སྤྱོད་པ་དང་ལྡན་དུ་ཟིན་ཀྱང་སེམས་ཀྱིས་སྨོན་ལམ་ལོག་པར་བཏབ་པའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཟང་ཟིང་དང་བཅས་པའི་བསམ་པ་ཅན་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་སེམས་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལས་བཟློག་ པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།ཆོས་འདི་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་གཏོགས་པའི་སེམས་དང་། ཟང་ཟིང་མེད་པའི་བསམ་པ་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་སེམས་ནི་སྨོན་ལམ་ལེགས་པར་བཏབ་པའོ། །འདོད་པར་གཏོགས་པའི་སེམས་ནི་དམན་པའི་ཁམས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དམན་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ནི། འདོད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེས་པའི་སེམས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པར་གཏོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་ཁ་ཅིག་རྟེན་སྐྱོན་དང་ལྡན་པ་ལ་བརྟེན་པས་ཕྲ་ཞིང་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་ཡིན་ན་ཡང་ཤེས་པར་འགྱུར་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཐ་ན་རི་དྭགས་དང་བྱ་ཡན་ཆད་ཀྱི་སེམས་མཁྱེན་ཞེས་བྱ་བའོ། ། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་སུ་གཏོགས་པའི་སེམས་ནི་ཁམས་བར་མ་ཡིན་པས་བར་མའོ། །གཟུགས་མེད་པར་གཏོགས་པའི་སེམས་ནི་ཁམས་གྱ་ནོམ་པར་སྐྱེས་པས་གྱ་ནོམ་པའི་སེམས་ཞེས་བྱའོ། །ཁམས་གསུམ་པོ་འདི་དག་ཏུ་ཚོར་བ་རྣམ་པ་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཀྱང་ཇི་ལྟར་རིགས པར་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་སྨྲས་པ།བདེ་བ་དང་ལྡན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དུས་གཅིག་ཏུའམ་རིམ་གྱིས་འཛིན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། སེམས་མཁྱེན་པ་གཅིག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་རབ་ཏུ་ ཤེས་སོ།།དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། གང་གི་སེམས་གང་ཡིན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། གང་གི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སེམས་ཅན་གཞན་དག་གོ། །གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་སོ། །ཇི་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཅི་འདྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ དམན་པ་དང་གྱ་ནོམ་པ་ལ་སོགས་པའོ།།ཇི་སྙེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐད་ཅིག་པ་དང་རྒྱུན་གྱིས་འཇུག་པའོ། །རྣམ་པ་འདི་དག་དུས་གཅིག་ཏུ་མཁྱེན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཅིག་ཅར་ཞེས་བྱ་བའམ། འདིས་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཀྱང་ཅིག་ཅར་འཛིན་པར་བྱེད་དེ། མཐུ་ བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།མངོན་པར་ཤེས་པ་འདི་ནི་སྟོབས་རྣམ་པ་བཞི་ཀུན་ནས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་། འཕེལ་བར་བྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་སྟོབས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དེའི་ལས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དབང་པོ་མཆོག་དང་མཆོག་མ་ཡིན་པ་མཁྱེན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དབང་ པོ་རྣམས་ནི་དམན་པ་དང་།བར་མ་དང་། མཆོག་གི་བྱེ་བྲག་གིས་མཆོག་དང་མཆོག་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་མཁྱེན་པ་ནི་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སོ། །ལམ་སྣ་ཚོགས་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་བདེ་འགྲོར་འགྲོ་བ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྲོ་བའི་ ལམ་ལ་རབ་ཏུ་འགོད་པར་བྱེད་ཅིང་ཡང་དག་པར་སྤྱོད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་སྨྲས་པ།ཅི་རིགས་པར་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཟག་པ་རྣམས་ཟད་པར་མཁྱེན་པའམ། ཟག་པ་ཟད་པར་བྱེད་པ་ནི་ཟག་པ་ཟད་པ་མཁྱེན་པ་སྟེ། ཟད་པའི་ང་རྒྱལ་དང་བྲལ་བའམ། ཟད་ པར་བྱ་བའི་ང་རྒྱལ་དང་བཅས་པའི་ཤེས་པ་དང་བྲལ་བ་ནི་ཟག་པ་ཟད་པ་མཁྱེན་པའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ།བདག་གིས་སམ། གཞན་དག་གིས་ཐོབ་པའམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་གཞན་གྱི་ཟད་པ་ཤེས་པ་ཡིན་ ནོ།།དེའི་ཕྱིར་འོག་ནས་མངོན་སུམ་དུ་ནི་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ།

因此说道：'具有随眠以及'等。这是对'具有烦恼和离烦恼'经文的解释。
对于'具有颠倒和不具有颠倒'经文含义的解释是：'邪愿和善愿'。其中邪愿是为了投生轮回而回向。
因此说道：'外道之心'，是指一切外道之心因为喜乐轮回而造作。依靠利养、恭敬和欢喜的缘故，虽然因欲望而在现法中行持善法，但心中发邪愿，为了显示这点而说'具有世俗意乐的无烦恼心'。
与此相反的是，此法中属于涅槃的心，以及无世俗意乐、无烦恼的心是善愿。
属于欲界的心是低劣界的缘故。为了显示其低劣性而说'欲界众生'，是指即便依靠有过失的所依，虽然微细难知，但也能了知属于欲界的某些众生，为了显示这点而说'乃至野兽飞鸟的心也了知'。
属于色界的心因为是中等界故为中等。属于无色界的心因为生于殊胜界故称为殊胜心。
应当如理了知在这三界中具有三种感受的心，因此说'具有乐'等。
依据一时或次第了知而说'以一心智'等。以一心刹那了知心相续。
因此说道：'某者何心'等。'某者'是指其他众生。'何'是指心。'如何'是指具有贪等。'何等'是指低劣和殊胜等。'几许'是指刹那和相续运行。
因为同时了知这些方面，所以说'顿时'，这也表示同时了知一切众生之心，因为具有不可思议的威力。
此神通能生起和增长四种力，为了从力的作用方面显示其作用而说'了知根胜劣'等。诸根以下劣、中等、殊胜的差别而分为胜和非胜。了知此是依据趣入而言。
以知道种种道力安立众生于善趣道和涅槃道中，使其正确行持，因此说'随应'。
了知诸漏尽或令诸漏尽是漏尽智，为了显示远离尽慢或远离具有应尽慢的智慧是漏尽智，依据如来而说'自己或他人所得'。菩萨们是了知他人的尽智。
因此下文说'不现前'。

།ལམ་དང་ལམ་མ་ཡིན་པ་མཁྱེན་པ་ཡང་ཟད་པ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འཐོབ་པའི་ཐབས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་ཟག་པ་ཟད་པ་ མངོན་སུམ་དུ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་པ་ཡིན་གྱི།རང་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་མི་མཛད་དེ། འཁོར་བ་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བའི་ཕྱིར་དང་། ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ལ་རྗེས་སུ་ཕན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་སྐད་དུ། ཁྱོད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་ བྱང་ཆུབ་རྒྱུ་རུ་གྱུར་པ་ལགས།།ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འཁོར་བ་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་། ཟག་པ་མེད་པ་ཡང་མི་སྤོང་བའོ། །དེ་ལ་ཟག་པ་དང་བཅས་ པ་ལ་སྤྱོད་ཅིང་དེ་ཀུན་ནས་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་དང་།དེ་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པས་གནས་ཀྱི་ཟག་པ་མེད་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་ན་ཡང་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་མི་གནོད་ལ། ཉོན་མོངས་པ་མ་སྤངས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པས་ཀྱང་མི་གནོད་པའོ་ཞེས་བསྟན་ པ་ནི་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བསམས་པའོ།།མཐུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན་ཆེས་མཐུ་ཆེ་བ་ཡིན་ཏེ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཟག་པ་ཟད་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱས་ཀྱང་། མངོན་སུམ་དུ་ཡང་མི་བྱེད་ལ། འཁོར་བ་ན་ཀུན་ནས་ཉོན་ མོངས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་ཉིད་དོ།།ཆོས་ཀྱི་མཐུ་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་བསྡུས་པ་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་བསྡུས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མཐུ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ནུས་པའི་ཁྱད་པར་ཞེས་ བྱ་པའི་དོན་གང་ཡིན་པའོ།།དེ་དག་རེ་རེ་ཡང་རྣམ་པ་བཞི་བཞིའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་འདི་དག་གི་མཐུ་དེ་ཡང་མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་བཞི་བཞིར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། བདག་དང་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པ་དང་། འབྲས་བུ་འབྱིན་པ་ དང་།སོ་སོར་རྣམ་པ་དུ་མར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་མདོར་བསྡུ་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ། །མཐུ་དེ་ནི་ཡང་མདོར་ན་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་རང་དང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཕན་འདོགས་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་ན་གཞན་གྱི་རྒྱུད་དུ་གཏོགས་པའོ། །ལྷག་མ་ནི་རང་གི་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་ པའོ།།ཡང་ན་དུས་ཀྱི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཚེ་འདི་པ་དང་། ཕྱི་མ་པའོ། །དེ་ལ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤོང་བ་དང་། ཕན་འདོགས་པ་ནི་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །ལྷག་མ་ནི་ཕྱི་མ་ལའོ། །ཡང་མཐུ་རྣམ་པ་བཞི་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་གཞག་པར་རིག་པར་བྱ་ སྟེ།ཉེས་པ་ངེས་པར་སྤོང་བ་ནི་དང་པོས་སོ། །ཡོན་ཏན་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པ་ནི་གསུམ་གྱིས་སོ། །ཡང་ན་མཐོང་བའི་ཆོས་ཀྱི་འབྲས་བུ་དང་། ཚེ་ཕྱི་མའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་མཐུ་རྣམ་པ་བཞི་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱའོ། །ཡང་མཐོང་བའི་ཆོས་ཀྱི་འབྲས་བུ་དང་། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གྱི་ དབང་དུ་བྱས་ནས་མཐུ་རྣམ་པ་བཞི་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱའོ།།མཐོང་བའི་ཆོས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འགྱུར་ཏེ། དགེ་བའི་བར་དུ་གཅོད་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྤོང་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤོང་བ་དང་ཞེས་པའོ། །ཡང་དེ་ནི་དུས་རེ་ཞིག་པར་རིག་པར་ བྱའོ།།ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་བདེ་བ་དང་། ཡིད་བདེ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཡང་སྨྲས་པ། བདག་དང་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཚེ་ཕྱི་མའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། གཏན་དུ་རྣམ་པར་སྤངས་པའི་འབྲས་བུ་ནི་གང་ཡང་ཚོགས་ཡོངས་ སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བའོ།།རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་། རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་ནི་གང་ཡང་ཕྱི་མ་ལ་འབྲས་བུ་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཀུན་ལ་ཡང་ཁྱད་པར་གྱི་ཚིག་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། རྣམ་པར་སྤངས་པའི་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་དང་ ཞེས་བྱ་བ་ནས།ཕྱི་མ་ལ་འབྲས་བུ་འབྱིན་པར་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་ཉིད་དང་ཞེས་བྱའོ། །སྦྱིན་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སོ།

为了说明'了知道与非道也是漏尽智'，关于'获得之方便'等内容：诸菩萨如实现前通达他相续中的漏尽，但自己不现前证得，因为不舍轮回，且烦恼对菩提有益的缘故。因此说：'您的烦恼转为菩提之因。'为了说明不舍轮回，关于'有漏事物'等：不舍有漏和无漏。其中，行持有漏并令其增长，与之相应而住，而非以无漏。即使行持其中，也不为轮回苦所害，虽未断烦恼也不为烦恼所害，这表明是无住涅槃。
在一切力中最为殊胜，因为不可思议。虽如实了知漏尽，但不现前证得，在轮回中也不生烦恼，这是极难通达的。法力应当了知摄于布施等六波罗蜜。布施等所作即是力，也就是殊胜功能的含义。
为了说明它们每一个都有四种，所说：'应当了知这些布施等法的力略摄为四种'等。由于利益自他、出生果报、分别成多种的缘故，故说'略摄'。此力应当了知随理安立于自他相续中，利益一分属于他相续，其余属于自相续。
或者以时间分类有二种：今生和来世。其中，断除违品和利益是在现法中生起，其余在后世。又应了知四种力安立为二种：决定断除过失是由第一，圆满功德是由三种。或者依现法果报和来世而安立四种力。又依现法果报和后世而安立四种力。
现法果报也成二种：断除善法障碍，故说'断除违品'。又应了知这是暂时的。无罪之乐和悦意，故又说'利益自他'。应了知依后世三种果报：永断果报即'令资粮圆满'。异熟果和等流果即'于后世出生果报'。对一切也应说差别语：从'断果差别'乃至'于后世出生果报之差别'。布施的违品即是违品。

།ཡང་དེ་ནི་སེར་སྣ་སྟེ། དེ་ཡོད་ན་སྦྱིན་པ་ལ་མི་འཇུག་པ་སྟེ། སེར་སྣ་དང་། དངོས་པོ་ལ་ཆགས་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་ཞེན་པ་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་ཁྱད་པར་ཏེ།སྦྱིན་པ་དང་འགལ་བའི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཀུན་དུ་འཛིན་པས་འདི་བདག་དང་ནམ་ཡང་འབྲལ་བར་མ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱ་བའི་རྣམ་པར་ཞུགས་པ་ནི་སེར་སྣའོ། །ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པ་ཡིན་ན་ཡང་། སེར་སྣ་ཁོ་ན་སྨོས་པ་ནི། མངོན་སུམ་དུ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པ་ཉེ་བར་བཟུང་ནས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་རྣམ་པ་དང་འབྲས་བུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འབྱུང་བར་རིག་པར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱིན་པ་སྙིང་རྗེ་ལས་བྱུང་བ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེ་གཉི གའི་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བས་ཚེ་འདི་དང་ཕ་རོལ་དུ་ཡང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ལ་སེར་སྣ་སྤངས་པར་རིག་པར་བྱའོ།།འདིར་སྐྱེས་པ་རྣམས་སེལ་བར་བྱེད་པ་སྤོང་བ་ཡིན་ཏེ། ཚེ་འདི་ལ་སྦྱིན་པ་ལ་གོམས་པར་བྱས་པས་ཕ་རོལ་དུ་མི་སྐྱེ་བ་ཉིད་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཚོགས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་བསྟན་པའི་ ཕྱིར།བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་སུ་གྱུར་པ་ཡང་ཡིན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སྡུད་པར་བྱེད་པས་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་ཏེ། འདི་ཐོས་པར་བྱེད་པས་ན་ཞེས་བྱས་ནས་ཡང་དག་པར་སྡུད་པར་བྱེད་ཅིང་འཐོབ་པར་བྱེད་པས་ཚོགས་ཏེ། དུས་རིང་པོར་གོམས་པར་བྱས་པ་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས་ བསྡོམས་ཏེ་དུས་གཞན་དག་ན་འཐོབ་པའི་ཐབས་སུ་ཉེ་བར་གནས་པར་གྱུར་པའོ་ཞེས་བྱས་ནས་སོ།།སྦྱིན་པ་ནི་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞིའི་ནང་ནས་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། བསྡུ་པའི་དངོས་པོ་སྦྱིན་པས་ཀྱང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་ རིག་པར་བྱ་སྟེ།འདི་དང་ཕ་རོལ་དག་ཏུའོ། །ཡང་དག་པར་བདག་གི་དབང་དུ་གྱུར་པས་ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཉིད་དང་། ཕྱི་མ་ལ་ནུས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཐེག་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་འཇུག་པར་བྱ་བ་ལ་རྒྱུད་སྣོད་དུ་རུང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་མདོར་བསྟན་པས་བདག་ དང་གཞན་རྗེས་སུ་གཟུང་བ་བསྟན་ནས།བདག་ཉིད་གཟུང་བ་རྒྱས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དུས་གསུམ་དུ་ཡིད་དགའ་ཞིང་རབ་ཏུ་དགའ་བ་དང་། རབ་ཏུ་མགུ་བ་མང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། སྦྱོར་བ་དང་། དངོས་གཞི་དང་མཇུག་གིས་བསྡུས་པའམ། ཐོག་མ་དང་། བར་དང་། ཐ་ མས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ་སྟེ།ཐོག་མར་རྣམ་པར་བརྟག་པ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བས་རྩོད་པ་དང་བྲལ་བའི་སྦྱིན་པ་ལས་ངེས་པ་ཐོབ་པ་ན་ཡིད་དགའ་ལ། བར་དུ་དངོས་གཞིའི་དུས་སུ་རང་གི་རྒྱུད་ལ་འདོད་པ་དང་། སེར་སྣ་སྤོང་བ་དང་། གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ལ་ཞུགས་པའི་ སྒྲོ་ནས་བྱམས་པ་ཐོབ་པའི་སེམས་དང་བར་བྱེད་ཅིང་།མཇུག་གི་དུས་སུ་སྟེ་མཐར་ཡང་འགྱོད་པར་མི་བྱེད་པས་ན་འགྱོད་པ་མེད་པའོ། །འགྱོད་པ་མེད་ན་སེམས་དགའ་བར་འགྱུར་བའི་རང་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུའི་འགྲོ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་སྦྱིན་བདག་དང་། གཏོང་བ་པོ་ལ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ ལེན་པ་པོ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བྱ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་གནས་ཏེ།བདག་གིར་བྱ་བའི་བྱ་བ་དང་། ཉེ་བར་བཏགས་པའི་བྱ་བ་དང་། རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་བྱ་བའོ། །གཞན་དག་ལ་ཡང་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཕན་འདོགས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་རིག་པར་བྱའོ། །ཡོངས་སུ་ སྤྱོད་པའི་སྦྱིན་པས་ནི་བཀྲེས་པ་དང་།སྐོམ་པ་དང་། ནད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་བཟའ་བ་དང་། བཏུང་བ་ལོངས་སྤྱོད་པས་ནི་བཀྲེས་པ་དང་། སྐོམ་པའི་སྡུག་བསྔལ་སེལ་ཏོ། །གོས་དང་། ཁྱིམ་སྦྱིན་པར་བྱས་པས་ནི་གྲང་བ་དང་ཚ་བའི་སྡུག་བསྔལ་སེལ་ཏེ། སྨན་ དང་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པ་བྱིན་པས་ནི་ནད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་སེལ་ཏོ།།ཡོངས་སུ་གཏོང་པའི་སྦྱིན་པས་ནི། འདོད་པས་ཕོངས་པའི་སྡུག་བསྔལ་སེལ་བར་བྱེད་པས་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་དེ། མངོན་པར་འདོད་པ་གྲུབ་པས་སེམས་ཡང་དག་པར་དགའ་བ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་འཇིགས་པའི་ སྦྱིན་པས་ནི་འཆི་བས་འཇིགས་ཤིང་སྐྲག་པ་རྣམས་སེལ་བར་བྱེད་དོ།

还有这个是悭吝，有了它就不会趣入布施。悭吝、对事物的贪著、极度执著这些是差别，与布施相违的心所生起，完全执著'愿我与此永不分离'这种形相，就是悭吝。虽然一切烦恼和随烦恼都成为违品，但是单独提到悭吝，是因为要显示它是直接的违品，应当了知它的形相和果报是相反的。菩萨的布施是从悲心生起，因为不观待因果，远离这两种执著，应当了知在今生和来世都断除了对因果的悭吝。
这里是断除所生起的过失，由于今生熟习布施，来世就断除了不生起的过失。为了显示资粮圆满，说'也成为菩提资粮'，因为能摄集菩提故为菩提资粮。由于能听闻此法，故而能正确摄集获得，将长期修习的一切合而为一积聚，成为在其他时候获得的方便。
因为布施是四摄事之一，所以说'以布施摄事'。略说应当了知以两种方式使众生成熟：今生和来世。由于真实自在，能如意作业，以及后世随其能力趣入三乘，使相续成为法器。如是略说显示摄受自他后，为了广说摄受自身，三时生起欢喜、极喜和极其满意，是由加行、正行和结行所摄，或由始、中、终所摄。
最初由于远离观察等而无诤，从无诤布施中获得决定时生起欢喜；中间在正行时，于自相续断除贪欲和悭吝，于他相续趣入利益，由此获得慈心而生起净信；最后即结行时不生追悔故无追悔。无追悔则心自然生起欢喜。如是三种行为生起于施主和布施者，对于受施者，世尊有三种作业：执为己有的作业、假名安立的作业和随喜的作业。对于其他人也应当了知以两种主要方式作两种利益。
受用布施能除饥渴和疾病的痛苦。其中享用饮食能除饥渴之苦，布施衣服和房舍能除寒热之苦，布施药物受用能除疾病之苦。
遍舍布施能除贫乏之苦而作利益，因为满足所欲而生起心的欢喜。无畏布施能除怖死恐惧者的痛苦。

།དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་དང་། མི་འཇིགས་པའི་སྦྱིན་པས་ཕ་རོལ་པོ་ལ་བདེ་བ་དང་། ཡིད་བདེ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་ལུས་དང་སེམས་ལ་ཕན་འདོགས་ པ་གསལ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།གང་དང་གང་དུ་སྐྱེས་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷ་རྣམས་སུའམ། མི་རྣམས་སུའམ། རྒྱལ་རིགས་ལ་སོགས་པ་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་རྣམས་སོ། །སྦྱིན་པའི་འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོར་འགྱུར་བ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་དང་། གང་དག་ལོངས་སྤྱོད་པ་དང་། གང་དག་གིས་མངོན་པར་བསྒྲུབས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལོངས་སྤྱོད་ཅེས་བྱས་ནས་སོ། །ཕན་འདོགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། ཕྱུག་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་དེའི་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པའི་དངོས་པོ་ཡང རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ།ནོར་དང་འབྲུའོ། །དེ་དག་གཉི་ག་བསགས་པ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཕྱུག་པ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ། ནོར་དང་། འབྲུ་དང་། མཛོད་དང་། བང་མཛོད་མང་པོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པས་ནི། ཁ་ཟས་དང་། སྣོད་ སྤྱད་དང་།ཉེ་བར་མཁོ་བ་ལ་སོགས་པ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོའོ། །དེས་ན་ནོར་དང་། ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་གང་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གྲོགས་བཤེས་ལ་སོགས་པ་མང་བ་ནི་རྩ་འཇིང་ཆེ་བ་བཞིའོ། །བྲན་པོ་ལ་སོགས་པ་མང་བ་ནི་གཡོག་འཁོར་ལ་སོགས་ སོགས་པ་མང་བར་འགྱུར་བའོ།།དེ་དག་གིས་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་བསྟན་ཏོ། །རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། སྦྱིན་པ་ལ་ཡང་མོས་པར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་མ་ལ་ཡང་སྦྱིན་པ་ལ་སེམས་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱས་ནས་སོ། །སྦྱིན་པའི་འབྲས་བུའི་ཁྱད་ པར་རྣམས་ནི་བསྟན་པ་དེ་དག་ལས་ལྷག་པར་སྒྲུབ་པའི་ནུས་པ་མེད་པར་སྨྲས་པ།འདི་ལས་གོང་ན་ཡང་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་བ་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་ནི་ཀུན་ནས་སློང་བ་དང་བཅས་པའི་ལུས་དང་ངག་གི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པའོ། །དམད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་འཆལ་པའི་ ཚུལ་ཁྲིམས་སོ།།དེའི་ངོ་བོ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་ཉིད་དོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་འདིར་ལུས་དང་ངག་གི་མཉམ་པར་སྤྱོད་པ་སྟེ། དོན་དེ་ལ་མོས་པ་ཉིད་དོ། །བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞི་ལས་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དོན་མཐུན་པ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དག་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་ཡང་དག་པར་གཞག་པར་འདོད་པ་དེས་བདག་ཉིད་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་ཡང་དག་པར་གནས་པར་བྱས་པས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་དོན་མཐུན་པ་གཞན་དག་ལ་ཡང་རིག་པར་བྱའོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པས་ནི་བདག་དང་གཞན་ལ་ཕན གདགས་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །འཆལ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། འདི་ལ་འཇིགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དགོས་པ་ནི་འཇིགས་པའོ། །འཆལ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་སྤངས་པས་དེ་ཡང་སྤོང་བར་འགྱུར་བ་ནི་ བདག་ཉིད་ལ་ཕན་འདོགས་པའོ།།ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ནི་དཔྱས་སུ་བྱས་པ་སྟེ། སྐྱེས་བུ་དམ་པས་ད་མེད་པའོ། །ཁོན་དུ་འཛིན་པ་ནི་མཐོང་བའི་ཆོས་ཉིད་ལ་གཞན་གྱིས་མི་འདོད་པའི་བྱ་བ་བྱེད་པར་འབྲེལ་པའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་མི་ཕན་པ་དང་། མི་བདེ་བ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་ལ་ཕན་པའི་དོན་གྱི་སྒོ་ནས་ ཕན་གདགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།ད་ནི་བདེ་བ་དང་ཡིད་བདེ་བ་ལ་གནས་པས་ཕན་གདགས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། བདེ་བར་གཉིད་ཀྱིས་ལོག་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་ལུས་དང་སེམས་གདུང་བ་མེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ཉིན་དང་མཚན་དུ་བདེ་བར་གནས་ པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་བདེ་བར་གཉིད་ཀྱིས་ལོག་ཅེས་བྱ་བས་ནི་མཚན་མོ་གདུང་བ་མེད་པ་ཉིད་བསྟན་ཏོ། །བདེ་བར་སད་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཉིན་མོ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལས་བསྟན་པ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་བླངས་པ་བདེ། །ལུས་ཀྱང་ གདུང་བ་མེད་པ་དང་།།མཚན་མོའང་བདེ་བར་གཉིད་ཀྱིས་ལོག། །སད་པ་ནའང་དགའ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།

如是完全受用、完全布施，以无畏布施令他人生起安乐与喜悦，从而明显显示对身心有所利益。
所谓'无论转生何处'，是指转生为天人或人类，或者转生为如同大娑罗树般的王族等。
为显示布施果报以三种广大受用而成就，故说凡是受用之物、受用之人以及成就受用之人，这一切都称为受用。
就利益而言所说的'富有'等，其受用之物有两种：财富和谷物。二者积累丰厚者即为富有，如所说'具足众多财富、谷物、仓库、库藏圆满'。
受用是指具有丰厚的饮食、器具及必需品等，这就是大受用。因此说'财富和受用圆满'。
亲朋好友等众多是指四大部族。奴仆等众多是指眷属随从等众多。这些是显示异熟果。
就等流果而言所说'于布施亦生信解'，是指来世也会趣向布施。
所说'此上更无'等，是说布施果报的殊胜性已显示殊胜，再无能超胜者。
又破戒是指具有发起的身语恶行。劣戒即是破戒，其本质即是破戒性。具有此性的补特伽罗即是破戒者。
此处戒是指身语平等行为，即是对此义理的信解。在四摄事中，戒是同事，因为欲令他人住于戒者，自身应当安住于戒。同样，对其他同事也应当如是了知。
所说'令诸有情成熟'，是显示利益自他。一切处都应如是观察。
关于'以破戒为缘'等，'于此生怖畏'的目的是怖畏。由断除破戒而断除彼，即是利益自身。
过失是指应受呵责，即非善士所为。怨恨是指于现法中与他人作不悦意之事相关联。
对于如是舍弃不利与不乐，从利益义门而说利益。
今为显示住于安乐与喜悦的利益，故说'安眠'等。由戒能令身心无有逼恼，故日夜安住，此是其义。
其中'安眠'是显示夜晚无有逼恼。'安觉'是显示白天。
因此偈颂中说：'善护持净戒，身亦无逼恼，夜晚安然眠，醒来生欢喜。'

།ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱུད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ནི་འགྱོད་པ་མེད་པར་འགྱུར་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་ རིམ་གྱིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལས་དབེན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་བདེ་བ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བས་དེ་ལྟར་ན་བདག་ཉིད་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་སྨྲས་ཏེ།ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ལ་ནི། གཞན་དག་འདིས་བདག་ལག་པ་དང་། དབྱུག་པ་དང་། བོང་བ་ལ་སོགས་པས་སམ། སྦྱོར་བ་དང་དངོས་གཞི་དང་། མཇུག་གི་དུས་སུའམ། ལུས་དང་ངག་གི་གནོད་པ་བྱེད་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་དོགས་པ་སྐྱེ་བར་མི་ འགྱུར་བས་མི་འཇིགས་པ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་ཡང་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་སྦྱིན་པ་ཆེན་པོ་ནི་ལྔ་སྟེ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་ཡང་མོས་པར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་མ་ལ་སྟེ། དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོའི་རྒྱུས་ཀྱང་། འདུལ་དང་འགལ་བར་འཇུག་མི་མཛད། །ཅེས་བསྟན་པས་ སོ།།མི་བཟོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནོད་པ་བྱེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བའི་རྒྱུན་འཇུག་པར་འགྱུར་བའོ། །བཟོད་པ་ནི་ཁོན་ཞི་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་གཞན་དག་གིས་གནོད་པ་བྱེད་པ་དང་། འཆིང་བལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་མི་བྱེད་པས་བདག་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དོ། །སྐྱེ་བོ་ དམ་པའི་བཟོད་པའི་རང་བཞིན་གོ་ཆ་ཡིས།།སྐྱེ་བོ་ངན་པའི་ཚིག་གི་མདའ་ནི་ལོག་གྱུར་ནས། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ། །དེ་དག་གི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་། མི་འདོད་པའི་འབྲས་བུའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུའི་བདག་དང་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་རྒྱུ་མཐུན་ པའི་འབྲས་བུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།ཕྱི་མ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དེ་ལ་ཁོན་མང་བར་མི་འགྱུར་བ་ནི་ཕྱི་མ་ལ་དགྲའི་ཕྱོགས་མེད་པར་འགྱུར་བའམ། དམན་པར་འགྱུར་བའོ། །འབྱེད་པ་མི་མང་བ་ནི་གྲོགས་དང་འཁོར་དང་མི་ཕྱེད་པར་འགྱུར་བའོ། །དེའི་ཕྱིར་གཞན་དག་གིས་ མི་འདོད་པ་བྱེད་པར་དོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར།སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་མང་བར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་ཡང་ཁོན་དུ་འཛིན་པ་རབ་ཏུ་ཞི་བས་ལུས་དང་ངག་གི་ལས་དཔྱས་མེད་པ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པས་འགྱོད་པ་མེད་པར་འགྱུར་བའོ། བརྟེན་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་པའི་དུས་ན་ ཡང་བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྷན་ཅིག་འཇུག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ།བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་དུས་ནའང་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་པས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ཐོབ་པར་བྱེད་པས་སོ། །བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ནི་གཅིག་ཏུ་དགེ་བ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་རྟག་ཏུ་གུས་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་ སྦྱོར་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའི་སྐབས་མེད་པ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། བདེ་བ་ལ་རེག་པར་གནས་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དེ་ལྟར་རེག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ལ་གནས་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་བརྩོན་ འགྲུས་ཀྱི་སྒོ་ནས་གོང་མའི་ཁྱད་པར་འཐོབ་པར་འགྲོ་བའི་དགའ་བས་ཕན་འདོགས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།སྔོན་ལས་གོང་དུ་དོགས་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། རྒྱུན་མི་འཆད་པར་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་གཞན་དག་ལ་ཉེ་བར་འཚེ་བའི་སྐབས་མེད་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་ ཉེ་བར་འཚེ་བ་མི་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།རྣམ་པ་གཉི་གས་ཀྱང་བདག་དང་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ཡིན་པ་ནི་ཉེ་བར་འཚེ་བར་མི་བྱེད་པ་དང་། ཕན་འདོགས་པ་ལ་མངོན་སུམ་དུ་ཕྱོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ད་ལྟ་བུར་ཞུགས་པ་དེས་གཞན་དག་ཀྱང་ བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པས་འདུན་པ་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟ་བུས་ཀྱང་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ཡིན་ནོ། །སྔོན་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་གོམས་པར་བྱས་པ་ནི་རྒྱུའི་སྟོབས་ཅན་ནོ། །བརྩམས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་སྤྲོ་བ་མང་བ་ཉིད་དེ། སྐྱེས་བུའི་རྩལ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བའོ།

为了说明持戒是入定的因缘，所以说'如是'等。持戒者无有追悔，依次获得禅定。从中生起远离所生之乐，如是则是对自己有益。
为了说明利益他人，故说'于一切众生'等。持戒者不会生起他人会以手、杖、石等或在加行、正行、后行时以身语加害并造成痛苦的疑虑，因此能施予无畏。
因此说'大布施有五种'。'于戒也生信解'是指来世，如大自在因也说'不违律仪而行'。
'不忍'是指依于他人加害而对其生起相续的嗔恨。忍辱能平息怨恨，因他人不作伤害、系缚等苦，故能完全守护自己。
如说'圣者忍辱本性铠，能使恶人语箭返'等偈。也能完全守护他们的过失和不悦果报之苦。
为显示如是利益自他的同类果报，故说'于后世'等。'于彼无多怨'是指后世无敌对或下劣。'无多离间'是指不与朋友眷属分离。
因此无有他人作不悦事的疑虑，故不会有多苦恼和不悦。即使今生也因完全息灭怨恨而行无过失的身语业，故无追悔。
'依止时'是指成佛时也与精进相应，因为成佛时也具有精进，以此而得证悟。发起精进唯一造作善业。
由于恒时恭敬不断的加行，无有烦恼现行的机会。因此说'安住于乐触'等，如是远离不应触住，故利益自身。
为显示以精进门获得上胜而生欢喜的利益，故说'较前更增上'等。因为相续不断地修习善法，故无有损害他人的机会。
如是以不损害而显示利益他人，以二种方式利益自他，即不损害和趣向直接利益。
如是趣入者也能令他人以精进发起欲乐。如是也是利益他人。往昔串习善法者具有因力。于一切所作都多有欢喜，即是乐于士夫之力。

།བསམ་གཏན་ གྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་ནི་རྟེན་གྱིས་དང་།རིང་གི་ས་པའི་མ་ཐོབ་པ་དང་། ཐོབ་པ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་བསམ་གཏན་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། ཚིག་གི་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཚིག་གི་རྣམ་པར་རྟོག་ པ་ནི།རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་སྟེ། བསམ་གཏན་དང་པོའི་ཉོན་མོངས་པའོ། །དགའ་བ་ནི་གཉིས་པའི་འོ། །བདེ་བ་ནི་གསུམ་པའིའོ། །གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ནི་བཞི་པའི་འོ། །སོགས་པ་སྨོས་པས་ནི་ཐོགས་པའི་འདུ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་ཡང་རིག་པར་བྱའོ། །རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ཡང་ཡིན་ལ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཟུང་དུ་འཇུག་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཉོན་མོངས་པའི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་སྤངས་པ་ནི་ཞི་ཞིང་ངོ་། །ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་སྤངས་པི་ནི་རབ་ཏུ་ཞི་བའོ། །དེ་དག་གི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཐོབ་པ་ནི་འདོད་ཆགས་ དང་བྲལ་བ་ཉིད་དོ།།དེ་ལྟར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་སྤངས་པ་དང་ཐོབ་པས་ལུས་དང་ངག་ལ་གནོད་པ་མེད་ཅིང་སེམས་རྣམ་པར་མི་འཁྲུགས་པའོ། །བསམ་གཏན་ལ་གོམས་པར་བྱས་ནས་སྟོབས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཡེ་ཤེས་རྣམ་ པར་དག་པ་དང་།།ཞེས་བྱ་བའོ། །ཉེ་བ་དང་ཤིན་ཏུ་ཉེ་བའི་སྦྱོར་བས་གོམས་པར་བྱས་པའི་བསམ་གཏན་གྱི་སྦྱོར་བ་མེད་པར་ཡང་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། མངོན་པར་ཤེས་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབས་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཇི་སྐད་དུ། གོམས་པར་འདོད་ཆགས་ དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བསྟན་པས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།འདི་ནས་ཤི་ནས་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། རྣམ་པར་དག་པའི་ལྷར་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལྷ་ནི་གསུམ་སྟེ། ཐ་སྙད་ཀྱི་ལྷ་དང་། སྐྱེས་པས་ཐོབ་པའི་ལྷ་དང་། རྣམ་པར་དག་པའི་ལྷའོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་དག་པའི་ལྷ་ནི་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ན་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་དང་། དགྲ་བཅོམ་པ་སྟེ། རྟེན་གྱིས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་ཕྱིར་གོ་རིམས་བཞིན་དུའོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚོགས་དང་ལམ་ཐམས་ཅད་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། སྦྱིན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། གང་གི་ཚེ་ཤེས་རབ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་གྱུར་པ་ན་བཞི་པོ་ཡང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཀུན་དུ་རྨོངས་པའི སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བར་གྱུར་ཅིང་།ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སོ་སོར་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་དགའ་བ་དང་། མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་རྒྱ་ཆེན་པོ་མང་བར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་འདི་དང་པ་རོལ་ཐམས་ཅད་དུ་བདག་ཉིད་ལ་ཕན་བཏགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཚེ་འདི་དང་ ཕྱི་མ་ལ་ཕན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ།ཚེ་འདི་ལ་ནི་རིགས་པ་ཉེ་བར་བསྟན་པས་བདེ་བར་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་དོ། །སྐྱེ་བ་གཞན་ལ་ནི་རིགས་པ་ཉེ་བར་བསྟན་པས་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་དག་བསྒྲུབ་སྟེ། དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཡིན་པར་སྨྲས་པ། དེས་ དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱང་འཐོབ་བོ་ཞེས་བྱ་བར་སྨྲས་པ། ཕྱི་མ་ལ་ཡང་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པ་གཉིས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་གནས་པའི་ སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་མཐུ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།།ཡང་དེ་ནི་རང་དང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་དག་ལ་བྱ་བ་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། བདག་དང་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དེ་ནི་གནས་སྐབས་གསུམ་དུ་རྣམ་པར་ གཞག་པར་བྱའོ།།སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཅི་རིགས་པར་བྱ་སྟེ། རྒྱུའི་གནས་སྐབས་དང་། འབྲས་བུའི་གནས་སྐབས་དང་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་པ་བྱེད་པའི་བྱ་བའི་གནས་སྐབས་སོ།

禅定的违品烦恼是依止的，以及远地的未得和已得而退失的因，因此禅定的烦恼违品而说。关于'言语分别'等，言语分别即是寻伺，是初禅的烦恼。喜是第二禅的烦恼。乐是第三禅的烦恼。色想是第四禅的烦恼。说'等'字是为了表示还包括碍想等。
成为所依，是因为止观双运即是菩提道故。断除烦恼的过失行为是寂，断除烦恼的一切行为是极寂。获得彼等对治分即是离贪性。如是由断除违品和获得对治分，身语无害且心不散乱。
为显示修习禅定后将获得力智故说'智慧清净'。为显示由近加行和极近加行修习禅定，无需禅定加行也将获得神通故说'成就神通'。如说'由修习离贪性'，意思是由离贪性而获得。
为显示从此命终后将生于色界和无色界故说'清净天'。天有三种：名言天、生得天和清净天。其中清净天是指色界和无色界的行者以及阿罗汉，因为分别断除了依止的烦恼和一切烦恼的缘故。
菩萨的资粮道和一切道都是由智慧所摄持。因此说'布施'等。当智慧圆满时，四者也将圆满。
远离愚痴的痛苦，具足如实别别了知所知事物的欢喜和广大最胜欢喜。因此于此世他世一切中将利益自身。故说'今生后世利益'。今生由宣说正理而作安乐利益。其他生中由宣说正理而成办利益安乐。一切善法的先导即是智慧，故说'一切善根'等。
由智慧力甚至能获得佛果，故说'后世二障'等。如所说的福德果报成熟位中，诸佛菩萨的加持即是俱生力，应当了知。又彼于自他相续中作业，因为利益自他。又彼应安立于三种位中。对诸佛菩萨随应当作：因位、果位和利益有情的事业位。

།སྨོན་ལམ་དང་ལས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས་སྦྱངས་པ་མེད་བཞིན་དུ་ཡང་ འདས་པའི་སྐྱེ་བའི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ཚེ་རབས་དགོངས་པ་ཞེས་བྱའོ།།སོ་སོར་བརྟགས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྙིང་རྗེ་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་དག་གིས་ནི་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བདག་ལ་ཆགས་པ་དྲག་པོས་ཞེན་པར་གྱུར་ན་ཡང་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ ཆུང་ངུ་ཙམ་ཡང་རང་གི་དོན་དུ་ཡང་བཟོད་པར་མི་ནུས་ལ།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་གཞན་གྱི་དོན་དུ་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་བཞི་ཉམས་སུ་ལེན་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མི་མཇེད་པའི་མཐུ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དེ་མི་སྤྲོ་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་དང་། ཡིད་མི་བདེ་ བས་བརྣགས་པ་མ་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་བདེ་བ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ།དེས་དགའ་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མི་མཇེད་པའི་མཐུ་གསུམ་པ་སྟེ། གཞན་ལ་ཕན་པར་འདོད་པ་རྣམས། །མནར་མེད་པར་ཡང་དགའ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ། ། དེ་ལྟར་སྤྱོད་པའི་ལམ་ལ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐུན་མོང་གི་མཐུ་བསྟན་ནས། ད་ནི་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཚེའི་ཚད་ཇི་སྲིད་པར་དགའ་ལྡན་ན་གནས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགའ་ལྡན་གྱི་ཕོ་བྲང་དུ་སྐྱེས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་གཞན པའི་ལྷའི་བུ་རྣམས་ལ་ནི་གཅིག་ཏུ་ཚེ་ཇི་སྲིད་གནས་པར་མ་ངེས་པས་དེ་ནི་དེར་སྐྱེས་པའི་རིས་མཐུན་པའི་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་མཐུ་ཞེས་བྱའོ།།ཡང་རེས་འགའ་འགའ་ཞིག་དགའ་ལྡན་དུ་སྐྱེས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་དུས་རིང་ དུ་གནས་པར་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ལས་ཀྱིས་དེར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞིང་སྐྱེས་པར་གྱུར་ནས་ཀྱང་གནས་དེར་སྐྱེས་པའི་སོ་སོར་ངེས་པ་ཚེའི་ཚད་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་ཤིན་ཏུ་ངེས་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱིས་ཚེའི་ཚད་ཇི་སྲིད་པར་དེར་གནས་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ད་ལྟར་ འཕགས་པ་བྱམས་པ་དང་ད་ལྟར་འགྲིབ་པའི་དུས་འདི་འདས་པར་གྱུར་པ་དང་།ཡང་རིམ་གྱིས་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་འགྲིབ་པར་བརྩོན་པ་ན་འདིར་བལྟམ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་སྙེད་དུ་གནས་པའི་སྐལ་བ་དགའ་ལྡན་དུ་སྐྱེས་པའི་ལྷའི་བུ་གཞན་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དུས་ཤིན་ཏུ་རིང་པོར་ འདས་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ།།ལྷའི་ཚེ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེར་སྐྱེས་པ་རྣམས་ལ་གང་གིས་བདེ་བར་འཚོ་བ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱིས་འཚོ་བ་ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་དང་འདྲ་བའི་ཚེ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེར་འདུས་པར་གྱུར་པའི་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་དང་། གཟུགས་ན་སྤྱོད་པའི་ལྷའི་བུ་ རྣམས་ཀྱི་ཁ་དོག་དང་།ལུས་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉིད་ཀྱི་ལུས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཁ་དོག་གིས་སོ། །དེ་ཉིད་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྔགས་པར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི། གྲགས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲགས་པས་སོ། །སྲིད་པ་ཐ་མ་པའི་མཐུའི་ དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ།ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྲིད་པ་བར་མའི་གནས་སྐབས་ཉིད་ན་ཡང་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སྣང་བ་ཆེན་པོས་ཁྱབ་པར་མཛད་པ་ལྟ་བུ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་རིགས་འགའ་ལ་ཡང་སྣང་བར་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་བུའི་གནས་སྐབས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ལྷུམས་སུ་ གཤེགས་པ་ན་ཡང་མཐུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་དང་།ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་མངལ་དུ་འཇུག་པ་ནི་དམན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ། །འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་རྣམས་ཀྱི་ནི་ཡན་ལག་གཅིག་དང་ལྡན་པའོ། །རང་སངས་རྒྱས་ རྣམས་ཀྱི་ནི་ཡན་ལག་གཅིག་མཚང་བའོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ནི་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མཁྱེན་བཞིན་དུ་ཡུམ་གྱི་ལྷུམས་སུ་གཤེགས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བའོ། །བལྟམ་པ་ཉིད་ནི་བལྟམ་པའོ། །བལྟམས་མ་ཐག་ཏུ་ཡང་ཕྱོགས་ བཞིར་གོམ་པ་བདུན་བདུན་པོར་བ་དང་ཚིག་ཀྱང་སྨྲས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མ་ཡིན་པའི་སེམས་ཅན་གཞན་དག་གང་ལ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

虽然没有通过发愿和业力的差别而修习，但能忆念过去世的出生处，这就称为自然的宿命通。'经过观察'的意思是通过悲心和智慧的力量。
即使世间人对自我有强烈的执著，也无法为了自己忍受哪怕微小的痛苦，而菩萨却能为了他人承受四种痛苦，这就称为不为痛苦所屈服的力量。
虽然面对他人的痛苦并不欢喜，但也不会因痛苦和不悦而烦恼，相反是为了成办众生的安乐，因此会生起欢喜，这是第三种不为痛苦所屈服的力量。如说：'利他者欢喜，纵入无间狱。'
如是显示了安住于行道者的共同力量之后，现在将说明一生补处菩萨的力量。'住兜率天尽其寿量'是说，除了生在兜率天宫的菩萨之外，其他天子的寿量并非一定住满，因此对于同类众生来说，这也是一种力量。
有时候生在兜率天的菩萨会长期住世。因此以殊胜的福德业而得以往生彼处，生后也不受限于彼处众生的寿量，而是以极为确定的状态住世，如现在的弥勒菩萨，在现在衰减时期过去之后，又会逐渐增长。
当开始衰减时就会降生于此，其他生在兜率天的天子没有如此长久住世的福分，因为时间过于久远。'天寿'是说，生在那里的众生所享有的安乐生活和智慧生活，没有比这更殊胜的寿量圆满。
菩萨的身色远远超过了集聚在那里的欲界天和色界天诸天子的身色，这是说明色相的殊胜。由于为一切世间所赞叹，所以说'以名声'就是说明名声的殊胜。
关于最后有的力量而言：如同菩萨在中有阶段就能以大光明遍照三千大千世界，其他任何众生都没有这样的境界。入胎时的力量也远远超过一切众生。
凡夫和声闻入胎是属于低劣的方面。转轮王具有一分功德。独觉则缺少一分功德。菩萨则具足一切功德。为显示这一点，所以说'正知而入母胎'。
诞生即是降生。刚一降生就向四方各走七步并且说话，这是除菩萨之外其他任何众生都不具有的能力。

།བལྟམས་པ་ན་ཡང་ལྷ་ལ་སོགས་པའི་མཆོད་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་། ལུས་ཀྱི་མཐུའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་ མཚན་བླ་ན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་ན་གནས་པ་དང་།གསལ་བ་དང་། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཉིད་དོ། །མི་བརྫི་བའི་ཆོས་ཉིད་ཐོབ་པས་གནོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་བརྫི་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་ཞུགས་ནས་ཀྱང་བསམ་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་བདུད་སྡེ་རྣམས་ལས་རྒྱལ་བའོ། ། ཚིགས་རེ་རེ་ལ་ཡང་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུའི་སྟོབས་དང་ལྡན་པའོ། །སྦྱོར་བ་རྣམས་ལ་སྦྱང་བའི་བྱ་བ་མ་མཛད་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་པའི་བཟོའི་གནས་ཐམས་ཅད་ལ་ཤིན་ཏུ་མྱུར་བར་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའོ། །སྤྱད་བའི་བྱ་བ་མ་མཛད་པའི་ངང་ཚུལ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་སྦྱང་བའི་བྱ་བ་མ་མཛད་པའོ། །མ་མཛད པ་ནི་མ་མཛད་པ་སྟེ།རང་ཉིད་མཁས་པར་གྱུར་པ་ནི་སྦྱང་བའི་བྱ་བ་ཡང་མ་མཛད་པའོ། །གཞན་གྱི་མན་ངག་དང་རྟེན་ལ་མི་བརྟེན་པར་འཛམ་བུའི་གླིང་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱར་དུས་གཅིག་ཏུ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དང་། ཚངས་པས་བསྐུལ་བ་དང་། གླིང་བཞི་པ་ཁྱབ་པའི་སྤྲིན་ཆེན་པོ་ལས་ཆར་གྱི་རྒྱུན་དུས་ གཅིག་ཏུ་འབབ་པའི་སྒྲ་ཆེན་པོ་དེས་ཀྱང་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལས་མི་གཡོ་བའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཞི་བ་དང་།བྱམས་པའི་རྒྱུ་མཐུན་པའི་བྱེ་བྲག་དང་ལྡན་པས་བྱ་དང་རི་དྭགས་ཕྲ་མོ་རྣམས་ཀྱང་མཆོག་ཏུ་ཡིད་རྟོན་པ་དང་། དེ་དག་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་དེའི་དྲུང་དུ་ཅི་དགར་འོང་ཞིང་བག་ཚ་བ་ མེད་པར་འཁོད་པ་དང་དུད་འགྲོ་རྣམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མཆོད་པ་བྱེད་པ་དང་།ཆུའི་སྙིང་པོ་ཅན་གྱི་སྤྲིན་རྣམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཁྲུས་མཛད་པའི་དུས་སུ་མ་རིག་པའི་ཆུས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཁྲུས་གསོལ་བའི་དབང་དུ་བྱས་པ་དང་། ཤིང་གི་དྲུང་དུ་བཞུགས་པ་ན་དུས་ཡོལ་ཡང་གྲིབ་མ་མི་འཕོ་བར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བཀབ་ནས་གནས་པ་དང་། དུས་རིང་པོར་བདུད་ཀྱིས་རྗེས་སུ་འབྲངས་ཤིང་གླགས་བཙལ་ཡང་སྐྱོན་དང་བུག་རྡོལ་མ་མཐོང་པ་དང་། རྟག་པར་རྒྱུན་དུ་མཉམ་པར་གཞག་པས་རྟག་ཏུ་དྲན་པ་དང་ལྡན པས་རྟག་པར་རྒྱུན་དུ་ཉེ་བར་གནས་པའོ།།དེས་དུས་རྟག་ཏུ་ཉེ་བར་གནས་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་དྲན་པ་ཉམས་པ་མི་མངའ་པའོ། །དྲན་པ་ཉམས་པ་མི་མངའ་བའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་གཞག་པ་སྟེ། གླང་ཆེན་འགྲོ་ནའང་མཉམ་པར་གཞག་།ཅེས་ བྱ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་སོ།།དྲན་པ་མཆོག་ཡང་དག་པར་བསྐྱེད་པ་ཡང་མདོའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་མཁྱེན་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཚོར་བ་ཡང་ཡང་དག་པར་མཁྱེན་ཏོ། །འབྱུང་བ་དང་། གནས་ པ་ཡང་དག་པར་མཁྱེན་ཏེ།འགག་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། ཟད་པར་འགྱུར་བ་ཡང་མཁྱེན་པའོ། །འདུ་ཤེས་རྣམས་དང་། རྟོག་པ་རྣམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །གསུམ་པོ་ཁོ་ན་སྨོས་པ་ནི་དེ་དག་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་རྩ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་རྣམ་པར་སྨིན་པར་ གཏོགས་པའམ།ཡུལ་དུ་གཏོགས་པའམ། ལམ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པར་གཏོགས་པ་ལ། དྲན་པ་མཆོག་ཡང་དག་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རིམ་བཞིན་ནོ། །ཚོར་བ་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པའོ། །སེམས་འབྱུང་བའི་ཁྱད་པར་ནི་རྟོག་པའོ་ཞེས་བྱས་ནས་ སོ།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་འགའ་ཞིག་ལ་ཕན་འདོགས་པར་གྱུར་པ་ནི། མཐོང་བས་ཕན་འདོགས་པའི་མཐུའོ། །ཡང་དེ་ནི་སྤྱོད་པར་གཏོགས་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། སྨྱོན་པ་རྣམས་རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་འཐོབ་པ་དང་། བུད་མེད་མངལ་མི་མཐུན་པ་ རྣམས་བདེ་བར་བཙའ་བར་འགྱུར་བ་དང་།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གྲོང་ཁྱེར་དུ་གཤེགས་པའི་ཚེ་སྐུ་མི་མཐོང་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བས་ལོང་བ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གཟུགས་མཐོང་བར་འགྱུར་བའོ། །ཁ་ཅིག་ནི་དེ་སྲིད་དུ་གཟུགས་ཐམས་ཅད་མཐོང་བར་འགྱུར་ རོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།འོན་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་ཐོས་པར་འགྱུར་རོ། །ཁ་ཅིག་ནི་སྒྲ་ཐམས་ཅད་ཐོས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་བའམ། ཡང་ན་གཏན་བྲལ་བར་འགྱུར་ བའོ།

诞生时也有天等广大供养，依身力而说，大士无上相称，即是住于境中、明显及圆满。
获得不可摧伏法性故一切损害不能摧伏，入菩提心后以意力战胜诸魔军。
每一句都具有无爱子之力。
未作修习诸加行而迅速通达一切世间工巧处。
未作修习之状态即是未作修习。未作即是未作，自然成为智者即是未作修习。
不依他人教授和所依而于百俱胝瞻部洲同时现前成佛，梵天劝请，及四大部洲遍满大云同时降下雨流之大声亦不动摇寂静等持，
具足慈心相应差别故令微细鸟兽极为信赖，彼等一切时中随意来到其前无畏安住，诸畜生亦供养如来，
水精云等于如来沐浴时以无垢水为如来沐浴之缘故，坐于树下时过时亦阴影不移而覆盖如来而住，
长时为魔跟随寻找过失亦不见过失与漏洞，恒常安住等持故常具正念而恒常安住。
由于彼恒时安住故如来无失念。
由于无失念故世尊恒时等持，随顺'大象行走亦等持'之偈颂。
生起殊胜正念亦随经而应说故，于'正知'等，亦正知受，正知生起及住，即将灭尽，即将穷尽亦了知。
诸想及诸寻亦如是。唯说三者是因为彼等是一切趣之根本故。
或者属于异熟，或者属于境，或者属于道之现行，为显示生起殊胜正念故次第。受为主即是异熟。心所差别即是寻，如是。
仅见如来亦对某些人有益即是见之利益力。
复次彼应知属于行，疯狂者得安住自性，不顺产妇得安乐生产，如来入城时无不见身故盲者得见如来身。
有些说直至彼时得见一切色。
聋者得闻如来语。有些说得闻一切声。
见如来即将离诸烦恼，或者将永远离。

།དེ་ལྟ་བུར་གཏོགས་པ་རྣམས་ནི་མཐོང་པས་ཕན་འདོགས་པའི་མཐུ་ཞེས་བྱའོ། །གློ་ཕྱོགས་གཅིག་གིས་གཟིམས་པ་ན། གདན་དང་གཟིམས་མལ་མི་འཁྲུགས་པ་དང་། རླུང་དྲག་པོས་ཀྱང་ཆོས་གོས་ཀྱི་མཐའ་མི་གཡོ་བ་དང་། རི་དྭགས་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་སྟབས་སུ་ གཤེགས་པ་ཉིད་དང་།ཞབས་གཡས་པ་སྔོན་དུ་འདེགས་པ་ཉིད་དང་། གཤེགས་པ་ན་ས་ཕྱོགས་མཐོ་བ་དང་དམའ་བ་མཉམ་པར་འགྱུར་ཞིང་། རེག་ན་བདེ་བར་འགྱུར་བ་ཉིད་དང་། རྡོ་དང་གསེག་མ་དང་། གྱོ་མོ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་རེག་པ་བདེ་བར་འགྱུར་བ་ཉིད་དང་། གྲོང་དུ་ གཤེགས་པའི་ཚེ་ཡང་དབེན་པ་ལ་གཞོལ་བ་ཉིད་དང་།ཁྱིམ་དུ་འཇུག་པའི་ཚེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་དང་འཚམ་པའི་སྒོར་གནས་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཞལ་ཟས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་དུས་སུ། འབྲས་བུ་ཅན་གྱི་རྡོག་མ་ཡང་བཅས་ནས་གསོལ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞིབ་མོར་མ་བྱས་ པའི་རྡོག་མ་མི་བཞེས་པ་ཞེས་བྱ་པའི་དོན་ཏོ།།ཞལ་ཟས་བཞེས་པའི་དུས་སུ། ཁམ་གཅིག་གསོལ་བ་ན་ཞལ་དུ་རྩམ་པའི་ཆ་ཙམ་ཡང་མི་ལུས་པ་ཉིད་དེ། དཔེར་ན་བཀྲུས་པ་ལྟར་འགྱུར་བའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་སྤྱོད་པ་དང་། གནས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ པའི་ཉེ་བར་བཞི་བའི་མཐུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།ས་ཆེན་པོ་གཡོ་བ་དར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རྣམ་པ་གསུམ་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རྣམ་པ་གསུམ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བསྡུས་པར་འགྱུར་ཏེ། ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བས་སོ། །གཅིག་དང་གཉིས་ཀྱི་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །ཕྲ་བ་ཉིད་ དང་།རྟོགས་པར་དཀའ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཤེས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པའི་ཕྱིར་དང་། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་དུས་གཅིག་ཏུ་གྲངས་ལས་འདས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ ལ་ཐབས་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་གྱི་བྱ་བ་སྣ་ཚོགས་མཛད་པ་ནི་ཕྲ་བ་མཁྱེན་པའི་མཐུ་ཞེས་བྱ་སྟེ།ཐོས་པ་དང་བསམ་པར་ཡང་མི་ནུས་པའི་རྣམ་པའི་དབྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་དག་གི་མཐུ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ ནོ།།ཡུལ་དཔག་ཏུ་མེད་པས་མཐུ་ཡང་དཔག་ཏུ་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཁམས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་མོས་པ་དང་། ཁམས་རྣམས་ཇི་ལྟར་གནས་པ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ། །ཁམས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་མོས་པ་འབྱུང་ལ། མོས་པ་ དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་སྒྲུབ་པ་བྱེད་པར་འགྱུར།སྒྲུབ་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། བདག་གཅིག་པུ་འདུལ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་ཡིན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དེ་དག་ནི་བདག་ཉིད་གཅིག་པུ་འདུལ་བའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་ འདས་པར་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་དང་།དེ་དག་གི་ཤེས་པ་ཡང་ཁམས་གཅིག་ལ་འཇུག་གི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་འདི་དག་མ་གཏོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་གཏོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྟོང་གཉིས་པ་གཟིགས་པས་འཇུག་ པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་ཉན་ཐོས་རྣམས་དང་ཐུན་མོང་གི་མཐུའོ།།གང་ཡང་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཟིགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་ཐུན་མོང་བའོ། །ཉན་ཐོས་རྣམས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་སྨོས་པ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ལས་ཤིན་ཏུ་རིང་ དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།མཚུངས་རེ་སྐན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །མཐུ་གཞན་རྣམ་པ་གསུམ་ཡང་ཡོད་དེ། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཆོ་འཕྲུལ་གྱི་མཐུ་དང་། ཀུན་བརྗོད་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་གྱི་མཐུ་དང་། རྗེས་སུ་བསྟན་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་གྱི་མཐུའོ། །དེ་དག་འདིར་མ་ བསྟན་ཏོ་སྙམ་དུ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་བསལ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ།གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། མངོན་པར་ཤེས་པའི་མཐུ་རྣམས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དང་པོ་དང་གསུམ་པ་དང་དྲུག་པ་ནི་ཆོ་འཕྲུལ་རྣམས་དང་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ།

属于这样的能力称为见而获益的力量。当侧卧时，座具和卧具不会凌乱，即使强风也不会吹动法衣的边缘，如兽王般庄严地行走，迈步时先抬右足，行走时高低不平的地面会变得平坦，触摸时会感到舒适，没有石头、砂砾和荆棘，即所谓的触感舒适，进入村落时也倾向于寂静处，进入房屋时，门的大小会与如来身相相称，用餐时，连带果实的谷穗也会食用，这意味着不食用未经细致处理的谷穗。进食时，一口食物入口后，连一点食物残渣都不会留在口中，就像已经洗净一样。具有这样的行为和安住。
为了显示临近涅槃的四种力量而说：'大地震动'等。应当了知有三种，这三种可归纳为两种：深奥和广大。按照一和二的次第。由于微细性和难以理解性，远远超出一切众生的认知范围，诸佛菩萨在一刹那间同时以各种方便为无量众生做各种利益事业，这称为了知微细的力量，意思是说其差别相无法听闻和思维。他们的力量具足一切功德，而声闻等则不具足。
为了显示境界无量故力量也无量而说：'界'是指随顺众生的意乐和诸界如实安住的词语。随顺界而生起意乐，随顺意乐而修行，随顺修行而成就果位。为了显示这点而说：'仅为调伏自己而入'等。这是说他们仅为调伏自己而入涅槃，他们的智慧也仅能趣入一界而不能趣入其他。
所谓'除了这些方面'是指除此之外，如来以见二千世界的智慧趣入，这是与声闻共同的力量。以见三千大千世界的智慧，是与独觉共同的。提到声闻和独觉，是为了显示他们远远超出一切凡夫。为了显示这点而说：'相似可惜'等。还有其他三种力量：神变神通力、记说神通力和教诫神通力。为了消除这些是否未在此处显示的疑惑而说：'凡是'等。'在神通力中'是指第一、第三和第六依次对应这些神通。

།རྫུ་འཕྲུལ་ཡང་དག་པར་ བསྟན་པས།སེམས་འདུན་པར་བྱ་བའི་ལས་ཅན་ཉིད་དང་། སེམས་ཀུན་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་རབ་ཏུ་དགའ་བ་བསྐྱེད་པའི་ལས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། མོས་པ་དང་། ཁམས་དང་། རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་གདམས་ངག་དང་། རྗེས་སུ་ བསྟན་པ་འཇུག་པའི་ལས་ཅན་ཉིད་དང་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་གཞིའི་གནས་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མཐུའི་ལེའུའི་འགྲེལ་པ་སྟེ་ལྔ་པ་རྫོགས་སོ།། །།མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་དང་། ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་རྟེན་བསྟན་པ་ དང་།ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་དངོས་པོའི་དབྱེ་བ་བསྟན་པ་དང་། ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་བྱེད་པའི་བྱེ་བྲག་དང་། ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་མཉམ་པའི་རྟེན་དང་། ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་སྟེ་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་རིག་པར་བྱའོ། །ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་རྣམ་པར་གྲོལ་ བའི་འབྲས་བུ་འཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ལས་སུ་རུང་བ་ཉིད་ནི་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།།དགེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་ས་བོན་ཡོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དགེ་བའི་ས་བོན་ཡིན་པར་དགོངས་སོ། །དེ་དག་ནི་འཁོར་བ་ དང་།མི་དགེ་བའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་དགེ་བར་གཏོགས་པ་ཉིད་དོ། །འདི་དག་གིས་ནི་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་རྒྱུ་བསྟན་ཏོ། །བསྟེན་པའི་རྒྱུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་དང་། ཆེན་པོའི་སྦྱོར་བ་ཀུན་དུ་བསྟེན་པས། ཀུན་དུ་བསྟེན་པ་དང་། བསྒོམ་པ་དང་། མང་དུ་བྱ་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གསུམ་དང་སྦྱར་བར་བྱ་བའམ། ཐོག་མ་དང་། བར་དང་། ཐ་མའི་གནས་སྐབས་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་རྐྱེན་ཐོབ་ནས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །རང་གི་ངོ་བོ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་དག་པ་དང་མཐུན་པའི་ལུས་དང་སེམས་ལས་སུ་རུང་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ཐོབ་ནས་ཕུང་པོ་ལྔའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་མིང་དང་གཟུགས་ཀྱི་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་བྱེ་བྲག་ནི་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །བྱེ་བྲག་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་དག་པ་དང་མཐུན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཤེས བྱའི་སྒྲིབ་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་འཐོབ་པ་དང་།རྗེས་སུ་མཐུན་པར་ཇི་ལྟར་རིགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྤོང་བར་བཟོད་པའི་ལུས་གང་ཡིན་པའི་ལུས་ལས་སུ་རུང་བ་ཉིད་ནི་ལུས་ཉམས་བདེ་བའོ། །སྒོམ་པ་བཟོད་པའི་སེམས་ལས་སུ་རུང་བ་གང་ཡིན་པས་ནི་སེམས་ཉམས་བདེ་བའོ། ། དེ་དག་གི་རྒྱུད་བསྟན་པ་ནི། ཡང་དག་པའི་སྦྱོར་བ་མཐར་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚོགས་ཀྱི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་ཡང་དག་པའི་སྦྱོར་བའི་ཐ་མ་བདག་གི་ལུས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་གྲུབ་པ་ནི་མཐར་ཕྱིན་པའོ། །དེ་ནི་རྣམ་པར་དག་པའི་སྦྱོར་བའི་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་པས་ལས་སུ་རུང བའོ།།དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། དེ་ལ་གནས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྟོན་པ་དང་ཕྲད་ཀྱང་རུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་རྣམས་སོ། །སྟོན་པ་དང་མ་ཕྲད་ཀྱང་རུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སོ། །དེའི་མོད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་དེ་ཉིད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་བདག་གི་ལུས་ ཀྱི་ཐ་མ་ལ་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐོབ་པ་ལ་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ལུས་དང་།སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་བྱེ་བྲག་ནི་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །འཇིག་རྟེན་ལ་གྲགས་པའི་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་དངོས་པོ་ རྣམས་ཀྱི་ཆོས་མཐུན་པའི་དཔེ་ཉེ་བར་བསྒྲུབས་ནས།དཔེ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་དོན་གྱི་བྱེ་བྲག་གསུམ་རིག་པར་བྱའོ། །རྨའི་ནད་ནི་གང་གི་ཚེ་བརྟོལ་ནས་བཙིར་དུ་རུང་བ་དེའི་ཚེ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་བསལ་ཞིང་སྤང་དུ་རུང་ བར་གནས་པར་གྱུར་པ་ནི་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཞེས་བྱའོ།

通过正确显示神变，是令心专注的作用，以及是令心生起极大欢喜的作用，因为对于随顺信解、根器的众生，是无颠倒地传授教诫和教导的作用，依次如是。
菩萨地瑜伽基地中，菩萨威力品释第五品终。
应当了知有六种相：显示相、显示圆熟所依、显示圆熟事物差别、显示圆熟作用差别、显示圆熟平等所依、显示圆熟阶段差别。
通过三乘门获得解脱果的身心堪能性，将显示为圆熟相。
所谓'若有善法种子'，此处是指出世间善法种子。这些由于是轮回和不善的对治，故属于无过失的善法。这些显示了圆熟之因。
所谓'依止因'，是指小、中、大的修习，应当与'依止、修习、多作'三词相配，或者是指初、中、后阶段，显示获得如是缘已。
为显示自性，关于'随顺清净的身心堪能'，是指获得如前所说相的因缘后，五蕴相的名色相续转变差别即称为圆熟。
为显示差别而说'随顺清净'，是指随顺获得从烦恼障和所知障解脱。
能堪忍断除的身体堪能性即是身轻安。能堪忍修习的心堪能性即是心轻安。
显示彼等相续即'究竟正加行'，资粮道所摄的正加行最后自身圆满成就即是究竟。这是清净加行的究竟故堪能。
因此说'住于彼'，'遇到导师或'是指声闻众，'或未遇到导师'是指独觉和菩萨众。'当下'即是指此生。
如是，最后身通过三乘门随顺获得出世间圆满的身心相续转变差别，将显示为圆熟体性。
通过世间所知的圆熟事物的相似譬喻建立，应当以三种譬喻了知三种意义差别。
疮疾何时破溃可挤压时，即称为圆熟。如是，染污法何时可以清除断除时，即称为圆熟。

།སའི་རང་བཞིན་གྱི་སྣོད་ནི་གང་གི་ཚེ་ལས་ཀྱི་བྱ་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ནས་སྤྱད་ལ་རག་པར་སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པར་གྱུར་པའི་ཚེ་ཉེ་བར་སྤྱོད་པའི་འོས་ཡིན་པས་དེའི་ཚེ་ཚོས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པའི་སྦྱོར་བའི་མཐར་ཐུག་པའི་ གནས་སྐབས་ཐོབ་པའི་ལུས་དང་སེམས་དག་ནི་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཞེས་བྱའོ།། མྲ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་ནི་གང་གི་ཚེ་རོ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་སོ་སོར་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་ན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་བདེ་བ་སོ་སོར་མྱོང་བར་རུང་བའི་ ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཐོབ་པ་ནི།ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དཔེ་གསུམ་པོ་འདི་དག་གིས་ནི་སྤང་བར་བྱ་བ་འཐོབ་པ་ལ་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ལུས་དང་། སེམས་ཀྱི་གནས་སྐབས་དང་། འཕགས་པའི་ལམ་འཐོབ་པ་ལ་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ངོ་བོ་ནི་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ ཞེས་བྱའོ།།སྒྲུབ་པ་དང་འབྲས་བུའི་དབྱེ་བས་གང་ཟག་བཞི་ཞེས་བརྗོད་དོ། །རེ་རེ་ལ་ཡང་དབྱེ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། མདོར་བསྡུ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཞེས་བྱའོ། །རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་དང་། ཐེག་པ་ ཆེན་པོ་ཡང་དེ་བཞིན་ཏེ།རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་རིག་པར་བྱའོ། །ཁམས་གསུམ་དུ་བདེ་འགྲོར་འགྲོ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁམས་གསུམ་གྱི་མངོན་པར་མཐོ་བའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དངོས་པོའི་ དབྱེ་བ་ཉིད་དང་།རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །དངོས་པོའི་དབྱེ་བ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། སོ་སོར་ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་དང་། ཆེན་པོའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པར་གཞག་པའོ། །དེ་ལ་དབང་པོ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ནི། དབང་པོ་དང་བཅས་པའི་ལུས་ཀྱི་རྟེན་ཏེ། བདག་གི་ ལུས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཡང་དབང་པོ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དེ་ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་བརྒྱད་དང་ལྡན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རྣམ་པར་དག་པ་འཐོབ་པ་ལ་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་རྟེན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ཁ་ཅིག་ནི་ མདོག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་ཡང་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ།།ཚེ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་མངོན་པར་འཕགས་པའི་ཚེ་མང་དུ་འཇུག་པ་ཉིད་དང་། རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་གང་གི་ཚེ་རིང་པོ་དང་། དུས་རིང་པོར་གནས་པ་ཞེས་བརྗོད་པའོ། ། སྲིད་པ་ཐ་མ་ཐམས་ཅད་ལ་བར་མ་དོར་འཆི་བ་ནི་མེད་དོ་ཞེས་བྱས་ནས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་དབང་པོའི་རྟེན་ཁྱད་པར་ཅན་ཐོབ་པ་ལ་དབང་པོ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཞེས་བརྗོད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཡོད་པར་གྱུར་ན་དབང་པོ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་འགྱུར་བས་སོ་ཞེས བྱས་ནས་ས།།མདོག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་དབང་པོ་ལ་བརྟེན་པའི་གཟུགས་གང་ཡིན་པའི་དབྱིབས་སུ་རིག་པར་བྱའོ། །རིགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་རིགས་མཐོན་པོ་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བ་གཟུང་བར་གྱུར་པ་སྟེ། རིགས་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ལོངས་སྤྱོད་དང་། བདག་གི་ ཕྱོགས་དང་འཁོར་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་ནི་དབང་ཕྱུག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ།།ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཚིག་བཙུན་པའོ། །བཟོ་དང་རིག་པའི་གནས་ཐམས་ཅད་ལ་མཁས་པའི་གྲགས་པ་ཐོབ་པས་དབང་ཆེ་བར་གྲགས་པའོ། །བུད་མེད་དང་། སྐྱེས་པའི་དབང་པོ་ དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་ཕྱིར་མི་ཉིད་དང་།སྟོབས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་སྤྲོ་བ་ཆེ་བ་ཉིད་དེ། གང་གི་ལུས་ཀྱི་སྟོབས་དང་བརྟན་པ་དང་ལྡན་པས་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མངོན་སུམ་དུ་མཛད་ནས་ཟག་པ་ཐམས་ཅད་ཟད་པ་ཡོངས་སུ་མཁྱེན་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའོ། །དེ་དག་གིས་ ནི་རྟེན་དུ་གཏོགས་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་བྱེ་བྲག་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ལུས་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུས་བསྡུས་པའི་རྟེན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

当土地的容器在业的作用圆满后需要使用，达到究竟运用时，适合使用，此时称为'成熟'。同样，获得正确修行究竟时的身心状态，称为'圆满成熟'。
如芒果等果实，当获得殊胜独特味道时，称为'圆满成熟'。同样，获得能各别体验解脱快乐的身心状态，称为'圆满成熟'。
这三个比喻说明了与获得应断所缘相应的身心状态，以及与获得圣道相应的本质，称为'圆满成熟'。
依修行与果位的差别而言有四种补特伽罗。由于每一种又有无量差别，所以说'总之'。具有果位的声闻道称为声闻乘。独觉乘和大乘也是如此，应知也称为独觉道和菩萨道。
'为了往生三界善趣'是指三界增上圆满之意。事物的分类与差别有六种。事物的分类有三种，即依小、中、大的差别而安立。
其中，诸根成熟是指具有根的身体所依，即'自身'之意。又为显示诸根成熟具有八种功德，以及随顺获得一切种清净所依的成熟根基。然而有些声闻等虽无殊胜色相等，也能成熟。
寿命圆满是指超胜寿命多次相续不断地运行，故称为长寿和长时住世。一切最后有者皆无中阴死亡。同样，获得殊胜根基称为根成熟，因为有此则诸根长时安住。
色相圆满是指依根的形色。种姓圆满是指投生于高贵种姓，即'大种姓'之意。具有受用、眷属和大众眷属是自在圆满。
如实而行故言语尊贵。因获得一切工巧明处善巧的声誉而有大威势。因具足女根和男根故为人身，因具足力量圆满故有大勇猛，即以具足身力和坚固力而现证金刚喻定，获得遍知诸漏尽。
为显示以此获得所依类异熟差别而说：'依止异熟果圆满之身'，意为由异熟果所摄的圆满所依。

།བརྟུལ་ བ་ནི་སྤོང་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་གནས་སྐབས་སུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ།གང་གིས་འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་ཉེ་བར་བཟུང་ནས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྤོང་བ་ལ་དགའ་བ་དང་། སྤོང་བ་ལ་དགའ་བ་ཉིད་དང་། སྤོང་བ་ལ་དགའ་བར་གྱུར་པ་ནི་ རྣལ་འབྱོར་དང་ལྡན་པས་གནས་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ།།དགེ་བའི་ཆོས་བསྒོམ་པ་ལ་སྦྱོར་བ་ནི་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དུས་གསུམ་པོ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རྣལ་འབྱོར་ལ་དགའ་བ་དང་། རྣལ་འབྱོར་ལ་དགའ་བ་ཉིད་དང་། རྣལ་འབྱོར་ལ་དགའ་བར་གྱུར་པ་ཉིད་ནི་རྣལ་འབྱོར་ གྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཞེས་བྱ་བའོ།།ཡིད་ཡོངས་སུ་སྐྱོ་བར་མི་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤོང་བ་དང་། སྒོམ་པ་ལ་དགའ་བ་དང་ལྡན་པས་བཟོ་དང་རིག་པའི་གནས་ཐམས་ཅད་ལ་གོམས་པར་བྱེད་པ་ན་ལུས་ངལ་བ་མེད་པ་དང་། སེམས་ལ་གནོད་པ་མེད་པ་དང་། དྲན་པ་བརྗེད་པ་མེད་ པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱས་ནས་སོ།།ཉོན་མོངས་པ་ཆུང་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཆུང་ངུའི་གནས་སྐབས་སོ། །དེའི་བག་ཆགས་ཀྱང་གནས་སྐབས་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ལས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་མང་པོར་འགྱུར་བ་ལས་གསུམ་གྱི་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུས་བསྡུས་པ་ཉིད་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱི་ ཐམས་ཅད་དུ་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ལ་ཀུན་དུ་མི་སྤྱོད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།དེ་རང་བཞིན་གྱིས་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་སེམས་མི་འཇུག་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཕྱི་མ་ལ་མི་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་སྟེར་བའི་ཕྱིར་དང་། ཚེ་འདི་ལ་གཞན་ལ་གནོད་ པ་བྱེད་པ་ལ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་དང་།དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་དམད་པའི་ཕྱིར། ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་སྡིག་པ་ཞེས་བརྗོད་དེ། དེ་ལ་བསམ་པ་ཡང་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་ན། སྦྱོར་བར་ལྟ་ག་ལ་འགྱུར། དེ་ལྟར་སྦྱོར་བའི་ལམ་ལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་དུས་ན་ཡང་། ཉོན་མོངས་ པའི་བར་ཆད་ལས་གྲོལ་བར་བསྟན་ནས།ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྦྱོར་བའི་དུས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། སྒྲིབ་པ་ཆུང་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། སྒྲིབ་པ་དང་། རྟོག་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་མི་མཐུན་པ་ཡིན་པས་ཉོན་མོངས་པ་ཆུང་བ་ཉིད་ནི་གདམས་ངག་དང་རྗེས་སུ་བསྟན་ པའི་སྣོད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།དེ་ལ་བསམ་པས་ནན་ཏན་བྱེད་པ་ནི་དྲན་ཞིང་ངོ་། །སྦྱོར་བས་ནན་ཏན་བྱེད་པ་ནི། མཐུན་པར་འཛིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསྟན་པའི་ལུང་གི་ཆོས་དང་། རྟོགས་པའི་ཆོས་ལ་བྱ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་བྱེད་པའི་ཤེས་རབ་ ནི་ཡེ་ཤེས་སོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།དྲན་པ་དང་ལྡན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། བྱས་ནས་རིང་དུ་ལོན་པ་དང་། སྨྲས་ནས་རིང་དུ་ལོན་པ་དྲན་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་ནི་དྲན་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་མང་པོ་ རྣམས་མྱུར་དུ་འཛིན་པར་ནུས་པ་ནི་ཡིད་གཞུངས་པ་ཞེས་བྱའོ།།སོ་སོར་རབ་ཏུ་འབྱེད་པར་ནུས་པའི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཀུན་ཤེས་པར་བྱ་བར་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པོ་ཉིད་ཀྱི་བྱ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བླང་བར་བྱ་བ་དང་། གཟུང་བར་བྱ་བ་ དང་།རབ་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམས་དང་། ཇི་ལྟར་རིགས་པར་སྦྱར་རོ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་རབ་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པར་འདི་དག་ཐམས་ཅད་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ ཤེས་རབ་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།ཐམས་ཅད་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁམས་གསུམ་པའིའོ། །གཏན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་སྒྲིབ་པར་མི་འགྱུར་བའི་སྦྱོར་བས་སོ།

调伏应当了知是与断除相应的身心状态，即对过去、未来、现在三时依次执持而喜欢断除、正在喜欢断除、已经喜欢断除，这就称为具有瑜伽而安住。
修习善法即是随顺修习，就是依据三时而喜欢瑜伽、正在喜欢瑜伽、已经喜欢瑜伽，这就称为随顺瑜伽。
所谓'心不疲厌'，是指具有断除和修习的欢喜，在熟习一切工巧明处时，身体不疲惫，心无损害，念不忘失。
烦恼微小是指处于微小烦恼的状态。其习气也是由状态所摄，从多烦恼中以三业中的极微小所摄而行持。
为显示不行持一切处所有邪行的烦恼而说：'其自性于诸不善恶法心不趣入'，由于后世带来不悦意果报，今生从事损害他人，以及被圣者所呵责，故称为恶业。对此连意乐也不趣入，何况行为？
如是在修行道时，也显示解脱烦恼障碍后，依据三摩地修行时而说：'障碍微小'等，由于障碍和分别是三摩地的违品，烦恼微小即是教授和教诫的法器，为显示此义而说。
其中意乐精进是念，行为精进是摄持。对如来所说的教法和证法作三种事业的智慧即是智慧，为显示此义。
'具足正念'等，能忆念已作已说久远之事即是具足正念。能迅速领受如来所说诸多经典等法即是意端直。
由具有能够分别抉择的智慧而能遍知。为显示三者的作用，应当如理配合'应受持、应摄持、应通达'等。
为显示这一切都将具足圆满解脱的成熟智慧而说：'俱生智慧'等。'一切'是指三界。'永远'是指不再被遮障的修行。

།ཡང་མི་ཉུང་མི་མང་བར་དངོས་པོ་རྣམ་པ་གསུམ་ཁོ་ན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་གང་གི་ཕྱིར་བསྟན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་ པ།རྣམ་པར་སྨིན་པའི་སྒྲིབ་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། འཕགས་པའི་ལམ་དང་། དེ་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་ཀྱི་མི་མཐུན་པར་འགྱུར་བའི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ཉིད་ལ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་ པའི་ཕྱིར།དེ་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་སྒྲིབ་པ་ནི་ངན་སོང་གསུམ་དང་། བྱང་གི་སྒྲ་མི་སྙན་དང་། འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཏེ། དེ་དག་ཏུ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ལ་དབང་པོ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་རྣམ་པ་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཆུང་བའི་ ཕྱིར་གཞན་དག་ལ་བརྟེན་ནས་ཀྱང་སྲོག་གཅོད་པའི་ལས་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ལ་ཀུན་དུ་མི་སྤྱོད་ན་བླ་མའི་གནས་སུ་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའོ།།དེ་ལ་མཚམས་མེད་པ་ལྔ་ནི་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པའོ། །གཞན་ སྲིད་པ་བརྒྱད་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ལས་དག་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ།མཚམས་མེད་པ་ལྔ་ཁོ་ན་བསྟན་པ་ནི། རྒྱུ་རྣམ་པ་ལྔས་བསྟན་པར་སླ་བ་ཉིད་དང་། གདགས་པར་སླ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱས་ནས་སོ། །དེ་ལ་རྒྱུ་ལྔ་ནི། རྟེན་ཉིད་དང་། འགྲོ་བ་ཉིད་དང་། འབྲས་བུ་ཉིད་དང་། རྣམ་པ་ཉིད་ དང་།ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱི་གནས་སྐབས་ཐོབ་པར་འགྱུར་བས་དུས་རིང་པོར་གནས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་དང་བྲལ་བ་ནི་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པས་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཁམས་བརྟས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་ སྨིན་པའི་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་ལ་རྟག་ཏུ་སྦྱོར་བ་དང་བྲལ་བས།ཡུན་རིང་པོ་ནས་མ་གོམས་པ་སྟེ། སྦྱོར་བ་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དུས་མི་རིང་བར་གོམས་པར་བྱས་པ་དང་། རྟག་ཏུ་བྱེད་པའི་སྦྱོར་བ་དང་བྲལ་བར་གྱུར་པས། རྒྱུ་མ་བརྟས་པ་དང་། ཆུང་ངུ་ལ་གོམས་པའོ། ། དེ་ལྟར་ཡན་ལག་གཉིས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཆུང་ངུར་ཡོངས་སུ་གསལ་བར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡན་ལག་གཅིག་མ་ཚང་བ་ནི་འབྲིང་ཞེས་བྱའོ། །ཡན་ལག་གཉིས་དང་ལྡན་པ་ནི་ཆེན་པོ་ཞེས་གསལ་བར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་ཐབས་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་ནི་ཇི་ལྟར རིགས་པར་རྣམ་པ་བཅུར་རྣམ་པར་གཞག་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ།རྒྱུ་དང་རྐྱེན་བསྟན་པ་དང་། དགེ་བའི་རྩ་བ་ལ་འཇུག་པའི་དབྱེ་བ་དང་། དུས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཉིད་དང་། ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་རྒྱུ་དག་ལ་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པའི་དབྱེ་བ་ཉིད་དང་། རྐྱེན་གྱི་དབྱེ་བ་ཉིད་དང་། རྣམ་ པའི་དབྱེ་བ་ཉིད་དང་།ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཉིད་དང་། བྱ་བའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཉིད་དང་། རྒྱུད་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་ཐབས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་བསྡུས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་མདོར་བསྟན་པ་རྣམས་ངེས་པར་བསྟན་པ་ནི་རྣམ་པ་བཅུའོ། ། ས་བོན་གཞན་ལས་རབ་ཏུ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཕྱིར་ས་བོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་ཤིན་ཏུ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་དགེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་ས་བོན་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ས་བོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཡང་ཡོད་ལ་དགེ་བ་ཡང་ཀུན དུ་བརྟེན་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པས་དེས་དགེ་བའི་རྩ་བའི་ཆོས་ཀྱི་ས་བོན་གོང་ནས་གོང་དུ་སྐྱེ་བའི་དབང་གིས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་རབ་དང་རབ་མཆོག་ཏུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ།ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་ཁྱད་པར་རོ། །དེར་སྐྱེས་པ་རྣམས་གནས་པ་ཡོངས་སུ་མི་ཉམས་པར་སྦྱོར་བ་ནི་ཁམས་ཡོངས་སུ་ བརྟས་པའོ།།ཡང་དེ་ནི་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་དུས་སུ་རིག་པར་བྱའོ། །ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དེ་ནི་རྒྱུས་བསྡུས་པའི་ཐབས་སུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འདས་པའི་སྐྱེ་བའིའོ། །ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པ་ནི་སྐྱེ་ བ་འདི་དང་།ད་ལྟར་གྱི་དུས་སུ་རྐྱེན་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པའོ།

若问为何只说明三种事物的圆满成熟，既不多也不少？为此说道：关于'异熟障'等，为显示圣道及其所修诸善根的违品三障之对治分三种圆满成熟。
其中异熟障指三恶趣、北俱卢洲及无想天众生，因为生于彼处者极难获得八种根性圆满。
由烦恼轻微之故，即便依止他人也不行杀生等事，更何况对于上师尊长，此说明解脱业障。
其中五无间罪是业障。其他还有引发第八有的业，为何只说五无间罪？因为以五种因容易显示和安立的缘故。
其五因是：所依性、趣性、果性、相性和体性。
由获得殊胜智慧境界而远离长期存在的烦恼，即是由智慧圆满而解脱烦恼障。
由远离二十七种圆满相中的界增长等常行，因长期未修习，故无修行。短期修习及远离恒常修行，因缘不坚固，习气微弱。
如是由远离二支，故显为小。缺一支者为中。具二支者显为大。
应知二十七种圆满方便如理安立为十种：因缘显示、善根趣入差别、时分差别、出离戒因圆满修行差别、缘差别、相差别、智慧差别、事业差别及相续差别。
如是一切圆满方便皆摄于因缘。如是略说确定显示为十种。
由远胜余种故，称为种子圆满。或因是极为殊胜善法种子之故。
依止种子圆满者，即是依此等善根法种，由依止等相续增上力，生起最胜圆满，此为圆满差别。
生彼处者住于不退转修行即是界增长。此应知是圆满时。彼圆满应知是因摄方便，即过去生。
由三乘门生起顺解脱分善根，是此生及现在缘近修。

།གང་གི་ཕྱིར་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་ཐོས་པ་དང་། བསམས་པ་དང་། བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་རབ་ཏུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་ པའི་ཕྱིར།ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཆོས་སྟོན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་དབང་པོ་དང་། མངོན་པར་མོས་པ་དང་། ཁམས་ཀྱི་དབང་གིས་སྟོན་པ་ཉིད་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཆོས་སྟོན་པའོ། །དེ་དག་གིས་ནི་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་ཐོབ་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ལེགས་པར་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་ཤེས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་འཐོབ་པའི་ཐབས་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ལས་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡང་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་ཐབས་སུ་འགྱུར་རོ། །ཁམས་བརྟས་པ་དང་། ད་ལྟར གྱི་རྐྱེན་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པ་ལ་བྱེ་བྲག་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན།དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། དེ་ལ་ཁམས་བརྟས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། སྔོན་གྱི་སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་གཏོགས་པའི་རྒྱུས་ད་ལྟར་གྱི་སྐྱེ་བའི་ཁམས་ཡོངས་སུ་བརྟས་པས་བསྡུས་པ་ཉིད་ནི་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའོ། ། ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དེ་ཉིད་ནི་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཡིན་ན་ཡང་ཁམས་བརྟས་པས་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་ཉིད་བདེན་པ་ཡིན་ན་ཡང་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཞེས་ཀྱང་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །ད་ལྟར་གྱི་རྐྱེན་ཉེ་བར་བསྒྲུབས་པས་ད་ལྟར་ཉིད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་འདིའི་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ནི་ད་ལྟར་གྱི ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་རྐྱེན་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།དེ་ལྟ་བུ་ནི་འདི་དག་གི་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བཅས་པའི་བསླབ་པའི་གནས་ཡང་དག་པར་བླངས་ནས་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་ཡང་དག་པར་གནས་པ་ནི་འཇུག་པ་ཞེས་ བརྗོད་དོ།།དད་པ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དད་པ་ཐོབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དད་པ་ཐོབ་པ་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པར་གྱུར་ཅིང་སྔར་བསྟན་པའི་ཤེས་པ་གསུམ་མངོན་པར་བསྒྲུབས་པས་བསྡུས་པའི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ལས་དབེན་པ་ལས་བརྩམས་ པའི་བསླབ་པའི་གནས་སྐབས་ཡང་དག་པར་བླངས་ནས་གནས་པའམ།ཁྱིམ་གྱི་གནས་སྤངས་ནས་འདོད་པ་ལས་དབེན་པའི་སྒོ་ནས་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་བསླབ་པ་ཡང་དག་པར་བླངས་ཏེ་གནས་པ་ནི་འཇུག་པ་ཞེས་བྱའོ། །འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་ལ་ལྟོས་ནས་ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་ པའི་ལམ་གྱིས་ངན་སོང་གི་སྲིད་པ་ལས་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱས་ནས་ཁྱིམ་པ་དང་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་མཐའ་གཉིས་སྤངས་པའི་རྣམ་པས་དབུ་མའི་ལམ་དེ་ཉིད་ནས་དབུ་མའི་སྒྲུབ་པ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་ཉིད ཀྱིས་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་མངོན་པར་མོས་པ་དང་།མངོན་པར་དགའ་བ་དང་། རབ་ཏུ་དང་བ་ནི་ལམ་གྱི་ཕན་ཡོན་མཐོང་ནས་དགའ་བར་འཛིན་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །འཁོར་བའི་ཕུང་པོ་ལ་ཡིད་འབྱུང་བར་བྱ་བའི་ཆོས་བདེ་འགྲོ་དང་ངན་འགྲོས་བསྡུས་པ་བདག་དང་གཞན་ ལ་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་རྒུད་པ་དང་འབྱོར་པའི་གནས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ་འདི་དག་གི་ཉེས་དམིགས་མཐོང་ནས་སྐྱོ་བའི་འདུ་ཤེས་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཡིད་བྱུང་ཞིང་རྟོགས་ནས་འཁོར་བའི་ཉེས་དམིགས་མཐོང་བས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།།རིགས་པའི་དོན་དང་། དེའི་སྒྲུབ་པ་ནི་ལམ་ གྱི་འབྲས་བུ་དང་།ལམ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་དག་བཞིས་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བུའི་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཉེས་དམིགས་དང་། ཕན་ཡོན་མཐོང་ནས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་དེ་ལྟར་གྱི་དུས་ཀྱི་རྐྱེན་ཉེ་ བར་བསྒྲུབ་པ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་ནས་བསྟན་ཏོ།།དེ་ཉིད་མ་འོངས་པའི་ཁམས་ཡོངས་སུ་བརྟས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དང་པོ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དང་པོའི་འཇུག་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། འདས་པའི་སྐྱེ་བར་ཁམས་བརྟས་པར་གྱུར་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སོ།

关于'于此生中'这句话，为了显示那些生起解脱分善根的人们将如理获得闻思修所生的智慧，
关于'宣说无颠倒法'等内容，是指根据众生的根器、胜解和界性而宣说，这就是无颠倒说法。这表明他们获得了闻所生慧。
同样，在善说的律法中，是成就三种智慧的方便。以此为前提，相续得以成熟。因此也成为成熟的方便。
若问界的增长和现前缘的成就有何差别？为了说明这点而说：关于'其中界的增长'等内容，是指由前世其他生中的因，导致现世的界得以增长所摄，这是成就成熟的因。
虽然成熟即是成熟，但也称为'由界增长'。虽然这是事实，也可安立为'成熟'。
由现前缘的成就，成为现世此生成熟的因，称为'现前成熟缘的成就'，这就是它们之间的差别。
受持如来制定的学处后，通过三乘之门而住于出离戒律，称为'趣入'。
关于'获得信心'等内容，是指依据获得信心的情况，即具足获得信心，由前述三种智慧的成就所摄，从离恶行开始受持学处而安住，或者舍弃在家生活，通过远离欲望而出家受持学处安住，这称为'趣入'。
相对于世间道，通过三乘所摄之道救护恶趣轮回，为了了知一切苦的出离，舍弃在家与出家两边，以中道方式，由通达中道修行而宣说的律法，对此生起胜解、欢喜和净信，这称为'见道功德而生喜'。
对于轮回蕴，应当厌离的法包括善趣与恶趣所摄，对自他如理显示衰败与圆满的处所所摄的过患，见到后以厌离想作意而生起厌离并了知，由见轮回过患而显示。
正理的义和其修行，应知即是道果与道itself。这四者显示涅槃的功德。
见到如是轮回与涅槃的过患与功德后得以成熟。如是分三种显示现前缘的成就。
这将增长未来的界。最初非趣入者即是最初非趣入，这是由过去生中界增长的缘故。

།དེའི་ཕྱིར་ སྨྲས་པ།ཞུགས་ཟིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ད་ལྟར་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་གནས་སྐབས་ལ་གནས་པའི་སེམས་ཅན་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང་ཕྲད་ན་ཡང་ང་རྒྱལ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་གྱི་དབང་གིས་དེ་དག་གི་དྲུང་དུ་ཉེ་བར་མི་འགྲོ་བ་དེ་ དག་བཏང་སྙོམས་སུ་མི་འཇོག་གི་།དེའི་ཕྱིར་ཡང་དང་ཡང་དེར་གཤེགས་ནས་སྔར་བསྟན་པའི་གནས་དེ་ཉིད་ཡང་དང་ཡང་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་སྟོན་ཏོ། །དེས་ན་རྒྱུ་དེ་དང་རྐྱེན་དེས་གོང་ནས་གོང་དུ་ཁྱད་པར་དུ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་གྱུར་པ་ནི་དང་པོ་འཇུག་པ་མ་ཡིན པ་ཞེས་བྱའོ།།ལེ་ལོ་པའམ་རྐྱེན་དང་མི་ལྡན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིད་ཀྱི་བདེ་བ་དང་། གློས་འབེབས་པའི་བདེ་བ་དང་། ཉལ་བའི་བདེ་བ་ཉམས་སུ་ལེན་ཅིང་ལེ་ལོ་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་བརྒྱད་གསལ་བར་སྟོན་པས་སམ། རྐྱེན་དང་མི་ལྡན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཏེ། བག་མེད་པ་མང་བ་དང་། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་མ་ཡིན་པས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བས་སམ། སྡུག་བསྔལ་ཉེ་པར་བབ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སོ། །དུས་ཐག་རིང་བ་བཤད་པ་ནི། དུས་ཡུན་རིང་པོ་འགྱངས་པ་ཚེ་རབས་བརྗེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ཉིད་དང་། རྐྱེན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དང་། དུས་ཡུན་ཐུང་དུ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་ཐབས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དུས་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འགྱུར་ཏེ། རྣམ་པར་དག་པ་ཐག་རིང་བ་དང་། རྣམ་པར་དག་པ་ཐག་ཉེ་བའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྡོམ་པ་ཡང་དག་པར་བླངས་ཏེ་ནན་ཏན་བྱེད་པ་ནི་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱའོ།།ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་བརྟེན་པར་ཤེས་པར་བྱས་ནས་རྒྱུ་གཉིས་དང་། རྐྱེན་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསླབ་པའི་གནས་རྣམས་ལ་གུས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ནི་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་བརྟེན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ།རང་གི་དོན་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ལ་འདུན་པ་དྲག་པོའམ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་ནི་དག་པའི་ཆོས་རྣམས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པའི་མ་འོངས་ པའི་དུས་ཀྱི་མི་འདོད་པའི་འབྲས་བུའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ།ཕྱི་མ་ལ་ལོག་པར་ལྷུང་བའི་འཇིགས་པ་ལ་བརྟེན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་མ་ལའོ། །མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་མ་ཡིན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་རྒྱུ་སྨྲས་ནས། རྣམ་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། རྟག་ཏུ་བྱེད་པ་དང་། གུས་པར་བྱེད་པ་དང་། སྲུང་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རྗེས་སུ་སྲུང་བ་དང་། གུས་པར་བྱེད་པ་དང་། གསལ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་བའོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་པ་ནི་རྟག་ཏུ་བྱེད་པ་དང་། གུས་པར་བྱེད་པའོ། །བསམ་པ་ནི་ལེགས་པར་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་འདི ལ་ཤེས་རབ་ཐོབ་པ་དང་།དད་པ་ཐོབ་པ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །ཡང་དག་པར་རྟོག་པའི་བཟོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ལ་ངེས་པར་རྟོག་པའི་བཟོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཆོས་རྣམས་ལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བྱེད་པའི་བཟོད་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལ་གནས་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཡང་དག་པར་རྟོག་པའི་ བཟོད་པ་ཞེས་བྱའོ།།དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། མི་གཡོ་བ་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་འཐོབ་པར་གྱུར་ན་བདུད་དང་ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཆོས་འདུལ་བ་འདི་ལས་འཕྲོགས་པར་མི་འགྱུར་པའོ། །འདས་པ་དང་ད་ལྟར་གྱི་དུས་ལས་བརྩམས་ནས་གཞན་དག་གི་རྟོག་པ་ལ་ཡིད་ཆེས་པར་ བྱས་ནས་དད་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དང་།དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་རབ་ཏུ་དང་བར་བྱེད་པ་དང་། རང་གི་བྱ་བ་ལ་མངོན་པར་འདོད་པའི་རྣམ་པའོ། །དེ་ལྟར་འདོད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ལེགས་པར་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་འདི་ལ་བསམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འགྱུར་རོ། །བསམ་པ་ཕུན་ སུམ་ཚོགས་པ་ཉིད་ནི་བསམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཞེས་བྱའོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཐབས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་རིག་པར་བྱའོ། །གང་ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པ་ནི་ཟང་ཟིང་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་སྦྱིན་པ་དེ་ནི་ཐ་མལ་པ་དང་། ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ འགྱུར་རོ།

因此说道，关于'已入'等，对于现在处于成熟阶段的众生，即使遇到诸佛菩萨，也因傲慢等过失的缘故而不亲近他们，不应对此等众生置之不理。因此，诸佛菩萨一再前往，反复开示前述之处。因此，由于这些因缘，逐渐趋向殊胜圆满成熟的，称为'非初入'。
'依于懈怠或缺乏因缘'是指贪著睡眠之乐、倚靠之乐、卧具之乐，明显显示八种懈怠之事，或依于缺乏因缘，即放逸过多，或为非善知识所摄受，或依于遭遇痛苦。
所说的长时间是指经过很长时间、转生多世等。
与此相反是指精进用功、具足因缘、时间短暂等。
如是一切成熟方便的时间分为两种：清净遥远和清净临近。
就戒律而言，正受持戒律并精进修持称为'加行'。
了知一切善根皆依戒律而住，由二因二缘对学处生起恭敬，此即称为'加行'。
就一切善根依于戒律而住的意义而言所说：'对获得自利有强烈欲求'等。
破戒是清净诸法衰损的因，就破戒这一违背戒律之分在未来所生不悦意果而言所说：'依于后世堕落的畏惧'是指后世。
就现世非偈颂分而言，如是首先说了因，为显示种类故说：'经常行持、恭敬行持、守护'即随护、恭敬、明了。
显示彼即是经常行持与恭敬行持。
意乐是指于此善说法律中获得智慧和获得信心之所说。
'正确思择忍'是指于法决定思择忍的意思。
于诸法无颠倒而作的大忍法住智慧称为'正确思择忍'。
因此说道：'所谓不动'是指若获得此，则一切魔众与外道论敌皆不能使其离开此法律。
就过去与现在时而言，依信任他人的见解而显示信心，于三宝生起净信，对自己的事业生起希求之相。
如是以三种欲求于此善说法律中成就圆满意乐。
意乐圆满即称为'以意乐圆满而成熟'。
如是于一切方便亦当了知。
所谓财物布施即是为显示近作财物之故。
复次，此布施分为平凡与殊胜两种。

།ཐ་མལ་པ་ལ་སྦྱིན་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བ་རྣམས་དང་། ཕོངས་པ་རྣམས་ལ་སྦྱིན་པའོ། །ཁྱད་པར་ཅན་ལ་སྦྱིན་པ་ནི་ཡོན་གནས་རྣམས་ལ་སྦྱིན་པའོ། །སྦྱིན་པ་དང་པོའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་པ་རྣམས་ལ་ཟས་དང་སྐོམ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་ སྒྲུབ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།གཉིས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། མཐུན་པའི་ཟས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དེ་ལྟར་ཕོངས་པ་རྣམས་དང་སྡུག་བསྔལ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཉུང་དུའམ་དམན་པ་ཡང་རུང་སྦྱིན་གནས་རྣམས་ལ་ མང་པོའམ་གྱ་ནོམ་པའི་སྦྱིན་པས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ།།ཆོས་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་སྟེ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་མི་ཤེས་པ་རྣམས་ལུང་གི་ཆོས་ལ་གཞུག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། གང་ཡི་གེ་སྦྱིན་པ་བསྟན་པ་སྨྲས་པ། ལུང་འབོགས་པས་སམ་ཞེས་བྱ་བས་ཆོས་རྣམས་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་བྱའོ། །དོན་སྦྱིན་པ་ནི། དོན་ཡང་དག་པར་འབྲེལ་པས་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་འདུན་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་འདུན་པར་བྱེད་པའོ། །རྫུ་འཕྲུལ་དང་ལྡན པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐུ་དང་ལྡན་པའོ།།དེ་དག་གིས་ནི་སྔགས་དང་སྨན་ལ་སོགས་པས་འདུན་པར་བྱ་བ་བཀག་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་འདུན་པར་བྱེད་པ་ནི་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་བསམ་པ་དག་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་འགོད་པའོ། །སྙིང་བརྩེ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟིའི་ཆེད་དུ་སེམས་དང་བར་བྱེད་ པ་མ་ཡིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གང་ལ་རྫུ་འཕྲུལ་བསྟན་པས་འདུན་པར་བྱ་བའི་རྫུ་འཕྲུལ་བསྟན་པའི་ཡུལ་དེ་དག་གང་ཡིན་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པ་དག་པའམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་དག་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའོ་ཞེས་བྱའོ། །གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་ བསྟན་པའི་ཕྱིར།འདུན་པར་བྱས་པའི་ཡིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཆོས་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པ་དང་། སྟོན་པ་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། མི་ཤེས་པ་རྣམས་ལུང་གི་ཆོས་ལ་གཞུག་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི། ཆོས་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ལ། ཞུགས་པར་གྱུར་པ་རྣམས་རྟོགས་པའི་ ཆོས་ལ་གཞུག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཆོས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་དུ་གཞུག་པའི་ཕྱིར་ལུང་འབོགས་པས་ཉེ་བར་བསྟན་པས་ཆོས་སྟོན་པ་སྟེ།ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ནི་ཉེ་བར་བསྟན་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་གཉིས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་མདོའི་རྗེས་སུ་ འབྲངས་ནས་སོ།།གསང་བའི་གནས་ཀྱང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དངོས་པོ་ཉིད་དང་། དབང་དུ་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་སོགས་པ་དང་མཐུན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་ཚིགས་སུ་བཅད་པས། དེ་ནི་བྱིས་པ་རྣམས་ལ་ངས་ མ་བསྟན།།ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དེ་དོན་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་པའམ། ཕན་པ་ཅི་ཡང་མི་འགྱུར་པས་ཞེས་བྱས་ནས་སོ། །དབང་དུ་བྱ་བ་ཉིད་ནི་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་ལ་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་དབང་བམ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །དེས་ན་སྨྲས་པ། ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་ཟབ་པའི་དོན་ བཅབས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ།།དེའི་ཕྱིར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པར་ཤིན་ཏུ་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཆོས་རྣམས་མ་བསྟན་ཏེ། བདེན་པ་མ་མཐོང་པའི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ནི་བྱིས་པའི་ཤེས་རབ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདེན་པ་མཐོང་བ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལས་ཐོས་ནས་སྒྲུབ་པར་ བྱེད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ལ་ཐ་དད་དུ་མ་བསྟན་ཏོ། །དེས་ན་དེ་དག་ལ་རགས་པའི་ཆོས་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་རགས་པའི་དངོས་པོ་ནས་སྟོན་པའོ། །འཇུག་པར་སླ་བའི་ཆོས་སྟོན་པ་ནི་ཇི་ལྟར་འབྱུང་བའི་དངོས་པོའི་ཆོས་སྟོན་པའོ། །ཐབས་སླ་བས་འཇུག་པའི་ཆོས་ནི་རྟོགས་པའི་ ཆོས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྟོན་པ་སྟེ།དཔེར་ན་ཕུང་པོ་དང་། བསམ་གཏན་དང་། གཟུགས་མེད་པ་དང་། བདེན་པ་རྣམས་དང་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་ནི་གསལ་པོར་བྱས་ནས་ཆོས་སྟོན་པས་ན་རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་ཆོས་བརྗོད་པ་སྟེ། ཀུན་དུ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

对普通人的布施是对痛苦者和贫穷者的布施。对殊胜者的布施是对福田的布施。关于第一种布施而言所说：'对一切时处缺乏者提供饮食等'等。关于第二种布施而言所说：'适宜的饮食'等，如是对贫穷者和痛苦众生虽少或劣，对福田则以多或妙的布施而成为圆满之因。
法的成办是法布施，即一切时处对不知者引导进入教法而言。这又有两种：一是文字布施，所说'以传授'等是指布施诸法。义布施是以'善巧关联义理'来说明。
神变摄受的本质是以神变摄受。'具神变'是指具有威力。这些是遮止用咒语和药物等摄受。又摄受是随宜安置于清净意乐成办。'悲悯'是指非为利养恭敬而使心清净之义。
对于以神变显示而摄受的神变显示对象是什么呢？'众生清净意乐'等，即是如是正确成办。为了明确一向地显示，'以摄受心'等。
法的成办与开示有何差别呢？引导不知者入教法是法的成办，而对已入者引导入证法，为令精进于随顺法故以传授开示是说法，因为声闻道是与开示相关。这是随顺'以二因'等经。
秘密处也有两种：事体性和所化性。阿赖耶识等与声闻乘等不相顺，如偈所说：'此我未对愚者说'，故成非义或全无益。所化性是指声闻等是否堪能法无我。故说'极广大甚深义隐覆'。
因此在声闻乘中未说极甚深广大诸法，因为未见谛的声闻是具愚者智慧。见谛者从菩萨处听闻后修行。因此对他们未别说。故对他们说粗法，即从粗事开始说。
说易入法即如实相说法。以易方便入法是如实说证法，如蕴、禅定、无色、诸谛依次。分别是明显地以说法而分别说法，即是遍说的意思。

།དེའི་ ཕྱིར་སྨྲས་པ།ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་ཟབ་པའི་གནས་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ཉིད་དང་། རབ་ཏུ་འབྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་རྒྱུ་ཆུང་ངུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཆུང་ངུར་འདོད་དོ། །དེས་ན་སྨྲས་པ། དེ་ལ་སྦྱོར་བ་ཆུང་ངུ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐབས་ཀྱི་ དབང་དུ་བྱས་པའོ།།ལེགས་པར་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ཐོབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་གསུང་རབ་ལ་ལྷག་པར་མོས་པ་ནི་ཐོས་པ་ཞེས་བརྗོད་ཀྱི། གཞན་དག་དང་རྩོད་པ་གཙོར་བྱེད་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་ཐོས་པ་ལ་སྦྱོར་བ་ནི་དང་པོར་ཏེ་སྔོན་དུ་སྦྱོར་བ་ ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ།གང་ཡང་ལེན་པ་དང་། བར་དུ་ཇི་ལྟར་ཐོས་པ་རྣམས་མི་བརྗེད་པའི་སྦྱོར་བས་གནས་པ་ནི་གང་ཡང་སྨྲས་པ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །མཇུག་གི་གནས་སྐབས་སུ་ཚིག་གིས་ཡང་དང་ཡང་དུ་གོམས་པར་བྱེད་པ་ནི་ཁ་ཏོན་བྱེད་པ་ལ་མངོན་ པར་བརྩོན་པ་ཞེས་བྱའོ།།རབ་ཏུ་དབེན་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་དབེན་པར་སོང་ནས་གཅིག་པུ་དབེན་པར་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཆོས་ངེས་པར་སེམས་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་ཐོས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དོན་རིགས་པ་རྣམ་པ་བཞིས་ངེས་པར་རྟོག་པར་ བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཆུང་ངུ་ནི་དོན་ལ་མངོན་པར་རྟོགས་པའོ། །འབྲིང་པོ་ནི་ཀུན་དུ་དཔྱོད་པའོ། །ཆེན་པོ་ནི་གཏན་ལ་འབེབས་པའོ། །ཡང་སྔོན་དང་ཕྱི་མ་མི་འགལ་བ་ནི་དོན་ལ་མངོན་པར་རྟོགས་པའོ། །རིགས་པ་དང་མི་འགལ་བ་ནི་ཀུན་དུ་ དཔྱོད་པའོ།།མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་མནན་པར་མི་ནུས་པ་ནི་གཏན་ལ་འབེབས་པའོ། །ཡང་བསྟན་པར་སེམས་པ་དང་། ངེས་པར་སེམས་པ་དང་། ནག་པོ་བསྟན་པ་དང་ཆེན་པོ་བསྟན་པའི་བསམ་པ་དང་། ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་ཚིག་གསུམ་རིམ་པ་ བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།།སེམས་རྒོད་པའམ་རྒོད་དུ་དོགས་པ་ན་ཞི་གནས་ཀྱི་མཚན་མ་གཟུང་བར་བྱའོ། །ཡང་དེ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཞི་གནས་དང་། ཞི་གནས་ཀྱི་དམིགས་པ་དང་། ཞི་གནས་ཀྱི་རྒྱུའོ། །དེ་ལ་ཞི་གནས་ཉིད་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་མཚན་མ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མ་བཞིན་ནོ། །ཞི་གནས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ལ་དམིགས་ནས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་ཞི་གནས་ལ་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་མཚན་མ་གཉིས་པའོ། །ཞི་གནས་ཀྱི་ཚོགས་ངེས་པར་སྟེན་པར་བྱེད་པ་ནི་གསུམ་པའོ། །སེམས་ཞུམ་པའམ་ཞུམ་དུ་དོགས་པ་ན་རབ་ཏུ་དགའ་བའི དངོས་པོའི་མཚན་མ་རྣམས་འདིར་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ།།སེམས་མཉམ་པར་གནས་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ནས་རང་གི་ངང་གིས་འཇུག་པ་ནི་མི་བཙལ་བར་བཏང་སྙོམས་སུ་གནས་པ་ནི་མཚན་ཉིད་གསུམ་པའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་མཚན་མ་གཟུང་ཞིང་ཞི་གནས་ཀྱི་དུས་དང་། ལྷག་མཐོང་གི་ དུས་དང་།བཏང་སྙོམས་ཀྱི་དུས་སུ་མཚན་མ་དེ་དག་བརྟེན་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བས་མཚན་མ་དེ་དག་ལ་རྣམ་པར་གཡེང་བ་མེད་པར་སེམས་ཀྱིས་བསྒོམ་པའོ། །སྡུད་པ་ནི་ཕྱོགས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་དང་། ཕན་བཏགས་པའི་བྱ་བ་ཁས་བླངས་པའོ། །ཟང་ཟིང་མེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་དག་པས་ཚོགས་སྡུད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།རྟེན་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་དང་། བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་ལ་སོགས་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། སློབ་དཔོན་དང་མཁན་པོའི་ཚུལ་དུ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་ཡོངས་སུ་ གཟུང་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ།བསྙེན་བཀུར་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཟང་ཟིང་མེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །ནད་པ་རྣམས་ཀྱི་གཡོག་བྱ་བའི་བསྙེན་བཀུར་དང་། ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་མགུ་བར་བྱ་ བའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཟང་ཟིང་བགོ་བཤའ་བྱེད་པའི་བསྙེན་བཀུར་དང་།སྡུག་པ་དང་བྲལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་མང་པོ་ཅན་རྣམས་ལ་མྱ་ངན་བསལ་བའི་བསྙེན་བཀུར་དང་། བསླབ་པའི་གནས་རྣམས་ལ་ཤིན་ཏུ་གུས་པའམ་གུས་པ་རྣམས་ལ་འགྱོད་པ་བསལ་བའི་བསྙེན་བཀུར་དང་། དགེ་ སྦྱོང་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པའི་གནོད་པ་རྣམས་ལ་ཉོན་མོངས་པ་བསལ་བའི་བསྙེན་བཀུར་རོ།

因此说道：对于称为广大甚深处的广释，是因为有广释和分别的缘故。所谓小的成熟因，即是认为是小的。因此说道：其中什么是小加行呢？这是就方便而言。
由于获得听闻善说的法律等智慧，对经典生起殊胜信解，称为闻法，而不是以与他人争论为主。为了说明这一点，应知闻法的加行是最初的，即前行。
任何领受，以及中间如何以不忘所闻的加行而住，即是所谓的任何所说的受持。最后阶段以语言反复熟习，即是称为精进于诵习。
所谓'极为寂静'，意思是前往极为寂静处，独自安住寂静。'欢喜于决定思维法'，意思是以四种道理决定思维所闻诸法的意义。
小的思所生慧是现证义理。中等是遍察。大的是决定。又，前后不相违是现证义理。与正理不相违是遍察。
不能被一切违品所胜是决定。又，应知显示思维、决定思维、黑显示和大显示的思维，如所说的三种言词依次而知。
当心掉举或怀疑掉举时，应当取止相。又，应知此有三种：止、止所缘和止因。其中止本身即是止相，如色等相。缘止因相而作意是止所缘，即第二相。决定依止资粮是第三。
当心沉没或怀疑沉没时，应当如是观察喜事之相。心得平等住后，自然趣入，不寻求而住于舍是第三相。
如是取相，于止时、胜观时和舍时，以欢喜依止彼等相故，无散乱地以心修习彼等相。摄受是遍取方便和承担利益事。
'以无染心'意思是以清净意乐摄众。'给予依止'应当视为出家、具足戒等。因此说道：'以亲教师和和尚的方式'。
如是，首先就遍取而言说：'种种承事'中，就'以无染心'而言而趣入。对病人们作侍奉的承事，为令同梵行者心生欢喜而从法门分享财物的承事，
对于与所爱别离而有诸多痛苦者消除忧愁的承事，对于于学处极为恭敬或对恭敬者消除追悔的承事，对于损恼沙门者消除烦恼的承事。

།ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་དང་། ཆེན་པོ་སྟེ་གནོད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་བྱས་པ་རྣམས་ལ་དྲག་པོའི་བྱ་བ་ཀུན་དུ་སྤྱད་པ་ནི་ཚར་བཅད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དྲག་པོའི་བྱ་བ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ སྐྱོན་གྱི་རྒྱུ་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ།བདག་ལ་ཡོད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། བདག་ལ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀུན་དུ་བསྲུངས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་དུ་བསྲུངས་ནས་གནོད་ སེམས་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་བསལ་ནས་ཕན་པའི་སེམས་དང་།བདེ་བའི་སེམས་ཀྱིས་སྨན་པ་མཁས་པས་ནད་པ་ལ་ལྟར་རམ། སྙིང་དུ་སྡུག་པའི་བུ་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་བྱེད་པའི་ཕ་ལྟར་ཉེས་པ་ལས་བཟློག་པ་འབའ་ཞིག་གི་ཕྱིར་བརྩེ་བ་དང་བཅས་པའི་སེམས་ཀྱིས་དྲག་ པོའི་སྦྱོར་བ་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ།བྱ་བ་ཡིན་པ་ཆུང་ངུ་བྱེད་པས་ཉེས་པ་ཅན་དུ་གྱུར་པ་ལ་ནི་བསྐུལ་ཞིང་གླེང་བར་བྱེད་དོ། །དེ་བས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ཆེར་བྱས་པ་རྣམས་ལ་ནི་དམད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཚིག་གིས་སྤྱོ་བར་བྱེད་དོ། །སྐྲོད་པར་བྱེད་པ་ནི་གནས་ནས་འབྱིན་ པའོ།།གཞན་ཡང་རྣམ་གྲངས་རྣམ་པར་གཞག་པ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཆུང་ངུ་ལ་ནི་གཤེ་བར་བྱའོ། །འབྲིང་ལ་ནི་ཆད་པའི་ལས་སོ། །ཆེན་པོ་བྱས་པ་ལ་ནི་བསྐྲད་པའོ། །བྱ་བ་དྲག་པོ་གསུམ་པོ་འདི་དག་ནི་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་བསམ་པས་ཀུན་ནས་བསླང་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཞན་དག་ ལ་ཡང་ཕན་པ་དང་བདེ་བསྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།དེ་ལ་གླེང་བ་གང་ཡིན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། འདི་དག་གིས་ནི་ད་ལྟར་གྱི་དུས་སུ་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་དུས་སུ་བདེ་བར་འགྱུར་བར་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་ཉིད་ལ་ ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་དོན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ།དེ་དག་ལ་སྦྱོར་བ་དེས་བསྟན་པ་ཉེས་པ་བྱུང་བ་རྣམས་ལ་ཉེས་པར་མཐོང་ནས་བཤགས་ཤིང་ཕྱིན་ཆད་མི་བྱེད་པར་སྡོམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་གནས་པས་བྱས་པ་བཤགས་ཤིང་ཕྱིས་མི་བྱེད་པར་སྡོམ་པས་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་ཡང་སྒྲུབ་པར་ འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བས་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བའོ།།དེ་ལས་གཞན་པ་དག་ལ་ཡང་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་དོན་དུ་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་དུས་ན་ཉེས་པ་མ་བྱས་པ་དག་གིས་ཀྱང་དེ་ཐོས་ནས་ཤིན་ཏུ་ཡང་འདའ་བར་མི་བྱེད་པ་སྡོམ་པ་ནི་དེ་དག་ལ་ཕན་པ་དག་བདེ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །བསྐྲད་པ་ ཡང་གཉིས་ཏེ།གཏན་དུ་བ་མ་ཡིན་པ་ནི་དུས་ཅུང་ཞིག་ནས་ཕྱིར་དགུག་པའོ། །གཏན་དུ་བ་ནི་ཕྱིས་མི་འཇུག་པར་གཏན་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཉེས་པར་སྤྱད་པ་གང་གིས་སྐལ་བ་དང་མི་ལྡན་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་དང་པོ་ནི་དེ་དག་ཉིད་དང་གཞན་ལ་ཡང་ཕན་པ་དང་བདེ་བར་འགྱུར་ བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།ཕྱིས་མི་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཉིས་པ་ནི་གཞན་དག་ཉིད་ཡང་དག་པར་བསྲུང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། སླར་མི་དགུག་པར་བསྐྲད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རང་ཡང་ཉམས་ནས་གཞན་དག་ཀྱང་ཉམས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་ པས་ཞེས་བྱས་ནས་སོ།།དོན་དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། སྲེད་དང་འདྲ་བའི་ཉམས་པ་སོལ་ཅིག་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏེ། སྲེད་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཀྱི་རྣམ་པ་འདྲ་བ་ཞིག་དུས་གཅིག་ལ་སྐྱེ་སྟེ། དེ་མ་བསལ་ན་ནས་ཐམས་ཅད་ཉམས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ བསལ་ནས་ཐམས་ཅད་བཟང་པོར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་འདི་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །ཡན་ལག་གཉིས་དང་ལྡན་ན་རང་གིས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་འགྱུར་ཏེ། ནུས་པའི་སྟོབས་དང་། སྒྲུབ་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སོ། །དེ་ལ་ཡན་ལག་དང་པོའི་དབང་དུ་བྱས་ ནས་སྨྲས་པ།མཐུན་པའི་ཆོས་ཀྱང་སྟོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆོས་སྟོན་པའི་ནུས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གཉིས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་དུ་བྱེད་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། རང་གི་ཚིག་དང་མཐུན་པ་རང་ཉིད་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་ནི་ ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་ལ་ཞུགས་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ།

对于造作小、中、大三种危害的人们，对他们实行一切猛烈行为称为惩治。关于实行猛烈行为的人们，为了完全断除过失的因缘而说：'关于我所具有的'等，'我所具有的'是指自己的意思。
守护一切烦恼后，即以择力断除害心的究竟，以利益心和安乐心，如同善巧医生对待病人，或如父亲对待做不善行为的爱子一样，仅仅为了遮止过失，以具有慈悲心而示现猛烈加行。
对于造作小过失而成为有罪者，则劝诫并谈论。对于造作更大过失的人们，则以具有呵责的言语而呵斥。驱逐即是从住处驱出。
另外应当了知分类安立：对小过失应当呵斥；对中等过失则施以惩罚；对大过失则驱逐。这三种猛烈行为是由利益和安乐之心所发起，为了显示也能成办对他人的利益和安乐而说：'其中凡是谈论'等。
这些显示现在虽然痛苦，但在转变时会成为安乐。'对他们即成为利益和安乐之义'是指，对他们以那加行所示现的过失生起后，见到过失而忏悔，并且从此不再造作，住于戒律等，以忏悔所作及从此不再造作的约束，也将成办利益和安乐，这是'利益和安乐'的意思。
'对其他人也成为利益和安乐之义'是指，当时未造过失的人们听闻此后，也极为不违越约束，这对他们成办利益和安乐。
驱逐有二：非永久性的是过一段时间后重新召回；永久性的是以后不再接纳而永远舍弃，因为以所造恶行使其成为无缘分的缘故。
其中第一种是对他们自己和他人都成为利益和安乐，因为是以后不再造作的因；第二种是唯有他人得到真实守护。因此说：'凡是不再召回的驱逐'等，是因为自己退失且也会使他人退失。
依于这些义理，世尊说：'应当除去如贪欲般的退失'。贪欲如同稻谷的形态，一时生起，若不除去则会使一切稻谷退失。除去后一切都会良好生长。如是这也应当了知与彼相同。
具足二支则自己将得圆满：以能力之力和修行之力。关于第一支而说：'也宣说随顺法'，意思是因为具有说法的能力。为了显示第二支，说：'如所说般而行'，自己随顺自语而行即称为随顺法趣入法。

།དེ་ལྟར་ན་དོན་དང་མཐུན་པར་འགྱུར་གྱི། གཞན་དུ་ན་མཐུན་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་སྨྲས་པ། དེ་དང་མཐུན་པར་འཇུག་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། མི་མཐུན་པར་ཞུགས་པར་གྱུར་ན་གཞན་དག་གི་དཔྱས་དང་བཞད་གད་ དུ་འགྱུར་ཞིང་།དེའི་ཚིག་ལ་གུས་པ་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་པ། ཅི་ནས་གཞན་དག་འདི་སྐད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། རང་ཉིད་ཀྱང་གཞན་གྱིས་སྨིན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན་དེས་གཞན་དག་སྨིན་པར་བྱེད་པར་ག་ལ་འགྱུར་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ལ་ བཅོལ་བ་ནི་གང་ཚིག་གཟུང་བར་འོས་པ་དང་།བླ་མའི་གནས་སུ་གྲགས་པའི་ཡན་ལག་གཉིས་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པ་གཞན་དག་ལ་གསོལ་བ་བཏབ་པས་བཅོལ་བར་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། སེམས་ཅན་རྣམས་གང་ལ་ཤས་ཆེར་དགའ་ཞིང་གུས་པ་ཡོད་པར་གྱུར་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ ལ།ནུས་ཤིང་ལྕོགས་པ་ཐབས་དང་ལྡན་པ་ལ་བཅོལ་བའོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། དེ་ཡང་ཆོས་བསྟན་པའི་ཐབས་ཤེས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལེགས་པར་བསླབས་པ་ནི་ལས་དེ་ལ་མཁས་པར་བྱས་པས་དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་སྟོན་པའོ། །བཅོལ་བའི་དོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བྱ་ བའི་ཕྱིར་བྱེད་དུ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ།།དེ་ལྟར་བདག་དང་གཞན་གཉི་གས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསལ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བདག་ཀྱང་བྱེད་ཅིང་གཞན་ལ་ཡང་བཅོལ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་ཐབས་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་གི་རྒྱུར་འགྱུར་ཞེ་ན།དེ་ངེས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་དྲུག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཐབས་འདི་དག་གིས་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་དབང་པོ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་རྣམ་པ་གསུམ་དང་དགེ་པའི་རྩ་ བ་དང་།ཤེས་པ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་རྣམ་པ་སྨིན་པ་དྲུག་གི་རྒྱུ་དང་ཐབས་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ས་དྲུག་ལ་རྣམ་པར་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པ་གསུམ་རབ་ཏུ་སྤངས་པས་ཕྱེ་བ་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུའི་ས་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ ནི་གསུམ་མོ།།སྒྲིབ་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ནི་པགས་པ་ལ་གནས་པ་ལྟ་བུ་དང་། ཤ་ལ་གནས་པ་ལྟ་བུ་དང་། རྐང་ལ་གནས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་དག་སྤངས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ནི་ས་གསུམ་ལ་གོ་རིམས་བཞིན་ཏེ། ལྷག་པའི་བསམ་པ་དག་པའི་ས་དང་ངེས་པའི་ས་ལ་འཇུག་པའི་ས་དང་། མཐར་ཐུག་ པའི་སའོ།།དེ་དག་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དག་པ་དང་། ངེས་པའི་ས་ལ་གནས་པ་དང་། མཐར་ཐུག་པར་འགྱུར་བའོ། །དེ་དག་གི་སྤྱོད་པ་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པའི་ས་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ནི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དག་པའི་ས་ ལ་འཇུག་པའི་སྦྱོར་བའི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ།།སྤྱོད་པ་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པའི་ས་དག་ནི་ངེས་པའི་ས་ལ་འཇུག་པའོ། །ངེས་པའི་སྤྱོད་པ་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པའི་ས་ལ་གནས་པ་ནི་མཐར་ཐུག་པའི་ས་ལ་འཇུག་པའོ། །དེ་དག་བསྡུས་ན་དྲུག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །གང་ཟག་གི་དབྱེ་བས་གཏན་དུ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དང་། གཏན་དུ་མ་ཡིན་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། རིགས་ལ་མི་གནས་པ་དང་། རིགས་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། རིགས་ལ་མི་གནས་པའི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འཐོབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་འདི་པ་ཙམ་གྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟེ། དེ་ནི་བདེ་ཞིང བརྟན་པར་འཇུག་པ་མ་ཡིན་པས་སླར་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཡང་དང་ཡང་དུ་ཕྱིར་ལྡོག་ཅིང་ཡང་དང་ཡང་དུ་བྱ་དགོས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་དང་ཡང་དུ་ཕྱིར་ལྡོག་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་བཤད་པ་ནི་ཡང་དང་ཡང་དུ་བྱ་དགོས་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །རིགས་ལ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་ ནི་སྔ་མ་ལས་བཟློག་པ་ཡིན་པས་གཏན་དུ་བ་ཡིན་ནོ།།མཚན་ཉིད་གང་དང་། མཚན་མ་གང་དང་། རྟགས་གང་གིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་བྱེ་བྲག་གཅོད་ཅིང་ཉེ་བར་མཚོན་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་བརྗོད་དོ། །ཡང་མདོར་བསྡུ་རྒྱུ་དང་། འབྲས་ བུའི་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པ་གཉིས་སོ།།རྒྱུར་གཏོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། བསམ་པ་དང་། ལས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས་སོ།

如是，则与义相应，若非如此则不相应，对此说道：与此相应而入，若不相应而入则会成为他人的嘲笑和讥讽对象，且不会对其言语生起恭敬。所说'以免他人如是说'等，即是说明：自己尚且需要被他人成熟，又怎能成熟他人呢？
委托他人是指应当委托具足两种功德的他人，即言语值得采纳且被公认为上师之处。因此说道：众生对其极为欢喜且恭敬。即是说委托有能力、堪能且具有方便的人。因此说道：'且通晓说法方便'等。善于学习即是对此事精通，故能显示如是本性。
为显示委托之义，故说'令作所作事'。为明确显示如是自他二者皆应成熟，故说'自作且委托他人'等。如是所说相具足的成熟方便，将成为何种成熟之因？为确定显示此义而说：'分别有六种'等。以此等方便，如理令根器三种成熟，善根与智慧亦复如是。
因此说成熟有六种之因与方便。住于六地的菩萨由断除三种障而区分，住于果地的菩萨有三种。三种障即如住于皮、住于肉、住于骨。由断除彼等而区分，依次为三地：清净增上意乐地、入决定地、究竟地。
住于彼等地的菩萨即是清净增上意乐者、住决定地者、成为究竟者。彼等行持精进地亦有三种：随信行地是入清净增上意乐地的加行道体性；行持精进地是入决定地；住于决定行持精进地是入究竟地。总摄则成六种。
为显示由补特伽罗差别而有永久成熟与非永久成熟，故说'不住种性者与住种性者'等。不住种性者获得世间圆满之成熟仅是此世间的圆满，彼非安稳而行，故将退失。因此说道：'反复退转且需反复作'。'反复退转'即是解释'需反复作'。
住种性者则与前者相反，故为永久。以何相、何相状、何标志区分并显示众生成熟之差别，即说为成熟之相。又略摄则由因果差别有二种。属于因的相亦有二种：由意乐与业的差别。

།དེས་ན་སྨྲས་པ། འདུན་པ་ཆུང་བ་དང་། སྦྱོར་བ་ཆུང་བ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདུན་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། དད་པ་ཆུང་བའི་སྦྱོར་བ་གང་ཡིན་ པ་དེ་ནི་འདུན་བ་ཆུང་བར་འགྱུར་རོ།།རྟག་ཏུ་སྦྱོར་བ་དང་། གུས་པར་བྱེད་པའི་སྦྱོར་བ་དང་བྲལ་བས་སྦྱོར་བ་དམན་པའོ། །འབྲས་བུ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། འདོད་པ་དང་། མི་འདོད་པའོ། །མི་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་འཐོབ་པ་དང་། འདོད་པའི་འབྲས་བུ་མི་འཐོབ་པའི་སྦྱོར་བ་ཆུང་ངུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ངན་སོང་རྣམས་སུའང་འགྲོ་ལ། ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་དགེ་སྦྱོང་གི་འབྲས་བུ་ཡང་མི་འཐོབ་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདུན་པ་ཆུང་བ་དང་། སྦྱོར་བ་ཆུང་བའི་ཕྱིར་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཆུང་བར་འགྱུར་ལ། གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཆུང་བའི་ཕྱིར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་མནན་པར་འགྱུར་རོ། །མི་མཐུན་པའི ཕྱོགས་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་མནན་པས་ངན་སོང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།སྨིན་པ་འབྲིང་ལ་གནས་པར་གྱུར་པ་ནི་ཉན་ཐོས་ནི་དུས་ངེས་པར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཚེ་དེ་ཉིད་ལ་དགེ་སྦྱོང་གི་འབྲས་བུ་འཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། ཚེ་དེ་ཉིད་ལ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ ལས་འདའ་བར་ནི་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའོ།།ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་མཐར་ཐུག་པ་ལ་གནས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །རང་སངས་རྒྱས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་དབྱེ་བར་བྱ་སྟེ། དེའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་འདིར་ཡང་ཚུལ་དེ་བཞིན་དུ་རིག་པར་ བྱའོ།།དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཇི་ལྟ་བ་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་འཐོབ་པ་མཉམ་པར་འགྱུར་ན་དེ་དག་གི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ལ་བྱེ་བྲག་མེད་པས་གང་ཟག་གི་དབྱེ་བས་རྣམ་པར་ གཞག་པ་ཡང་རིགས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་གཙོ་བོ་དག་དང་། རང་སངས་རྒྱས་དག་ལ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ལ་བྱེ་བྲག་མེད་དེ། ལམ་དང་འབྲས་བུ་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉི་ག་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་རྒྱན་དང་ ལྡན་པའི་འབྲས་བུ་འཐོབ་པ་ལ་བྱེ་བྲག་མེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།འདི་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཉིད་ནི་གནས་ཀྱི་ཁྱད་པར་མང་བའི་ཕྱིར་དང་། ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་དང་། ཆེན་པོ་དང་། སའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་དང་པོར་གཏོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་དེ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་མེད་པས་དེའི་ཕྱིར་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་དང་པོར་གཏོགས་པ་ཞེས་བྱ་བས་དེའི་མཐར་ཐུག་པར་འགྱུར་རོ། །དགེ་བ་ རྣམ་པ་གསུམ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་ཏེ།མངོན་པར་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ངན་འགྲོར་ཡང་རེས་འགའ་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ། །བསམ་པ་ཁྱད་པར་ཅན་ཐོབ་པ་དང་། སྤྱོད་པའི་ས་ལ་རབ་ཏུ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་གཉིས་པ་ཐོབ་པ་ནི་འདུན་པ་འབྲིང་པོ་དང་། སྦྱོར་བ་འབྲིང་པོ་ དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ།།རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཁྱད་པར་ཅན་དང་། བྲལ་བའི་འབྲས་བུ་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པས་ངན་སོང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་མདོ་ལས། དེ་ནི་འཇིགས་པ་ལྔ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་དང་པོ་ལས་འདས་པར་གྱུར་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ རོ།།གསུམ་པ་ནི་མཐར་ཐུག་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིང་། བསླབ་པའི་ལམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་གྱུར་ནས་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །རང་བཞིན་གྱིས་བརླིང་བ་ནི་རབ་ཏུ་དང་བའི་ཤུགས་ཀྱིས་ཀུན་དུ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་བརླིང་བའོ། །རྟག་ཏུ་བྱེད་པ་དང་། གུས་པར་བྱེད་པའི་ སྦྱོར་བ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་གསལ་བའོ།།ཡང་བསམ་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་བརླིང་བའོ། །སྦྱོར་བའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་གསལ་བའོ། །རྒྱུ་གཉི་ག་ཉིད་ཀྱིས་འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་སྦྱར་བར་བྱའོ།

因此说道：关于'意乐小及加行小'，意乐、精进和信心小的加行，即成为意乐小。由于远离恒常加行和恭敬加行，故为加行低劣。
果报有两种：所欲和不欲。为了说明获得不欲果报和不获得所欲果报的小加行，'不仅转生恶趣，今生亦不获得沙门果'，由于意乐小和加行小，对治分就变小，由于对治分小，就被违品所压制。被违品压制就会转生恶趣。
为了说明处于中等成熟的声闻必定在特定时间获得涅槃，故说'于此生中获得沙门果，但不能于此生中完全涅槃'。
说明住于圆满成熟究竟者将获得一切。
独觉和独觉也分为三种，随顺于此，此处也应如是了知。
因此说道：关于'应如是了知'，如果声闻和独觉获得圆满成熟果报相等，则因为他们的因果无差别，以补特伽罗差别安立也不应理。为了说明这点而说'为什么呢'，声闻上首与独觉在因果上无差别，因为道和果无差异。为了说明二者在获得具足解脱烦恼庄严的果报上无差别，故说'此即是'等。
菩萨由于殊胜住处众多，以及小、中、大圆满和地的门而说明，故说'复次，菩萨信解行'等。
关于'属于第一无数劫'，由于无数劫不能圆满，故说属于第一无数劫，将至其终。远离三种善，因为无现证。因此他有时也会转生恶趣。
由于获得殊胜意乐和入于行地，获得第二种圆满者具足中等意乐和中等加行。由于具足殊胜因果和离系果证，不会转生恶趣。因此经中说：'彼离五怖畏'，因为已超过第一无数劫。
第三种获得究竟，圆满学道后具足一切种善根。本性稳重是因清净力普遍生起故稳重。因恒常作和恭敬作的加行而生故明显。又因具足意乐功德故稳重。因具足加行功德故明显。以二因故，大果即以'大'字相配。

།རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་འབྲས་བུ་ ཤིན་ཏུ་ཆེ་བའོ།།རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཕན་ཡོན་ཆེ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཡང་ན་སྐྱེ་བ་གཞན་གྱི་འབྲས་བུ་ཉིད་ནི་འབྲས་བུ་ཤིན་ཏུ་ཆེའོ། །མཐོང་བའི་ཆོས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཉིད་ནི་ཕན་ཡོན་ཆེ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱའོ། །མི་བརྗེད་པའི་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་སྟེ། གནས་པའི་ ཆ་དང་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།དོན་དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཡོངས་སུ་མི་ཉམས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བའོ། །གོང་ནས་གོང་དུ་ཁྱད་པར་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བའོ། །དེའི་ཕྱིར་མི་གཡོ་བ་ཞེས་བརྗོད་དེ། ཡོངས་སུ་མི་ཉམས་པ་ཉིད་དང་། ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་རྟེན་ ཐམས་ཅད་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱའོ།།ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་ཐབས་འདི་དག་ཉིད་ལས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཆུང་ངུའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དབྱེ་བས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཟང་ཟིལ་ལས་གྱུར་པའི་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དམན་པའི་ཕྱིར་དང་། ལུས་བརྟན་པར་བྱེད་ པ་ཙམ་གྱི་ཕྱིར་དུས་རིང་པོར་སྤྱད་ཀྱང་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཆུང་ངུའི་རྒྱུ་ཉིད་དོ།།རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་འདུན་པར་བྱས་པ་ཡང་དུས་རེ་ཞིག་ཙམ་སེམས་དད་བ་བསྐྱེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་དེ་དང་འདྲའོ། །གསང་སྟེ་ཆོས་བརྗོད་པ་ལས་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟབ་མོ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་བརྗོད་པ་ལས་གྱུར་པ་ ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཐ་མལ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དེ་ཡང་དེ་དག་དང་འདྲ་པ་ཉིད་དོ། །ཐོས་པ་ཙམ་གྱིས་བསྐྱེད་པ་ཐོས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །དེ་དག་ལས་གཞན་དག་ནི་དུས་ཀྱི་དབང་གིས་ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་དང་། ཆེན་པོར་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ བསྟན་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི།ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དབང་གིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་རྩ་བའི་དབྱེ་བས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་བསྟན་ནས། ད་ནི་རྩ་བའི་རབ་ཏུ་བྱེ་བས་སོ་སོའི་དབྱེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རེ་རེ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་གསུམ་གྱི་ཚུལ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དེ་དག་ལ་ཡང་གོང་མ་དང་གོང་མ་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་དབྱེ་བས་དབྱེ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གོང་ནས་གོང་དུ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བས་ནི་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་དང་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ སེམས་དཔའ་རྣམས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་ཐབས་དེ་དག་གིས་གཞན་གསོལ་བ་འདེབས་པ་མ་གཏོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྒྱུད་ལ་དབང་པོ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ནས་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་བར་དང་། ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཆུང་ངུ་ནས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཆེན་ པོའི་བར་གྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དེ་ལྟར་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་ཤུགས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །འདྲ་བའི་རྒྱུའི་སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བ་མཉམ་པར་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་རྣམ་པ་ གཉི་ག་རིག་པར་བྱའོ།།ཇི་ལྟར་བྱས་ནས་ཤེ་ན། སྦྱོར་བ་གང་གིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་ཅིང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་འཐོབ་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་རྒྱུད་སྣོད་དུ་རུང་བར་གྱུར་པ་ལྟར་སྦྱོར་བ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཐོབ་པ་ དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་གནས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་བས་ནི་གཉི་ག་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སའི་གཞིའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་གནས་ལས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་ལེའུ་བཤད་པ་སྟེ་དྲུག་པ་རྫོགས་སོ།

从异熟果的角度来说是极大的果报。从等流果的角度来说是因为有大利益。或者说，其他生世的果报即是极大的果报。现世的果报即是因为有大利益。由于具足不忘失的修行而成为不退转，这是因为随顺安住分的缘故。为了显示此义，所以说'完全不退失'。因为是殊胜因的缘故，所以是殊胜进趣。因此称为不动，因为是完全不退失以及殊胜进趣的因缘。因为完全超越一切世间，所以称为极为清净。
为了显示从这些成熟方便本身中，成熟小的因性的体性差别而说：凡是由财物所成的成熟，因为是低劣的缘故，仅仅是为了维持身体的缘故，即使长时受用也只是小成熟的因性。神通所引发的也是因为暂时生起信心而区分的缘故，与此相同。所谓'由秘密说法所成'是指由非甚深法的说法所成的意思。了知平常之法也与彼等相同。仅由闻法所生，因为是随顺闻法而区分的缘故，所以是彼之体性。
除此之外的其他诸法，是由时间的作用而显示为小、中、大成熟的因性，而非由体性的作用。如是首先以根本分类显示三种成熟的差别之后，现在为了显示以根本细分而显示各别的差别，所以说'每一种又以三三之理'等。为了显示在彼等中也由殊胜与非殊胜的差别分类而有无量差别，所以说'以渐次细分之理'，是显示具足成熟无量有情之因与功德的诸佛菩萨将会出现。
以如是所说的方便，除了他人祈请之外，在菩萨相续中，从诸根成熟乃至智慧成熟，以及从小成熟乃至大成熟，诸佛法将会成熟。为了显示此义而说'其中'等。如是应当了知间接显示诸佛法将成熟。应当了知由相似因的修行所生平等成熟二种。
若问如何？以何等修行令诸有情成熟，诸有情以三乘获得并随顺相续成为堪能法器，如是以彼修行自身相续也以随顺获得诸佛法性而安住，因此成为二者成熟之因。菩萨地基瑜伽处所说成熟品第六终。

། །།སྒྲུབ་པ་དང་རྩོམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྲས་བུ་ནི་སྤང་བ་དང་ ཉེ་བར་བླང་བ་ཡིན་པས་སྤངས་པ་དང་ཉེ་བར་བླངས་པའི་འབྲས་བུ་ཉིད་འདིར་ཡང་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།སྤངས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་དང་། ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་གཉིས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྣམ་པ་གཉིས་སྨོས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་གཞན་རྣམ་པར་བཅད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་གཞན་ནི་རྣམ་པ་གཅིག་སྤངས་པའི་ཡེ་ ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ།།ཡང་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ནི་རྟེན་ཡོངས་སུ་གྱུར་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །རྟེན་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་སྟེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་རྣམས་དང་བྲལ་བའི་རྣམ་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་འཇུག་པའི་རྣམ་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་རྣམ་ པ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།ཡང་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་གཙོ་བོར་གྱུར་པས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་པོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡང་དག་པའི་ངོ་བོ་ཙམ་སྟེ་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཇི་སྐད་དུ། སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ཟད་པ་དང་། །དཀར་ པོའི་ཆོས་ཀུན་གྱིས་གང་ཉིད།།དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད། །ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་གཞན་དུ་འདོད། །ཅེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཀུན་བརྟགས་པ་དང་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་བསྟན་ པ་ཡིན་ནོ།།ད་ལ་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་ནི་སྤངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པར་གྱུར་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །ཉོན་མོངས་པའི་དྲི་མ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་དྲི་མ་མེད་པའོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་ཟད་ པར་བྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་།ཉོན་མོངས་པ་ཟད་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །དེ་ལ་དང་པོ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་དྲི་མ་མེད་པའོ། །ཡང་གཉིས་པ་ནི་རྒྱུད་རྣམ་པར་གྲོལ་བས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་དེས་ན་དྲི་མ་མེད་པའོ་ཞེས་བརྗོད་ནས་དང་པོ་ལས་རྣམ་པར་བཅད་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་ པ།ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་དང་། རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཐོགས་པ་མེད་པ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །རྣམ་གྲངས་གཉིས་པ་ནི་སྤངས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབྱེ་བ་བྱས་ནས་བྱང་ཆུབ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེས་ན་སྨྲས་པ། ཉོན་མོངས་པའི་བག་ ཆགས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་བཅོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།རྣམ་པ་བཞིས་སྤངས་པའི་བྱེ་བྲག་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་སྤངས་པས་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་དང་། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལས་སོ། །སྤངས་པའི་ཁྱད་པར་བསྟན་པ་ཉིད་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པས་ནི་ སློབ་པ་རྣམས་ལས་སོ།།ཐམས་ཅད་དུ་སྤངས་པས་ནི་མི་སློབ་པ་རྣམས་ལས་སོ། །ཐམས་ཅད་ལས་སྤངས་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་ཐམས་ཅད་དུ་སྤངས་པས་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ལས་ཏེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་ངན་ལེན་གྱི་འཆིང་བ་དང་། མཚན་མའི་འཆིང་བ་ལས་སོ། །དེ་ལྟ་བུ་ནི་རེ་ཞིག་སྤངས་པའི་ཁྱད་པར་ཡིན་ ནོ།།སྤངས་པའི་ཁྱད་པར་དེ་ནི་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཁམས་ཐམས་ཅད་དང་། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དང་། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ནི་ཁམས་ དང་།དངོས་པོ་དང་། རྣམ་པའི་དབྱེ་བ་ཐམས་ཅད་དང་། དུས་གསུམ་པོ་ཀུན་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམས་ཀྱི་ཡང་མིང་དང་ཁྱད་པར་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་ཡང་མིང་དང་རིགས་ལ་སོགས་པ་ཡང་དག་ པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ།།ཁམས་དེ་དག་ཏུ་འདུས་བྱས་དང་། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ངོས་པོ་རྣམས་ཀྱང་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱི་མའི་རིགས་ཀྱི་རྣམ་པའི་དབྱེ་བ་ཡང་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ།

一切修行和创作的果实就是断除和获得，为了显示断除和获得的果实，故而说道。关于两种断除和两种智慧，说'两种'是为了区别于其他菩提。其他菩提是一种断除智慧的本性。而无上菩提则应说是所依的圆满转依。转依可分为两种：远离一切烦恼法的相和趣入清净法的相。因此说'两种'等。
又为显示以法身为主的无上正等正觉，故说：法身即是真如实性，称为真实智慧。如说：'灭尽一切障，圆满一切白法，即是真如本性，此智慧别有所指。'这也显示遍计所执性和依他起性成为圆成实性，是建立为无上正等正觉的本性。
现在，依他起性成为圆成实性称为断除。遍计所执性成为圆成实性称为智慧。因远离一切烦恼垢染故称无垢。这也有两种：断尽烦恼的智慧和烦恼已尽的智慧。其中第一种因本性解脱而得解脱故无垢。第二种因相续解脱而得解脱故称无垢。为区别于第一种而说：'与一切烦恼无所关联'。
为显示无碍性故称为无障智慧。第二种差别是以断除的差别来区分智慧，为显示菩提故说：'彻底摧毁一切烦恼习气'等。为显示四种断除的差别，以断除俱生习气而区别于阿罗汉和独觉。以断除一切烦恼的殊胜而区别于有学。以一切断除而区别于无学。以一切处断除和究竟一切断除而区别于世间人。'一切种'是指从随眠系缚和相的系缚中解脱。这是断除的差别。
这种断除的差别称为清净智慧。为显示一切智，于一切界、一切事、一切相、一切时的智慧即是一切智。这意味着了知一切界、事、相的差别和三时。如实通达诸世界的名称和特征等。如实通达有情世间的名称和种姓等。如实通达彼等界中有为和无为的本性。如实通达诸法后际种类的差别相。

།རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་། སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དང་། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དབྱེ་བ་རྣམས་ཀྱང་ངོ་། །ཁམས་དང་། འགྲོ་བ་དང་། སྐྱེ་གནས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པའི་དབྱེ་བ་ཡང་ངོ་། །འདས་པ་ལ་སོགས་པའི་དུས་རྣམས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཡང་མཁྱེན་པས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དགོངས་པ་ཙམ་དང་རབ་ཏུ འབྲེལ་བར་འཇུག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཆགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ།།དགོངས་པ་ཙམ་དང་འབྲེལ་བ་ཉིད་ནི་ཕྱི་མ་ཕྱི་མའི་ཚིག་གིས་སྟོན་པར་བྱེད་པས་སོ། །ཐོགས་པ་མེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཤེས་པས་ན་ཐོགས་པ་མེད་དོ། །དེས་ན་སྨྲས་པ། མྱུར་བར་ཞེས་བྱ་སྟེ། བསྒྲིབས་པ་མེད་ པར་འཇུག་པས་ན་ཆགས་པ་མེད་པའོ།།དེ་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ནི་དགོངས་པ་ཙམ་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་ཀྱང་བྱ། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །ལན་ཅིག་དགོངས་པ་དང་འབྲེལ་པས་དགོངས་པ་ཙམ་གྱིས་གྲུབ་ཡེ་ཞེས་སོ། །ཡང་དང་ཡང་དུ་དགོངས་པར་བྱ་མི་དགོས་པས་ ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ།།དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཡེ་ཤེས་དེ་ཡང་དང་ཡང་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རྣམ་གྲངས་གསུམ་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཉིད་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་གཟུགས་ཀྱི་སྐུད་དང་མིང་གི་སྐུ་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་པོ་ཞེས་བསྟན་པ་ ཡིན་ནོ།།ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་མ་གཏོགས་པས་ཐ་དད་ཀྱི་ཚིག་གིས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུའི་གནས་སྐབས་ན་ཆེན་བདུན་དང་ལྡན་པས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་དེའི་འབྲས་བུ་ནི་དམ་པ་རྣམ་པ་བདུན་དང་ལྡན་པས་མཆོག་ཏུ་བླ་ན་མེད་ པའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡང་ན་རྣམ་པ་བདུན་གྱིས་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་རྣམ་པར་སྤྱད་ནས་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཁྱད་པར་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་དམ་པ་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་རྣམ་པ་བདུན་པོ་འདི་དག་ཉིད་ཀྱི་དམ་པ་དང་། བླ་ན་མེད་པ་དང་། རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་དོ། །དམ་པ་བདུན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་རྣམ་གྲངས་སོ། །དམ་པ་རྣམ་པ་བདུན་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྟེན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི་དང་པོའོ། །དེ་ཡང་གང་ལས་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། སྒྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་ལས་ཡིན ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།སྒྲུབ་པ་དམ་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་འདི་གཉིས་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་རྣམ་པར་གཞག་པའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་རྟེན་དམ་པ་ལ་གནས་པ་ནི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་གྱི་རྒུད་པར་ནི་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེའི་རྗེས་ལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དམ་པའོ། །དེ་ལྟ་ བུའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལས་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཁྱད་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་དམ་ཉིད་དོ།།ཡ་ཤེས་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ལྡན་པ་ལ་འདི་ལྟ་བུའི་མཐུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་ནས་མཐུ་དམ་པ་ཉིད་དོ། །མཐུ་དང་ལྡན་ན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བར་འགྱུར་བས་དེས་ན་ སྤངས་པ་དམ་པ་ཉིད་དོ།།སྤངས་པ་དང་ལྡན་ན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་གནས་པར་འགྱུར་བས་དེས་གནས་པ་དམ་པ་ཉིད་བསྟན་ཏོ། །དམ་པ་འདི་དག་ཙམ་ཞིག་སྨོས་པ་ནི་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྟན་པ་ནི་དམ་པ་རྣམ་པ་བདུན་པོ་དག་ཏུ་འདུས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། གཙོ་བོར་ བསྟན་པས་འདུས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པའི་ཕྱིར་སྐུ་དམ་པའོ། །ཡང་དེ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་རྟེན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་ཤིན་ཏུ་མཐར་ཐུག་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་གྱུར་པ་ནི་དམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཤེས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་ ཡང་དག་པར་ཤིན་ཏུ་འདས་བར་བྱུར་པའི་སྐུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དག་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །གཞན་སུ་ཡང་གཉི་ག་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲུབ་པ་དམ་པའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་ ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ།།དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དག་ལ་ཡང་རིག་པར་བྱའོ།

自相和共相以及因果相的差别等。界和趣和生处等种类的差别也是。由于通达过去等时间的差别，故称为一切智。
仅仅作意并且完全相应而趣入的智慧是无著智。仅仅作意相应性是以后后语词来显示的。关于无碍等，由于刹那了知故无碍。因此说：迅速，由于无障碍而趣入故无著。
如是智慧亦称为仅仅作意成就智慧，亦称为任运成就智慧。由于一次作意相应故称为仅仅作意成就智慧。由于不需要再三作意故称为任运成就智慧。
因此说：此智慧再三等。第三种差别是显示一切佛法即是菩提。或者色身和名身是佛陀的菩提之所显示。
无烦恼等不摄于佛不共法中，故以差别语词显示。因位具足七种大故称为大乘。又其果具足七种殊胜故为无上最胜，为显示此故说：于此等。
或者以七种方式分别声闻等菩提后，为显示大菩提殊胜故，'于此殊胜菩提'即是以此七种殊胜而称为殊胜、无上、圆满菩提和大菩提。七种殊胜是其异名。
在七种殊胜安立中，依菩提所依而言是第一。此从何而生？为显示是从修行殊胜而有故说：殊胜修行。如是此二是因果安立。
住于如是殊胜所依者将具足圆满而不衰退，为显示此故，其后是殊胜圆满。从如是圆满将生智慧殊胜，为显示此故殊胜智慧。
具足殊胜智慧者将生如是神力，为显示此故其后是殊胜神力。具足神力则能断除烦恼，故殊胜断除。
具足断除则无烦恼而住，故显示殊胜安住。仅说此等殊胜是显示一切如来所说摄于七种殊胜中，因为以主要显示故显示摄集。
由于远离一切有情所依故殊胜身。又应知彼是不可思议所依。或者究竟到达彼岸即称为殊胜，因为是真实超越一切有情智慧行境的身故。
如是亦应配合其他。无有其他任何为二利而趣入者，此是殊胜修行。由于戒不可思议故戒圆满。如是亦应了知其他。

།སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་གོང་ན་མེད་པ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །མཐུའི་ལེའུར་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་རིག་པར་བྱའོ། །བསམ་ གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་འཇུག་པ་དང་།གནས་པ་དང་། ལྡང་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་གནས་པ་གོང་ན་མེད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་དམིགས་པ་དང་། རྣམ་པའི་དབྱེ་བས་ཀྱང་རུང་སྟེ། ཇི་ལྟར་རིགས་པར་སྦྱར་རོ། །འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་འཇུག་པའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཉིད་ཀྱིས་འཕགས་པའི་གནས་པའོ། །ཡུལ་ གྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པས་ན་ལྷའི་གནས་པའོ།།སེམས་ཅན་གྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པས་ན་ཚངས་པའི་གནས་པའོ། །རེ་རེ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་བཞི་བཞིར་དབྱེ་བ་བྱས་ནས་གནས་པ་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་སུ་འགྱུར་ རོ།།དེ་དག་ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གནས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་གནས་པ་གསུམ་པོ་དེ་དག་ལས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་གནས་པས་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་གནས་པས་མང་དུ་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ གིས་སོ།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་གཞོལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་འགོག་པ་ལ་གནས་པ་དང་། ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དང་། གསལ་ཞིང་ལས་སུ་རུང་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མི་ གཡོ་བས་གནས་པ་དང་།སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་འཇིག་རྟེན་ལ་རྣམ་པར་གཟིགས་ནས་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་མང་དུ་གནས་པ་དང་། བར་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་དད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། གཏོང་བ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཤེས་རབ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་རྒྱུན་དུ་ ཞུགས་པ་ལ་སོགས་པ་ནས་བཟུང་པའོ།།སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་དེའི་རྣམ་གྲངས་རིག་པར་བྱ་སྟེ། སྐྱེས་བུ་མཆོག་དང་། སྐྱེས་བུ་གཙོ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་བརྩེ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཆེན་པོ་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ བླ་ན་མེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པར་རིག་པར་བྱའོ།།ཡེ་ཤེས་དམ་པའི་རྣམ་གྲངས་ནི་ཤེས་རབ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །མཐུ་དམ་པ་ནི་གྲགས་པ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །སྤངས་པ་དམ་པ་ན་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སེམས་ལ་སོགས་པའོ། །གནས་པ་དམ་པ་ནི་བདེ་ བར་གནས་པ་དང་།རེག་པར་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྡུས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མིང་བསྟན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཞེས་བརྗོད་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ངོ་བོ་ཉིད་དང་། བྱེ་བྲག་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་ངོ་ པོ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ནི་གསུམ་དུ་བསྟན་ཏོ།།བྱེ་བྲག་གི་རྣམ་པ་ནི་བཞིར་བསྟན་ཏོ། །དམ་པ་ཉིད་དང་སྟེ་དམ་པ་རྣམ་པ་བདུན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དོ། །ཡང་དེའི་རྣམ་པ་བདུན་དང་ལྡན་པའི་རྣམ་པ་ནི་བསྟན་ཅིང་བརྗོད་ཟིན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །ད་ནི་ཡོན་ཏན་མངོན་པར་བརྗོད་ཅིང་དྲན་པའི་རྣམ་པ་བསྟན་པར་འདོད་ནས་ སྨྲས་པ།རྣམ་པ་བཅུས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་དུ་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་དེ་དག་དང་ཡིད་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའམ། བསོད་ནམས་འཕེལ་བའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་དྲན་པར་བྱ་བའོ། །རྣམ་པ་བཅུས་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་བཅུའི་བྱེ་བྲག་གིས་ཡོན་ཏན་བསྟན་པ་རྣམས་ཏེ།རྣམ་པ་བཅུ་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྡུས་པར་འགྱུར་བའོ། །མདོར་བསྡུ་ན་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་ཅིང་དྲན་པ་ནི་གནས་སྐབས་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པར་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུའི་གནས་སྐབས་དང་། འབྲས་བུའི་གནས་སྐབས་དང་། སེམས་ཅན་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་བྱ་བའི་གནས་སྐབས་སོ།

四种正确了知，应当依随大乘经而了知为无上。应当依随力品所说而了知神通等。具足不可思议的入定、安住、出定，应当了知为无上安住。或者以所缘和行相的差别也可以，应当如理配合。
以对治行苦的对治分而成为圣者安住。因为成为对治境界烦恼苦的对治分，故为天之安住。因为成为对治有情烦恼苦的对治分，故为梵天安住。每一种又各分为四种，成为十二种安住。
为建立如来安住，故说'从彼三种安住中'等。如来以空性安住而安住，以'以空性安住而多住'之语。如来因离戏论性及趣向涅槃性，故安住于灭受想定；因为是一切功德所依及明净堪能三昧，故安住于不动；以佛眼观察世间，具大悲心而多住于大悲；以'中间'之声，摄取具足信、舍、戒、慧而入预流等。
以大丈夫性应知其异名，如最胜丈夫、丈夫主等。因具大悲心故说'随悲'等。因具大戒性故，应知无上戒等。
殊胜智慧的异名即大智慧等。殊胜威力即大名声等。殊胜断除即解脱心等。殊胜安住即摄于安乐住、触住等。如是应知宣说如来一切功德之名。
总之，应知以二种方式说大菩提：自性和差别。其中自性相已说为三种。差别相已说为四种。殊胜性即具足七种殊胜性。又具足七种相即已说示、已宣说的自性。
今欲说功德显说忆念相而说'以十种相彼等如来'等。如是声闻等以意正修彼等大菩提，或从增长福德门而应忆念。'以十种相'即以十种差别显示功德，为十种相所摄。
总之，诸佛世尊功德宣说忆念为三种情况所摄：因位、果位及利益有情事业位。

།ཇི་སྐད་དུ། ཤིན་ཏུ་དཀའ་བའི་ཚོགས་བསགས་པས། །བླ་མེད་སངས་རྒྱས་ཆོས་ཐོབ་ནས། །འགྲོ་བའི་དོན་གྱི་བྱ་བ་ཉིད། །སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དགོངས་པ་མཛད། །ཅེས་བྱ་བས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། འདིར་ནི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་འབྲས་བུའི་གནས་སྐབས་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་བསྟན་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་ཏེ་ཕྱིན་ཅ་མ་ལོག་པར་རོ། །གཤེགས་པ་ནི་གསུང་བ་སྟེ། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་གསུང་བ་ནི་གཤེགས་པ་སྟེ། ཡི་གེ་དེ་ལྟར་བྱས་ནས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་གསུང་བས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་གསུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་དག་གིས་གཞན་དུ་མི་གསུང་བ་ཉིད་དག་ཏུ་གསལ བར་བསྟན་པར་འགྱུར་ཏེ།ཚད་མར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། ཁྱོད་ཀྱི་གསུང་ནི་མངོན་སུམ་ལས། །ཁྱད་པར་གསལ་བར་གྱུར་པ་ལགས། །ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་རབ་ཏུ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། དེའི་རྒྱུ་རབ་ཏུ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ ཕྱིར་སྨྲས་པ།ཐོབ་པར་བྱ་བའི་དོན་ཐམས་ཅད་བརྙེས་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །མདོར་བསྡུས་ན་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་དོན་ཐམས་ཅད་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སྐྱོན་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་མཐར་ཐུག་པར་གྱུར་པ་དང་། ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པར་མཐར་པར་གྱུར་པའོ། །དེ་ལ་སྐྱོན་ཐམས་ཅད་ སྤངས་པའི་མཐར་ཐུག་པར་གྱུར་པས་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་བླ་ན་མེད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ།འདོད་པའི་འབྲས་བུ་མྱུར་དུ་མི་བསླུ་བར་ངེས་པར་འབྱིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ནི་མཆོད་པར་འོས་པའི་ཕྱིར་དགྲ་བཅོམ་པ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པའི་མཐར་ཐུག་པ་ ཐོབ་པར་གྱུར་པས་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མཆོད་པར་འོས་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡང་དག་པར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ཉིད་ཀྱི་དོན་བསྟན་པ་ནི། དོན་དམ་པར་ཞེས་བྱ་བའོ། །གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་དང་། ཆོས་ལ་བདག་མེད་པའི་དབང་ དུ་བྱས་ནས་ཡོད་པ་དང་།མེད་པའི་དངོས་པོ་ཁས་མི་ལེན་པར་དབུ་མའི་རྣམ་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པ་ནི་ཡང་དག་པར་ཀུན་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཇི་ལྟར་ཡོད་པར་ཁས་མི་ལེན་པར་རྟོགས་ཤེ་ན། ཀུན་ དགའ་བོ་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་ན་ནི་རྟག་པར་ལྟ་བ་འཕེལ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་རྟག་པར་ལྟ་བ་འཕེལ་བར་བྱེད་དོ།།ཀུན་དགའ་བོ་མེད་པར་ཁས་ལེན་ན་ནི་མེད་པར་ལྟ་བ་འཕེལ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་མེད་ཅེས་སྨྲ་བར་བྱེད་ན་ཆད་པར་ལྟ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ གཉི་གའི་མཐའ་ཁས་མི་ལེན་པར་དབུ་མའི་རྣམ་པས་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་རྟོགས་ན་སྔར་བསྟན་པའི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན།མཐའ་གཉིས་དང་བྲལ་བས་ཡང་དག་པའི་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བར་རིག་པར་བྱའོ། །སྔོན་གྱི་མཐའ་ལ་སོགས་པ་ལ་མ་ རིག་པའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རིག་པ་གསུམ་ནི་མངོན་པར་ཤེས་པ་གསུམ་ཞེས་བརྗོད་དོ།།སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། ཟག་པ་ཟད་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་མངོན་པར་ ཤེས་པ་སྟེ་རིག་པ་གསུམ་དང་།མདོ་ལས་ཇི་སྐད་གསུངས་པའི་ཞབས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། མདོ་ལས། སྲོག་གཅོད་པ་སྤོང་ཞིང་སྲོག་གཅོད་པ་ལས་སླར་ལྡོག་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རེ་ཞིག་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །བསམ་གཏན་བཞི་ཡང་དེ་བཞིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་རྐང་པ་དང་ཆོས་མཐུན་པར་གྲགས་པས་རྐང་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གནས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གཞན་དུ་ཕྱིན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མིག་མེད་ཅིང་རྐང་པ་མེད་པས་ནི་འགྲོ་བར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། མིག་མེད་པ་ནི་ལོང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

如说：'通过积累极其困难的资粮，获得无上佛法之后，为利众生之事业，随顺佛陀意趣而行。'以此表明。
此处是依显现成佛而说果位阶段，'薄伽梵'是显示名号而非显示功德。'如是'即是不颠倒。'逝'是说，不颠倒而说即是'逝'，依此字义。因此说：'由于不颠倒而说故称如来'，此即是不颠倒而说之义。由此明显表明不说为他，因为是量故。如是说：'您的语言较现量，更为明显殊胜。'此为表明。
为了显示两种阿罗汉性及显示其因而说：'获得一切应得之义'。简言之，一切应得之义有二种：即断尽一切过失之究竟和获得一切功德之究竟。其中由断尽一切过失之究竟而成为无上福田，因为迅速无欺地决定出生所欲果故。由此表明因堪供养故称阿罗汉。由获得一切功德之究竟而表明堪为一切众生供养。
为显示'正'字之义，关于'如实'，其义即是'胜义'。依人无我和法无我，不承认有无实体，以中道方式通达一切法，由于正遍知故称为正等正觉。
若问如何在人无我方面不承认为有而通达？'阿难，若执著为有则增长常见'此句说明执著为有则增长常见。'阿难，若执著为无则增长无见'此句说明若说为无则成断见。如是不承认二边，以中道方式通达人无我时，应知即能通达前说无二相、离二边的真实法无我。
为对治于前际等无明，三明即说为三神通。宿住随念神通、漏尽神通、死生智神通等三明，
关于经中所说的'足'，经中说：'断除杀生，远离杀生'，此暂依戒律而应知。四禅亦复如是，如是戒律和禅定以足相应而称为足，因为能往诣殊胜住处故。无眼无足则不能行走，即是说无眼即是盲人之义。

།དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། རིག་པ་དང་ཞབས་སུ་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་བསྟན་མ་ཐག་པའི་བསླབ་པ་གསུམ་པའི་མཐར་ཐུག་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་ཡང་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །བསྟན་པའི་དོན་གྱི་རྣམ་གྲངས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ལྷག་མཐོང་དང་། ཞི་གནས་དང་། གཉི་གའི་ཕྱོགས་དང་ཤིན་ཏུ་ལྡན་པས་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལ་རིག་པ་ནི་ལྷག་མཐོང་གི་ཕྱོགས སོ།།ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་ཕྱོགས་སོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་ནི་གཉི་གའི་ཕྱོགས་སོ། །རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་ལྷག་མཐོང་དང་། ཞི་གནས་དང་། གཉི་གའི་ཕྱོགས་དང་ལྡན་པས་རིག་པ་དང་ཞབས་སུ་ལྡན་པ་ཞེས་བཏགས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཤེས་རབ་ནི་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་ བཞིན་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རིག་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ།།ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། དྲན་པ་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་ཕྱོགས་སོ། །རྣམ་གྲངས་ཡན་ལག་ལྷག་མ་རྣམས་ནི་གཉི་གའི་ཕྱོགས་ཏེ། དེ་ལྟར་བྱས་ནས་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པ་ནི་རིག་པ་དང་ཞབས་སུ་ལྡན་པ་ཞེས་ བརྗོད་དོ།།མཆོག་ཏུ་ཁྱད་ཞུགས་པར་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་དག་གིས་ནི་དོན་རྣམ་པ་གསུམ་དང་ལྡན་པར་བདེ་བར་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲའི་དོན་བསྟན་པར་བྱེད་དེ། བགྲོད་པར་བྱ་བའི་མཐར་ཐུག་པར་ཕྱིན་པས་ན་བདེ་བར་གཤེགས་ པ་སྟེ།བུམ་པ་ལེགས་པར་གང་བ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ལྷག་མ་མ་ལུས་པར་གང་བའི་བུམ་པ་ལ་ལེགས་པར་གང་བ་ཞེས་རྗོད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་བགྲོད་པར་བྱ་བ་མ་ལུས་པའི་མཐར་ཐུག་པར་ཕྱིན་པར་གྱུར་པ་ནི་བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །རབ་ཏུ་བསྔགས་པའི་མཐར་ཐུག་པ་ཐོབ་པར་ གྱུར་པས་ན་བདེ་བར་གཤེགས་པ་སྟེ།གཟུགས་མཛེས་པ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་རབ་ཏུ་བསྔགས་པའི་གཟུགས་ནི་གཟུགས་མཛེས་པ་ཡིན་པ་ལྟར། རབ་ཏུ་བསྔགས་པའི་མཐར་ཕྱིན་པར་གྱུར་པས་ན་བདེ་བར་གཤེགས་པའོ། །སླར་མི་ལྡོག་པར་གཤེགས་པས་ན་ཡང་བདེ་བར་གཤེགས་པ་ སྟེ།རིམས་ནད་ལེགས་པར་བྱང་བ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་རིམས་ནད་ལེགས་པར་བྱང་ཞིང་བརྟས་པ་ནི་ཕྱིར་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་ཡང་མི་འབྱུང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་གང་ཐོབ་ཅིང་ཕྱིན་པ་དེ་ལས་མི་ཉམས་ཤིང་མི་ལྡོག་པས་ན། བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཤིན་ཏུ་བགྲོད་པར་བྱ་བར་ ཕྱིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།སེམས་ཅན་དང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ལ་གཟིགས་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མཁྱེན་པས་ན་འཇིག་རྟེན་མཁྱེན་པ་སྟེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཀྱང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དུ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་ མོངས་པ་མེད་པ་ཡང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ།།འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །སེམས་ འདུལ་བའི་ཐབས་དམ་པ་མཁྱེན་པའི་ངོ་བོ་ནི་ཐབས་དམ་པ་མཁྱེན་པར་རིག་པར་བྱའོ།།ཡང་སེམས་ཉིད་གདུལ་བར་འོས་པ་ཡིན་པའམ་དེ་འདུལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་དང་གང་དུ་འདོད་པ་དེར། །སེམས་ནི་མྱུར་དུ་འགྲོ་འགྱུར་བའི། །སེམས་འདུལ་ བ་ནི་ལེགས་པ་སྟེ།སེམས་འདུལ་བ་ནི་བདེ་བར་འགྱུར། །ཞེས་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཉིད་དུལ་བར་གྱུར་ན་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ནི་སྐྱེས་བུ་ཡིན་པས་སོ། །དེས་ན་གཞན་ནས་ཀྱང་གསུངས་པ། །བདག་ཉིད་ལེགས་པར་ཐུལ་བ་ཡིས། །མཁས་པས་མཐོ་རིས་ཐོབ་པར་འགྱུར། ། ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་གཞན་ནས་ཀྱང་། ཤིང་མཁན་ཤིང་འཇོག་སྦྱོང་བ་ལྟར། །མཁས་པས་བདག་ཉིད་འདུལ་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བས་དེ་ལྟར་ན་བདག་ཏུ་གྱུར་པ་དང་། སྐྱེས་བུར་གྱུར་པའི་སེམས་འདུལ་བར་བྱེད་པའི་ཐབས་ཤེས་པ་ནི་སྐྱེས་བུ་འདུལ་བའི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་ཞེས་བཅོམ ལྡན་འདས་ལ་བརྗོད་དོ།།བླ་ན་མེད་པ་ནི་གདུལ་བར་དཀའ་བའི་སེམས་འདུལ་བར་བྱེད་པ་དང་། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་བདེ་བའི་ཐབས་དང་། ཤིན་ཏུ་ཡང་དོན་གྱི་མཆོག་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་འདུལ་བར་བྱེད་པའོ།

因此说道：关于'具足明与足'，如是将显示已获得前述三学究竟。为显示所说义的差别而说：由于极具足胜观、止及二者之分，故称'具足明与足'。其中，明是胜观分，三摩地是止分，戒等是二者之分。另一差别，应知由具足胜观、止及二者之分而称'具足明与足'。其中，慧因如实见故称为明，三摩地与正念是止分，其余支分是二者之分。如是，具足八圣道支称为'具足明与足'。
'最胜殊胜行'即是'极为殊胜而行'之义。彼等以三种义相显示'善逝'之声义：由到达所趣之究竟故为善逝，如善满之瓶。如无余满盈之瓶称为善满，如是到达无余所趣究竟者称为善逝。由获得最极赞叹故为善逝，如妙色。如极受赞叹之色为妙色，由到达极赞叹故为善逝。由无复退转而行故亦为善逝，如病痊愈。如病已痊愈康复则不复退转再生，如是于所获所至不退失不退转故称善逝，因为已至极所趣故。
由观见有情与世界而遍知一切相故为世间解：如实遍知染污有情界即是染污，如实遍知无染污即是无染污，如是遍知诸世界。因此说道：由遍知一切染污与清净相故。调心胜方便智之体性应知为胜方便智。又心本应调伏或为调伏故，如偈所说：'心能速往，随其所欲，善调伏心，能得安乐。'此偈所说，心若调伏，则成其自性即是士夫。故于他处亦说：'智者由善调自身，当得生天。'如他处亦说：'如木匠调木材，智者调自身。'如是，知调伏已成我及已成士夫之心方便，故称世尊为调御丈夫。无上者，谓能调伏难调之心，无过失安乐方便，极为殊胜义利涅槃而调伏。

།ཡང་དག་པར་སྟོན་ཅིང་རྣམ་པར་བརྗོད་པས་ན་སྟོན་པ་ཞེས་བྱའོ། ། ཅི་ཞིག་སྟོན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ལས་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ནི་ཁམས་གསུམ་པའི་ངན་འགྲོའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། ཡང་སྲིད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །དེ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། འདིས་ངེས་པར འབྱུང་བས་སམ།འདིར་ངེས་པར་འབྱུང་བས་ཞེས་བྱས་ནས་སོ། །དེ་དག་གིས་ནི་ལམ་དང་། ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་ཡང་དག་པར་བསྟན་ཅིང་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། ལམ་སྟོན་ཅིང་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཐོབ་པར་བྱ་བ་སྟོན་ཞིང་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་རྣམ་པར་བརྗོད་པའོ། །ཡང་ ན་དོན་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ན་ཡང་དག་པར་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་སྟོན་པས་ན་སྟོན་པ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །ལྷ་དང་མི་སྨོས་པ་ནི་རྟོགས་པའི་སྣོད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྟོན་པ་ཉིད་མདོའི་ཚིག་གིས་རྒྱས་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། མིག་ལྟར་གྱུར་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། མིག་ལྟར་ གྱུར་པའི་ཕྱིར་དང་།ཡེ་ཤེས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དང་། དོན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དང་། ཆོས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དང་ཞེས་པའི་རྩ་བའི་ཚིག་བཞིའོ། །དེ་ལ་མིག་ལྟར་གྱུར་པ་བཤད་པའི་ཕྱིར་དོན་གསལ་བ་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བས་སོ། །གསལ་བ་དང་། རྟོགས་ སླ་བ་དང་།དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི་དོན་གཅིག་པའོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་པ་ནི་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའོ། །གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྟོན་པའི་ཐབས་སུ་གྱུར་པས་ན་མིག་ལྟར་གྱུར་པ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་སྐད་དུ་བསྟོད་པ་མཁན་གྱིས། ཁྱོད་ཀྱིས་བསྟན་ལ་མ་བརྟེན་པར། །འགས་ ཀྱང་དེ་ཉིད་མི་མཐོང་བས།།འཇིག་རྟེན་ལོང་བ་ལྟ་བུ་ཡི། །མིག་ཏུ་གྱུར་པ་ཁྱོད་ལ་འདུད། །ཅེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡེ་ཤེས་སུ་གྱུར་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དོན་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདུས་བྱས་དང་། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་དོན་ཐམས་ཅད་སྟོན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་སྟོན་ པའོ།།དེ་ཡང་དག་པར་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ནི་དེ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཤེས་པའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པ་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་སུ་གྱུར་པ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་མི་ཤེས་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཤེས་པའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་སུ་གྱུར་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།མི་རྟོགས་པའི་དོན་རྟོགས་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། མི་རྟོགས་པ་དང་། ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པ་དང་། མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཇི་སྐད་དུ། ཆོས་ལ་བློ་གྲོས་མ་བྱང་བ། །ཕན་པའང་ཕན་པར་མ་ འཚལ་ཞིང་།།གནོད་པའང་གནོད་པར་མ་འཚལ་ལ། །བྱང་བ་ཁྱོད་ལ་བརྟེན་ནས་འགྱུར། །ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་དུ་གྱུར་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཟབ་མོའི་གནས་རྣམས་ལ་སྟེ། དགེ་སྦྱོང་གི་ལམ་དང་། བྲམ་ཟེའི་ལམ་མ་གྲོལ་བ་རྣམས་འགྲོལ་བ་དང་། གྲོལ་བ་རྣམས་རྣམ་པར་སྦྱོང་བར་མཛད་ པས་དོན་དུ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱའོ།།དེའི་ཕྱིར་བསྟོད་པ། བྱིས་པ་ཕལ་ཆེར་གནོད་པ་དག་།དོར་བར་འཚལ་ལ་ཕན་བ་སྤོང་། །ཕན་པ་གཉེར་ཡང་མ་འཚལ་བས། །གནོད་པ་སོ་སོར་སྟོན་པར་བགྱིད། །དེ་དག་ཐབས་ནི་སྟོན་མཛད་ཕྱིར། །ཁྱོད་ལ་བརྟེན་ནས་གཉི་ག་ཡང་། །ཡང་དག་ཇི་བཞིན་རྟོགས་གྱུར་པས། ། སྨན་པར་གྱུར་པ་ཁྱོད་ལ་འདུད། །ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་སུ་གྱུར་པ་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་ཏེ། དགེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་དེས་དང་པོར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་རྩ་བར་གྱུར་པའོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱིས་བཤད་པ་ལ སོགས་པ་ཡང་དེས་རྗེས་སུ་གནང་པའི་ཕྱིར་དང་།ཚད་མར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དང་། དེས་འདྲེན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྟོན་པ་ཡིན་པའི་ཁྱད་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དོན་ལ་བརྟེན་པར་བྱའོ་ཡི་གེ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དེ་ལ་བརྟེན་པར་བྱ་བ་ཉིད་དོ།

由于正确宣说并详细阐述，故称为导师。若问宣说何事？答：关于'出离一切痛苦'，一切痛苦是指三界恶趣的痛苦和轮回的痛苦。从中出离有因果差别两种：由此出离或于此出离。这些是正确宣说并阐述道和道果，即宣说道并详细阐述果。又宣说所应获得并详细阐述获得之方便。或者就是此义。如是，由于正确无倒地宣说，故称为导师。不说天人是因为他们是了悟之器。为了以经文广泛宣说导师性而说：'如眼等'等，'如眼故、成为智慧故、成为义利故、成为法故'是四种根本语。
其中为解释如眼而说'为确立明了义'。明了、易解和真实是同义。确立即是宣说彼义。由于成为向所化众宣说真实的方便，故说为如眼。如赞颂者所说：'不依您教法，任谁不见真实，对如盲世间，礼敬成眼您。'
为说成为智慧故说'为了了知一切义'，即为宣说有为和无为一切义理，这是其中的宣说。由于这是前行故而正确确立。如是首先为对治颠倒知而成为正智近修方便，故说成为智慧。
现在为了对治无知和疑惑知而成为正智近修方便，为说成为智慧故说'为令了知未了知义'等。未了知、未通达、不知是同义。如说：'于法智慧未熟，利亦不知为利，害亦不知为害，依止您而成熟。'
为说成为义利故说：'于甚深处，令未解脱的沙门道、婆罗门道得解脱，令已解脱者清净，故称为成为义利。'因此赞曰：'多数愚者舍害，却弃利益，虽求利益不知，各别宣说过患。为示彼等方便，依您二者皆能，如实正确了知，礼敬成为医者。'
为解释成为法故说'一切法之根本即是世尊'之语，由于他最初宣说善等诸法，故成为根本。声闻所说等也是由于他随许、成为量、引导的缘故。这是宣说他是导师的特点，即如说'应依义不应依文'等，即是应依止彼。

།ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པ་མཐའ་ དག་ཐུགས་སུ་ཆུད་པས་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།དོན་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱིས་ཚོགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། མདོ་ལས་ནི་ཡང་དག་པ་དང་། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པར་གཞག་པར་རིག་པར་བྱ་བའམ། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ཆོས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་ པའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུ་རྟོགས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བརྗོད་དོ།།བདུད་རྣམས་བཅོམ་པས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བདུད་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱའི་དཔུང་དང་བཅས་པ་རྣམས་ཀྱི་གཡུལ་ངོ་ཆེན་པོ་བཅོམ་པས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་ཉིད་བསྟན་ནས། ད་ནི་སྐྱེ་བའི་ཁྱད་པར་ཉིད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་འབྱུང་བ་བར་ཆད་དང་བཅས་པ་དང་། བར་ཆད་མེད་པར་འབྱུང་བ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་བར་ཆད་དང་བཅས་པར་འབྱུང་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བར་ཆད་དང་བཅས་པའི་འབྱུང་བ་ནི་བསྐལ་པ་དུ་མར་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས གཅིག་ཏུ་སངས་རྒྱས་གཅིག་ཀྱང་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་བའོ།།རེས་འགའ་ནི་བསྐལ་པ་གཅིག་ལ་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཅིག་ཏུ་སངས་རྒྱས་མང་པོ་ཡང་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་བར་ཆད་དང་བཅས་པ་དང་། བར་ཆད་མེད་པར་འབྱུང་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དུས་གཅིག་ཏུ་འབྱུང་བ་དང་། དུས་གཅིག་མ་ཡིན་པར་འབྱུང་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དཔག་ཏུ་མེད་གྲངས་མེད་པ་དེ་དང་དེ་དག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། མང་པོར་མང་པོ་དུས་གཅིག་ཏུ་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དུས་གཅིག་ཏུ་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཅིག་ཏུ་གཉིས་དུས གཅིག་ཏུ་འབྱུང་བ་ནི་མེད་ཀྱི་རིམ་གྱིས་ནི་འབྱུང་ངོ་།།མང་པོ་དུས་གཅིག་ཏུ་འབྱུང་བ་ལ་རིགས་པ་དང་འགལ་བ་མེད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། སྨོན་ལམ་མཉམ་པར་བཏབ་པ་དང་། ཚོགས་མཉམ་པར་ཉེ་བར་བསྒྲུབས་ པ་རྣམས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐ་དད་པ་རྣམས་སུ་དུས་གཅིག་ཏུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ལ་རིགས་པ་དང་འགལ་བ་ནི་ཅི་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ།།སྔོན་དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་སོ་སོར་གཟུང་ཞིང་སྨོན་ལམ་བཏབ་པའི་ཕྱིར་ཞིང་གཅིག་ཉིད་དུ་ནི་གཉིས་ཀྱང་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ན་མང་པོ་དག་ ནི་ཤིན་ཏུ་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ།།ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་ཡའོ། །ཐམ་ནི་རིམ་གྱིས་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཡང་མི་རིགས་ལ། གཏན་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་བ་ཡང་མི་རིགས་པས་དེས་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐ་དད་པ་རྣམས་སུ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་བར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་ དུས་གཅིག་ཏུ་སངས་རྒྱས་རྣམས་འབྱུང་བར་འགྱུར་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གཅིག་ཏུ་ཡང་དུས་གཅིག་ཏུ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འབྱུང་ཞེས་གཞན་དག་སྨྲ་བ་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཞིང་གཅིག་ཏུ་གཉིས་དུས་གཅིག་ཏུ་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། སྔོན་གྱི་སྨོན་ ལམ་གྱི་དབང་གི་ཕྱིར་དང་།དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། གདུལ་བྱ་རྣམས་གུས་པ་དང་བཅས་པས་བསྒྲུབ་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཅི་ནས་བདག་འདྲེན་པ་མེད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། འདྲེན་པ་མེད་པའི་འཇིག་རྟེན་དུ་ཡོངས་སུ་འདྲེན་པར་གྱུར་ནས་ཡོངས་སུ་མྱ་ ངན་ལས་ཟློ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་དེ་དག་དེ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཞིང་།བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་འགྱུར་བས་དེའི་ཕྱིར་གཅིག་ཏུ་དུས་ཅིག་ཅར་འབྱུང་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གཅིག་ཏུ་ནི་གཅིག་ཉིད་ཀྱིས་མཛད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མཛད་ པར་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།སངས་རྒྱས་རྣམས་འབྱུང་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་ཡིན་ལ། དེས་ན་གཉིས་པ་འབྱུང་བ་ལ་དགོས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བས་དུས་གཅིག་ཏུ་གཉིས་འབྱུང་བ་མེད་དོ།

为了显示'由于通达一切诸法的行相故称为佛'之义，关于'具义之法聚'，应当了知：在经中是从真实与颠倒等门中安立，或者从善、不善、无记法的差别分类中了知如是者，称为佛。
为了显示'由于降伏诸魔故称为薄伽梵'之义，由于降伏百俱胝魔军眷属的大战场，故称为薄伽梵。
如是首先显示了所说的殊胜性之后，现在为了以出生的殊胜性显示菩提，故说诸佛出现有障碍和无障碍。
其中为了显示有障碍出现，说明有障碍的出现是：在多劫中于一世界连一佛也不出现。
有时在一劫中于一世界也会出现多佛，如是则有障碍和无障碍出现。
为了显示同时出现和非同时出现而说：'于十方无量无数世界中'等。多数同时出现者即是同时出现，于一世界中二佛不会同时出现，而是次第出现。
为了显示多佛同时出现不违正理而说：'何以故'等。发同等愿、圆满同等资粮者于不同世界同时出现，这完全不违正理。
由于他们往昔各自摄受佛土并发愿的缘故，于一土中二佛尚且不出现，更不会有多佛出现。资粮圆满者也不应次第出现，也不应完全不出现，因此应当了知必定于不同世界中出现。
如果诸佛会同时出现，为何不于一佛土中同时出现？为了遣除他人如是说而说：'何以故'等。于一土中二佛不会同时出现，这是由于往昔愿力的缘故，无有必要的缘故，所化众生不会恭敬修行的缘故。
为了显示此义而说：'愿我于无导师'等。他们发愿'愿于无导师的世间成为导师后入般涅槃'，如是将如实成就并摄受广大福德，因此不会同时出现于一处，因为于一佛土中一佛即能成办一切事业。
诸佛出现是为了利益世间，因此第二佛出现无有必要，这表明不会有二佛同时出现。

།སངས་རྒྱས་མང་པོ་བྱུང་བར་གྱུར་ན་གདུལ་བྱ་རྣམས་རང་གི་དོན་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་གུས་པར་སྒྲུབ་པར་མི་ འགྱུར་ལ།མྱུར་དུ་ནན་ཏན་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། གཅིག་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་གྱུར་ཀྱང་གཞན་དག་ཀྱང་བཞུགས་སོ་སྙམ་པའི་བློས་དུས་གཞན་ལ་ལྟོས་པར་ཡང་འགྱུར་རོ། །དེ་ལས་བཟློག་པས་ནི་འཇིག་རྟེན་ཀུན་ལ་སངས་རྒྱས་གཅིག་ཉིད་དོ་ཞེས་ཤེས་ནས་གཞན་དག་ཏུ་ལྗོངས་རྒྱུར་ གཤེགས་སམ།མྱ་ངན་ལས་འདས་ན་བདག་ཅག་མགོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསམས་ནས་མྱུར་བ་མྱུར་བར་སྒྲུབ་པ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་ཞིང་། ཆོས་མཉན་བ་དང་། ཚངས་པར་སྤྱོད་པས་གནས་པ་མོས་པ་དྲག་པོ་དང་། རོ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་བས་འབད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་གཅིག་ཅིག་ བྱུང་ནས་སེམས་ཅན་མང་པོའི་ཕན་པ་དང་དོན་དུ་འགྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ།།སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་དང་མི་མཉམ་པར་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། མཉམ་པ་ཉིད་ནི་ཚོགས་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་། འགྲོ་བའི་དོན་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པས་རིག་པར་བྱའོ། །རྣམ་པ་བཞིས་མི་མཉམ་པ་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིན་ ཏེ།དུས་ཀྱི་དབྱེ་བས་སྐུ་ཚེ་དུས་རིང་པོར་བཞུགས་པ་དང་། དུས་ཐུང་ངུར་བཞུགས་པས་སྐུ་ཚེའི་དབྱེ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱང་མཚན་མི་འདྲ་བས་མཚན་ཐ་དད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །བྲམ་ཟེ་དང་། རྒྱལ་རིགས་ལ་སོགས་པས་རིགས་ཐ་དད་པ་དང་། སྐུའི་ཚད་ཤིན་ཏུ་ཆུང་བའམ། ཤིན་ཏུ་ཆེ་བར་འགྱུར་བའོ། །མི་ཡིན་ན་ཡང་སྐྱེས་པའི་མཚན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་གྱི། བུད་མེད་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། །བུད་མེད་ཀྱིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། བུད་མེད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་པ་མེད་དེ། རྟེན་དམན་པའི་ཕྱིར་དང་། བུད་མེད་ལ་མཚན་ཕུན་སུམ་ཚོགས པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་རྟེན་གྱི་ལུས་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་།འདི་ལྟར་བུད་མེད་ཀྱི་ལུས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དུས་རིང་པོ་ནས་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསམ་པ་ཡང་དམན་པ་ཡིན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་དྲགས་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། བརྟེན་པ་དང་ཤེས་རབ་དམན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བུའི་བསམ་ པ་དམན་པ་དང་།བརྟན་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་དང་ཤེས་རབ་དམན་པས་དེ་ལྟ་བུའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྒྲུབ་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རང་བཞིན་གྱིས་ཉོན་མོངས་པ་མང་བ་ལ་སོགས་པས་སངས་རྒྱས་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཤེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་རྣམ་པ་མདོར་ བསྡུས་ནས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དེ་ལྟར་ན་དམ་པ་རྣམ་པ་བདུན་དང་ལྡན་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་བ་ཆེན་པོ་དམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་དེའི་རྣམ་པ་གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་མཆོག་དང་། གཙོ་བོ་དང་། དམ་པ་དང་། གྱ་ནོམ་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། རྟོག་པའི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་ཕྱིར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའོ། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་མཆོག་གོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་པར་བྱའོ། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཡོན་ཏན་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དཔག་ཏུ་མེད་པའོ། ། དེའི་ཕྱིར་མཆོག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་གྱ་ནོམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། །བྱང་ཆུབ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་པར་གྱུར་བས་ན་དེ་ཉིད་ནི་བླ་ན་མེད་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་མཆོག་དང་། གཙོ་བོ་དང་། གྱ་ནོམ་པའི་བར་དུའོ་ཞེས་བྱ་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་གཞིའི་གནས ལས་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་ལེའུ་བཤད་པ་སྟེ་བདུན་པ་རྫོགས་སོ།། །།སྔར་བསྟན་པའི་གང་ལ་བསླབ་པར་བྱ་བ་དང་། ཇི་ལྟར་དང་། གང་དག་སློབ་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ། གང་ལ་བསླབ་པར་བྱ་བ་ནི་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །དེ་དག་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད ཚོལ་བར་བྱེད་དེ།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསླབ་པ་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དག་ལ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་ཀྱང་ཚོལ་ཏེ། རང་ཉིད་སློབ་པའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་བསྟན་བཅོས་རིག་པའི་གནས་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པ་ཡང་རིག་པར་བྱའོ། །འཇིག་རྟེན་ པ་རྣམས་ལ་གྲགས་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་པའོ།

如果有许多佛陀出世，所化众生为了成就自己的利益就不会非常恭敬修行，也不会迅速精进，因为他们会想着即使一位佛涅槃了，其他佛还在住世，心想着等待其他时机。与此相反，如果知道世间只有一位佛陀，就会想到佛陀或者去其他地方游化，或者涅槃的话，我们就会成为无有依怙者，因此会迅速精进修行，以强烈的信解和专一心意，努力听闻佛法和修持梵行。如此，一位佛出世就能利益众多众生。
诸佛可说是平等和不平等的。平等性是从资粮、法身和利益众生的事业来理解。不平等性从四个方面来说明：从时间的差别来看，有的佛寿命长住世，有的佛寿命短暂，这是寿命的差别。所有佛的相好都不相同，这是相好的差别。有的是婆罗门种姓，有的是刹帝利种姓等，这是种姓的差别，以及身量有的极小或极大的差别。
虽然是人身，但只有具足男相者才能成佛，女身则不能。为了说明这一点，关于'女人也'等，女人不能成佛是因为：所依身份低劣，女身不具足圆满相好庄严的所依身，而且菩萨从很久以前就已经舍弃女身。心意也低劣，因为烦恼炽盛，精进、坚定和智慧都低劣。以这样低劣的心意、坚定、精进和智慧，是不能成就如此圆满的。为了说明这一点，由于本性烦恼众多等原因而不能成佛等。
为了总结前面所说的内容而说'如是'等，如是具足七种殊胜的是殊胜大菩提。又为了说明其他方面也是最胜、最上、殊胜、最妙而说'复次'等。由于超越一切分别智的境界故不可思议。由于不可思议故最胜，应当如是配解。为了生起不可思议功德故无量。因此从'故最胜'乃至'最妙'。由于是一切菩提的根本，故此即是无上。因此从最胜、最上乃至最妙，是就此而言。
菩萨地瑜伽论基处中解说大菩提品第七竟。前面已经说明了应当学习什么、如何学习以及谁在学习。其中应当学习什么已经说过了。为了成就这些，特别寻求菩萨藏，为了清净菩萨学处。为了教导他人也寻求声闻藏，但不是为了自己修学。也应当了知外道论典中所摄的三明处。因为是世间人所共知，故称为世间。

།དེ་དག་གི་ཆོས་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། རིག་པའི་གནས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྡུས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། འདི་དག་གི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བསྟན་ཏོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཕྱི་རོལ་པ་རྣམས་ལ་ཡང་ བསམ་གཏན་དང་།སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཐོབ་པ་ཡོད་ན་ཡང་། དེ་ལྟར་ན་ཡང་དེ་དག་གི་མན་ངག་ནི་ནང་གི་བསྟན་བཅོས་སུ་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ལྟ་བ་ངན་པས་ཀུན་ནས་བསླང་བའི་ཕྱིར་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པ་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་།གཏན་དུ་བ་མ་ཡིན་པའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་རབ་ནི་ནང་གི་བསྟན་བཅོས་ཞེས་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཉེ་བར་ཞི་བའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་དང་། ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་གཉེན་པོའི་ ཕྱོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།རིག་པའི་གནས་འདི་དག་གི་བྱ་བའི་རྣམ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། དེ་ཡང་རྣམ་པ་དུས་འཇུག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། རྣམ་པ་ནི་འདིར་འཇུག་པའི་བྱེ་བྲག་སྟེ། དོན་གྱི་ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་རབ་ནི་ཉེས་པ་དང་བྲལ་བས་བསྡུས་ པའི་ཕྱིར་རོ།།ཉེས་པ་དང་བྲལ་བ་ཡང་མི་བསླུ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་དོན་གསལ་བར་བྱེད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་འཇུག་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཞེས་སྨོས་པ་ནི་སྒྲུབ་པའི་སྙིང་པོར་བྱེད་པ་ཉིད་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསླབ་པའི་ ལམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ།།བྱས་པ་ཆུད་མི་ཟ་བའི་རྣམ་པ་གསལ་བར་བསྟན་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་བྱ་བའི་སྦྱོར་བ་རྣམས་མི་ཉམས་པའི་སྦྱོར་བས་ཡང་དང་ཡང་དུ་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་བྱས་པ་དང་ཕྲད་པར་མི་འགྱུར་བ་ཡང་ཐེག་པ་གཞན་དུ་བྱས་པ་ དང་།གཞན་དག་གིས་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་དེས་ཕན་འདོགས་པར་མི་འགྱུར་བའོ། །ཕ་རོལ་ནི་གཞན་དག་ཀླན་ཀ་ཚོལ་བ་ནི་གཞན་དག་ཀླན་ཀ་ཚོལ་དུ་འོང་བ་སྟེ། གཞན་གྱི་ཕྱོགས་ལ་ཉེས་པ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཉིད་ནི་ཕན་ཡོན་ཏེ། འདིས་ནི་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་ སུན་འབྱིན་པའི་དོན་གསལ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།གཞན་ལས་བྱུང་བ་དེ་ལྟ་བུར་སྨྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་གཞན་དག་ལས་བྱུང་བའི་འདོད་པ་ནི་དེ་ལྟ་བུའོ། །དེའི་འདོད་པ་ནི་འདི་ལྟ་བུའོ། །དེ་དག་ལ་སྐྱོན་འདི་དང་འདི་ལྟ་བུ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་ལྟ་བུའི་སྨྲ་བ་ལས་ཐར་པ་ནི་དེ་ ལྟ་བུ་སྨྲ་བ་ལས་ཐར་པའི་ཕན་ཡོན་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ཉིད་ནི་ཕན་ཡོན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་རང་གི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་སྤངས་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡོན་ཏན་བསྒྲག་པའི་ཕྱིར་དང་། རང་གི་ཕྱོགས་བསྟན་པར་གཞག་པའི་ཕྱིར་འདི་སྐད་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །སྐད་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དབྱིངས་འདི་ལས་འདི་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་རྣམ་པར་གཞག་པའི་དོན་ཏོ། །མ་གྲགས་པ་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་ནི་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ལ། སྦྱོར་བའི་བྱེ་བྲག་གིས་ངེས་པར་འབྱེད་པ་ནི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཞེས་བྱ་བའམ། ཡང་ན་དོན་གཅིག་པ་ཉིད་དོ། །དེ་དག་གིས་སྒྲའི མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་དོན་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།།ཚིག་འདུས་བྱས་པ་ནི་ཚིག་ལེགས་པར་སྦྱར་བས་ཏེ། དེ་ཉིད་ནི་ཕན་ཡོན་ནོ། །དེས་སྦྱོར་བ་ལ་མཁས་པ་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། སྒྲའི་མཚོན་བྱ་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སོ། །གསོ་བའི་བསྟན་བཅོས་ནི་མདོའི་རྗེས་སུ་ འབྲངས་ནས་རྣམ་པ་བཞིར་བསྟན་ཏེ།ནད་དང་། ནད་ཀྱི་རྒྱུ་དང་། དེ་བསལ་བ་དང་། དེའི་སྨན་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའོ། །བཟོའི་གནས་གང་དང་གང་ལ་ལེགས་པར་གནས་པ་དེས་བྱ་བ་གང་དང་གང་ངེས་པར་འགྲུབ་པ་དེ་དེའི་རྣམ་པར་ཡོངས་སུ་གསལ་བར་བྱེད་པར་རིག་པར་བྱའོ།

为了说明他们有多少法，故说：关于一切为明处所摄之法等，这些安立如前所说。虽然外道也有禅定和等至的证得，但是他们的教授不应安立为内论，因为是由恶见所引发，是有烦恼的，对治分不圆满，不是永久的对治分。因此说：其中佛语称为内论，因为是寂灭论所摄，是如前所说的对治分。
为了说明这些明处的作用相，故说：彼亦有诸种入等。此处种类是指入的差别，即义的差别之义。佛语是无过失所摄故，无过失即是不欺诳故。为了显示不颠倒义而说明入的差别，故说：因果等，是为了显示修行的核心，是依菩萨学处道而说。
所说明了显示所作不失坏相，是依三乘所作的加行不退失，故不需要一再修习。未作不遇是指在其他乘所作及他人所作都不能获益。他方寻过难即他人来寻找过失，意即诽谤他宗之义。这就是功德，此说明破除他宗之义。
从他生如是说者，即他人所生的见解如是。他们的见解如是。他们有如是过失之义。因此，从如是说中解脱即说明从如是说解脱的功德，这就是功德。同样，为了断除自宗过失，宣说功德，安立自宗，故当如是说。
关于语界体性等，即安立此界中生起此等之义。显示未知即是成立，以加行差别决定即是安立，或者是同义。由此当说明遍知声相之义。
词句庄严即善加词句，这就是功德。此说明通达运用，是依声音能相所相而说。医方明依经分为四种：病、病因、除病、药物遍知。当知任何工巧处善住，则能决定成就何等事业，即是显明其相。

།རྒྱུ་རྣམས་ཇི་ སྙེད་ཡོད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ།རྒྱུ་བཅུ་པོ་འདི་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། རྒྱུ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་ཐམས་ཅད་མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་རྒྱུ་དང་། སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་རྒྱུའོ། །སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་ གྱི་རྒྱུ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་འཇུག་པའི་རྒྱུ་སྨྲས་པ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བའོ། །ལྡོག་པའི་རྒྱུ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་རྣམ་པར་བྱང་བ་དང་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྡེ་པ་ཐ་དད་ཀྱི་གཞུང་ལས་ བསྟན་པའམ།བྱེད་པའི་རྒྱུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་ཡང་འདི་དག་ཉིད་དུ་འདུས་ཞེས་བྱ་བར་སྨྲས་པ། བསྡུས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱུ་བཅུ་པོ་རྣམས་བསྡུས་ན་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་གཞག་པར་བྱ་སྟེ། ངོ་བོ་ཉིད་དང་། གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཉིད་དང་། བསྡུས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །རྗེས་སུ་ཐ་ སྙད་འདོགས་པའི་རྒྱུ་ནི་རྗེས་སུ་ཐ་སྙད་འདོགས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དེ།སྔོན་གྱི་སྐྱེ་བ་རྣམས་སུ་སྤྲོས་པ་ལ་གོམས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་ཕན་ཚུན་རྗེས་སུ་ཐ་སྙད་འདོགས་ཤིང་དངོས་པོ་བསལ་བར་བྱེད་པའི་ངག་གིས་འཇུག་པའོ། །དེའི་ཆོས་གསུམ་ནི་རྒྱུ་ཞེས་བརྗོད་དེ། མིང་དང་ལྷན་ཅིག་དངོས་པོ་སོ་སོར་རིག་པའོ། །ཇི་ སྐད་དུ།ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པས་སྔོན་པོ་ལ་འདི་ནི་སྔོན་པོའོ་ཞེས་སྔོན་པོ་ཉིད་དུ་ཤེས་སོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ཡང་མིང་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཇི་ལྟར་ཚོར་བ་དེ་བཞིན་དུ་མཚོན་པར་བྱེད་དེ། ཇི་ལྟར་ཚོར་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཀུན་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། འདུ་ ཤེས་དང་ཞེས་བྱ་བའོ།།གང་ཀུན་དུ་ཤེས་པ་དེ་རྗེས་སུ་ཐ་སྙད་འདོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བས་འདུ་ཤེས་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ཆོས་གསུམ་པོ་འདི་དག་ནི་ཕན་ཚུན་དངོས་པོ་རྣམས་གསལ་བར་བྱེད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་འཇུག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་ཐ་སྙད་འདོགས་པའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བའམ། རྗེས་སུ་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་ཉིད་རྒྱུ་ཡིན་པས་རྗེས་སུ་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་སྟེ། དེའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྟོས་ནས་རྒྱུ་ཡིན་པས་ལྟོས་པའི་རྒྱུ་སྟེ། བྱ་བ་ནི་བྱེད་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གང་ལ་ལྟོས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་དོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྒྱུ་གང་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ ལ།དེ་ཡོད་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ལུས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་རྒྱུ་ཅན་སྔོན་དུ་བསྟན་ནས། ཡང་ན་ནི་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱང་ལུས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་རྒྱུ་ཅན་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། འདོད་པ་དང་། ལེན་པར་འགྱུར་བ་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེའི་དཔེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དེ་ ལྟར་རེ་ཞིག་ལུས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་དཔེ་བསྟན་པས་དོན་གྱིས་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱང་རིག་པར་བྱའོ།།ལག་པ་ལ་ལྟོས་ཤིང་ལག་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ནི་ལེན་པའི་ལས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དེ་ལྟར་རྒྱུ་དེ་དག་གཉི་གའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་ རྒྱུའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།དེ་ལ་ས་བོན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཞིང་དང་ཆུ་དང་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་གྱུར་པ་ལས་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་ནས་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པའི་རིམ་གྱིས་འབྲས་བུའི་བར་དུ་འཕེལ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། ས་བོན་ནི་འཕེན་པའི་རྒྱུ་ ཡིན་ཏེ།ས་བོན་དེས་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུན་གྱིས་རིམ་གྱིས་རང་གི་ངོ་བོ་དང་འདྲ་བ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་གཞག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེའི་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་འབྱུང་བའི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པ་ལས་མེ་ཏོག་གི་རྗེས་ལ་འབྲས་བུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བུར་བརྒྱུད་པའི་སྦྱོར་བས་འཛིན་པ་ནི་འབྲས་བུ་དེའི་ རྒྱུ་ཡིན་པས་འཕེན་པའི་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱའོ།།ཞིང་དང་ཆུ་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་ནི་འབྲས་བུའི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འབྲས་བུ་དེ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་པས་ཞེས་བྱས་ནས་སོ།

关于一切因的数量而言，所说'这十种因'等，应当了知包含一切因。即一切因总摄为二种：有情世间之因和器世间之因。有情世间之因也有二种：所说趣入之因即'烦恼'；还灭之因即'清净'。关于器世间而言，所说'世间'。
从不同部派的论典所说，作者因等诸义也都摄入此中，所说'摄'者，十因摄为三种：自性、差别状态、摄集。随言说因即是随言说因性，由前世串习戏论习气，互相随言说而遮遣事物的语言运作。
其三法称为因：与名共同别别了知事物。如说：'由具意识而了知青色为青色'。关于'与名'等，如何感受即如何表示，即以如何感受而了知的语言。因此说'想'等。由了知而随言说，即想为先导的言说。
此三法是互相显明诸事物而运作，故称随言说因，或随言说本身为因故称随言说，因为是其境识之因。由观待而为因故称观待因，因为作用必定观待作者。'于何观待'者，为显示其义故说'从何因所生'等，即有彼故的意思。
先说身业之因，复次意业亦说为身业之因故说'欲及取此'等。为显示其喻故说'譬如'等。如是已说身业方面的譬喻，意业也应当由义理而了知。
'观待手及从手因所生即是取业'等，如是应知说明彼二因之相。为显示由差别状态安立因相故说'其中种子'等。由田地、水、种子等和合，从芽等乃至花等次第增长至果，是摄受因，种子是引发因，因为彼种子由芽等相续次第建立能生与自性相似的功能。
因为由其相续成熟而得特殊状态，于花后生果。如是由相续关系摄持是彼果之因，故称引发果。田地、水等缘是果的摄受因，因为一切皆摄受彼果故。

།ས་བོན་དེ་ཉིད་ནི་རང་གི་འབྲས་བུ་སྟེ། མྱུ་གུ་མངོན་པར་འགྲུབ་པའི་ རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ།དེའི་རྗེས་ཐོགས་ལ་དེ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱས་ནས་སོ། །མངོན་པར་ཏེ་གསར་དུའོ། །འགྲུབ་པ་ནི་ཀུན་གྱི་དང་པོར་འགྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ས་བོན་གྱིས་མངོན་པར་བསྒྲུབས་པའི་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱུ་གུའོ། །ས་བོན་གྱིས་འཕངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ འབྲས་བུ་ཕྱི་མ་རྣམས་ཀྱིའོ།།རང་གི་འབྲས་བུ་ཕྱི་མ་འདྲེན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། རིམ་གྱིས་དེའི་འབྲས་བུ་འདྲེན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་རིགས་མི་མཐུན་པ་ཡིན་པ་ནི་བདེན་ན་ཡང་ཐམས་ཅད་ལས་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟ་བུར་འབྱུང་བ་ཡིན་ཞེ་ན། རྒྱུ་སོ་སོར་ ངེས་པ་ལས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོར་ངེས་པའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱའོ།།ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཐ་དད་པ་རྣམས་ཀྱི་ནུས་པ་ཡང་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱས་ནས་རང་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དོ། །རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱི་གཞན་དབང་དུ་གྱུར་པ་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་བྱ་བ་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ཚོགས་ པར་གྱུར་པས་བྱ་བ་སྒྲུབ་པ་ཉིད་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱའོ།།སྐྱེ་བ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བར་དུ་གཅོད་པར་བྱེད་པས་ན་སྐྱེ་བ་ལ་གགས་བྱེད་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། སོ་སོར་ངེས་པར་གནས་པ་དང་འགལ་བར་གནས་པའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱའོ། །བར་དུ་གཅོད་པའི་ རྒྱུ་དང་བྲལ་བ་ནི་མི་མཐུན་པ་མེད་པའི་རྒྱུ་སྟེ།མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་ཡང་མི་མཐུན་པ་མེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་གྱི། མེད་པ་འབའ་ཞིག་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མེད་པ་ནི་རྒྱུར་རྣམ་པར་གཞག་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་དེའི་དུས་སུ་ཉམས་པ་མེད་པ་ཡིན་པས་ནུས་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ་ ཞེས་བྱ་བྲག་རྣམ་པར་གཞག་པས་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།།འདི་དང་འགལ་ཞིང་འདི་མི་གསལ་བར་བྱེད་པས་ན་མི་མཐུན་པའོ། །མི་མཐུན་པ་ཉིད་རྒྱུར་གྱུར་པ་ནི་མི་མཐུན་པའི་རྒྱུའོ། །མི་མཐུན་པའི་རྒྱུའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་མི་མཐུན་པར་འབྱུང་བ་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། མདོར་བསྡུ་ན་ རྣམ་པ་དྲུག་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ།ཚིག་ཉིད་མི་མཐུན་པ་ནི་ཚིག་མི་མཐུན་པའོ། །རིགས་པ་དང་འགལ་བ་ཉིད་དང་། སྐྱེ་བ་དང་། མི་མཐུན་པ་དང་། ལྷན་ཅིག་གནས་པ་མི་མཐུན་པ་དང་། མི་འཕྲོད་པའི་མི་མཐུན་པ་དང་། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་མི་མཐུན་པའོ། ། དེ་ལ་རང་གི་ཚིག་དང་འགལ་བ་ནི་ཚིག་མི་མཐུན་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་མི་མཐུན་པའོ་ཞེས་བྱས་ནས་ཏེ། དཔེར་ན་བདག་གི་ཕ་གཞོན་ནུ་ནས་ཚངས་པར་སྤྱོད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཕྱི་རོལ་པའི་བསྟན་བཅོས་ལས་ནི་སྔོན་དང་ཕྱི་མ་མི་མཐུན་པ་མང་དུ་འབྱུང་ངོ་ཞེས བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་ཁ་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་འཇོག་པ་ན་ཚད་མ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་གང་ཡིན་པའི་རིགས་པ་ལ་མ་ཚང་བ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་དང་བཅས་པ་ནི་རིགས་ པ་དང་འགལ་བ་ཞེས་བྱའོ།།ཡན་ལག་གཉིས་ཉེ་བར་གྱུར་པ་དང་ཉེ་བར་མ་གྱུར་པ་ལས་དངོས་པོ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ལས་དེ་དག་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་ཅིག་མ་ཚང་པ་ནི་སྐྱེ་བ་དང་མི་མཐུན་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྣང་བ་དང་མུན་པ་དག་ཀྱང་ལྷན་ཅིག་གནས་པར་འགལ་བ་ཡིན་ཏེ། ཕན་ཚུན་བྱེད་པ་ཐ་ དད་པའི་ཕྱིར་རོ།།མུན་པའི་བྱེད་པ་ནི་སྒྲིབ་པ་ཡིན་ལ། སྣང་བའི་བྱེད་པ་ནི་གསལ་བ་སྟོན་པ་ཡིན་པས་སོ། །འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དག་ནི་དགའ་བ་དང་ཞུམ་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་པས་སོ། །བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་དག་ནི་ལེན་པ་དང་འདོར་བར་འདོད་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་པས་སོ། །གསོད་ པ་དང་གསད་བྱ་ནི་མི་འཕྲོད་པའི་འགལ་བའོ།།གཞན་དག་གཅིག་ཏུ་དགྲར་གྱུར་པ་དག་ལ་ཡང་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། གཅིག་ལ་གཅིག་ཕྱིར་རྒོལ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།

种子本身即是自己的果实，是明显成就苗芽的因，这是其含义。因为在其后即生起，所以如此说。'明显'即是新生。'成就'是指首先成就的意思。由种子明显成就的果实即是苗芽。'由种子引生'是指后续的诸果。
是引生自己后续果实的因，因为次第引生其果的缘故。虽然因果是不同类，但并非一切能生一切。那么如何生起呢？从各别决定的因中生起，这称为各别决定的因。
诸法体性差别，其功能也各不相同，因此能生起与自相应的果实。诸缘起法依因缘而存在，诸有为法离开作用，聚合后成就作用，这一切称为俱有因。
所谓'遮障生起'是指能够遮障，即与生起作障碍相关的意思，是与各别决定相违的因。远离遮障因即是无违缘因，趋向的因也是无违缘因，而非仅是不存在，因为不存在不应安立为因。由于在其时无有损减，故具有功能，这是由差别安立而获得的。
与此相违且使此不明显故为不相顺。不相顺性成为因即是不相顺因。为显示依不相顺因而有不相顺生起，故说：'总之有六种'。
语言不相顺即是语言相违。即是：与理相违、与生相违、不相顺、俱存不相顺、不相容的不相顺、违品与对治品的不相顺。
其中，与自语相违即是语言不相顺，即前后语言相违的意思。例如说'我父从少年起即修梵行'等。为显示外道论典中多有前后相违，故说：'有些沙门婆罗门'等。
当以因明安立所成立义时，若具有于三量所摄近依中缺减等过失，即称为与理相违。
从具足二支分和不具足二支分中生起事物时，若缺少其中任何一者，即称为与生相违。
明暗不能俱存，因为彼此作用相异。暗的作用是遮蔽，明的作用是显现。贪欲与嗔恨是以欢喜与沮丧为相。苦乐是以取舍意乐为相。
能杀与所杀是不相容的相违。为显示其他互为仇敌者，故说：'互相对抗'等。

།གཉིས་ལས་གང་ལྷག་པར་བསྒོམས་པས་གཞན་སྤོང་བའམ་འབྱུང་བའི་གེགས་བྱེད་པ་ནི་མི་ མཐུན་པ་དང་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་མི་མཐུན་པ་ཞེས་བྱ་བའོ།།བྱེ་བྲག་གི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་མི་སྡུག་པ་ལ་སོགས་པ་དཔེར་བྱས་པའོ། །སྤྱིའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་། ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་དཔེར་བྱས་པའོ། །དོན་གྱི་ སྐབས་འདིར་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རྒྱུའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དོན་དེ་ཉིད་རིགས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་རྒྱས་པར་བསྟན་པའི་དོན་རྣམས་བསྡུས་ནས་མདོར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཡང་རྒྱུ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། རྒྱུ་མང་པོ་རྣམས་ལས་གང་དང་ འདྲ་བར་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ནི་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་སྟེ།ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་དབྱེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། དེའི་འབྲས་བུ་དེ་ཡིན་པར་གྲགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཙམ་གྱིས་ཕན་འདོགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་མེད་པར་ཡང་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ ཐབས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ།།རྒྱུ་དེ་དག་ཉིད་རྐྱེན་རྣམ་པ་བཞིར་གཞག་གོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ནི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ཏེ། འབྲས་བུ་དེ་རྒྱུ་དང་མཐུན་པར་འབྱུང་བར་བྱེད་པ་ནི་རྒྱུ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ནི་འདི་དག་ལས་འབྱུང་བར་འགྱུར་ བས་ན་རྐྱེན་ཞེས་བྱ་སྟེ།སོ་སོའི་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པས་སོ། །ཐབས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡང་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་བདག་པོའི་རྐྱེན་ཡིན་གྱི། མ་ལུས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་དམིགས་པས་ཡོངས་སུ་བསྡུས་པ་རྣམས་རབ་ཏུ་འབྱུང་བའི་དུས་སུ་ནི་འདྲ་བར་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞིང་ འཇུག་པར་འགྱུར་བ་ནི་མི་འདྲ་བ་འབྱུང་བའི་དུས་སུའོ།།དེ་དག་ནི་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་དང་། རྣམ་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེས་ན་དམིགས་པའི་རྐྱེན་ཞེས་བྱའོ། །དེས་ན་དེ་ཉིད་ནི་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ། མཉམ་དུ་སྐྱེ་ཞིང་རྫས་མཚུངས་པར་འཇུག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། སེམས་དང་སེམས་བྱུང་བཞི་ལས་སོ་ཞེས་པའི་ངེས་པས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་རྒྱུས་བསྡུས་པ་ནི་རྐྱེན་གཉིས་སུ་རིག་པར་བྱའོ། །སྔར་བསྟན་པའི་རྒྱུ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བ་དང་། འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཀྱི་ལོ ཏོག་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།འཇིག་རྟེན་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ནི་ཇི་ལྟར་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རྣམ་པར་བྱང་བའི་བར་ནི་ཇི་ལྟར་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། །ཕྱིའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་རྒྱུ་བཅུ་ལས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་ པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།འདི་ལྟར་ན་འཇིག་རྟེན་ན་འབྲུའི་གྲངས་སུ་གཏོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ལོ་ཏོག་རྣམས་ཀྱི་མིང་འབྲུ་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དེ་ཉིད་ནི་གནས་པ་འཛིན་པར་བྱེད་པས་འབྲུ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དག་གི་མིང་གིས་ འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྒྱུ་ཞེས་བྱའོ།།དེ་དག་གི་ལོངས་སྤྱོད་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའོ། །དེ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ནི་རྣམ་པ་བཞིས་ལྟོས་པ་ཡིན་ནོ། །འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བ་རྣམས་ཀྱི་ནི་ཁ་ཟས་ ལ་སྲེད་པ་ཡང་ངོ་།།དེ་ལ་འདོད་པ་ནི་ཟས་ལ་སོགས་པ་ལ་མངོན་པར་འདོད་པའོ། །ཚོལ་བ་ནི་དེ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཐབས་ཐམས་ཅད་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པའོ། །ལེན་པ་ནི་རྙེད་པ་ལའོ། །རྙེད་པ་རྣམས་ཁ་དང་སྣ་ནས་ཁོང་དུ་བཏང་ཞིང་སྤྱད་པ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་འབྲུ་རྣམས་ལ་བྱ་བ་རྣམ་ པ་ལྔ་ཡོད་པས་ན་ལྟོས་པའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱའོ།།དེ་དག་རང་རང་གི་རྒྱུ་ལས་ངེས་པར་སྐྱེས་པས་ན་འཕེན་པའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱའོ། །ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་བྱ་བ་དང་ལྡན་པས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱའོ། །ས་བོན་གྱི་རྗེས་ཐོགས་སུ་མྱུ་གུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ནི་མངོན་པར་གྲུབ་པའི་རྒྱུའོ།

在两者之中，由于过分修习其一而舍弃或阻碍另一生起，这就称为不相顺和对治分的不相顺。就特殊对治分而言，以不净观等为例。就一般对治分而言，则以菩提分和八正道分为例。
此处所说的'义'，是从因的角度来说，这个道理是合理的。为了总结前面广说的诸义而简要宣说，故说'复次，此等一切因'等。在众多因中，能如同其自身一样产生果的，称为生因，因为这是不共的差别，并且其果是众所周知的。其余一切仅以摄持而作助益的因，称为方便因，因为没有它们就不会生起。
为了说明这些因即是四缘，故说'凡是生因即是'等。因缘就是因和缘，能使果生起与因相顺的称为因。由于从这些而生起，所以称为缘，因为各自具有相应的作用。方便因也根据情况可以是增上缘，但并非全部都是。心和心所法为所缘所摄的诸法，在生起时是相似的，在转起时则是不相似的。
由于它们具有所缘和行相，所以称为所缘缘。因此它也称为等无间缘，因为同时生起并以同等实质转起，这是由'心和心所四'的定数所决定的。以这样的分类，由摄持因所摄的应当了知为二缘。
为了说明前面所说的一切因所摄的、染污和清净的、世间的庄稼等义，故说'一切世间事物如何生起'乃至'清净如何生起'。为了说明外在事物如何从十因生起，故说'如是，世间属于谷物'等。
为了解释庄稼的名称为何称为'谷'，故说'种种言说'等。正是因为它能保持住处，所以称为谷，因为世间人们以这些名称进行言说，所以称为言说因。它们的受用有两种：未离贪者和已离贪者。其中已离贪者有四种观待。未离贪者则还有对食物的贪著。
其中，欲求是对食物等的希求。寻求是为获得它而精进于一切方便。获取是对所得到的。将所得到的从口鼻入内受用是受用，如是对谷物有五种作用，故称为观待因。它们各自从其因必然生起，故称为牵引因。具有共同作用，故称为摄持因。种子之后生起苗芽，是成就因。

།མྱུ་གུ་ལ་སོགས་ པའི་རྒྱུན་གནས་སྐབས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་དང་ལྡན་པའི་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་འབྲས་བུ་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་ནི་འདྲེན་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱའོ།།ཐ་མི་དད་པའི་ས་བོན་ལས་སོ་སོར་ངེས་པའི་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་ནི་སོ་སོར་ངེས་པའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱའོ། །ལོ་ཏོག་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤིང་རྣམས་དང་། རྩཝ་རྣམས་ལ་ཡང་རིག་པར་བྱའོ། །རྒྱུ་དེ་དག་ཚོགས་ནས་བྱེད་པ་ཉིད་ནི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱའོ། །སེར་བ་བབ་པ་དང་། ལོ་ཏོག་གི་ནད་ཀྱིས་དེ་སྐྱེ་བ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པ་ནི་མི་མཐུན་པའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་དང་བྲལ་བ་ནི་མི་མཐུན་པ་མེད་པའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱའོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པ གསུམ་ནི་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་རྒྱུ་བཅུར་འགྱུར་རོ་ཞེས་རང་ཉིད་ཀྱིས་སྦྱར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། སྲེད་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ལས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ། ཡུལ་གྱི་རོ་མྱོང་བས་འཕངས་པའོ་ཞེས་བྱ་བར་སྨྲས་པ། མ་རིག་ པ་ལ་སོགས་པའི་ས་བོན་གྱིས་འཕངས་པའི་ཡང་སྲིད་པ་དང་ལྡན་པས་མ་འོངས་པའི་སྐྱེ་བས་བསྡུས་པའི་རྒ་ཤིའི་འཕེན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ།།མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ས་བོན་ནི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་འབྲས་བུ་མངོན་པར་ འགྲུབ་པར་བྱེད་པས་མངོན་པར་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱའོ།།མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཉིད་ཕྱི་མ་ཕྱི་མའི་ཕན་ཚུན་གྱི་ཡན་ལག་དང་ལྡན་པ་ནི་མ་འོངས་པའི་སྐྱེ་བ་དང་རྒ་ཤི་རྣམས་འདྲེན་པར་བྱེད་པས་འདྲེན་པའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱའོ། །མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་འགྲོ་བ་ལྔའི་རྒྱུར་སོ་སོར་ངེས་པ་ནི་སོ་སོར་ངེས་པའི་རྒྱུ་ཞེས་ བྱའོ།།དེ་དག་ཀུན་ཚོགས་པའི་བྱ་བ་བྱེད་པས་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱའོ། །ཐར་པའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་མི་མཐུན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། རིགས་དང་ལྡན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཐར་པའི་རྒྱུ་དང་བྲལ་བ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་ མོངས་པ་དང་མི་མཐུན་པ་མེད་པའི་རྒྱུའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་ཆོས་དེ་དག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཡང་རྒྱུ་བཅུ་པོ་ཉིད་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་རྣམ་པར་གཞག་པའི་རྒྱུ་དང་། སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་དང་། འཐོབ་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། དེ་ལ་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཡང་གཉིས་ཏེ་རྣམ་པར་བྱང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ལམ་ཡང་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གང་ཡང་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་རྣམ་པར་བྱང་བར་བྱེད་པས་ན་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རྣམ་པར་བྱང་བའི་འབྲས་བུ་ཡང་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདིར་རྣམ་པར་བྱང་བར་འགྱུར་བས་ན་ཞེས་བྱས་ནས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། འགོག་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དེ་ལྟ བུ་ནི་རེ་ཞིག་རྣམ་པར་གཞག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ།།རྒྱུ་འདི་དག་གིས་རྣམ་པར་བྱང་བ་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད། རབ་ཏུ་འདོགས་པར་བྱེད། ངེས་པར་སྤྱོད་པར་བྱེད་པས་སོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པ་ གསུམ་ལོག་པར་གྱུར་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཐ་སྙད་དུ་རྣམ་པར་བྱང་བཞེས་བྱ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ།མ་རིག་པ་འགགས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཉེས་དམིགས་ལ་ལྟོས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུ་བྱེད་ནི་ཁམས་གསུམ་དུ་ཇི་ལྟར་འོས་པར་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ དང་བཞིར་རིག་པར་བྱའོ།།དེའི་ཉེས་དམིགས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཡང་དག་པར་མཐོང་པས་སྐྱོན་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་སྐྱོ་བ་དང་བཅས་པའི་ཡིད་ཀྱིས་འཁོར་བ་ལ་ཡིད་བྱུང་ཞིང་། སེམས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འདོད་པས་ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པ་ནས་བརྩམས་ནས། ཡོངས་སུ་སྨིན་ པར་འགྱུར་གྱི་བར་དུ་ནི།རྣམ་པར་བྱང་བ་ཚོལ་བ་ཞེས་བྱའོ།

由于具有芽等相续转变为其他状态的相续完全转变的差别而产生果实的，称为牵引因。
从无差别的种子中产生各自决定的果实，称为各别决定因。
如同庄稼一样，对于树木和草根也应当了知。
这些因聚集而作用，即称为俱有因。
冰雹降落和庄稼的病害阻碍其生长，称为不相应因。
远离这些即称为无不相应因。
三种烦恼随其所应成为十因，为了自己应当配合而说。
关于烦恼等，由贪爱为先导而一切烦恼转起，由领受境界味而牵引，如是所说。
由无明等种子所牵引的后有相应，是未来生所摄老死的牵引因。
无明等诸法随其所应是摄受因。
又种子是立即成就果实，故称为成就因。
无明等彼等本身与后后支分相互关联，牵引未来生与老死，故称为牵引因。
无明等各别决定为五趣之因，称为各别决定因。
彼等聚集而作用，故称为俱有因。
为显示凡是解脱之因即是烦恼的不相应因而说：'具种姓'等。
为显示远离解脱之因即是烦恼的无不相应因而说：'如所说彼等法'等。
清净的十因也随其所应成为安立因、生因和获得因，为显示此义而说：'其中清净'等。关于清净有二：由于是清净之因，道也称为清净；又由于能清净念住等诸法，故称为清净。因此而说：'一切清净分诸法'等。清净果也称为清净，因为于此成为清净。因此而说：'灭谛涅槃'等。
如是首先是安立因。由此等因安立清净、假立、决定而行，为显示此义而说：'凡是言说'等。
三种烦恼灭除的特征，依世俗而言称为清净，为此而说：'由无明灭'等。
关于'观待诸行过患'，应知诸行即是三界中随其所应的四或五取蕴。由于完全见到其过患相而观待彼过患，以具厌离心而厌离轮回，由希求涅槃之心而从生起解脱分善根直至成熟为止，称为寻求清净。

།ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པར་གྱུར་པས། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་བསྒོམ་པ་ནི་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ལམ་བསྒོམ་པ་དང་ལྡན་པ་དེས་འབྲས་བུ་བཞི་ཡོངས་སུ་ རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་ནི་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཡོངས་སུ་འགྲུབ་པ་ཞེས་བྱའོ།།རྣམ་པར་བྱང་བ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་འདི་དག་ལ་འཇུག་པ་ཡང་སྔར་བསྟན་པའི་ཉེས་དམིགས་མཐོང་བས་ལྟོས་པ་མེད་པར་གྱུར་པ་ནའོ། །རིགས་དང་ལྡན་པ་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་རིས་སུ་ལྷུང་བ་དུས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ ན་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྲོ་བའི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་འཕེན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ།།སྲིད་པ་ཐ་མ་པ་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ལ་བརྟེན་པ་ལ་སོགས་པས་སྔོན་གྱི་སྐྱེ་བར་དབང་པོ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ནི་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྣམ་པར་བྱང་བ་འདོད་པ་ རྣམས་ཀྱིས་བླང་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་།དེ་དག་གིས་རྣམ་པར་བྱང་བ་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱས་པ་ལས་བྱུང་བའི་རིགས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ལ་གནས་པ་ལ་ཟག་པ་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ས་བོན་ཡོངས་སུ་རྒྱས་པའི་གནས་སྐབས་ན་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་ལམ་ བསྐྱེད་པ་ནི་མངོན་པར་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་སྟེ།དེ་མ་ཐག་ཏུ་ལམ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་དེ་དག་རིམ་གྱིས་བསྒོམ་པ་ལས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་ནུས་པར་གྱུར་པ་ནི་འདྲེན་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་གསུམ་དང་སོ་སོར་འབྲེལ་པའི་རིམ་པ་ཇི་ ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་གསུམ་གྱི་རིགས་ཀྱང་རྣམ་པ་གསུམ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སོ་སོར་ངེས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ།རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ངེས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྟོས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་སྔར་བསྟན་པའི་རྣམ་པར་བྱང་བ་ལ་འདུས་ནས་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ ཞེས་བྱའོ།།ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྣམ་པར་བྱང་བའི་མི་མཐུན་པའི་རྒྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། རིགས་དང་མི་ལྡན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པ་ནི་གཅིག་ལ་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དང་། ཅིག་ ཤོས་གཉིས་ནི་འགལ་བ་ཡིན་ཏེ།མི་མཐུན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱས་ནས་སོ། །རིགས་དང་ལྡན་དུ་ཟིན་ཀྱང་སངས་རྒྱས་མི་འབྱུང་བ་དང་། དེ་དང་ཕྲད་ན་ཡང་མི་ཁོམ་པར་སྐྱེས་པ་དང་། དེར་མ་སྐྱེས་ན་ཡང་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་མ་ཡིན་པ་བསྟེན་པ་ལ་སོགས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་དག་དང་བྲལ་ བ་ནི་དེ་ལས་བཟློག་པའི་རིགས་དང་ལྡན་པ་ལ་སོགས་པར་རིག་པར་བྱའོ།།རྒྱུ་འདི་དག་གིས་ནི་ཁྱབ་པ་ཉིད་དང་། གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་དང་། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། འདས་པའི་དུས་ན་འབྱུང་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་རྒྱུ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱས་ནས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།དེ་ལ་འབྲས་བུ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། འབྲས་བུ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་གཞག་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཉེ་བར་བཟུང་ནས་གང་སྨྲས་པ་ནི། འབྲས་བུ་ནི་ལྔ་སྟེ་ཞེས་བྱ་ བའོ།།ཇི་ལྟར་ཡོད་པའི་ཉེ་བར་བཟུང་ནས་ཀྱང་སྨྲས་པ། མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་མི་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་ལས་ཀྱིས་ནི་དམྱལ་བ་དང་། དུང་འགྲོ་དང་། ཡི་དྭགས་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ བ་ནི་འདི་དག་གི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ།།སྦྱིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བསྒོམ་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོས་བསྡུས་པའི་དགེ་བའི་ལས་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཇི་ལྟར་འོས་པར་གླིང་བཞི་རྣམས་དང་། འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ལྷའི་རིས་དྲུག་རྣམས་དང་། སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་ བར་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་འདི་ནི་དགེ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ཏེ།རྣམ་སྨིན་ལུང་དུ་མ་བསྟན་ཆོས། །སེམས་ཅན་ཞེས་བྱ་ལུང་བསྟན་བྱུང་། །ཞེས་བྱ་བས་སོ།

由于获得了完全成熟的殊胜，修习三十七菩提分法称为清净所依。如是具足修道者圆满四果，称为清净成就。入于此三种清净，是由于见到前述过患而无所顾恋。具足种姓者堕入声闻等类中，在其他时候由于具足转变相续的殊胜而趣向涅槃，是为能引之因。
最后有者依止善士等，于前世中诸根成熟，称为成熟因。因为是清净欲求者所应取，以及彼等已取清净故。安住于广大所生种姓阶位时，一切无漏菩提分法种子圆满增长阶位中，相续不断生起道，称为现前成就因，因为立即生起道故。
由于次第修习彼等菩提分法而能获得涅槃，称为能引导因。如其次第与三种种姓相应，三种菩提种姓亦为三种，此即决定因，因为具足因果决定故。顾恋等摄入前说清净中而作用，故称为俱有因。
与三种烦恼随顺之因，是为清净违缘因，为显示此义而说'不具种姓'等。趣入与退转，一者是随顺，其余二者是相违，因为是不相顺故。虽具种姓然佛不出世，虽遇佛世而生于无暇，虽不生彼而依止非善士等，应当了知。
远离彼等即应了知是与此相反的具足种姓等。由此等因即宣说遍及性、一向决定性、无颠倒安立，故说'过去时生起'等。如是首先安立无颠倒因已，为安立无颠倒果故而说'其中何为果'等。
无颠倒果安立有二种：摄取尽所有而说'果有五种'。摄取如所有而说'不善法之异熟'等。由杀生等十不善业道所摄之业，而生于地狱、傍生、饿鬼中，是为彼等之异熟果。
由布施、持戒、修习所生福德事所摄之善业，随其所应而生于四洲、欲界六天及至有顶，此为善业之异熟果。如说：'异熟无记法，说为有情数。'

།རྒྱུ་མཐུན་པར་གྱུར་པའི་འབྲས་བུ་ནི་རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་སྟེ། རྒྱུ་མཐུན་རྒྱུ་དང་འདྲ་བའོ། །ཞེས་བསྟན་པས་སོ། ། སྔོན་གྱི་སྐྱེ་བར་མི་དགེ་བ་ལ་གོམས་པར་བྱས་པས་འདི་ལ་ཡང་དེ་མི་དགེ་བ་ལ་དགའ་བར་འགྱུར་ཞིང་སེམས་མི་དགེ་བ་ལ་གནས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེས་ན་མི་དགེ་བ་ལ་མང་བར་གནས་པ་ཉིད་ནི་ལུས་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། མི་དགེ་བ་ལ་མང་དུ་གནས་པ་ཉིད་དོ། ། དགེ་བ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་རྒྱུ་མཐུན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །སྔོན་གྱི་ལས་དང་མཐུན་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འགྲོ་བ་གཞན་དུ་འབྲས་བུ་མྱོང་བ་དང་འདྲ་བར་དེ་ལས་གཞན་པའི་འགྲོ་བར་ཡང་འབྲས་བུ་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་ནི་འབྲས་བུ་དང་འདྲ་བའོ། །དེ་ཡང་རྒྱུ་མཐུན པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ཏེ།སྲོག་གཅོད་པའི་ལས་མང་དུ་བྱས་ཤིང་གོམས་ལ་མང་དུ་བསྟེན་པས་གལ་ཏེ་འདིར་མི་རྣམས་དང་སྐལ་བ་མཉམ་པར་སྐྱེས་ན་ཡང་ཚེ་ཐུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གང་ཡང་འབྲས་བུ་རྣམ་པ་བདུན་བསྟན་པ་དེར་ནི་རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བདག་པོའི་ འབྲས་བུ་ཉིད་དེ།བྱ་བ་དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཉེ་བར་བཟུང་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་གསུངས་སོ། །ཟད་པའི་ཤེས་པས་བྲལ་བར་འདོད། །ཅེས་བྱ་བས་ལམ་ནི་ཤེས་རབ་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེས་བྱས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བ་ནི་བྲལ་བའི་ འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་སྟེ།ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་དང་བྲལ་བས་ན་བྲལ་བ་ཞེས་བྱས་ནས་སོ། །སྡེ་པ་གཞན་དག་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་ཐོབ་པའི་སོ་སོར་བརྟགས་པའི་འགོག་པ་བྲལ་བའི་འབྲས་བུར་འདོད་པ་དེ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་ལ།བྲལ་བའི་མཚན་ཉིད་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཉམས་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཡང་འཇུག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང་། ཕྱིར་ཞིང་སྦྱོར་བར་འགྱུར་བས་སོ། །སྐྱེས་བུའི་བྱེད་པ་ནི་སྐྱེས་བུའི་བྱ་བ་སྟེ། བཟོ་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཀྱི་གནས་རྣམས་ཉམས་སུ་ལེན་པས་སྔོན་གྱི་ལས་ ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་གཞན་ནོར་ལ་སོགས་པ་འཐོབ་པ་ཉིད་ནི་སྐྱེས་བུ་བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱའོ།།དེ་དག་གིས་ནི་སྡེ་པ་གཞན་དག་གི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བྱེད་པ་ལྷག་པར་འཇུག་པའི་འབྲས་བུར་འདོད་པ་བཀག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བྱེད་པ་གང་ ཡིན་པ་ཡང་སྐྱེས་བུའི་བྱེད་པར་འདོད་པར་བྱེད་དེ།སྐྱེས་བུའི་བྱེད་པ་དང་འདྲ་བས་སྐྱེས་བུའི་བྱེད་པ་ཞེས་བྱས་ནས་སོ། །དེ་ནི་བདག་པོའི་འབྲས་བུའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ནང་གི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་ཚོགས་དབང་པོ་དྲུག་གིས་བསྡུས་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་ གོ་རིམས་བཞིན་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་དྲུག་གིའོ།།དེ་འགྱུར་བས་ན་དེ་འགྱུར་ཕྱིར། །མིག་སོགས་དེ་ཡི་རྟེན་དུ་འདོད། །ཅེས་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་དབང་པོ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །སྲོག་གི་དབང་པོའི་བདག་པོའི་ འབྲས་བུའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ།སྲོག་དང་མ་བྲལ་བ་ནི་སྲོག་གི་དབང་པོའི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། མ་བྲལ་བ་ནི་སྲོག་དང་བཅས་པ་སྟེ། རིས་མཐུན་པ་དང་སྐལ་བ་མཉམ་པར་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བར་ཆད་མེད་པར་གྱུར་པ་ཚེ་ཇི་སྲིད་བར་དེའི་དབང་གིས་འཇུག་པར་ འགྱུར་བའོ།།ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་པོ་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་སྟེ། གཞི་བསྡུ་བ་ལས་བསྟན་པའོ། །ཚོར་བ་ལྔའི་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྒྱས་པར་བྱེད་པ་ནི་བདག་པོའི་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བདེ་བའི་ཚོར་བ་ལ་ བརྟེན་ནས་འདོད་ཆགས་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་མདོའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་སོ།།དད་པ་ལ་སོགས་པ་ལྔ་ནི་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཚོགས་ཀྱི་བདག་པོ་ཡིན་པས་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཚོགས་ནི་བདག་པོའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་དེ་དག་གིས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པར་སེལ་ཞིང་ལམ་ རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

等流果就是同类果，因为教示说'等流与因相似'。由于前世习惯造作不善业，此世也会喜好不善，心住于不善，因此多住于不善的身等也会如是趋入，即多住于不善。善业也是如此。如是首先就等流果而作教示。
关于'与前业相应'，如同在其他趣处感受果报一样，在其他趣处也会随之感受果报，这就是与果报相似。这也是等流果，即如造作、熟习、多修杀生业，即使转生为与人同等者，也会短命。
在所说的七种果报中，等流果即是增上果，世尊依据与彼行为相应而说为等流果。'以尽智得解脱'，由于道以智慧为主，以此所作的烦恼解脱称为离系果，因为远离有漏法故称为离系。
为了说明其他部派主张以世间道所得的择灭为离系果是不正确的而说：'诸凡夫'等，因为不具离系相，会退失，会再入，会再修习的缘故。
士用果是士夫之业，即不依赖往昔业力，通过从事工巧等事业而获得他人财物等，这就是士用果。这是遮破其他部派认为诸法的作用增上为果的主张，他们认为诸法的作用也是士用，因为与士用相似故称为士用。这属于增上果的范畴。
内六处众即六根所摄，依次是六识蕴的。'由彼变故，故彼变，故许眼等为彼依'，以此相而随顺根，依此生识。
关于命根的增上果而说：'命根的是未离命'，未离即有命，意为同类相应。由其力用无间断地运行至寿尽。'一切'是指其余诸根，如摄事分中所说。
五受根令贪、嗔、痴增长是增上果，如依据经说'依乐受增长贪'。信等五根是清净品的增上，故清净品是增上果，因为它们能除遣烦恼并圆满道故。

།མི་ཤེས་པ་ཀུན་ཤེས་པའི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་ནི་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པས་བདག་པོའི་འབྲས་བུ་སྟེ། མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་སྤངས་པ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་བདེ་བ་རབ་ཏུ་ མྱོང་བ་དང་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ།།དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་རྒྱུ་རྣམ་པ་བཅུ་པོ་རྣམས་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་འབྲས་བུར་བསྟན་པར་འགྱུར་ཏེ། ཇི་ལྟར་རིགས་པར་དེ་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང་། སྐྱེ་བ་དང་འཐོབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཡང་དག་པར་སྟོན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་འཇུག་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་རབ་ལ་གོམས་པར་བྱས་པས་བདག་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་འགྱུར་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་དེ་བསྟེན་པ་ལས་བྱུང་བའི་ས་དང་པོ་ཐོབ་པ་ན་རིགས་ རྣམ་པར་དག་པར་བྱེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ།ས་དང་པོ་ལ་ཕྲ་མོ་ཐོབ་ནས་ཞེས་བྱ་བས་སོ། །ས་ཕྱི་མ་རྣམས་སུ་འཕེལ་བར་འགྱུར་བས་ས་དང་པོ་ལ་སྟོབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་འཕེལ་བ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ ཆུབ་ཏུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྩོན་འགྲུས་བརྩོམས་པའི་སྒྲུབ་པ་གསལ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་རབ་རྣམ་པ་གཉིས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་བསྡུས་པས་ཚོགས་ཀྱི་ལམ་མ་སྦྱངས་པར་དེ་ལྟར་གཞན་གྱིས་བྱས་པས་དེ་ཐོབ་པར་མི་བྱེད་དོ།། དེའི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་ཀྱིས་མྱུར་བ་མྱུར་བར་བསྒྲུབ་པོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མ་བྱས་པ་དང་ཕྲད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །བྱང་ཆུབ་འཐོབ་པ་དང་མཐུན་པ་མ་ཡིན་པའི་འགྲོ་བར་སྐྱེས་པ་དང་། མཐུན་པ་མ་ཡིན་པའི་གྲོགས་དང་བསྟེན་པས་ད་ལྟར་གནས་པ་ན་སྔོན་སྐྱེད་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས ཡོངས་སུ་ཟད་པར་འགྱུར་བའམ།ཆུད་ཟ་བར་འགྱུར་རམ་སྙམ་དུ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་བསལ་བའི་ཕྱིར། བྱས་པ་དང་བདག་གིས་བྱས་པའི་ལས་རྣམས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་ལ་ཡང་དག་པར་བརྟེན་ནས་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བྱ་བ་བྱས་པ་ནི་བྱ་བ་ བྱས་པ་ཉིད་དེ།དེ་ལས་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་མེད་པས་ཡང་དང་ཡང་དུ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་ནང་གི་རིག་པ་ཐེག་པ་གསུམ་ལ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱས་ནས་བདག་ཉིད་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་དགོས་པ་སྒྲུབ་པར་རིག་ པར་བྱའོ།།མདོར་བསྡུ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ཐོས་པ་ཚོལ་ཏེ། གུས་པ་ཆེན་པོ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ཉིད་དང་། ཉེ་བར་འགྲོ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཉིད་དང་། ཉན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཉིད་དང་། དེ་ལ་རྣམ་པ་དང་པོའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། གུས་པ་ཆེན་པོའི་ཉེ་བར་གཞག་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཆེན་པོ་ནི་དྲག་པོའོ། །གུས་པ་ནི་ཡོན་ཏན་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་དོན་ཆེན་པོ་དང་། ཕན་ཡོན་དང་། ཡོན་ཏན་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བས་སོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བ་དག་གི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་དང་རྗེས སུ་མཐུན་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ལེགས་པར་གསུངས་པ་ཞེས་བྱའོ།།ལེགས་པར་བསྙད་པ་ཡང་དེ་ཉིད་དེ་རྣམ་གྲངས་སོ། །ཡང་ན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པས་ན་ལེགས་པར་གསུངས་པས་སོ། །རྣམ་པར་བྱང་བ་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལེགས་པར་བསྙད་ པའོ།

不知一切的知根等三种，是为获得后后[果位]和获得涅槃的增上果，依次是见所断和修所断的断除，以及解脱之乐的体验。
如是，暂且十种因如理地显示为有为和无为之果，因为如理地安立彼等，以及是生起和获得的因缘故。
如是为显示无颠倒的因果正确教法，依此趣入并熟习佛陀教法，自己的佛法将得以圆满，为显示此义而说。
依止胜解行地而获得初地时，能清净种姓，即是'遍清净'之义，因为说'获得初地微细'。在后诸地中增长，故初地具足力的殊胜增长。
为明显显示菩萨为无上正等正觉精进修行，为显示第二种佛语，若未以福德智慧资粮摄持修习资粮道，如是不能由他人所作而获得。
为显示是故自己当速疾成办，不会遇到未作[善业]。生于不顺于获得菩提的趣处，以及亲近不相顺的友伴，现在住时，怀疑先前所生的善根是否会耗尽或损失，为断除此疑。
关于'所作业及自作业'，依止如来教法，就三乘而言所作即是所作，因为不会从中退失，故不需再三重作。
如是，暂且应知内明三乘令诸有情成熟后，自己也将宣说佛法，成办此义利。
总之，菩萨以三种方式求闻：具足大恭敬、具足亲近、具足听闻。关于第一种而言：
'安住大恭敬'等，'大'即是强烈，'恭敬'是获得功德，因为现见法义广大、利益及功德故。
因为是烦恼和清净的对治分及随顺分，故称'善说'。'善说'即是异名。或者，因为是烦恼对治分故为'善说'，因为有益于清净故为'善说'。

།འདི་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གྱིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་དེ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་བརྟགས་པའི་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པས་དེ་བས་ཤས་ཆེར་དམ་པའི་ཆོས་ཚོལ་བ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པར་གནས་ཏེ། ཉིན་མཚན་དུ་ཆོས་ཉན་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཡིན། སངས་རྒྱས་ ཀྱི་ཆོས་བཙལ་བའི་དོན་དུ་ཆོས་ལ་མོས་ཤིང་ངོམས་མི་ཤེས་ལ་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་ཡིན།ཆོས་ལ་དགའ་ཞིང་སྤྲོ་བ་མང་བ་དང་། ཆོས་ལ་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་ཡིན། ཆོས་ལ་གཞོལ་ཞིང་ཆོས་ལ་འབབ་པ་དང་། ཆོས་ལ་འབབ་པ་ཡིན། ཆོས་ལ་རྟེན་ཅིང་ཆོས་ལ་སྐྱབས་ཚོལ་བ་དང་། ཆོས་ ལ་མཐུ་ཚོལ་བ་ཡིན།ཆོས་དོན་དུ་གཉེར་ཞིང་ཆོས་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དེ་ལྟར་ཆོས་ཚོལ་བ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པས་རིན་པོ་ཆེའི་རྣམ་པའམ། དབྱིག་གི་རྣམ་པའམ། ནོར་དང་། འབྲུ་དང་། མཛོད་དང་། བང་བ་ཡང་རུང་སྟེ་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བ་དེ་ལྟ་བུ་གང་ཡང་མེད་ དོ།།ཆོས་སྨྲ་བའི་གང་ཟག་དེ་འབའ་ཞིག་ལ་རྙེད་དཀའ་བའི་འདུ་ཤེས་སུ་གྱུར་པས་གནས་ཀྱི། གཞན་དག་ལ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་དཀའ་བའི་འདུ་ཤེས་མི་བསྐྱེད་དོ། །དེ་ཆོས་ཀྱི་དོན་དུ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་ཉེ་བར་གཟུང་བ་མི་གཏོང་བ་དེ་ལྟ་བུ་གང་ཡང་མེད་དོ། །ནང་གི་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་ གཏང་བར་མི་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་གང་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དེ།གང་འདི་དག་འདི་ལྟ་སྟེ། གཡོག་འཁོར་ཡོངས་སུ་གཏང་བའམ། རྒྱལ་སྲིད་ཡོངས་སུ་གཏང་བའམ། ལོངས་སྤྱོད་ཡོངས་སུ་གཏང་བ་འམ། ནོར་དང་། འབྲུ་དང་། ནོར་བུ་དང་། གསེར་དང་། མཛོད་དང་། བང་བ་ཡོངས་སུ་ གཏང་བ་དང་།རྟ་དང་། གླང་པོ་དང་། ཤིང་རྟ་ཡོངས་སུ་གཏང་བའམ། རིན་པོ་ཆེའི་རྒྱན་དང་། ལྷབ་ལྷུབ་ཡོངས་སུ་གཏང་བ་དང་། ཆུང་མ་དང་། བུ་དང་། བུ་མོ་ཡོངས་སུ་གཏང་བའམ། མགོ་དང་། རྐང་ལག་དང་། ཡན་ལག་གི་དམ་པ་ཡོངས་སུ་གཏང་བའམ། ལུས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་ སུ་གཏང་བར་བྱ་བ་ཡང་རུང་སྟེ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཀྱི་དོན་དུ་མི་གཏོང་བ་གང་ཡང་མེད་དོ།།བླ་མ་ལ་བསྙེན་བཀུར་དང་རིམ་གྲོར་བྱ་བ་གང་ཡང་རུང་སྟེ་ཉམས་སུ་མི་ལེན་པ་གང་ཡང་མེད་དོ། །ང་རྒྱལ་དང་། ལྷག་པའི་ང་རྒྱལ་ཡོངས་སུ་བཏང་བས་ང་རྒྱལ་མེད་པ་ལ་སྤྱད་པ་གང་ཡང་རུང་སྟེ་ ཉམས་སུ་མི་ལེན་པ་གང་ཡང་མེད་དོ།།ལུས་ཀྱི་གནོད་པ་གང་ཡང་རུང་སྟེ་ཉམས་སུ་མི་ལེན་པ་གང་ཡང་མེད་དོ། །དེ་མ་ཐོས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཚིག་གཅིག་ཐོས་པ་ཡང་དོན་ཆེ་བར་ཡང་འཛིན་གྱི། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཡོངས་སུ་གང་བའི་རིན་པོ་ཆེའི་ཕུང་པོ་ཐོབ་པ་ནི་དེ་ ལྟ་མ་ཡིན་ནོ།།ལེགས་པར་བཤད་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་ཐོས་པས་སེམས་དགའ་བར་འགྱུར་གྱི། བརྒྱ་བྱིན་དང་། ཚངས་པ་དང་། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་སྲིད་ལ་བསྐལ་པ་བརྒྱ་སྟོང་མང་པོའི་མཐར་ཐུག་པར་གནས་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ལ་ལ་ཞིག་གལ་ཏེ་འདི་སྐད་ ཟེར་ཏེ།ཁྱོད་ཀྱིས་མེའི་དོང་ཆེན་པོར་ལུས་བོར་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་རང་གི་ལུས་ཀྱིས་ཉམས་སུ་བླང་བར་ནུས་ན་ངས་ཁྱོད་ལ་ཆོས་ཀྱི་ཚིག་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བསྟན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་འདི་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་ན་ཡང་། དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་ཚིག་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བའི་དོན་དུ་ནི་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མེས་ཡོངས་སུ་གང་བར་ཡང་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་ནས་བདག་གིས་བདག་འདོར་བར་མོས་ན ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་དག་ཐམས་ཅད་བསྡུས་ནས་ཕྱི་ནས་གུས་པར་ནན་ཏན་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཚ་ཞིང་འབར་བ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཇི་ལྟར་ཆོས་དོན་དུ་བྱེད་པ་དེ་ལྟར་བདག་གི་ལུས་ཀྱི་དངོས་པོ་གང་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དང་། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་མང་དུ་འགྲུབ་པའི་ལུས་ཀྱི་དངོས་པོ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་ཡང་སྲེད་ཅིང་དང་དུ་ལེན་པར་མི་བྱེད་དོ། །བདག་ལ་སྲེད་པའི་སྒོ་ནས་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བརྒྱའི་ཆར་ཡང་མི་ཕོད་དོ།

所谓'如是等'是随顺经典而应当了知的，他以如是极为审察的智慧，更加精进于寻求正法，日夜渴求听闻佛法。为了寻求佛法而于法生信，无有厌足且相续不断。于法欢喜而多所欣悦，并且趣入于法。专注于法而趣向于法，归向于法。依止于法而寻求法的庇护，寻求法的力量。
追求正法而精进于法。他如是精进于寻求正法，无论是珍宝、财物、财产、谷物、库藏、仓储等，没有任何一样不愿舍弃的。
唯独对说法之人生起难遇之想而安住，对其他一切都不生起丝毫难得之想。为了法义，没有任何外在之物不愿舍弃。对内在之物也没有任何一样不愿舍弃，
即如是：舍弃仆从眷属，或舍弃王位，或舍弃受用，或舍弃财产、谷物、珍宝、黄金、库藏、仓储，舍弃马、象、车乘，舍弃珍宝装饰、衣服，舍弃妻子、儿女，舍弃头颅、手足、最胜肢体，乃至舍弃全身，所有这一切没有任何为法而不愿舍弃的。
对上师的承事供养等，没有任何一种不愿实行的。舍弃我慢与增上我慢而行持无慢，没有任何一种不愿实行的。
对身体的任何损害，没有不愿承受的。他认为听闻一个未曾听闻的法句义利甚大，而获得遍满三千大千世界的珍宝堆积则不如是。
听闻一首善说偈颂而心生欢喜，较之于住于帝释、梵天、转轮王位数百千劫之久则不如是。若有人如是说：'你若能投身于大火坑中，以自身承受巨大痛苦之蕴，我当为你宣说如来所说、圆满菩萨行的法句。'
他便如是思维：'为了圆满如来所说、成就菩萨行的法句，即使三千大千世界遍满火焰，我也愿从梵天界投身而下'，如是所说。
总摄上述一切后，为了后来恭敬精进而说：'即使炽然燃烧'等，如是为法而行，对于以何等身体能成办佛法与成熟众生之事的如是身体，也不贪著执取。为显示非从我执之门而说'百分之一也不及'。

།སྟོང་གི་ཆ་དང་། གྲངས་དང་། ཆ་དང་། བགྲང་བ་དང་། རྒྱུར་ཡང་མི་ཕྱོད་དོ ཞེས་བྱ་བ་ལ་གྲངས་ཀྱི་གནས་བཅུ་བཅུ་ལྷག་པའི་རྣམ་གྲངས་སུ་རིག་པར་བྱའོ།།དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་གུས་པར་རབ་ཏུ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་བྱ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། སྐྱོ་བར་ཡང་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཆོས་ཉན་པར་བྱེད་པ་ན་ལུས་ ལ་ཡང་གནོད་པ་མེད་ཅིང་།སེམས་ཉམས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ལ། དྲན་པ་བརྗེད་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །ཆུ་བོ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་བཞིན་དུ་ཐོས་པས་མི་ངོམས་ཤིང་ཆོག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐོས་པའི་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཐོས་པས་གང་ བ་ཡང་མེད།མ་ཐོས་པས་བྲི་བ་ཡང་མེད་པའོ། །ལེགས་པར་གསུངས་ཤིང་ལེགས་པར་རྙེད་པ་དོན་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པར་ཡིད་ཆེས་པ་ནི་དད་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་སྒོ་ནས་དགའ་བ་དང་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཐོབ་པ་ནི་དང་བ་མང་བ་ཞེས་བྱའོ། །ལེགས་པར་གསུངས་པ་ལ་སྡང་བ་ མེད་པ་ནི་རྒྱུད་མཉེན་པ་ཞེས་བྱའོ།།ཆོས་དང་ཆོས་སྨྲ་བ་ལ་ལུས་ཀྱིས་གཞན་དུ་བྱེད་པ་མེད་པ་ནི་དྲང་བ་ཞེས་བྱའོ། །སེམས་ལ་གཡོ་མེད་པ་ནི་དྲང་པོར་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་དག་ཐམས་ཅད་གུས་པ་རབ་ཏུ་ཉེ་བར་གཞག་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཉེ་བར་འགྲོ་བ་ཕུན་ སུམ་ཚོགས་པའི་རྒྱུ་ཡང་ཡིན་ནོ།།མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་བྲལ་བའི་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རྣམ་པ་བཞི་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཐོས་པའི་ཤེས་པའི་ཡོན་ཏན་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཉིད་གང་གི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། དེ་ཡོན་ཏན་འདོད་པས་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་བསྟན་པའི་ ཕྱིར།ཀླན་ཀ་ཚོལ་བའི་སེམས་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྐྱོན་ཚོལ་བའི་སེམས་ཀྱིས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་སྟོན་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་འདུད་ཅིང་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་ཡིན་པས་གང་གི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། གུས་པ་དང་བཅས་པས་འགྲོའོ་ཞེས་བྱ་ བའོ།།མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ང་རྒྱལ་གྱིས་ཁེངས་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ང་རྒྱལ་གྱིས་ཁེངས་པའི་སེམས་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དགེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཡོངས་སུ་བཙལ་བའི་བསམ་པ་ནི་དེ་དགེ་བ་ལ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་བཙལ་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་བསྟན་པ་ནི། བདག་ཉིད་བསྒྲགས་པའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ང་ལྟ་བུའི་སྐྱེས་བུ་ག་ལ་ཡོད་ཅེས་མི་ཟེར་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཐོས་ནས་ཆོས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་གང་ཡང་སྨྲས་པ། བདག་ དང་གཞན་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་དེ་དག་གི་མདོར་བསྡུས་པ་བསྟན་པར་བྱའོ། །མདོར་ན་ཐོས་པའི་བར་དུ་གཅོད་པར་བྱེད་པའི་སྐྱོན་ནི་གཉིས་ཏེ། བསམ་པ་ མ་དག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱི་ལྟར་ངན་ངོན་ཚོལ་ཞིང་ཞེན་པས་ཆོས་ཉན་པའི་དུས་སུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ངན་པ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་ནས་གནས་པའོ།།དེའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྗེས་སུ་མི་འཛིན་པའི་སྐྱོན་ནི་དམིགས་པ་ གཞན་དག་ལ་རྣམ་པར་འཕྲོ་བ་སྟེ།དེའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། རྣམ་པར་གཡེང་བ་མེད་པར་ཆོས་ཉན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་རྣམ་པར་སྤངས་པ་ལས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་བྱའོ། །རྣམ་པ་དྲུག་གིས་ བདག་ཉིད་ཁེངས་པར་བྱེད་པ་ནི་ཁེངས་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་རིག་པར་བྱའོ།།རིགས་མཐོན་པོ་དང་ལྡན་པས་ཁེངས་པའི་ང་རྒྱལ་དང་། དེའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་སྨྲས་པ། དུས་སུ་ཉམ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཆོས་སྨྲ་བའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དབང་ཕྱུག་དང་། བདག་པོ་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་སྟེ། དེའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་སྨྲས་པ། བཀུར་སྟི་བྱེད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བའོ། །གཟུགས་ཀྱིས་ཁེངས་པ་དང་། དེའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་སྨྲས་པ། ལེགས་པར་ཉན་པར་འདུད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བའོ།

对于'千的部分、数目、部分、计数和因也不及'这句话，应当了解为数目位置每十倍递增的分类。
如是首先为了说明以恭敬善加安住而成就亲近之事而说：'也不会厌倦'等。在听法时，身体不会受到损害，心也不会衰退，念也不会忘失。如同江河汇入大海一般，听闻无有满足。因此称菩萨为闻法大海，既不因听闻而盈满，也不因未闻而减少。
对善说善得具大义利生起信心者，称为具信者。由此获得欢喜和极欢喜者，称为多净信者。对善说无嗔恨者，称为性柔软者。对法和说法者身不违逆者，称为正直者。心无谄诳者，称为正直见者。应当了知这一切都是恭敬善加安住的果报，也是成就亲近的因。
为了说明远离违品的四种成就亲近相，为求闻法智慧功德而说：'彼求功德'。为了说明其违品而说：'非以寻过心'，意思是非以寻找过失之心。
以导师想恭敬礼拜亲近善知识，因此说：'以具恭敬而行'。为了说明无违品而说：'非以慢心充满'，意思是无有以慢心充满之心。
寻求善法等诸法的心意，即'于善法如何寻求'等。说明其违品是：'非为自我宣扬'，意思是不说'哪里有如我这样的人'。
为了听闻后修行契合正法而说：'为自他'等。菩萨们的听法圆满具有十六种相。当略说这些相。
总之，障碍听闻的过失有二：以不清净意乐如狗寻求粗劣而执著，在听法时趣向恶分别而住。为了说明其对治分而说：'无有烦恼'。
不摄持的过失是散乱于其他所缘，为了说明其对治分而说：'无有散乱而听法'。应当分别无烦恼是远离三种烦恼。
以六种方式令自高慢应知是慢的烦恼。以高贵种姓而慢，其对治分说：'时时谦卑'，意思是随顺说法者。以自在、主尊等而慢，其对治分说：'恭敬'。以容貌而慢，其对治分说：'善听而敬礼'。

།གཞན་མང་དུ་ཐོས་པ་དང་ལྡན་པ མི་བཟོད་པས་བདག་ཉིད་མཐོ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འགའ་ཞིག་ཉན་པར་བྱེད་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་དེའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་སྨྲས་པ།ཕྲག་དོག་མེད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཆེ་བ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དོན་སོ་སོར་རིག་པར་ནུས་པ་ཉིད་དང་། སྐྱོན་ཕྲ་མོ་མཐོང་བར་ནུས་པ་ཉིད་དོ། །ཤེས་རབ་ ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཆེ་བ་དེ་དག་ལྡན་པས་ཁེངས་པ་དང་།དེའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་སྨྲས་པ། གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པ་དང་། ཀླན་ཀ་མི་ཚོལ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཞན་གྱི་དོན་གོ་བར་གསལ་བར་བསྟན་པར་བྱའོ། །ཆོས་དང་ཆོས་སྨྲ་བ་ལ་རྣམ་པ་བཞིས་ཁྱད་དུ་ གསོད་པར་འགྱུར་ཏེ།ཆོས་ལ་ལེགས་པར་གསུངས་པ་དང་། དོན་ཆེ་བར་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་ཉིད་དང་། ཆོས་སྨྲ་བ་ལ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དུ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་དང་། ཡང་ཆོས་ལ་ཚིག་དང་དོན་སྣ་ཚོགས་མེད་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། ཆོས་སྨྲ་བ་ལ་རིགས་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། གཟུགས་ དང་།ངག་ལ་སོགས་པ་དམན་པ་ཡིན་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །དེ་དག་གི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་རྣམ་པ་བཞི་དང་ལྡན་ན་ཁྱད་དུ་གསོད་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་རོ། །བདག་ཉིད་ལ་ནུས་པ་མེད་པར་སེམས་པ་ནི་ཞུམ་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི། །དེའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དེ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་རྣམ་པ་བཅུ་གཅིག་པོ་དེ་དག་གིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་རྣམ་པ་གསུམ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་རོ། །རྣམ་པ་བཅུ་གཅིག་གིས་བསྡུས་པའི་མདོའི་ཚིག་གི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དུས་སུ་ཉན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།རྣམ་པར་གཡེང་བ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། དོན་ལ་རྣམ་པར་གཡེང་བ་དང་། ཡི་གེ་ལ་རྣམ་པར་གཡེང་བ་དང་། དྲན་པ་རྣམ་པར་གཡེང་བ་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་གཡེང་བའོ། །དོན་ལ་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ནི་ནང་དུ་བསྡུས་པར་གྱུར་བས་འབད་པ་མེད་པར་ འཇུག་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ།དེའི་གཉེན་པོར་ཀུན་ཤེས་པར་བྱ་བའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རང་ཡུལ་ལས་འདས་པ་སྟེ། དེའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པ་ནི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡི་གེ་ལ་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་གཞན་ལ་མིག་ལ་ སོགས་པའི་དབང་པོ་རྒྱུ་བའོ།།དེའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པ་སྨྲས་པ་ནི། རྣ་བླགས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བའོ། །གཉིས་པོ་དེ་དག་ནི་གཞན་ནས་ནང་གི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་དང་། ཕྱིའི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཞེས་བཤད་དོ། །དྲན་པ་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ནི་གུས་པར་མ་བཟུང་བས་འཛིན་པར་མི་ནུས་ པ་སྟེ།དེའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་སྨྲས་པ། ཡང་དག་པར་སེམས་བཏུད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ལེགས་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་ཡང་དག་པར་སེམས་བཏུད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ནི་དགོངས་པ་དང་། བསམ་པ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པར་ཡི་གེ་དང་དོན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བཟུང་ བས་སོ།།དེའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་སྨྲས་པ། སེམས་ཀྱིས་བསམས་ནས་ཆོས་ཉན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཤིན་ཏུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་ཀྱི་ནན་ཏན་གྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཚོལ་གྱི། ཚིག་འབའ་ཞིག་རྣམ་པར་དག་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བས་བསྒྲུབ་ པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་ཏེ།དེ་ནི་སྒྲུབ་པ་གཙོར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དག་ལ་ཡང་རྒྱ་ཆེར་ཡང་དག་པར་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་མཐོང་བར་བྱ་བ་ལ་བསྐུལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་རང་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་།ཐེག་པ་གསུམ་ལ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །རྩོད་པའི་བསྟན་བཅོས་ནི་ཉེས་པ་མང་པོའི་སྐྱོན་ཆགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་འབྱུང་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཉེས་པར་བཤད་པ་ཉིད་དེ། དེ་ཡོངས་ སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་ཚོལ་ཏེ།ཆོས་རྣམས་ཐོས་ན་སྐྱོན་དང་ཡོན་ཏན་གྱི་སྣོད་དུ་གྱུར་པ་ཤེས་ཀྱི། མ་ཐོས་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པས་སོ།

其他多闻者，由于不能忍受而想抬高自己，有人可能会听闻，因此说其对治：即无嫉妒等。智慧的殊胜有两种：能分别了知义理，及能见微细过失。具足这些智慧功德而生起傲慢，其对治说：依次是随顺修行和不寻过失。随顺修行也应以其他方式明显宣说义理。
对法和说法者有四种轻视：对法不认为是善说和大义，对说法者不视为善知识，又对法认为没有种种文义，对说法者认为种姓、戒律、形貌、语言等低劣。若具足与彼等相对的四种对治，则能远离轻视的烦恼。
认为自己无能力是怯弱的烦恼，具足其对治则能远离该烦恼。如是以此十一种远离三种烦恼。为了依据摄十一种的经文而说明，故说'适时听闻'等。
散乱有四种：义理散乱、文字散乱、忆念散乱、作意散乱。义理散乱是内摄而无功用趣入，其对治是'具有遍知之心'。心识超越自境，其对治称为'专一其心'。文字散乱是眼等根游于外境，其对治说为'谛听'。这两种在他处说为内散乱和外散乱。
忆念散乱是由于不恭敬而不能受持，其对治说为'善作意'，善加作意即是善作意。作意散乱是不作意密意和意趣而颠倒执著文义，其对治说为'以心思维而听法'等，称为极作意。
以法随法的精进寻求佛法，而非仅以清净语言，为圆满修行而求佛法，这是以修行为主。为了广泛正确教导他人，是为了劝导正见。同样，为了成熟自己的佛法，为了令众生在三乘中成熟而说。
诤论论典具有诸多过失，因为是烦恼的来源而说为过失，为了遍知彼而寻求。闻法能知过失功德之器，不闻则不能，故如是宣说。

།རྩོད་པ་ལ་མཁས་པར་མ་བྱས་ན་རིགས་པར་སྨྲ་བ་ཡིན་ན་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྩོད་པ་ལ་དགའ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་འདྲི་བར་འགྱུར་བ་དང་ ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བ་རྣམས་ཚར་བཅད་པའི་ཕྱིར་རྩོད་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་མཁས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་དག་གིས་ནི་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་སུན་དབྱུང་བར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་དག་གི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ལ་གཞན་དག་གཟུ་བོར་བཞག་ནས་དེ་ཁོ་ན་ ཉིད་ཀྱི་དོན་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གང་སྨྲས་པ།བསྟན་པ་འདི་ལ་མ་དད་པ་རྣམས་དད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཞུགས་པ་རྣམས་ཕྱིར་ཞིང་འཕེལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། དད་པ་རྣམས་ཀྱང་ཕྱིར་ཞིང་འཕེལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱའོ། །འདི་དག་གིས་ནི་རང་གི་ཕྱོགས་གནས་པར་ བྱ་བར་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།།སྦྱར་བའི་སྐད་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་རྣམས་བདག་གི་ཡོན་ཏན་ལ་ཡིད་ཆེས་པ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཚིག་དང་ཡི་གེ་ངེས་པའི་ཚིག་བཟང་པོ་སྤྱོད་པས་ལེགས་པར་སྦྱར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲ་ལེགས་པར་སྦྱར་བའི་སྦྱོར་བས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་དག་གིས་ནི་སྦྱོར་བ་ལ་ མཁས་པར་བྱ་བའི་དོན་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།།ངེས་པའི་ཚིག་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲ་སྣ་ཚོགས་ལ་ངོན་དུ་མ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བས་དེ་ལ་འཇུག་པའི་ཡི་གེ་ལ་མཁས་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་དག་གིས་ནི་མཚན་ཉིད་ལ་མཁས་པ་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །ནད་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་རྣམ་པར་ཞི་བར་བྱ་ བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནད་པ་རྣམས་ཀྱི་ནད་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཕན་གདགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནད་མེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་བསྐྱེད་པའི་ནད་རྣམས་གསོ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྣམ་པར་ཞི་བར་བྱེད་པའོ། །མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་གཏན་མི་སྐྱེ་བར་བྱེད་པ་ནི་ཕན་གདགས་པའི་ ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དབུལ་པོར་གྱུར་ན་ཡང་ཚོགས་ཆུང་དུས་ལོངས་སྤྱོད་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང་། ལོངས་སྤྱོད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་གདགས་པའི་ཕྱིར་འདི་ལྟ་བུའི་བྱ་བས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། གཅེས་པར་བྱ་བ་བསྐྱེད་པའི་ ཕྱིར་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ།བཟོའི་ལས་ཀྱི་གནས་ཀྱི་སྒོ་ནས་གྲགས་པ་ཆེན་པོར་འགྱུར་རོ། །ཉེ་བར་མཁོ་བས་ཕོངས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་དང་མན་ངག་བསླབས་ཤིང་བསྟན་པས་ནི་ཕན་འདོགས་པར་འགྱུར་རོ། །རིག་པའི་གནས་ལྔ་པོ་འདི་དག་བསྡུས་པའི་འབྲས་བུ་ གཅིག་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།རིག་པའི་གནས་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཚོལ་བ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། རིག་པའི་གནས་ལྔ་པོ་འདི་དག་ལ་སྦྱོར་བ་གོམས་པར་མ་བྱས་པར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱས་ནས་རིག་པའི་ གནས་ལྔས་བསྡུས་པའི་ཆོས་ཚོལ་བར་བྱེད་ཅིང་།དེ་ནས་དེ་གཞན་དག་ལ་ཡང་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་གང་བཙལ་བའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་དེ་གཞན་དག་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་དུ་གཞུག་པའི་ཕྱིར་སྟོན་པར་བྱེད་ཅིང་གཞན་དག་ལ་ཡང་སྟོན་དུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ གཞན་དག་ལ་ཡང་རིག་པར་བྱའོ།།རྣམ་པ་ཉི་ཤུས་གཏམ་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་མདོའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་བསྟན་པ་དེ་དག་ཉིད་བསྟན་པར་འདོད་པས་དེ་དག་གི་བསྡུས་པའི་དོན་ངེས་པར་བསྟན་པ་ནི། རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་སྟོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། གཞན་གྱི་དོན་ཐམས་ཅད་ལ་རྗེས་སུ་མཐུན་ པས་ན་མཐུན་པའི་གཏམ་བརྗོད་པས་སོ།།ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པས་ན་ཡོངས་སུ་དག་པས་སོ་ཞེས་བྱའོ། །དུས་སུ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཡང་དུས་གང་ཞེ་ན། སྤྱོད་ལམ་གྱི་ཚུལ་དང་མཐུན་པར་གནས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚུལ་དང་མཐུན་པའི་སྤྱོད་ལམ་ ཡང་སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་བསྟན་ཏེ།སྟན་ཆེས་མཐོན་པོ་ལ་འདུག་པ་ལ་མ་ཡིན། མགོ་གཡོགས་པ་ལ་མ་ཡིན། མདུན་དུ་འགྲོ་བ་ལ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།

如果不精通辩论，即使是说理之人也会被那些喜好颠倒辩论的人质疑法义，为了降伏他方论敌，应当精通辩论之理，这是确定的。这些就是说明要破除他方观点。
为了通过这些因明论式使他人保持中立而了知真实义而说：'为了使不信此教法者生起信心'。为了使已入者更加增长而说：'为了使已信者更加增长'。这些是说明要安立自方观点。
为了使喜好梵语者对自己的功德生起信心，以善妙词句和确定文字善加运用，即是以善妙梵语组织之意。这些是说明要精通运用之义。
'以各种确定词'是指通达众多语言而成为精通文字者。这些是说明精通特征。
'为了息灭各种疾病'是指为了平息病人的疾病之意。'为了饶益'是指为了使无病。又，治疗已生之病是息灭，使未生之病永不生起是饶益之意。
菩萨即使成为贫穷者，为了在短时间内获得受用，为了以受用饶益众生，基于获得如是圆满而说：'为了生起珍爱'等。通过工巧明处而成为大名声者。以教授和传授缺乏资具的众生获得受用的方便与教诫而成为饶益者。
为了说明此五明处摄集的唯一果而说：'求此一切五明处'等。若不熟习修习此五明处，则一切种智于一切所知无碍之智不会生起，因此寻求五明处所摄之法，然后也教授他人。如是，为了使他人也精进于随顺正法而教授所求的佛语，也令他人教授。其他也应如是了知。
随顺经典而说'以二十种方式说话'，为了说明这些内容，为显示它们的摄要之义而说：'以二种方式说'等。由于随顺一切他人利益故为随顺语，由于非烦恼性故为清净语。
关于'适时'等，为了说明其义，何时为时？'住于威仪如法'者，如法威仪也是随顺别解脱经而说：非对坐于高座者，非对覆头者，非对前行者等。

།བདག་ཉིད་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་གྱུར་པའི་གང་ཟག་གཞན་མེད་པས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་ འདས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ལ་བཀུར་སྟི་མཛད་དེ།ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་གནས་ཁྱད་པར་ཅན་ཐོབ་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱང་ཆོས་ལ་བླ་མར་བྱས་པས་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་ཞིང་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ། །བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ལ་བཀུར་སྟི་བྱས་ནས་གཞན་དག་ཀྱང་ཆོས་ལ་ཤས་ཆེར་ཆོས་ལ་གུས་ པ་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ།།གུས་པས་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་བས་ན་ཁྱད་དུ་གསོད་པར་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱའོ། །བཀུར་སྟི་དང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་སྟོན་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གུས་པས་ཡིན་གྱི་མ་གུས་པས་ནི་མ་ཡིན་པ་སྟེ། སེང་གེ་མཆོད་བ་བཞིན་ནོ། །ཐམས་ཅད་སྟོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། རྒྱུན་མི་ འཆད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བར་དུ་བཅད་ཅིང་མི་སྟོན་པ་སྟེ།ཆོས་ལ་སེར་སྣ་མེད་པས་ཐམས་ཅད་ལ་སྟོན་ཅིང་། །སློབ་དཔོན་གྱི་དཔེ་མཁྱུད་མེད་པས་ཐམས་ཅད་སྟོན་པའོ། །གོ་རིམས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་དང་ཡི་གེ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྟོན་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་མདོར་བསྟན་ པའི་ཚིག་བཀོད་པ་བཞིན་དུ་འཆད་པར་བྱེད་པ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་འཆད་པར་བྱེད་པའོ།།ཚིག་དེ་དག་བཤད་པའི་གོ་རིམས་ཀྱང་རྣམ་པ་བཞིར་རིག་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་སྐྱེ་བ་ཉིད་ནི་དཔེར་ན་བསམ་གཏན་དང་གཟུགས་མེད་པ་ལྟ་བུའོ། །ཇི་ལྟར་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཉིད་ཡིན་པ་ནི་དཔེར་ན་ཕྱིན་ཅི་ ལོག་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཉིད་དྲན་པ་ཉེ་པར་གཞག་པ་རྣམས་ལྟ་བུའོ།།རགས་པའི་གོ་རིམས་ཉིད་ནི་བརྗོད་པ་ལ་སོགས་པ་བདེ་བས་ཇི་ལྟར་ཕུང་པོ་རྣམས་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་སོ་སོར་རིག་པ་ནི་བདེན་པ་རྣམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། །མཚམས་སྦྱོར་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིམ་གྱིས་བསྟན་པར་ བྱ་བའི་ཚིག་རྣམས་མདོར་བསྟན་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འཆད་པར་བྱེད་པ་སྟེ།རིམ་པ་བཞིན་དུ་དོན་རྣམ་པར་འབྱེད་པའོ། །ཆོས་ཀྱང་དོན་དང་ཉེ་བར་ལྡན་པ་ནི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དང་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དོན་དང་ལྡན་པའོ། །གང་གིས་ ལེགས་པར་བཤད་པ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་བརྗོད་བྱ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ནི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་སྟེ།གང་གིས་ཚིག་འབྲུ་བཟང་པོ་ཞེས་བརྗོད་པའོ། །ཡང་ཤེས་རབ་འཕེལ་བར་བྱེད་པས་ན་དོན་དང་ལྡན་པའོ། །བསོད་ནམས་འཕེལ་བར་བྱེད་པས་ན་ཆོས་དང་ལྡན་པའོ། །ཐར་པའི་ རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་དང་།ཐར་པའི་དམིགས་པ་བདེན་པ་བཞི་ལ་མི་ཤེས་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དང་། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཤེས་པར་དང་ལྡན་པས་རྨོངས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་ཡོན་ཏན་ཐོས་པ་དང་། བདེན་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཐོས་པས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་བསྐྱེད་པར་ འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། དགའ་བར་བྱེད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བའོ། །ལེ་ལོ་ཅན་དང་། འདུན་པ་མེད་པ་དང་། རྣམ་པར་གཡེང་བའི་ཉེས་པས་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་བག་མེད་པར་གྱུར་པས་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་ནན་ཏན་མི་བྱེད་པ་དེ་དག་དགེ་བའི་ཆོས་དེ་དག་ལ་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་དང་། རབ་ཏུ་དགོད་ པས་མངོན་པར་མོས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། འདོད་པར་བྱེད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བའོ། །སེམས་ཅན་ཞུམ་པ་དང་དམན་པ་བདག་ཉིད་ལ་ནུས་པ་མེད་པར་སེམས་པ་དང་། འགྱོད་པ་མང་བ་དང་། བྱ་བ་མང་བ་རྣམས་དང་། འཇིགས་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་སེམས་ཅན་དེ་དག་ བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ལ་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བར་བྱེད།གཟེངས་སྟོད་པར་བྱེད་དོ། །དེས་དེ་དག་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་བས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་སྨྲས་པ། མགུ་པར་བྱེད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྤྲོ་བར་བྱ་བར་འོས་པ་ནི་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པའོ། །སྨ་དབབ་པར་ འོས་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཞུགས་པ་རྣམས་སོ།།དེ་དག་ལ་སྤྲོ་བ་ཡང་མི་བསྐྱེད། སྨ་ཡང་མི་འབེབས་ཏེ། དེ་ལྟ་བུས་འདུལ་བའི་གདུལ་བྱ་མངོན་པར་མི་ཤེས་པས་དེས་འདུལ་བ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཁོང་ཁྲོ་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཆོས་འབའ་ཞིག་བཤད་པར་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། སྤྲོ་བར་ མི་བྱེད་པ་དང་།སྨ་མི་འབེབས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བའོ།

由于没有其他超胜于自己的补特伽罗，因此对佛世尊的法性作恭敬，为获得殊胜住处之故。诸菩萨也因以法为上师而趋向殊胜并将趋向殊胜。自己对法作恭敬后，也令他人对法生起更大的恭敬。
由恭敬而作承事，则不轻视，此为其义。'恭敬'之义，即于一切示现，是由恭敬而非不恭敬，如供养狮子。'示现一切'与'不间断'，即不中断而示现，由于对法无吝啬故而示现一切，由于无师承执著故而示现一切。
'次第'即按词句文字次第而示现。因为如略说之词句安排而解说，即是按次第解说。对这些词句解说的次第也应当了知有四种：如何生起，譬如禅定与无色界；如何对治，譬如四念住对治颠倒；粗略次第，即如蕴等随说易解；如何各别了知，即如诸谛。
'相应'即如略说般次第解说应说之词，依次分别其义。法与义相应，为显示'随顺'之故。由于所说义无颠倒故而与义相应。能令了知善说所诠圆满即是与法相应，即所谓'美妙词句'。又以增长智慧故与义相应，以增长福德故与法相应。
对于作为解脱所依的三宝和解脱所缘的四谛，具有无知、怀疑及颠倒见而愚痴者，他们听闻三宝功德及四谛差别后将生起欢喜。因此说'令欢喜'。
对于懈怠者、无欲乐者、散乱过失而于善法放逸、不精进修善法者，令他们于这些善法正行、安立而生起胜解。因此说'令欲乐'。
对于怯弱下劣、认为自己无能、多悔、多事及具有恐惧的众生，令这些众生正行精进，给予赞叹。由此他们将趋向殊胜而生起欢喜。因此说'令满意'。
应当令其振奋者是正行者，应当令其沮丧者是邪行者。对他们既不令振奋也不令沮丧，因为不了知如是调伏之所化，若以此调伏非所化者将生嗔恨，故当唯说法。因此说'不令振奋与不令沮丧'。

།ཚད་མ་དང་མི་འགལ་བ་ནི་རིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རིགས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བའོ། །བདེ་འགྲོ་དང་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་འཚམ་པའོ། །གང་གི་ཚེ་མངོན་པར་མཐོ་བ་ལས་བརྩམས་ནས་ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ཚེ་སྦྱིན་པ་དང་། ཚུལ་ ཁྲིམས་དང་།མཐོ་རིས་ཀྱི་གཏམ་བྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྣམ་པར་མ་འཁྲུགས་པའི་ཕྱིར་མ་འདྲེས་པའོ། །རྣམ་པར་མ་འཁྲུགས་པ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འཇུག་སླ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཚིག་དང་ཡི་གེ་བཟང་པོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཇུག་སླ་བའོ། །ལེགས་པར་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་དོན་ ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གླག་གླག་པ་མ་ཡིན་པའོ།།ངན་འགྲོ་དང་། འཁོར་བ་ནས་འདོན་པའི་ཕྱིར་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་སྟོན་པར་ནི་ཆོས་དང་ལྡན་པའོ། །འཁོར་རྣམས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཕྱིར་འཁོར་ཇི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བར་བསྟན་ཏེ། གཞུང་བསྡུས་པ་ལ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་མོས་པའི་དབྱེ་བས་ཇི་ ལྟར་རིགས་པ་བཞིན་དུ་སྟོན་པའོ།།རྣམ་པ་བཅོ་ལྔ་པོ་དེ་དག་ལྟ་བུ་ནི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་གཏམ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གནོད་པ་བྱེད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་གནོད་སེམས་དང་། ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་། རབ་ཏུ་སྡང་བའི་སེམས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དེ་སྤང་བར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བྱམས་པའི་ སེམས་ཉེ་བར་གཞག་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའོ།།ཉེས་པར་སྤྱོད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པའི་གནས་ནས་བསླངས་ནས་ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་དགོད་པའི་བསམ་པས་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཕན་པའི་སེམས་ཉེ་བར་གཞག་སྟེ་ཞེས་བྱའོ། །སེམས་ཅན་སྐྱིད་པ་ སྟེ།བག་མེད་པ་རྣམས་ལ་བག་མེད་པ་སྤོང་དུ་གཞུག་པའི་ཕྱིར་ཕན་པའི་སེམས་ཉེ་བར་འཇོག་པར་བྱེད་དོ། །སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཞུམ་པ་རྣམས་ལ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བསལ་བར་འདོད་པས་ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཕན་པའི་སེམས་ཉེ་བར་གཞག་སྟེ་ཞེས་བྱ་ བའོ།།ཕན་པ་དང་བདེ་བ་ཉིད་དེ་སྙིང་བརྩེ་བའོ། །ཕྲག་དོག་ལ་བརྟེན་ནས་བདག་ཉིད་ལ་བསྟོད་ཅིང་གཞན་ལ་སྨོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཕྲག་དོག་གིས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་མི་རྟེན་ཅིང་ རེ་བ་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང་།ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་རྣམ་པའི་མདོའི་ཚིག་རྣམས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། དེ་དག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བསྟན་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་སྒྲུབ་པ་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པར་གྱུར་པ་དེ་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་འདོད་ནས་སྨྲས་པ། དེ་ ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་སྒྲུབ་པ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཇི་ལྟར་ཐོས་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱིས་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པ་དང་།ཇི་ལྟར་ཐོས་པའི་དོན་སེམས་པ་དང་། སྒོམ་པར་བྱེད་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་རིགས་པ་དང་།དོན་དང་དོན་མ་ཡིན་པ་དག་བྱ་བ་དང་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་པ་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་གནང་བ་དང་། རབ་ཏུ་དགག་པ་གཙོར་མཛད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མན་ངག་རྣམས་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་བྱ་བ་ལ་བཀག་པ་དང་གནང་ བ་དག་སྨྲས་པ།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་གང་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། གནང་བ་དང་མ་གནང་བ་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ལ་བཀག་པའི་བྱ་བ་རྣམས་སྤང་བ་དང་། རྗེས་སུ་གནང་བ་རྣམས་སོ་སོར་བརྟེན་པ་སྟེ། མ་ཐོབ་པ་རྣམས་ཐོབ་པར་བྱེད་པའོ། །ཡང་དག་པར་ སྡུད་པ་ནི་སོ་སོར་ཐོབ་པ་རྣམས་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའོ།།དེ་ནི་ངེས་པར་བསྟེན་པའོ། །ཡང་ན་སྔར་ཐོབ་པ་ཡང་ཐོབ་པ་ནི་སོ་སོར་བསྟེན་པའོ། །སྔར་སོ་སོར་མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པ་ནི་ཡང་དག་པར་སྡུད་པའོ། །ཐོས་པ་ཙམ་གྱིས་ཚིམ་པར་མི་བྱ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལ་ངེས་པའི་སྟོབས་བསྐྱེད་ པའི་ཕྱིར་གདོད་ཡོངས་སུ་སེམས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་སྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱའོ།།བསམས་པའི་དོན་རྣམས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རྣམས་སྤང་པའི་ཕྱིར་སྒོམ་པས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡང་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་སྒྲུབ་པའོ།

为了显示'不违背正量即是正理'而说'正理'。由于与善趣相关故为适宜。当以增上生为主而说法时，即宣说布施、持戒和天界之语。
由于不混乱故为不杂乱。为了显示不混乱性而说'易入'等。由于文字语句优美故为易入。由于义理善加分别故为不含糊。
为了从恶趣和轮回中救出，故说四圣谛是具法性。为了随顺眷属故说'如眷属'，即是对喜欢简略等不同意乐者随宜而说。
应知如是十五种即是随顺之语。为了显示'应断除对有害众生生起害心、忿怒、极瞋之心'而说'安住慈心'。
为了显示'以欲令行恶众生从恶行处提升安立于善行之心'而说'安住利心'。对安乐放逸的众生为令其断除放逸而安住利心。对为苦所困的众生则以欲除其苦而说法。因此说'安住利心'。
利益与安乐即是悲悯。依靠嫉妒而赞叹自己诽谤他人。为了显示其对治分而说'不依嫉妒遍染'。
为了显示不依靠利养恭敬且无希求，以及显示如前所说诸种经文而说'彼等'等。
为了分别所说'应修习随顺所教法之修行'而说'其中，何为菩萨随顺法之修行'等。为了显示'随顺所闻之法而以身语意随行，思维所闻义理及修习即是随顺法之修行'。
由于主要是对如理、义与非义、应作与不应作等所教导者作开许与遮止，故说'世尊于身语意诸行所制止与开许'等。对于开许与未开许、善与不善业道中，应断除制止之行为，依止开许者，即是未得令得。
正摄即是现证各别所得。此即是决定依止。或者，再次获得先前所得是各别依止。获得先前未各别所得是正摄。
不应仅以听闻为满足，为于彼生起决定力而最初遍思即是随顺法之修行。为断除所思义理违品故以修习作意亦是随顺法之修行。

།དེ་བཞིན་དུ་བསླབ་པ་གསུམ་དང་། ཤེས་རབ་རྣམ་པ་གཉིས་ ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཆོས་རྣམ་པ་ལྔས་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་སྒྲུབ་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།།གཅིག་པུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་མེད་པའོ། །གཉིས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དབེན་པའི་གནས་སུ་སོང་ནས་ཞེས་བསྟན་པ་ཉིད་དོ། །དབེན་པར་སོང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་དག་གིས་ལུས་དབེན་པར་ གནས་པ་ཐོབ་ན་སེམས་པ་ལ་བདེ་བར་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་ཐོས་པའི་དོན་རྣམས་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་སྦྱོར་བས་སེམས་པ་དང་། སྔོན་དང་ཕྱི་མ་མི་འགལ་བས་འགྲང་བར་བྱེད་པ་ནི་གཞལ་བར་འདོད་པའོ། །རིགས་པ་དང་མི་འགལ་བ་ནི་ཉེ་བར་བརྟག་པར་འདོད་ པའོ།།ཉེས་པ་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཀྱི་གཉེན་པོ་རྣམ་པ་བརྒྱད་དང་ལྡན་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཀུན་དུ་རྨོངས་པའི་རྣམ་པར་གཡེང་བའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྤང་བར་བྱ་སྟེ། དེ་སེམས་པར་བྱེད་པ་ན་ཉེས་པ་མང་པོ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་ཀྱང་བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་སར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། རྟག་ཏུ་གུས་པར་བྱེད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གུས་པ་དང་བཅས་པར་རྒྱུན་མི་འཆད་པས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། རྟག་ཏུ་བྱེད་པ་དང་། གུས་པར་བྱེད་པའི་སྦྱོར་བས་རྒྱུན་དུ་སེམས་པར་བྱེད་དེ་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་ལྷོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྦྱོར་བ་ལྷོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དགག་པའི་ཕྱིར་ལྷོད པར་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའོ།།དཔྱོད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བས་ནི་འདི་དང་འདི་ལྟ་བུར་རིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པ་རྙེད་པའོ། །ལ་ལ་ནི་མོས་པ་ཁོ་ནར་བསམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ལ་ཚད་མར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསམས་ནས་དད་པར་བྱེད་པའོ། །དོན་ལ་རྟོན་ པར་བྱེད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་ལ་ཞེན་པ་སྤངས་ནས་དགོངས་པའི་དོན་ཡིད་ལ་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།རྟོན་པ་ནི་གནས་པས་སོ། །ནག་པོ་བསྟན་པ་ནི་མདོ་སྡེ་ལ་མི་འཇུག་འདུལ་བ་ལ་མི་སྣང་། ཆོས་ཉིད་དང་འགལ་བར་གནས་པའོ། །དེ་ལས་བཟློག་པ་དཀར་པོའི་ ཕྱོགས་ནི་ཆེན་པོ་བསྟན་པའོ།།མ་ཞུགས་པའི་སྔོན་དུ་སེམས་པ་ལ་ཞུགས་པ་ནི་ཐོག་མ་འཇུག་པ་ནས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་དང་པོར་སེམས་པའོ། །ཞུགས་ནས་ཀྱང་བསམ་པའི་མཐར་ཐུག་པའི་ཤེས་པའི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པའོ། །ཇི་ལྟར་བསམས་པ་རྣམས་ཡང་དང་ཡང་དུ་རྟོག་པར་བྱེད་པ་ ནི་སྙིང་པོ་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱེད་པའོ།།བསམ་པ་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཀྱིས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤངས་པའི་ཕན་ཡོན་དང་། འབྲས་བུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྨོངས་པར་མི་འགྱུར་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྩེ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་སེམས་པར་བྱེད་པས་ན་སེམས་གཡེང་བར་ཡང་མི་ འགྱུར་རོ།།ཐོས་པའི་དུས་སུ་མ་རྟོགས་པའི་དོན་ཡང་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་ལ། རྟོགས་པའི་དོན་ཡང་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་ནི་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྔོན་ཐོས་པའི་དུས་སུ་མ་ཤེས་པ་དང་། མ་ཐོས་པའི་དུས་སུ་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པ་རྣམས་རྟོགས་ཤིང་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དང་ གོ་རིམས་བཞིན་ནོ།།རིགས་པས་ཚོལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་དྲིང་འཇོག་པར་མི་འགྱུར་བའོ། །ཆོས་ཟབ་མོ་གང་དག་ལ་མོས་པར་མ་གྱུར་ན་ཡང་སྐུར་པ་མི་གདབ་ཅིང་མོས་པ་མང་དུ་སྐྱེད་པར་བྱའོ། །སྐུར་པ་མ་བཏབ་པས་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་མང་དུ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ། ། བདག་ཉིད་ཉམས་པ་ཡང་སྤོང་བར་འགྱུར་ཏེ། ཆོས་སྤོང་བའི་ལས་ཉེ་བར་མ་བསགས་པས་བདག་ཉིད་མ་སྨས་མ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །དགོངས་པའི་དོན་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པས་དགོངས་པ་ཅན་གྱི་ཚིག་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་གྱི། ཡི་གེའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ནག་པོ་བསྟན་པ དང་།ཆེན་པོ་བསྟན་པ་ལ་མཁས་པ་ནི་དེ་ཁོ་ནའི་དོན་ལས་སུས་ཀྱང་བསྐྱོད་པའམ་བསྐུལ་བར་མི་ནུས་སོ། །ཐོག་མ་ནས་ཆོས་སེམས་པ་ལ་འཇུག་པ་ནི་སྔོན་མ་ཐོབ་པའི་བཟོད་པ་ཆེན་པོའི་རྣམ་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཐོབ་པར་གྱུར་ནས་ནི་སྙིང་པོ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། དོན་རབ་ཏུ་རྟོགས་པར་ བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྒོམ་པ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ།

同样地，应当了知依据三学和二种智慧的意趣，以五种法修持随顺法之法。
'独一'是指无有第二。因为无有第二，所以说'前往寂静处'。
关于'前往寂静处'，是说他们获得身体的寂静住处，则能安乐地趣入思维。
如实思维所闻之义，以相应的加行思维，以前后不相违而圆满，是欲度量。以不违理而欲观察。
为显示具足八种对治八种过失，因为是愚痴散乱之处故应当断除，若思维彼等则会生起诸多过失。此等已于思所成地中说明。
'恒常恭敬'是指具恭敬心而不间断。因此说：以恒常与恭敬的加行而持续思维。
其违品即是'松懈'，因为加行松懈。为遮止此故说'不松懈'。
'观察'是指'如是如是为合理'。'随入'是指获得决定。
'有些仅以胜解思维'是指思维如来即是量而生起信心。
'依义'是指舍弃执著文字而思维密意之义。
'依止'是指安住。
'黑说'是指不入契经、不见律藏、违背法性而住。与此相反的白分即是'大说'。
未入之前趣入思维即是'从最初入'，即最初思维。入已则获得思维究竟的殊胜智慧。
对所思维的反复观察即是获得精要。
为显示以八种思维断除违品的功德与果报故说：'不愚痴'是因为获得殊胜智慧。由于专一决定思维故'亦不散乱'。
闻法时未了解的义理也将通达，已了解的义理也将证悟，为显示将获得故说：先前闻法时未知及未闻时未通达者，将了解并获得，如是次第。
因为以理寻求故'不依赖他人'。
对于未能胜解的甚深法，亦不诽谤而应多生胜解。由于未诽谤故不生众多非福德。
也将断除自身的衰损，由于未集近诽谤法业故，自身将不受损害衰败。
具足通达密意故，将趣入密意语而不随文字。
通达黑说与大说者，任谁也不能动摇或劝诱离开真实义。
从最初趣入思维法，将获得先前未得的大忍品类。
获得已，为获得精要及为善巧通达义理故，将趣入修习。

།ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་སྒྲུབ་པ་བསྟན་པས་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་དང་། བསམ་པ་དང་། སྒོམ་པ་བསྟན་པ་ལས་བསམ་པ་བསྟན་ནས། སྒོམ་པ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་སྨྲས་པ་དང་། སྒོམ་པ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། དངོས་པོ་ ཉིད་དང་།སྦྱོར་བ་ཉིད་དང་། སྦྱོར་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཉིད་དོ། །མདོ་ལས་ཆོས་གཉིས་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པས་དངོས་པོ་གཉིས་བསྒོམ་པར་བྱ་སྟེ། ཞི་གནས་བསྒོམ་པ་དང་། ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པའོ། །དེ་དག་རྟག་ཏུ་བྱེད་པ་དང་། གུས་པར་བྱེད་པའི་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཀུན་དུ་ བརྟེན་ཅིང་གོམས་པར་བསྒོམ་པའོ།།བསྟེན་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། མང་དུ་བྱ་བ་དང་ལྡན་པ་ནི་དགོངས་པ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་བསྒོམ་པའོ། །ཐོག་མ་དང་བར་དང་ཐ་མར་བསྒོམ་པ་བཞིར་རིག་པར་བའམ། ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པའི་དབྱེ་བས་སོ། །བསམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་གྲུབ་ པར་འགྱུར་བས་བསམ་པའི་མཐར་ཐུག་པར་གྱུར་པ་ནས་བསྒོམ་པ་རབ་ཏུ་རིགས་པ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཤིན་ཏུ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཞི་གནས་དང་། ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པ་རྣམས་ཤིན་ཏུ་ཁྱད་པར་ཅན་གཉིས་ཏེ། དངོས་པོ་ཉིད་ དང་།རྣམ་པ་ཉིད་དོ། །དངོས་པོའི་བྱེ་བྲག་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་དངོས་པོ་ཙམ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ངག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་འདས་པའོ། །མིང་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཙམ་ཞེས་ བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་དེ་གཉི་གས་དབེན་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ།།དངོས་པོ་ཉིད་ལ་ཡོངས་སུ་མ་དག་པའི་དུས་ན་ནི་ངོ་བོ་ཞེས་བྱའོ། །དོན་སྨོས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་དག་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཉིད་དེ། དེ་གཉི་ག་ཡང་དམིགས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །སེམས་ངེས་པར་གཏད་ ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པ་གཞན་ལས་སེམས་བཟློག་ནས་དེ་ཉིད་ལ་ཡང་དག་པར་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།རྣམ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དངོས་པོ་དེ་ལ་གཡེང་བ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་ པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་རྣམ་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་འཇུག་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།སེམས་ཡོངས་སུ་གཡེང་བ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་ཐམས་ཅད་ལས་དབེན་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འདུ་ཤེས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་འདུ་ཤེས་ ཡིད་ལ་བྱེད་པས་སམ།འདུ་ཤེས་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མི་སྡུག་པ་ལ་སོགས་པའོ། །མཉམ་པར་གཞག་པའི་ས་པའི་དམིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནང་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དམིགས་པའི་མཚན་མ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་དེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་མཚན་མ་རྣམས་དངོས་པོའི་བརྗོད་པ་དང་བྲལ་བས་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་རྣམ་པས་རྣམ་པ་དགུ་པོ་ལ་སེམས་གནས་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་བའོ།།མཉམ་པར་བཞག་པས་སེམས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ངེས་པས་དེ་ཉིད་ ཀྱིས་ཇི་ལྟར་བསམས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ།སྔོན་བསམ་པའི་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་མ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱིས་འཇུག་པ་འདི་ནི་ལྷག་མཐོང་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། །དངོས་པོ་འདི་དག་དང་། རྣམ་གྲངས་འདི་དག་གིས་ལྷག་མཐོང་མདོར་ བསྟན་ནས།ཡང་འདི་དག་གིས་གྲངས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་། རྣམ་པའི་ཁྱད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་འབྱེད་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རིས་མ་ལུས་པ་གཟུང་བ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་ཞེས་བྱས་ནས་སོ། །རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ནི་སོ་སོར་རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་འཛིན་པ་སྟེ། དཔེར་ན་སྐྱེ་བ་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ནི་དེ་དག་རབ་ཏུ་སྟོན་པའི་མདོ་སྡེ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པའོ། །མཚན་ཉིད་ནི་ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་གཏོད་པའོ། །ཡང་དག་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་གང་ལ་གཏད་པ་དེ་ཚོལ་བར བྱེད་པའོ།

讲述随顺法而修法，身语意随行，思维和修习中，讲述了思维后，若问什么是修习，修习有四种：事物本身、加行、圆满加行。经中说应当修习二法，即应当修习二种事物：修习止和修习观。对此常作、恭敬作的具足加行，即是依止并熟习修习。具足依止、具足多作，即是圆满意趣修习。应当了知初中后修习为四，或以小等种类分别。由圆满思维而成就，从思维究竟开始修习最为合理。因此说'为极圆满故'。
菩萨们的止观修习有两种极为殊胜：事物本身和行相。为显示事物差别，所说'唯不可言说事物'等，以圆成实性超越言语行境。由安住名与分别故说为事物。'唯'字显示离彼二者。事物本身未清净时称为体性。所说义即清净位时为真实智慧行境，此二者皆为所缘。'专注其心'即从其他所缘转回心意，安住于彼之义。
为显示行相而说'远离一切戏论'等，于彼事物远离一切散乱，即入无一切分别相作意之义。'远离一切心散乱'即显示远离一切受用。想作意即以想作意或以想为先导的作意。'一切所缘'即不净等。由是等持地所缘故，内三摩地所缘相为三摩地境界故，如是三摩地相离开事物言说，以如所说行相于九种心住即名修习三摩地。
由等持如实了知心之决定，故说'如所思维'，即作意先前所思维不可言说诸法之相，乃至'以慧趣入此即名胜观'。以此等事物及此等异门略说胜观后，为显示此等数目差别及行相差别故，其中分别即摄取无余苦类，说为苦圣谛。遍分别即分别摄取，如说'生苦'等。法遍分别即于显示彼等经典具足观察。相即以所知事物作意专注。真实相即于所专注处寻求。

།ཉེ་བའི་མཚན་ཉིད་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དངོས་པོ་སུན་འབྱིན་པར་བྱེད་པའོ། །ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་ནི་ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་རྣམས་སོ། །རིག་པ་ནི་ཇི་སྙེད་ཡོད་པར་བརྟགས་པ་དང་། །ཇི་ལྟར་ཡོད་པར་བརྟགས་པ་གཟུང་སྟེ། སྔོན་ལས་ལྟོས་ནས་ཡང་དང་ཡང་དུ་གོང་ ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བའོ།།རྟོགས་པ་ནི་སྔོན་དང་ཕྱི་མའི་དོན་མ་ནོར་བར་རིག་པར་བྱེད་པའོ། །བློ་ནི་རབ་ཏུ་འབྱེད་པར་ནུས་པ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའོ། །མཁས་པ་ནི་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་པ་དང་། འདོན་པ་དང་། འབེལ་བའི་ གཏམ་བྱེད་པ་དང་།རྣམ་པར་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་ཤེས་པར་དོན་གོང་ནས་གོང་དུ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཤེས་རབ་པོ། །རྟག་ཏུ་སྦྱོར་ཞིང་གུས་པར་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པ་ཉིད་ནི་སྦྱོར་བའི་ཁྱད་པར་གྱིས་གོམས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ སྒོམ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།སེམས་མི་གཡོ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པའི་ཚིག་ཡིན་ནོ། །རང་གི་ངང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱིང་བ་དང་རྒོད་པའི་མཚན་མ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པར་འཇུག་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཇུག་པ་སྟེ། སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་ཅིང་མི་གཡོ་བར་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བར་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །གནས་པ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་ཕན་ཡོན་མཐོང་བས་སོ། །གཞན་དག་ནི་དབུགས་ཐོན་པ་མ་ཡིན་ལ། ཡོན་ཏན་དང་ཕན་ཡོན་མ་མཐོང་བས་སྡུད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྣམ་པ་གཉི་ག ལས་ཀྱང་མི་འཕྲོ་བའོ།།ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ལ་གོམས་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་ཏུ་གུས་པ་དང་བཅས་པའི་སྦྱོར་བས་རབ་ཏུ་གཏོད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མངོན་པར་དགའ་བར་གནས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒོམ་པའི་མཐར་ཕྱིན་པ་ནའོ། །ཡོངས་སུ་དག་པར་འགྱུར་རོ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགོས་པ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཉིད་ནའོ།།དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ལུས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མཐོང་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བའམ། ཡེ་ཤེས་ཉིད་མཐོང་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་ཞེས་བྱས་ནས་ཏེ། ངེས་པའི་དོན་ཤེས་པས་དོན་ མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བའོ།།གནས་ངན་ལེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟེན་ལ་ཡོད་པའི་ས་བོན་ནོ། །དེ་དག་གིས་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་སྤང་བར་བྱ་བ་བསྟན་ཏོ། །ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་རྣམ་པར་དག་པས་ནི་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྤང་བར་བསྟན་ཏོ། །གདམས་ངག་གང་ཞེན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་དག་ པར་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་།སྨྲ་བའི་ཚིག་གི་རོ་མྱོང་བ་ནི་གདམས་ངག་ཅེས་བྱའོ། །གདམས་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ནི་རྣམ་པ་བརྒྱད་དོ། །སེམས་ཤེས་པར་བྱས་ནས་མཐུན་པའི་ཚིག་སྨྲ་བ་ནི་གདམས་ངག་སྟེ། གདམས་ངག་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །བསམ་གཏན་ དང་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའི་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྟོབས་ལ་བརྟེན་ནས་ཏེ།གང་ཡང་སྨྲས་པ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བརྟེན་ནས་ཞེས་བྱ་བའམ། ཡུན་རིང་དུ་འགྲོགས་ཤིང་འདྲིས་པའི་རྒྱུས་རང་བཞིན་ཤེས་པར་བྱས་ནས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། འགྲོགས་ པའི་རྒྱུས་སེམས་བཙལ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ།རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་འགྲོགས་པའི་དབང་གིས་རང་བཞིན་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པའི་མདོའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་ཤེས་པར་བྱའོ། །གང་དག་ལ་འདོམས་པར་འདོད་པའམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་གིས་འདོམས་པར་བྱེད་འདོད་པ་དེས་ཞེས་མཚོན་ པ་ཡིན་ནོ།།གང་ཡང་རུང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གདམས་ངག་དང་རྗེས་སུ་སྟོན་པ་ལ་གནས་པ་ནའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །སེམས་བཙལ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་འདི་འདོད་ཆགས་ལ་མང་དུ་སྤྱོད་པ་ཞིག་གམ། འོན་ཏེ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལ་མང་དུ་སྤྱོད་པ་ཞིག་ཅེས་སེམས་ཀྱིས་སེམས་བཙལ་ བ་ནི་མཁྱེན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་གོ་ཞེས་ངེས་པ་ཐོབ་པའོ།།དབང་པོ་རྣམས་ནི་རྟུལ་པོ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་ཚོལ་ལོ། །བསམ་པ་ནི་དམན་པ་ལ་མོས་པ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་ཚོལ་ལོ། །བག་ལ་ཉལ་བ་ནི་ཁམས་སྣ་ཚོགས་པ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་ཚོལ་ལོ།

近似性质是能破除分别事物的。完全通达是指所知诸事物。明了是指对所有存在的推测，以及对如何存在的推测加以把握，从前而观察并且一再地向上增长。通达是指对前后之义不错乱地了知。智慧是能够完全分别的俱生智。善巧是指完全成就。以智慧趣入是指在听闻、诵读、相关谈论、决定等方面，具有不知而从上至上了知之义的智慧。
所谓常时修习并恭敬修习，即是以止观修习的差别来熟习，即是修习，这是所显示的。'心不动'是显示之语。'自然'是指无有沉掉之相的意思。'无功用而趣入'是指任运趣入，即是显示心无功用且不动而趣入。安住是由见到彼之功德与利益。其他则非解脱，由未见功德与利益故称为收摄。于二者皆不散乱。
所谓熟习止观，是指以恒常恭敬的修习而善加专注的意思。所谓'住于欢喜'是在修习圆满时。所谓'将成清净'是在目的圆满成就时。因此说：'身极轻安'等。智慧所见即是智慧见，或者智慧本身所见即是智慧见，即是由了知了义而现见义理。
'随眠'是指依处的种子。彼等是显示断除烦恼障。由清净智慧见是显示断除所知障。'何等教授'中，为令正确通达故，言说语言的品味即是教授。所教授的事物有八种。了知心已说相应语即是教授，教授有二种。
依靠禅定与等至的等持等智力，即如所说：'依止三摩地'；或由长期共处熟悉因缘而了知自性，即如所说：'由共处因缘寻求心'，如经中所说：'大王当由共处力而了知自性'，应随此了知。'于何者欲教授'中，是指由欲教授者而表示。
'任何'是指住于教授与随教示时的显示。'寻求心'是指以心寻求：此是多行贪欲者耶？抑或是多行离贪者耶？即是获得'如是者'的决定。诸根以钝根等差别而寻求。意乐以信解下劣等差别而寻求。随眠以种种界等差别而寻求。

།ལེགས་པར་ གཟུང་བ་མ་ཡིན་པ་རྟག་པའི་མཐའི་གཉེན་པོར་དབུ་མའི་ལམ་སྟོན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ།སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་ཤེས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་གཞན་དག་དེ་དང་དེར་སྐྱེས་པའི་གནས་དེ་དག་གི་མིང་ལ་སོགས་པའི་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་གཏམ་བརྗོད་པས་རྣམ་པའི་ཁྱད་པར་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ལ་ སོགས་པ་མཚོན་པའི་ཕྱིར་དང་།ལེགས་པར་སྤྱད་པ་དང་ཉེས་པར་སྤྱད་པའི་དབང་གིས་བདེ་འགྲོ་དང་ངན་འགྲོ་རྣམས་སུ་ཤི་བའི་རྗེས་ལ་སྐྱེས་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བསྟན་པས་མཚོན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལེགས་པར་གཟུང་བ་མ་ཡིན་པ་ཆད་པའི་མཐའི་གཉེན་པོར་དབུ་མའི་ལམ་སྟོན་པ་ནི་འཆི་འཕོ་དང་ སྐྱེ་བ་ཤེས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སོ།།མ་བྱས་པ་ལ་བྱས་སོ་སྙམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ལུས་པར་མ་བྱས་པ་ལའོ། །མ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལམ་མ་ཐོབ་པར་རོ། །མ་རེག་པ་ནི་སེམས་རྣམ་པར་མ་གྲོལ་བ་སྟེ། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །མངོན་སུམ་དུ་མ་བྱས་པ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་ བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་མེད་པ་ཉིད་དོ།།གདམས་ངག་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཀྱིས་མདོར་བསྡུས་པའི་གནས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཡང་གནས་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། སེམས་མ་བཏུལ་ཞིང་མ་བསྒོམས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། མཉམ་ པར་མ་བཞག་པ་དང་།རྣམ་པར་མ་གྲོལ་བའོ། །དེ་ལ་དང་པོར་སེམས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། སེམས་མི་གནས་པ་གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དང་པོའི་གདམས་ངག་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། སེམས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་ མཉམ་པར་འཇོག་ཏུ་གཞུག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།སེམས་གནས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཉམ་པར་བཞག་པ་ལ་ཐབས་ཀྱི་ལམ་སྟོན་པ་སྟེ། སྤངས་པ་འཐོབ་པའི་ཐབས་ཀྱི་ལམ་ཉེ་བར་སྟོན་པ་ནི་མཐའ་གཉིས་ཀྱི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པ་དབུ་མའི་ལམ་གྱི་མན་ངག་གི་གདམས་ངག་ བསྟན་པས་སོ།།རང་གི་དགོས་པ་མཐར་མ་ཕྱིན་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་བྱ་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མ་གྱུར་པར་བདག་གིས་བྱ་བ་བྱས་ཟིན་ཏོ་ཞེས་སྦྱོར་བ་བཤོལ་ནས་གནས་པ་དག་ལ་དེ་དག་གི་དེ་ལྟ་བུའི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་སྤོང་དུ་གཞུག་པའི་ཕྱིར་ཏེ་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་སྤོང་དུ་གཞུག་པ་ཞེས་བྱ་ པའི་དོན་ཏོ།།གནས་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པར་སྦྱར་བའི་ཕྱིར། དེ་ལ་སེམས་དང་། དབང་པོ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གདམས་ངག་གཞན་ལས་ཐོབ་པའམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདིས་ནི་གདམས་ངག་དང་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ལ་གནས་པར་ མཚོན་པ་ཡིན་ནོ།།གཞན་དག་ལ་ཡང་བྱིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གདམས་ངག་དང་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་བྱེད་པར་འོས་པ་ཡིན་པར་མཚོན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གདམས་ངག་དང་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ལ་གནས་པ་དང་གདམས་ངག་དང་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་བྱེད་པར་འོས་པ་འདི་དག་གིས་ཀྱང་སྟོབས་ཀྱི་ རིགས་རིམ་གྱིས་རྣམ་པར་སྦྱོང་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོབས་རྣམས་དང་པོར་སྐྱེས་པ་ཉིད་དོ།།རྣམ་པར་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་ནི་སྐྱེས་པ་རྣམས་འཕེལ་བར་བྱེད་པའོ། །གདམས་ངག་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཀྱི་སྟོབས་རྣམ་པ་བརྒྱད་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །སེམས་ཤེས་པའི་གདམས་ ངག་གིས་ནི་བསམ་གཏན་དང་རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་།ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་སྦྱོང་ངོ་། །དབང་པོ་ལ་གདམས་པས་ནི་དབང་པོ་མཆོག་དང་མཆོག་མ་ཡིན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་སོ། །བསམ་པ་ལ་གདམས་པས་ནི་མོས་པ་སྣ་ཚོགས་མཁྱེན་པའི་ སྟོབས་སོ།།བག་ལ་ཉལ་ལ་གདམས་པས་ནི་ཁམས་སྣ་ཚོགས་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་སོ། །འཇུག་པའི་སྒོ་སྣ་ཚོགས་ལ་གདམས་པས་ནི་ཀུན་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་སོ། །མི་བདེན་པའི་རྟག་པའི་མཐར་འཛིན་པ་ལ་གདམས་པས་ནི་སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ སོ།།མི་བདེན་པའི་ཆད་པའི་མཐར་འཛིན་པ་ལ་གདམས་པས་ནི་འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་སོ། །མ་བྱས་པ་བྱས་པར་མངོན་པར་ང་རྒྱལ་བ་ལ་གདམས་པས་ནི་ཟག་པ་ཟད་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་སོ། །དེ་ལ་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གདམས་ངག་དང་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ ཞེས་བསྟན་པ་དེ་ལས་རྗེས་སུ་བསྟན་པའི་དོན་བླངས་ནས་དྲིས་པ་ཡིན་ནོ།

关于'为对治非善执著常边而示现中道'这句话，是以宿命随念智力，说明他人于彼彼处所转生，通过谈论彼等处所名称等的转变，用以表示形相差别等的变化；以及通过善行与恶行的力量，死后转生于善趣与恶趣等的开示来表明。
为对治非善执著断边而示现中道，是以死生智力。
'于未作而思已作'是指对未完全做到的。'未得'是指未得道。'未触'是指心未解脱，即无解脱性。'未现证'是指无解脱智见性。
为显示八种教诫所摄要义而说：'复次应知由三种处所摄'等。心未调伏未修习有二种：未等持与未解脱。其中首先依未等持心成等持而说：'为令不住心安住'是初五种教诫，意即为令未等持心趋入等持。
'于住心'是指于等持示现方便道，即通过开示对治二边的中道教授来显示获得断除的方便道。
'于未圆满自利'是指对于自身事业未圆满却认为'我已作办'而停止修行者，为令彼等断除如是增上慢，即断除增上慢之义。
为配合三处所摄而说'其中心与根'等。如是'菩萨从他获得教诫'等，此表示安住于教诫与教授。
'亦为他宣说'是表示堪能作教诫与教授。如是安住于教诫与教授及堪能作教诫与教授者，'渐次清净力种性且令增长'是指诸力初生性。'令增长'是令已生者增长。
八种教诫之八力依次为：以知心教诫清净禅定、解脱、三摩地、等至智力种性。以教诫根清净胜劣根智力。以教诫意乐清净种种胜解智力。
以教诫随眠清净种种界智力。以教诫种种趣入门清净遍趣行智力。以教诫执著非真实常边清净宿住随念智力。
以教诫执著非真实断边清净死生智力。以教诫未作谓作增上慢清净漏尽智力。
'其中何为教授'，是从'教诫与教授'之说中取出教授义而问。

།རྣམ་པ་ལྔར་རིག་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་གཉིས་སོ། །རྣམ་པས་ནི་གསུམ་མོ། །དེ་དག་གཉི་ག་བསྡུས་ན་རྣམ་པ་ལྔའོ། །སེམས་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པར་བྱས་ནས་གནང་བ་དང་བཀག་པ་དག་བྱ་བ་དང་ བྱ་བ་མ་ཡིན་པར་སྟོན་པའི་ཚིག་ནི་རྗེས་སུ་བསྟན་པའོ།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བཅས་པའི་བསླབ་པའི་ཚིག་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་སེམས་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པར་བྱས་ནས་སློབ་མ་ལ་སྟོན་པ་ནི་རྗེས་སུ་བསྟན་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། །ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་དགག་ པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།ལུས་དང་ངག་སྡོམ་པས་ན་སྡོམ་པ་སྟེ། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པའི་དངོས་པོ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་དགག་པའོ། །ལུས་དང་ངག་གིས་འདི་དག་ནི་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སློབ་པ་ནི་རྗེས་སུ་བསྟན་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་གནང་བ་ དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་དང་ངག་གིས་འཇུག་པར་བསྐུལ་བ་སྟེ།འདི་ནི་ལུས་དང་ངག་གིས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྗེས་སུ་སྟོན་པའོ། །དེ་ལྟར་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་བྱས་ན་ཡང་འགའ་ཞིག་གུས་པར་མི་བྱེད་པས་སམ། བག་མེད་པའི་དབང་གིས་བྱ་བ་ནི་མི་བྱེད་ལ། བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ནི་བྱེད་པ་དེ་ ནི་འཁྲུལ་པ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ།ལུས་ཀྱི་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཁྱོད་ཀྱིས་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ནི་འདི་དང་འདི་ལྟ་བུ་བྱས་བྱ་བ་འདི་དང་ལྟ་བུ་ནི་མ་བྱས་ཞེས་མཚོན་པར་བྱེད་པ་ནི་བསྐུལ་བ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟར་བསྐུལ་བ་ན་ཡང་གུས་པར་མི་བྱེད་ཅིང་བྱ་བ་མ་ ཡིན་པ་ལ་སྤྱོད་ན་སྨ་དབབ་པར་བྱ་སྟེ།ཚིག་རྩུབ་མོ་དང་། ཆད་པའི་ལས་དང་། གནས་ནས་བསྐྲད་པས་སྨ་དབབ་ཅིང་། དྲན་པར་བྱེད་དུ་གཞུག་པ་སྟེ། ཕྱིས་སྡོམ་དུ་གཞུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་གི་རྒྱུད་ཀྱི་སེམས་བསྲུངས་ནས་བསམ་པ་བཟང་པོས་སྨ་དབབ་པ་ལ་སོགས་པའི་ལས་བྱའོ་ ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།རྙོག་པ་མེད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེའི་དོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མི་མཐུན་པ་མེད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་དང་། གནོད་སེམས་ལ་སོགས་པ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་ན་སྨད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་མི་མཐུན་པར་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བའམ། ངན་པའི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱའོ། ། དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པ་ནི་མི་མཐུན་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །འོ་ན་འདི་ལྟ་བུ་བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བུས་ཤེ་ན། སྣུམ་པའི་བསམ་པས་ཞེས་སྨོས་ཏེ། ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་བསམ་པས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ནད་པ་དང་བུ་གཅིག་པ་གཅེས་པ་ལ་སྨན་པ་མཁས་པ་དང་ཕ་བྱམས་པས་སྦྱོར་བ་རྩུབ་པོ་བྱེད པ་བཞིན་ནོ།།ཇི་སྐད་བསྟན་པ་སྒྲུབ་པའི་སྦྱོར་བ་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པའི་ནན་ཏན་བྱེད་པ་དག་ལ་ནི་ཁྱོད་ནི་དད་པ་ལ་སོགས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དག་པའི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེས་ན་དགའ་བ་བསྟན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཟང་པོ་ཚུར་སྤྱོན་དང་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཡང་དག་པར་དགའ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།སེམས་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟ་ན་བསྐུལ་བ་དང་། ཆད་པ་དང་། སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་པས་རྗེས་སུ་གནང་བ་དང་རབ་ཏུ་དགག་པས་འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པ་ལ་ངེས་པར་གཞག་པར་བྱ་བ་ཡོངས་སུ་གསལ་བར་བྱས་ པ་ཡིན་ནོ།།ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཐབས་ཀྱིས་ཟིན་པ་ནི་བསླབ་པ་ཞེས་གསུངས་པས་བསླབ་པའི་རྣམ་པ་མདོར་བསྟན་པའི་ཐ་མའོ། །དེས་ན་དྲིས་པ། ཐབས་ཀྱིས་ཟིན་པ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞིའི་ངོ་བོས་བསྡུས་པའི་དངོས་ པོ་བཞིའི་སྒོ་ནས་ཞུགས་པར་གྱུར་པ་ན་ལུས་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཐབས་ཀྱིས་ཟིན་པའོ་ཞེས་བསྟན་པས་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞི་པོ་ཐབས་ཉིད་དུ་ལུང་གིས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།ཇི་སྐད་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་ པའི་དོན་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་དག་གི་ཐབས་མན་ངག་བསྟན་པས་རྒྱུ་དྲིས་པ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དོན་གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

所谓'应当了知五种'是指：以事物本身而言是二种，以行相而言是三种。合计这两者即为五种。
了知心等后，显示开许与禁止，即是说明应作与不应作的言教，这是随教。
随顺如来所制学处之语，了知心等后对弟子开示，这是随教。
因此说：'遮止一切有过失行为'等。
由防护身语故为律仪，即遮止一切有过失事物的行为。
以身语教导'这些不应作'，是随教之义。
'开许一切无过失行为'是指以身语劝导趣入，即随教示'这是应以身语作'。
如是作随教后，有些人由于不恭敬或放逸，不作应作而作不应作，这称为错乱行为，即是超越身业行为之义。
'你作了如是如是不应作之事，而未作如是应作之事'这样指出，称为劝导。
如是劝导后仍不恭敬且行不应作者，应当呵责，即以粗语、惩罚、驱出住处而呵责，令其忆念，为使其后来守律仪故。
为显示'护持自相续心，以善意作呵责等事'故，说'无浊等'。
为显示其义，说'无违逆等'。若行害心等则应受呵责，故称违逆行为或恶行相。
非如是者称为无违逆。
若问此等应以何等意乐，故说'以柔和意乐'，即是以利益安乐之意乐之义。
如同善巧医师与慈父对待病人与独子爱子时作粗猛加行。
对于如说修行、具足正加行而精进者，应说'你是具足信等功德者'等赞叹真实功德。
故'显示欢喜'即是以'善者请来'等语正当欢喜，即是令生欢喜心。
如是以劝导、惩罚、令生欢喜，以开许与禁止，已完全显明安立于趣入与止息。
身语意业为方便所摄即说为学处，此为略说学处行相之末。
故问：'何为方便所摄？'以四摄事体性所摄，由四摄事门趣入时，身等业为方便所摄。由经说四摄事即是方便故，如所说。
'菩萨'等，'菩萨'是真实义之义。
显示彼等方便教授后问其因：'为何'等，即是为何义之义。

།སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཐབས་སུ་གྱུར་པས་ཐབས་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེས་ན་ སྨྲས་པ།སེམས་ཅན་རྣམས་གདུལ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའམ། དེ་དག་ལས་གཞན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། འདི་ལས་གོང་ན་ཡང་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། སྦྱིན་པ་ནི་ལུས་བརྟན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཕན་འདོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཕན་བཏགས་པར་གྱུར་ པས་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་འཁོར་སྡུད་པའི་ཐབས་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་སྨྲས་པ། ཚིག་མཉན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དེ་ལྟར་ཕན་བཏགས་པས་གུས་པར་བྱེད་ཅིང་སྨྲས་པའི་ཚིག་མཉན་པ་དང་ངོ་། །བསྒྲུབ་པར་འདོད་པས་ན་བྱེད་པར་སེམས་ པའོ།།དེ་ལྟར་དེ་དག་ལ་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ལས་དབེན་པ་དང་། ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་སྒྲུབ་ཏུ་གཞུག་པའི་ཕྱིར་རིགས་པ་དང་བཅས་པ་སེམས་འཕྲོག་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། སྙན་པར་སྨྲ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་དང་། ཁ་ན་ མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་ཤེས་པར་བྱེད་པས་འཛིན་དུ་འཇུག་པའི་ཐབས་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་འཛིན་དུ་བཅུག་ནས་ཀྱང་མི་དགེ་བ་སྤོང་ཞིང་དགེ་བ་ལ་ཡང་དག་པར་འགོད་ཅིང་འཛུད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དང་འདི་ལྟ་བུར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་སྦྱོར་བ་ནི་དོན་སྤྱོད་པ་སྟེ། གདུལ་བའི་ཐབས་སུ་གྱུར་པ་འདུལ་ བ་ཞེས་བྱའོ།།སྒྲུབ་པ་ལ་འགོད་པར་བྱེད་པས་འཇོག་པ་ཞེས་བྱའོ། །བྱ་བ་ལ་མི་གཡོ་བར་སྦྱོར་བས་ན་འགོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་འདི་དག་ནི་སྤང་བར་བྱའོ། །འདི་ནི་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་ཅིང་གནས་པར་བྱའོ་ཞེས་མན་ངག་རྗེས་སུ་སྟོན་པ་ནི་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་པའོ། ། མི་དགེ་བའི་གནས་ནས་སློང་བ་ནི་འདུལ་བའོ། །དགེ་བ་ལ་འགོད་པ་ནི་འཇོག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལས་མི་འཕྲོགས་པར་འགོད་པ་ནི་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དོན་དཔྱོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །གདུལ་བྱ་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་བཅུག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་བསྟན་པར་བྱ་བའི ཕྱིར་རང་ཉིད་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ཅིང་དེ་དང་སྐལ་བ་མཉམ་པར་སྤྱོད་པ་ནི་དོན་མཐུན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ།མཐུན་པར་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ན་སུ་ཡང་ཅི་ཡང་སྨྲ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། གང་གིས་ན་དེ་ལ་ད་དུང་ཁྱོད་བདག་ ཉིད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།བསྡུས་པས་སམ། སོ་སོ་བས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དང་པོས་ནི་སྡུད་པར་བྱེད་དོ། །གཉིས་པས་ནི་འདུལ་བར་བྱེད་དོ། །ཕྱི་མ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའི་སའི་གཞིའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་གནས་ལས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་ཀྱི་ལེའུ་སྟེ་བརྒྱད་པའི་འགྲེལ་པ་རྫོགས་སོ།། །།ངོ་བོ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་སྡོམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་དགོས་པ་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་ལ་སོགས་པའི་དོན་རྣམ་པ་བདུན་ལ་མོས་པ་མང་བ་ཉིད་ལ་སོགས པ་རྣམ་པ་བདུན་གྱིས་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དོན་དེ་དག་ཉིད་ཡང་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པའི་སྦྱོར་བས་ཀྱང་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མདོར་བསྟན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་མདོར་བསྟན་པའི་སྡོམ་གྱིས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ ཕྱིན་པ་དྲུག་ཅིར་ཡང་རྣམ་པ་འདྲ་བར་མདོར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ལ་མ་བསླབས་པར་རང་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་ལ་བསླབ་པར་མི་ནུས་པས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱས་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་ རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་སྨྲས་པ།ས་དང་ས་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རེ་རེ་རིམ་གྱིས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱས་ནས་ཏེ་བཞི་པའི་བདུན་པའི་དོན་ཏོ། །སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་རྫོགས་པར་མ་ བྱས་པར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ།

为了作为令众生完全成熟的方便，故称为方便，为显示此义故说：'为调伏诸众生'等，或者因为除此之外别无他法，故说：'此上更无有'等。布施是令身体稳固，故是饶益。由于饶益，故能随意而行。因此是摄众的方便。故说：'听从言语'等。如是饶益故恭敬并听从所说之语。由欲成办故而思行之。
如是为使彼等远离恶行，令趣入善行，故以理趣说能摄心之法。因此说：'以爱语'等。分别说有过失和无过失之法，令知解故是令受持的方便。如是令受持后，令断不善、安立引导行善，即是说'你应当如是这般做'的引导，是利行，成为调伏方法故称为调伏。
安立于修行故称为安置。令不动摇地投入事业故称为安立。或者说'此等应当断除，此应当如实修行安住'，如是随顺开示教诫是令正受持。从不善处拔除是调伏。安立于善是安置。令不离此而安立是利益安乐因，故称为利行。
为显示令所化众生正受持等，自己也如是随行，与彼同分而行，称为同事，即是随顺修行的方便。如是修行时谁也不会有任何诽谤，为显示此义故说：'于此谁复能'等。总摄或个别所摄者，即是具有彼体性之义。初者是摄受，第二是调伏，后二者是令成熟。
菩萨地基瑜伽处力种性品第八释完。
若问以自性等摄颂所摄之义用为何？是显示应以七种胜解等七种方式，于自他利等七种义上修学。即显示也应以布施等波罗蜜多现证的修行来修学彼等诸义，故依波罗蜜多略说而以略说摄颂来说明，是为略说六波罗蜜多皆同相故。
若未修学布施等波罗蜜多，则不能修学自利等，故圆满波罗蜜多后，当现证无上正等正觉，故说：于地地中次第圆满一一波罗蜜多，即第四之第七义。因布施等非波罗蜜多体性，故未圆满诸波罗蜜多则不能现证无上正等正觉。

།དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། རྫོགས་པར་བྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་གྱུར་བའོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཁོ་ན་བསྟན་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གཞན་རྣམས་དེ་དག་གི་ནང་དུ་འདུས་ པའི་ཕྱིར་རོ།།ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་སྒོ་ནས་སྔར་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་རྣམ་པ་དགུས་བསྟན་ཏེ། མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ཉིད་དང་། སྦྱིན་པའི་དངོས་པོ་བསྟན་པ་ཉིད་དང་། འཇུག་པར་མི་ནུས་པ་བསྟན་པ་ཉིད་དང་། སྒོ་བསྟན་པ་ཉིད་དང་། རྟེན་བསྟན་པ་ཉིད་དང་། རྣམ་པ་སྟན་པ་ཉིད་དང་། སྡུག་བསྔལ་བསལ་བའི་བྱ་བ་བསྟན་པ་ཉིད་དང་། འཇིག་རྟེན་གཉི་གར་བདེ་བ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། རྣམ་པར་དག་པ་བསྟན་པ་ཉིད་དོ། །རྣམ་པ་དགུ་ཉིད མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་གཞག་པར་བྱ་སྟེ།མཚན་ཉིད་དང་། མཚན་ཉིད་ཀྱི་དབྱེ་བའོ། །དེ་ཡང་དང་པོ་དང་ཕྱི་མ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པ་རྣམས་རིམ་པ་བཞིན་ནོ། །ཡང་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བཞི་རབ་ཏུ་མི་འདོར་བར་ཞེས་བྱ་བས་རྣམ་པ་དགུ་པོ་ཉིད་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་ བཞི་པོར་གཞག་པར་བྱ་སྟེ།ཇི་ལྟར་རིགས་པར་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་། རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་དང་། རྒྱུའི་མཚན་ཉིད་དང་། འབྲས་བུའི་མཚན་ཉིད་དོ། །རྣམ་པ་རེ་རེ་ལ་ཡང་རང་རང་གི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་མཐར་ཐུག་པར་འགྲོ་བའི་དོན་གྱིས་ན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བར་བསྟན་ བའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ལུས་པ་ལམ་མ་ཡིན་གྱི། འོ་ན་ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། རེ་རེ་ལ་ཡང་སྟེ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ནས་རྣམ་པར་དག་པའི་སྦྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁོ་ནའི་སྟེ། སྦྱིན་པའི་ ངོ་བོ་ཉིད་ནས་རྣམ་པར་དག་པའི་སྦྱིན་པའི་བར་དུའོ།།དེའི་ཕྱིར་བསྟོད་པ། བསེ་རུ་ལྟ་བུའི་རང་རྒྱལ་ལ། །ཕ་རོལ་ཕྱིན་པའི་མིང་ཡང་མེད། །ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་ཡང་། །སྤྱི་བོར་ཁྱོད་ཉིད་ཞོན་པར་གྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །སྦྱིན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་མདོར་ན་རྣམ་པ་ལྔར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་། སྒོར་འཇུག་པའི་ཁྱད་པར་དང་། དངོས་པོའི་ཁྱད་པར་དང་། བསམ་པའི་ཁྱད་པར་དང་། ལེན་པ་པོའི་ཁྱད་པར་རོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། སེམས་པའི་མ་ཆགས་པ་དང་། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྒོར་འཇུག་པའི་ཁྱད པར་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ།དེས་ཀུན་ནས་བསླང་བའི་ལུས་དང་ངག་གི་ལས་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོའི་ཁྱད་པར་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་དང་ཞེས་བྱ་བའོ། །བསམ་པའི་ཁྱད་པར་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ དང་ལྟ་བ་དག་ཏུ་རིག་པར་བྱའོ།།གང་གི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། སྡོམ་པ་ལ་གནས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ལེན་པ་པོའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། སུ་གང་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡང་ཁྱད་པར་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་ངོ་པོ་ཉིད་ཀྱི་སྦྱིན་པ་རྣམ་པར་གཞག་པར་རིག་པར་བྱ་ སྟེ།ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་། སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་། ལྷག་པའི་བསམ་པའི་ཁྱད་པར་རོ། །ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་དང་། རང་གི་ལུས་ལ་མི་ལྟ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་དང་། ཕ་རོལ་དང་། མཐར་ཐུག་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་འབྲས་བུ་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་ རེ་བ་མེད་པ་ནི་དེ་གཉི་ག་ལ་མི་ལྟོས་པར་འགྱུར་ཏེ།འདི་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་འབྲས་བུ་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་དང་། མཐར་ཐུག་པའི་ཚེ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་འབྲས་བུའོ། །དེ་དག་གིས་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་གསལ་བར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་པ་དང་། ཉན་ཐོས་ དང་།རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྦྱིན་པའི་སེམས་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུའི་མ་ཆགས་པ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་རིགས་པར་འབྲས་བུ་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་རེ་བ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་རོ།

因此说道：'圆满完成'是指完全圆满。
仅仅宣说六波罗蜜多，是因为其他波罗蜜多都包含在这些之中。
波罗蜜多的建立，已在前面通过福德资粮和智慧资粮的分类门而宣说。
布施波罗蜜多以九种方式宣说：即宣说相、宣说布施事物、宣说不能趣入、宣说门、宣说所依、宣说种类、宣说遣除痛苦的作用、宣说在两世间成办安乐的特征、宣说清净。
九种总摄而言可建立为两种：相和相的分类。这是由第一和最后诸相依次而成。
又一切亦不舍有为之四相，即以此九种相建立为四种相：如理地有自相、分类相、因相和果相。
对每一种相而言，由于各自圆满至究竟之义，为显示称为波罗蜜多故而说：'称为布施波罗蜜多'，这并非指全部道，那么如何呢？是指每一种，即从本性布施乃至清净布施。
一切种类圆满唯属菩萨，即从布施本性乃至清净布施。
因此赞曰：'如独角兽般的独觉，连波罗蜜多之名亦无。六波罗蜜多，唯您登顶而成就。'
布施的本性略说应知有五种：本性差别、趣入门差别、事物差别、意乐差别和受者差别。
依本性差别而说：'思心所的无贪及俱生'。
依趣入门差别而说：'由此所发起的身语业'。
依布施事物差别而说：'舍施一切布施物'。
意乐差别应知为戒律和见解清净。
因此说：'住于律仪'等。
依受者而说：'任何所欲者'等。
又应知以三种差别建立本性布施：本性差别、所施法差别和增上意乐差别。
'不顾一切资具及自身'是指于此世、他世及究竟阶段，依次对三种果无所期待，即成为不依赖彼二者：此世利益果、他世异熟果和究竟时解脱果。
以上已明显显示本性差别。
世间人、声闻和独觉的布施心不会有如是无贪，因为他们各自对三种果有所期待。

།ཡང་ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེ་དག་གིས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བདག་ལ་ཆགས་པ་ཟད་པར་བྱེད་པ་དང་། གཞན་ལ་ཆགས་པ་འཕེལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་དང་། རང་གི་ལུས་ལ་མི་ལྟ་བ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་དག་གིས་ནི་མ་ཆགས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྦྱིན་པའི་སེམས་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ཀུན་ནས་བསླང་བ ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་སེམས་པས་ཀུན་ནས་བསླང་བའོ།།རང་གི་ལག་གིས་སྟེར་བའི་དུས་སུ་ནི་ལུས་ཀྱི་ལས་སོ། །གཞན་ལ་བྱིན་ཅིག་ཅེས་སྟེར་དུ་བཅུག་པ་ནི་ངག་གི་ལས་སོ། །དེ་དག་གིས་ནི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ཙམ་གྱིས་སེམས་པ་བསལ་པར་འགྱུར་རོ། །ཕུང་པོ་ལྔའི་མཚན་ཉིད་ ཅན་གྱི་སྦྱིན་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པར་འགྱུར་ཏེ།ཇི་སྐད་དུ། དགེ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་དངོས། །སྐྱེས་བུ་གང་ཚེ་སྦྱིན་བྱེད་པ། །དགེ་བའི་ཕུང་པོའི་སྐད་ཅིག་དེ། །སྦྱིན་པ་ཞེས་ནི་བརྗོད་པ་ཡིན། །ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ སྦྱིན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་ཡོངས་སུ་སྤང་ཞིང་མི་སྦྱིན་པའོ།།དེ་ལྟར་སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་ཆོས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏོང་བས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱིན་པའོ། །གཞན་དག་གི་ནི་གང་གིས་ལོངས་སྤྱོད་པའི་ལུས་དེ་ཡང་སྦྱིན་པར་མི་བྱེད་དོ། །གང་གི་དོན་དུ་ལོངས་སྤྱོད་པར་ བྱེད་པའི་སྲོག་གི་དོན་དུ་སྤྱོད་པ་དེ་ཡང་སྦྱིན་པར་མི་བྱེད་དོ།།གང་དང་ལྷན་ཅིག་ལོངས་སྤྱོད་པའི་བུ་ལ་སོགས་པ་ཡང་སྦྱིན་པར་མི་བྱེད་དོ། །གང་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་བྱ་བ་གྱ་ནོམ་ཞིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་དངོས་པོ་དེ་ཡང་སྦྱིན་པར་མི་བྱེད་དོ། །དེས་ན་དེ་དག་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏོང་པ་མ་ཡིན་ ནོ།།སྡོམ་པ་ལ་གནས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སློང་བ་རྣམས་ལ་ལུས་ལ་སོགས་པས་གནོད་པ་མི་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་དག་གིས་ནི་ཞེ་སྡང་མེད་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྟན་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་སློང་བ་རྣམས་ལ་ཡིད་ཁྲོ་བ་མེད་དེ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་ པའི་ཕྱིར་རོ།།སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་ལས་འབྲས་བུ་རྣམ་པ་གསུམ་འཐོབ་པར་མཐོང་པ་ནི་འོང་བ་མཐོང་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་དོན་བསྟན་པ་ནི་འབྲས་བུ་ལ་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ། །འབྲས་བུ་རྣམ་པ་གསུམ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་དང་། རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་དང་། མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་བའི་ འབྲས་བུའོ།།དེ་དག་གིས་ནི་གཏི་མུག་མེད་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པའི་ཁྱད་པར་བསྟན་ཏོ། །གཞན་དག་ནི་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་མཐོང་བ་ཉིད་དོ། །ཇི་སྐད་དུ་སྦྱིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་བསྟན་པ་ལྟ་བུའོ། །སུ་གང་འདོད་པ་དེ་ལ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྙིང་རྗེའི་བསམ་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ།སློང་བ་པོའི་བསམ་པའི་དབང་གིས་སྦྱིན་པ་གཏོང་བའོ། །དེའི་ཕྱིར་སྙིང་རྗེ་ལས་བྱུང་བའི་སྦྱིན་པ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །ཐམས་ཅད་སྦྱིན་པ་ནི་ཐམས་ཅད་གཏོང་བ་སྟེ། དེས་ན་སྨྲས་པ། ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཞེས་བྱ་ལ། ནང་གི་བདག་ ཉིད་ཅན་སྔོན་གྱི་སྐྱེ་བའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཉིད་ཐོབ་པ་རྣམ་པར་སྨིན་པས་བསྡུས་པའོ།།དེའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་རིག་པར་བྱའོ། །ལུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པའོ། །ལག་པ་དང་། རྐང་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་དེའི་དབྱེ་བའོ། །དེ་དག་གཉི་ག་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྐང་ ཡན་ཆད་རང་གི་ལུས་སུ་གཏོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།ནང་གི་བདག་ཉིད་འབའ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གཉིས་ཀའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་འདྲེས་པ་ཡང་ཡོད་པས་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། སྐྱུགས་པ་ཟ་བས་འཚོ་བ་ནི་ཡི་དྭགས་དང་། དུད་འགྲོ་ཁ་ཅིག་སྟེ། དེ་ཡང་ཟོས་ནས་མ་ཞུ་བའི་གནས་ཡན་ཆད་དུ་ཞུགས་པ་ཡིན་པས་ན་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་ཏེ། བདག་གི་ལུས་གནས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་ཟིན་པ་ཡིན་པས་ཕྱི་རོལ་ཞེས་བྱའོ། །གཉིས་ཀར་གཏོགས་པས་འདྲེས་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། འདྲེས་པའི་སྦྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ སོགས་པའོ།

又以智慧和慈悲，依次能令自身贪执灭尽，增长对他人的关爱，因此应当了知不执著一切资具和自身。由此表明具有无贪善根的布施思。所谓'由此发起'是指由前述思所发起。亲手布施时是身业。令他人布施是语业。由此表明不仅仅是意念的思。
将阐明具有五蕴特征的布施特征，如说：'善心所作事，何时人行施，善蕴之刹那，此即名布施。'所谓'无过失'是指菩萨舍弃不应布施之物而不施与。如是以舍施一切应施之法为特征的是菩萨布施。
其他人则不施舍受用之身，不施舍为命而受用之生命，不施舍共同受用的儿子等，不施舍殊胜广大的受用之物，因此他们不是舍施一切事物。
所谓'住于律仪'是指不以身等加害乞求者之义。由此表明无嗔善根。诸菩萨对乞求者无嗔心，因为生起善知识想。
见到布施后获得三种果报称为'见来'。解释其义称为'观果'。三种果报是异熟果、等流果和证菩提果。由此表明具足无痴善根的殊胜。其他人则仅见大受用果报，如说布施所生福德事。
'随其所欲'是表明悲心，随乞求者意愿而行布施。因此显示由悲心所生的布施。一切布施即是舍一切，故说'一切'者，内自性即前世业之异熟所得，为异熟所摄。
其安立应知有二种。'身'是总称。手、足等是其分类。为显示二者故说'乃至足等属于自身'，意为唯内自性。
也有二者自性和合，为显示此故说'凡是'等。食呕吐物而活命的是饿鬼和某些旁生，因为进入未消化处所以是内自性，因为是自身存在之因。未执持故称为外。二者所摄故为和合，因此说'和合布施'等。

།ནང་གི་བདག་ཉིད་ཅན་དང་ཕྱིའི་དངོས་པོ་སོ་སོར་ཡང་སྦྱིན་པའི་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཡོངས་སུ་བཏོད་བའི་སྦྱིན་པ་ནི་གང་ཡང་སྨྲས་པ། ཅི་དགའ་དགུར་བྱེད་དུ་འཇུག་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་དབང་དུ་གྱུར་པའི་སྦྱོར་བས་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་ དགའ་དགུར་བྱེད་པ་ཉིད་དོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་དོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། གཞན་ལ་དབང་ཡོད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཇི་ལྟར་གསོས་པའི་བྲན་སྔོན་རང་དབང་ཡོད་པ་ལས་ཕྱིས་གཞན་གྱི་དབང་དུ་གྱུར་པ་ལྟར། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་རང་གི་ལུས་ཇི་ལྟར་འདོད་ བར་གསུངས་པའོ།།ཕ་རོལ་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་ཡོངས་སུ་སྤྱད་པའི་ཕྱིར་གཞན་དག་ལ་ཡོངས་སུ་སྦྱིན་པར་བྱེད་ད། །ཟང་ཟིང་མེད་པའི་སེམས་ནི་འབྲས་བུ་ལ་རྗེས་སུ་ལྟོས་པ་མེད་པ་སྟེ། རྒྱུ་མེད་པར་གཞན་ལ་བརྩེ་བའོ། །ཟང་ཟིང་མེད་པ་ཉིད་བསྟན་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་དམ་པ་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། བྱང་ཆུབ་དམ་པ་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་ཐར་པའི་འབྲས་བུ་འདོད་པ་མ་ཡིན་པར་གསུངས་པའོ། །ཕ་རོལ་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་བྱ་བར་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་། ལན་ལ་རེ་བ་མེད་པའོ། །སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པར་འདོད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་འདོད་པ་ཉིད་དོ།།གཞན་དག་ནི་གཞན་དུ་འཆད་དེ། སྙིང་པོ་མེད་པའི་ལུས་ལས་སྙིང་པོ་བླང་བའི་ཕྱིར་ཚིག་གསུམ་པོ་འདི་དག་གསལ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། ལུས་སྙིང་པོ་མེད་པ་ཉིད་ལས་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་བའི་ འབྲས་བུ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཏེ།ལུས་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྣག་དང་བཅས་པའི་ལུས་འདི་ནི་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ལ་མཁོ་བ་མ་ཡིན་པས་དེ་བཏང་བས་ལྷ་དང་མི་མང་པོ་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་། ལུས་རིན་མེད་པའམ་རིན་ཆུང་བ་ཡང་བསོད་ནམས་ ཀྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་རིན་ཐང་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་སྙིང་པོ་ལེན་པར་རིག་པར་བྱའོ།།ཡོངས་སུ་སྤྱད་པའི་སྦྱིན་པ་ནི་གཞན་དག་གི་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་ཡང་སྨྲས་པ། ལག་པ་དང་། རྐང་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་ཡང་རྣམ་པ་ གཉིས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་གཏོང་བར་བསྟན་པ་ཉིད་དེ།ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པ་མཐོང་ཡང་དུས་རེ་ཞིག་ཙམ་མཐོང་བས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བའི་སྒོ་ནས་མ་ཡིན་པ་དང་། དེ་ལྟ་བུ་ལས་བཟློག་པའི་ཡོངས་སུ་གཏོང་བའི་སྦྱིན་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཐམས་ ཅད་སྦྱིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་ན་ཡང་།དེ་ལྟར་ན་དུས་དང་ཡུལ་དང་དངོས་པོའི་བྱེ་བྲག་ལ་ལྟོས་ནས་དེའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཐམས་ཅད་བྱེ་བྲག་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དེ་ལྟར་ན་རེས་འགའ་འགའ་ཞིག་ལ་ཐམས་ཅད་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །རེས་འགའ་འགའ་ཞིག་ ལ་ཅི་ཡང་སྦྱིན་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་ཅི་ཞིག་ནི་སྦྱིན་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། གང་བདེ་བ་ཁོ་ནའི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་སྦྱིན་པར་མི་བྱ་སྟེ། དེའི་སྒོ་ནས་གཅིག་ཏུ་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ལ་འཇུག་པར་མ་བྱེད་ཅིག། །ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་འགྱུར་བ་མ་ ཡིན་པ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་བདེ་བ་བསྐྱེད་པའམ།གང་ཡང་འཆི་བར་བྱེད་པ་དེ་ནི་ཕན་པ་ཡང་མ་ཡིན། བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པས་སྦྱིན་པར་མི་བྱའོ། །འདི་དང་ཕ་རོལ་གཉིས་སུ་བདེ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་ཡོངས་སུ་གྱུར་ནས་བདེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ད་ལྟར་ངེས་པར་བདེ་བ་ནི་མ་ ཡིན་ཡང་ངེས་པར་སྦྱིན་པར་བྱ་སྟེ།འཕྲལ་དུ་བདེ་བ་མ་ཡིན་པས་དེ་མི་འདོད་ཀྱང་དབང་མེད་དུ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །མདོར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་ཉིད་མདོར་བསྟན་པའོ། །ཕ་རོལ་ལ་གནོད་པ་བྱ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་དག་གི་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆེད་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི ལུས་ཀྱིས་གྲོགས་བྱ་དགོས་པར་གསོལ་བ་འདེབས་པར་བྱེད་ན་དེ་གྲོགས་སུ་ཁས་མི་ལེན་ཏོ།།ཕ་རོལ་བྲིད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་དག་སླུ་བའི་དོན་དུའོ།

应当了知内在自性和外在事物各自的布施有两种形式。完全舍弃的布施就是所说的'随意而行'，即通过布施等自在的加行，随心所欲地行事。
为了说明其义而说'他人有权'等，就像养育的奴仆从前自由，后来受他人控制一样，菩萨也如是随意施舍自己的身体。
为了利益他人和快乐的受用而完全布施给他人。无所求的心是不期待果报，即无因地慈悲他人。
为显示无所求性而说'欲求殊胜菩提'等，'欲求殊胜菩提'是说不求自身解脱果。'欲求利益他人安乐'是说不期待异熟果报和回报。'欲求圆满布施波罗蜜多'是说欲求等流果。
其他人则另作解释说，为从无实质的身体中获取实质，明显显示这三句话。从无实质的身体中获得极为广大的最胜果报，意思是不执著于身体。
这个带有脓血的身体对天人无用，舍弃它可以成办众多天人的利益安乐；身体无价或价值低微，却能成为无价的广大福德资粮，应当了知以三种方式获取实质。
受用的布施是为了他人受用，如所说'手脚'等。
同样，外在事物也以两种方式显示完全舍弃：见到外在受用时，仅是暂时所见，不是从一切方面完全舍弃事物，以及与此相反的完全舍弃布施。
虽然说菩萨是一切布施，但是为了显示依时间、对境和事物差别而有的差别而说'一切无差别'等。如是，有时对某些人一切布施，有时对某些人什么都不布施，这是差别。
关于'什么应当布施'等，仅是快乐因的不应布施，不要通过那种方式从事非善行。不应布施引生烦恼性快乐或致死之物，因为那既非利益也非安乐，不能以三乘成熟众生。
虽然现在不一定安乐，但能带来今生来世安乐的一定要布施，即使不愿意也要强制布施。'是略说'是简要说明特征。
'损害他人'是说当他人请求菩萨的身体协助杀生等时不应答应。'诱骗他人'是为了欺骗他人。

།མི་རིགས་པས་བསྐྱེད་པས་བྱེད་དུ་བཅུག་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བུད་མེད་ཀྱི་ཡུལ་དང་འཁྲིག་པ་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་ལ་དེ་དག་གི་དབང་དུ་འགྱུར་ བར་བདག་ཉིད་སྦྱིན་པར་མི་བྱེད་དོ།།ཅི་སྟེ་ཞེ་ན། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དང་། གཞན་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་ངོར་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྲོག་འདོར་བ་ནི་ནུས་ཀྱི། གཞན་གྱི་ངོར་གཞན་དག་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པའི་གྲོགས་སུ་ནི་འགྲོ་བར་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྦྱིན་ པ་ལས་བརྩམས་ཏེ་བསམ་པ་དག་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་ནི་རྒྱུ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཏེ།བདག་ཉིད་ཀྱི་སེར་སྣའི་འཛིན་པ་དམ་པོའི་འདྲི་མ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ལ་ལྷག་པར་ཞེན་པ་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བའི་དངོས་པོ་མི་སློང་ཡང་སྦྱིན་པར་བྱ་སྟེ། ཡོངས་སུ་འཛིན་ པའི་སྐྱོན་གྱིས་གནོད་པ་བྱེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱས་ནས་སམ།སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་གདགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་རྒྱུ་དང་པོ་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བསམ་པ་དག་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསམ་པ་དག་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ ཆེན་པོས་རྒྱུད་ཉེ་བར་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ས་དང་པོ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་དང་ཉེ་བར་གནས་པའི་གནས་སྐབས་དང་།རྟོགས་པའི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པས་དང་པོ་ལ་ཞུགས་པའོ། །རྒྱུ་གཉིས་པ་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཉེ་བར་གནས་པར་གྱུར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་ལ།འདི་དག་གིས་ནི་སྦྱིན་པའི་རྒྱུ་མེད་པས་སྦྱིན་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །བདུད་ཀྱི་རིས་ཀྱིས་ལྷ་ལ་སོགས་པ་ཐོ་འཚམས་པའི་བསམ་པས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། མིའི་ལུས་ཀྱིས་ལྷ་རྣམས་ལ་དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་སློང་བར་གྱུར་ཀྱང་སྦྱིན་པར་མི་བྱེད་དོ། །དེ་དག་ཉིད་ལ་གནོད་པ་དང་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་མང་པོ་སོགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཕུང་པོ་ཆེན་པོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕ་རོལ་དུ་མི་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱིན་པར་མི་བྱ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །སྨྱོན་པ་ནི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་སེམས་ འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པའི་དབང་དུ་གྱུར་པས་རྣལ་དུ་མི་གནས་པར་གཡེངས་པ་སེམས་རང་གི་གནས་སྐབས་ལ་མི་གནས་པ་རང་གི་རང་བཞིན་ལ་མི་གནས་པའི་སེམས་སོ།།སེམས་འཁྲུགས་པ་ནི་དབང་དུ་མ་གྱུར་པའོ། །དེ་དག་གིས་ནི་བློ་སྔོན་དུ་སོང་བས་སློང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། འདོད་ནས་སློང་ བ་ཡང་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།བླ་རྡོལ་ཙམ་དུ་ཟད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བླ་རྡོལ་ཙམ་གྱིས་སློང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་ཡང་གཞན་དག་གི་སྲོག་ལ་གནོད་པའམ། ལོངས་སྤྱོད་ལ་གནོད་པའམ་བུད་མེད་ལ་ཉེ་བར་གནོད་པ་སྦྱིན་པར་མི་བྱེད་དོ། །གང་ཡང་གཞན་དག་ལ་བག་མེད་ པ་དང་།ཉེས་པར་སྤྱོད་པའི་གནས་སུ་གྱུར་པ་ཡང་སྦྱིན་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཡང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་ལས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། བདག་ལ་གནོད་པར་བྱ་བའམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་འཆི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སློང་བའོ། །ཕ་རོལ་ལ་གནོད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ གཞན་གསད་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་དུ་སློང་བའོ།།ཕན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུག་ཀྱང་སྨན་གྱི་དོན་དུ་ཡིན་ན་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །མེ་ཡང་བཙོ་བ་ལ་སོགས་པའི་དགོས་པ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་སྦྱིན་པའོ། །མཚོན་ཆ་ཡང་བསྲུང་བ་དང་། མཛེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྦྱིན་པའོ། །ཆང་ཡང་སྨན་གྱི་དོན་དུ་ སྦྱིན་ནོ།།ཕ་རོལ་ཡིད་བརྟན་པ་མ་ཡིན་པའི་རྫས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་བྱིན་པར་ལེན་པའི་སྐྱོན་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བས་སྦྱིན་པར་མི་བྱེད་དོ། །ཡིད་བརྟན་པ་ལ་ནི་ཉེས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཡིད་བརྟན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྨྱན་བྱེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེས་པ་དང་ བུད་མེད་གཞན་གྱི་གཞན་དང་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་སྟེ།ཕོ་ཉའི་བྱ་བའི་སྒོ་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གཞན་གྱི་བུད་མེད་ལ་གནོད་པ་བྱས་ནས་ཡོངས་སུ་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ།

'不合理所生而使之为'是指不将自己置于女色和行淫等事的支配之下。
为什么呢？因为具有大悲心，为利益他人而行持，虽能为他人舍弃自己的生命，但不会成为损害他人的帮凶，为显示此义故。
'虽然从布施开始发心清净'是指菩萨舍弃财物有两种因：为断除自己悭吝的执著习气，以及虽不乞求但应布施对境生起强烈贪著的事物，因为执著过失会造成伤害。或为利益众生。
为显示无第一因故，'虽然发心清净'中，发心清净有两种：为以对治分的大善根熏习相续，如同趣近现前初地的阶段，以及以获得殊胜证悟而入初地。
为显示无第二因故，'若成为邻近'等，此等显示无布施因则不应布施。
因为魔众对天等怀有损害之心，且天众不需要人身，即使乞求也不应布施。
'对彼等损害'是指将积累众多非福德故。
'大损害'是指将获得不欲求的果报。
对于被其加持者也应知同样不应布施。
'疯狂'是指由业报力而为恐惧等所控，心不安住而散乱，心不住于自己的状态，心不住于自性。
'心乱'是指不能自主。
此等显示既非以智慧为先而乞求，也非因欲求而乞求。
'仅是随口'是指仅以随口而乞求之义。
外在事物若损害他人生命，或损害受用，或损害女人，也不应布施。
为显示对他人成为放逸和恶行之处也不应布施故说：'复次，于外在事物'等。
'为害自己'是指为自杀而乞求。
'为害他人'是指为杀害他人等而乞求。
'为利益'是指毒药若为药用则应布施。
火若为烹煮等用途则应布施。
武器若为防护和装饰则应布施。
酒若为药用则应布施。
'他人不可信之物'是指将具有不与取之过失故不应布施。
为显示于可信者无过失故说：'不可信之'。
'媒介'是指令男女他人相配，即通过传信之事的意思。
因为损害他人女人而摄受故。

།དེ་ལྟ་བས་ན་གཞན་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པའི་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པར་མི་བྱེད་དོ། །བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་སྲོག་ཆགས་དང་བཅས་པ་ཡང་ སྲོག་ཆགས་ལ་གནོད་པའི་འཇིགས་པ་ཡོད་པ་དང་།བཟའ་བར་འོས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མི་སྦྱིན་ནོ། །དངོས་པོ་གང་དག་དགའ་བ་དང་བརྩེ་བ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་དག་ལ་ཉེ་བར་གནོད་པའི་སྒོ་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་དགའ་བ་དང་། རབ་ཏུ་དགའ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉེ་བར་མཁོ་བ་ལས་བྱུང་ བའམ།བཟོ་ལས་བྱུང་བ་ཡང་རུང་གཞན་དག་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་ནི་སྨད་པར་བྱ་བའི་ལས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱས་ནས་སོ། །འོན་ཏེ་དེ་དག་གིས་ཀྱང་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ན་ཅིའི་ཕྱིར་སྦྱིན་པར་མི་བྱ་ཞེ་ན། སྦྱིན་པ་དེ་ནི་སྐྱོན་མང་པོ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་ པ།དེ་བྱིན་ན་དེ་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་དགའ་བ་ཙམ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་མོད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བའོ། །ངན་སོང་དག་ཏུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་དག་གིས་ནི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པའི་གནས་རྣམས་རབ་ཏུ་བཀག་པ་ཡིན་ནོ། །མི་དགེ་བའི་རྩ་བ་སོགས་པར་འགྱུར་བ་ཡང་མ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་བག་མེད་ པའི་གནས་མ་ཡིན་ན་སྦྱིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།།སེམས་དགའ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་འདོད་པར་རོ། །བདག་གི་དབང་དུ་འགྱུར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྡུད་པ་དང་། ཐེག་པ་གསུམ་ལ་སྒྲུབ་པའི་སྣོད་དུ་རུང་བའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའོ། །རི་དྭགས་གསད་པའི་ཐབས་བསླབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་དོ།།རབ་ཏུ་སྨད་པའི་མཆོད་སྦྱིན་ནི་མཆོད་སྦྱིན་ངན་པའོ། །ཡོ་ལང་ཆེན་པོ་ནི་སྲོག་ཆགས་མང་པོ་གསོད་པའི་གནས་སོ། །སྲོག་ཆགས་མང་པོ་བསོགས་ནས་གསོད་པ་སྟེ། བསོགས་ནས་དུས་གཅིག་ཏུ་སྲོག་གཅོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བདག་ཉིད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཆོད་སྦྱིན་གྱི་བདག་ པོས་མི་བྱེད་པའོ།།གཞན་དག་ཀྱང་མཆོད་སྦྱིན་བྱེད་དུ་མི་འཇུག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཆོད་སྦྱིན་གྱི་སློབ་དཔོན་ཡང་བྱེད་དུ་མི་འཇུག་པའོ། །ལྷ་རྟེན་རྣམས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷ་རྟེན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སུ་བྱོལ་སོང་བསད་ནས་ཁྲག་ལ་སོགས་པས་མཆོད་པའོ། །སྲོག་ཆགས་མང་པོ་ གནས་པའི་ས་ཕྱོགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ།དེའི་དོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཆུ་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་ཉ་ལ་སོགས་པའོ། །ཐང་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་རི་དྭགས་ལ་སོགས་པའོ། །གནས་པ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་སུ་གྱུར་པའོ། །དེ་དག་གི་གནས་དང་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་དག་ན་གནས་པ་བསད་ པའི་ཕྱིར་ཉ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཆུ་འགྲམ་དང་།མཚོ་འགྲམ་ལ་སོགས་པ་གཙོར་གྱུར་པའི་ས་ཕྱོགས་དང་། དགོན་པ་དང་། ངས་འདབ་ལ་སོགས་པས་བསྡུས་པ་རྣམས་སློང་ན་སེམས་ཅན་དེ་དག་ལ་གནོད་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་སྟེར་བར་མི་བྱེད་དོ། །གང་ཅི་ཡང་རུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་རིགས་གཞན་ ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དགའ་བ་དང་རྩེད་མོའི་ཉེ་བར་མཁོ་བར་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱང་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་དང་བག་མེད་པའི་གནས་སྤངས་ནས་སྦྱིན་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གླང་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དགའ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་རྒྱུ་དེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་དེ་དག་དགའ་བ་དྲག་པོ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དང་།གུས་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དང་། རྒྱུ་དེས་དེ་དག་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་འགྱུར་བའོ། །གཅིག་ཏུ་ནད་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་དང་། ནད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་བུ་སྦྱིན་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སློང་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཁ་ ཟས་དང་བཏུང་བ་ཚོད་མ་ཟིན་པ་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ།ཚོད་མ་ཟིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕན་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་ནི་ལེགས་པར་ཞུ་བར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །མི་ཕན་པ་ནི་ཚོད་ཟིན་ཀྱང་མི་སྦྱིན་ནོ། །བརྐམ་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁ་ཟས་ཀྱི་ཚོད་མི་ཟིན་པ་དང་། ཁ་ཟས་བསོད་པ་ལ་སྲེད་ པ་རྣམས་ལ་ཡང་མི་སྦྱིན་པའོ།།དགའ་མགུར་བྱེད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། མྱ་ངན་གྱིས་གདུངས་པ་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དེའི་ཕྱིར་དགའ་མགུར་བྱེད་དུ་མི་འཇུག་གོ་ཞེས་བྱ་བའོ།

因此，不应该布施会伤害他人的布施物。对于含有生命的饮食，由于会伤害生命且不适合食用，故不应布施。
所谓'具有喜爱和怜悯'的事物，是指通过伤害他人而引起烦恼性的欢喜和极大喜悦的物品，无论是日常用品还是工艺品，因为伤害他人是应受谴责的行为。
若问：'如果这些东西能利益众生，为何不布施呢？'为了说明这种布施有诸多过失而说：'虽然布施这些东西会使他们对菩萨生起欢喜之心。'
所谓'将会转生恶趣'，是说这些都是禁止作恶的处所。'不会增长不善根'这句话是为了表明不在放逸处布施。
所谓'为了使心欢喜'是随其所愿。为了使其归顺而摄受，为了使其成为三乘修行的法器而成熟。
'学习猎捕野兽的方法'是指其性质。'极为低劣的祭祀'是指恶劣的祭祀。'大规模屠杀'是指杀害众多生命的场所。积聚众多生命后杀害，意思是积聚后一次性杀生。
'自己也'是指祭祀主不做。'也不让他人举行祭祀'是指也不让祭祀的导师去做。'在神像前'是指在神像等处杀害动物后用血等供养。
关于'众多生命居住的地方'，为了说明其含义：'水生'是指鱼类等，'陆生'是指野兽等。'居住处'是指栖息地。应理解为'它们的住所和领地'。
为了不伤害居住在那里的生命，当乞求以鱼类等为主的水边、湖边等地方，以及荒野、草地等处所时，为了不伤害那些众生，不应给予。
'任何'是指一切其他类似的情况。为了说明欢乐和游戏用品也应避免恶行和放逸而布施，因此说'凡是象等'。
'为了使欢喜'是指因此对菩萨生起强烈的欢喜，获得恭敬，因此而得到成熟。
为了说明不应布施那些单纯增长或引发疾病的东西，所以说'即使乞求，对于不知节制饮食者'。'不知节制'是指即使有益，过量也不能很好消化。即使适量，无益之物也不布施。
'贪婪性格者'是指不知饮食节制和贪求美味的人，也不布施给他们。
关于随喜而说的'对于被忧愁折磨者'等，因此不让其放纵欢乐。

།ཐམས་ཅད་དུ་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཕ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དེའི་རྒྱུ་ བསྟན་པའི་ཕྱིར།བླ་མ་ལྟ་བུའི་གནས་ཀྱི་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བདག་གི་ལུས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཕན་པ་ཆེན་པོ་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་དག་བདག་གི་དབང་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་གྱི། བདག་ནི་དེ་དག་གི་དབང་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ནུ་མ་བསྣུན་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཁ་ཟས་ རྣམས་ཀྱིས་གསོ་བ་དང་སྐྱེད་པ་ཡིན་པ་ནི་མི་ཕན་པ་སྤོང་བར་བྱེད་པས་སོ།།དེ་དག་གིས་མི་མཐུན་པ་དང་མཐུན་པ་སྤངས་པ་དང་ཉེ་བར་བསྒྲུབས་པས་ལུས་གསོས་ཤིང་བསྐྱངས་པའི་ཕྱིར་བླ་མའི་གནས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དུས་ཡུན་རིང་པོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་དུའོ། །སྤྱི་བོ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་ཡན་ལག་གི་མཆོག་སྟེ།དཀའ་བ་སྤྱོད་པའི་བྱ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་བསྐུར་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ངེས་པར་བས་ལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ཇི་ལྟར་དགའ་བ་དེ་ལྟར་སྤྱད་པར་བྱ་བའི་བདག་ཉིད་རང་དབང་དུ་དགའ་མགུར་སྤྱད་པར་ནི་མི་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྦྱིན་པར་ ཇི་ལྟར་སེམས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ཀྱིས་ཀྱང་མི་བསམ་པའོ།།ལུས་དང་ངག་གིས་སྦྱིན་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་དགག་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཕྲོགས་ཏེ་གཞན་དག་ལ་སྦྱིན་པར་མི་བྱེད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། རྒྱལ་པོ་ནི་དེའི་རིགས་ཅན་ནོ། ། དབང་བསྐུར་བ་ནི་དབང་བསྐུར་པའི་གནས་ཐོབ་པའོ། །བདག་པོར་གྱུར་པ་ནི་བཀའ་ཐོགས་པ་མེད་པར་སྒྲུབ་པའོ། །ཡུལ་དེ་ན་ཉེ་བར་གནས་པའི་འཁོར་དང་གཉེན་རྣམས་ཀྱི་དཔོན་ཡིན་ན་ཡང་སོ་རང་རང་བདག་པོར་གྱུར་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བྲན་ནི་མ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་སྟོབས་ཀྱིས་ཕྲོགས་ནས་སྦྱིན་པར་མི བྱའོ།།རྒྱལ་སྲིད་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པའི་དངོས་པོ་སྦྱིན་པའི་སྒོ་ནས་དེ་དག་ལ་སྦྱིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གཞན་དག་ལས་ཕྲོགས་ཏེ་གཞན་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བདག་གི་དབང་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ན་ཡང་སེམས་པའི་གནས་སྐབས་དང་། ལེན་པ་པོའི་གནས་སྐབས་ལ་ལྟོས་ནས་སྦྱིན་ པར་མི་བྱ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བསྟན་པ།བདག་གི་བུ་དང་ཆུང་མ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ལེགས་པར་བརྡ་མ་སྤྲད་པ་ནི་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་མ་དྲིས་པ་སྟེ། དེ་དག་ལ་སྤྲོ་བ་དྲི་བ་མེད་པར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། མི་འདོད་བཞིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ཉིད་ནི་ཡིད་མི་དགའ་བཞིན་དུ་སྟེ། གདོང་མཆི་མས་གང་ ཞིང་བྲལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཟིལ་གྱིས་མནན་ཅིང་དེ་དག་ལ་སྡུག་བསྔལ་དྲག་པོ་སྐྱེས་ནས་གཞན་དག་ལ་ནི་ཕན་གདགས་པ་ཙམ་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་བུ་མེད་དེ།།ཐམས་ཅད་ལ་སྙོམས་པའི་སྙིང་རྗེ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་རྣམས་མེད་ན་ཡང་གནས་མ་ཡིན་པ་ལ་ སྦྱིན་པར་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ལེགས་པར་བརྡ་སྤྲད་དེ་ཡིད་དགའ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།བརྗེད་ངས་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་འཁོར་རྣམས་ལ་དྲག་ཤུལ་བྱེད་པའོ། །རིགས་དང་རྗེས་སུ་འཚམ་པ་དང་། དེ་ལ་གཞན་དག་དམོད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང་། དེས་ལས་དེ་ལྟ་བུ་མི་ནུས་པ་ ཉིད་ནི་བྲན་དུ་སྦྱིན་པར་མི་བྱ་སྟེ།དེས་ན་སྨྲས་པ། སྐྱིད་དེ་བར་འདུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རྒྱལ་སྲིད་སྦྱིན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། ཤེས་ཆེར་གཞན་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པར་ཞུགས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཤས་ཆེར་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས་ ལ་ཡང་སྦྱིན་པར་མི་བྱེད་དེ།ཡུལ་རླག་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྒྱལ་སྲིད་ལས་ཀྱང་འབྱིན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་པ་དགེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མ་བྱིན་པར་ལེན་པར་ཐལ་བར་མི་འགྱུར་རོ།

为了说明不应该布施的事物，关于'父母'一词，为了说明其原因，说'如同上师般最尊贵的处所'。因为是生育自身的缘故，因为做出巨大利益的缘故，因为他们不是受我支配，而是我受他们支配，为了说明这一点，以乳汁哺育和丰盛的食物来养育和培养，是为了遣除不利。由于他们遣除不适宜和成办适宜而养育和护持身体，故说是上师之处。'长久时间'是指终其一生。'头顶'是指身体最尊贵的部分，为了说明行持难行之事。同样'应当顶戴'，是因为应当确定承担。为了说明不应随自己意愿而任意享用他们喜欢的方式，'布施'怎么想即是连想都不应想。更不用说以身语布施了。为了遮止以威势压迫众生而布施而说：'不应抢夺后布施他人'等。国王是具有这种性质者。灌顶是获得灌顶之位。成为主人是指无碍成办。即使是在该地方的眷属和亲友的首领，也各自成为主人，因此不是奴仆，所以不应以力量抢夺后布施。
为了说明通过布施王位受用之物而布施给他们，所以说'从他人抢夺后布施他人'等。即使是在自己权力范围内，也要观待思维的状态和接受者的状态而不应布施，为了说明这点而说：'自己的儿子和妻子'等。未善加商议是指未询问是否随顺，即是未问他们是否欢喜。因此说'违背意愿'。这就是不情愿，即面带泪水，被离别之苦压迫，对他们生起剧烈痛苦而仅仅利益他人，这是不应该的，因为对一切众生应当具有平等的悲心。
为了说明所说的过失，即使没有过失，对不适宜处也不应布施，为了说明这点而说'善加商议且欢喜'等。'暴虐者'是指对眷属极为凶暴者。因为不符合种姓，会遭他人诅咒，且其不能胜任这样的事业，所以不应布施为奴仆，因此说'安乐而住'等。关于布施王位而说：'多行损害他人'等。对于多行杀害众生者也不应布施，意思是对破坏国土者。'甚至从王位废黜'是说因为是善意，所以不会成为不与取的过失。

།རང་གི་འཁོར་རྣམས་ཀྱི་ནོར་རྣམས་ཀྱང་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཕ་མའི་ ལོངས་སྤྱོད་ཕྲོགས་ཏེ་སློང་བ་རྣམས་ལ་སྦྱིན་པར་ཡང་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།དེ་དག་ལ་ནི་བདག་ཉིད་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་བདག་མི་ལེན་གྱི་དེ་དག་ཉིད་སྦྱིན་པ་ལ་ངེས་པར་སྦྱོར་བ་ནི་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ། གནོད་པ་བྱས་ ནས་གཏོང་བར་ཡང་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་ལ་གཞན་སྟེར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་།བསྲུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། མི་སྙན་པར་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡང་སྦྱིན་པར་མི་བྱེད་དོ། །ཆོས་ཀྱིས་རྙེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་སྦྱིན་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཆོས་ཀྱིས་བབ་ཅོལ་མ་ཡིན་པར་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པ་ལ།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱིན་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་རྫས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་རབ་ཏུ་དགག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕ་རོལ་ལ་གནོད་པ་བྱས་པས་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་རྫས་ཕྲོགས་ནས་མི་སྦྱིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དགེ་ སྦྱོང་གི་ཡོ་བྱད་ཀྱི་དབྱེ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་བསླབ་པ་བཅས་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་རྣམས་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་འདྲ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཁ་ཅིག་གི་ནི་ཉུང་ངོ་། །ཁ་ཅིག་གི་ནི་མང་ངོ་། །དེའི་ཕྱིར་ དགེ་སྦྱོང་གི་འཚོ་བའི་ཡོ་བྱད་རྣམས་མི་སྦྱིན་པར་བསླབ་པ་བཅས་པ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་ལྷུང་བཟེད་དང་ཆོས་གོས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སློང་བ་ལ་མི་སྦྱིན་པར་བསྟན་ཏོ། །བདག་ཉིད་ལ་གནོད་པ་མི་བྱ་བའི་བསླབ་པ་ཡང་བཅས་པས་ནང་གི་བདག་ཉིད་རྣམས་སྦྱིན་པར་མི་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཇི་ལྟར་རིགས་པ་ ཐམས་ཅད་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ།།མི་མཉམ་པའི་སྦྱིན་པ་དགག་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་ངོ་བོ་ལ་བལྟས་ནས་སྦྱིན་པར་མི་བྱེད་དོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྙོམས་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སློང་བ་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་མཉམ་པའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པས་ཀུན་ དུ་སྤྱད་པར་བྱ་སྟེ།དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་འདུ་ཤེས་སམ། སྦྱིན་གནས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །འདིར་སྦྱིན་གནས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་སྙིང་རྗེ་ཅན། །ཁྱོད་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་འདི་རྣམས། །སྣོད་དང་སྣོད་མིན་མ་མཆིས་པར། །བདག་ཉིད་ ཆེན་པོའི་མཆོད་གནས་བགྱིད།།ཅེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ། །ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་མ་ཡིན་པའི་སྦྱིན་པ་དགག་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དང་། ཇི་ལྟར་དམ་བཅས་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའམ། མང་པོ་སྟེར་བ་ལ་ནི་ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་བཞིན་མི་སྟེར་བའི་ཉེས་པ་ མེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར།མཚུངས་པའམ། ལྷག་པ་ཁོ་ནར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྣམ་པར་གཡེངས་པའི་སྦྱིན་པ་དགག་པའི་ཕྱིར། ཡིད་མི་དགའ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་མི་དགའ་བའམ། དམན་པའི་སེམས་ཀྱིས་སྦྱིན་པ་མེད་དེ། དེ་ནི་དམན་པ་དང་། མི་མོས་པས་ སྦྱིན་པ་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱིན་པ་ནི་དམན་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ལས་བཟློག་པས་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཁྲོས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་འཁོར་རྣམས་ལ་ སྟེ།འདི་དག་ལ་མེད་ན་ཡང་རུང་ཞེས་བྱ་བའི་བསམ་པས་སྦྱིན་པར་མི་བྱེད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱིན་པ་ནི་གཞན་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དམོད་པའི་སྦྱིན་པ་དགག་པའི་ཕྱིར། ཡང་དང་ཡང་དུ་དམོད་པར་ཡང་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ ལ།དམོད་པར་ཡང་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བརྙས་པར་མི་བྱེད་པའོ། །དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཡང་དང་ཡང་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཕོངས་པའི་གནས་སྐབས་ལས་ངས་ཕན་བཏགས་སོ་ཞེས་བརྗོད་པའོ།

为了说明自己眷属的财物也应当分别，关于'夺取父母受用而施予乞者也不应做'等，由于应当施予自身的缘故，不取他们的自身，而是令他们确定投入布施。如此则无有过失。同样，'作害后也不应布施'是说由于他们无有他人给予的缘故，由于应当守护的缘故，由于是说不悦语的因缘，所以也不应布施。
为了说明应当布施法所得，故说'如法非轻率'等，由于菩萨布施是以无烦恼而区分的缘故，布施之物也是为了断除烦恼的缘故。'非以损害他人'是说不应夺取他人财物而布施之意。
为了说明沙门资具的差别而说'诸佛世尊'等，诸佛世尊所制学处过失并非一切处皆相同，有些少，有些多。因此制定不应布施沙门生活资具的学处。所以说不应布施乞求钵盂、法衣等。由于也制定不损害自身的学处，故不应布施内在自身。如是一切应当如理运用。
为了遮止不平等布施，观察彼等本性而不布施。关于'以平等心于一切众生'等，菩萨应以两种方式对一切乞者生起平等想而行持：即生起善知识想或生起福田想。此处依据生起福田想而说：'于诸众生具悲心，现前趣向汝等众，无有堪能不堪能，皆成大士供养处。'此等文句。
为了遮止不如所说布施而说'不少于所说及所承诺'等，为了说明殊胜或多给予时无有不如所说布施的过失，故说'唯作相等或更多'。为了遮止散乱布施，'不悦意'是说菩萨无有不欢喜或下劣心布施，因为这是以下劣和不信解摄持布施的缘故。因为菩萨布施是以非下劣等而区分的缘故。与此相违则不应理趣向无上正等正觉资粮。
'瞋恚'是对自己眷属，即不应以'即使他们没有也可以'的想法而布施，因为菩萨布施是为利他而趣入的缘故。为了遮止诅咒布施，关于'也不再三诅咒'等，'也不诅咒'是说不应轻蔑。为了说明这点，'再三'等，即说'我曾在贫困时帮助过你'。

།གུས་པར་མ་བྱས་པའི་སྦྱིན་པ་དགག་པའི་ཕྱིར། བརྙས་ཤིང་མ་གུས་པར་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པའི་སྦྱིན་པ་དགག་པར་བྱ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ལ་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། རྒོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཞི་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་ནོ། བདག་ཉིད་མ་བསྡམས་པ་ནི་ལུས་དང་ངག་མ་བསྡམས་པའོ། །ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་ཉིད་བསྟན་ པའི་ཕྱིར།གཤེ་བ། ཁྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་དག་ལ་ཡང་ཕན་གདགས་པའི་སེམས་སུ་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གཞན་དུ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་དེ་དག་ཉིད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ལྟ་བ་ངན་པ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པའི་སྦྱིན་པ་དགག་པའི་ཕྱིར། ལྟ་བ་ངན་པ་མཆོག་ཏུ་ འཛིན་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ལ་ཆོས་སུ་འདུ་ཤེས་པས་འཇུག་པ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། གནོད་པ་ཆེན་པོའི་མཆོད་སྦྱིན་རྣམས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། གོང་དུ་ཡང་གཞན་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པའི་ སྦྱིན་པ་མི་བྱ་བར་བསྟན་ན།ད་ལྟར་ནི་ལྟ་བ་ངན་པས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་སྦྱིན་པ་འགོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ཟློས་པའི་སྐྱོན་ཡོད་པར་ཐལ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །འཚེ་བའི་སྦྱིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ལྷའི་རིགས་ལ་སོགས་པ་དགེ་མཚན་དང་། བཀྲ་ཤིས་དང་མི་ལྡན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ ཉི་མ་དང་རྒྱུ་སྐར་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྦྱོར་བས་སོ།།ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཡིན་ན་ཡང་དགག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཐར་པར་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པ་ཡིན་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་ དོན་ཏོ།།འབྲས་བུ་ལ་ལྟ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་ལ་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པའོ། །དེ་དག་གིས་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་རེ་བ་དང་བཅས་པའི་སྦྱིན་པ་བསྟན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་དེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འབྲས་བུ་མེད་པར་ལྟ་བ་དང་། ཡིད་ཆེས་པ་མེད་པའི་སྦྱིན་པ་དགག་པའི་ཕྱིར་ སྦྱིན་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གི་ལྷག་མའོ། །དད་པས་མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པ་སྐྱེས་པ་ནི་གཞན་གྱི་དྲིང་མི་འཇོག་ཅིང་རང་གིས་སྦྱིན་པའི་འབྲས་བུ་ལ་ངེས་པ་ཐོབ་པའོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ བསྡུས་པ།སྨན་བྱིན་པས་ནད་མེད་པ་མང་བར་འགྱུར་བ་དང་། གནས་བྱིན་པས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྦྱིན་བདག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །རྐྱེན་བཟློག་པའི་སྦྱིན་པ་དགག་པའི་ཕྱིར། དབུལ་པོར་འགྱུར་དུ་དོགས་པའི་འཇིགས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རྗེས་སུ་མཐུན་པ་མ་ཡིན་པའི་སྦྱིན་པ་དགག་པའི་ཕྱིར། ཟས་ དང་སྐོམ་ལྷག་མར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།ཞག་ལོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁེངས་བུ་ཉིད་དོ། །མ་བསྙད་མ་སྦྲན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོ་བར་མ་བྱས་པ་སྟེ། གོ་བར་བྱས་ན་ཉེས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །མི་མཐུན་པའི་ལས་བྱེད་དུ་འཇུག་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་གང་དེ་ཡང་འཚམ་པ་མ་ཡིན་པའོ། ། ཡོངས་སུ་ངལ་བའི་སྦྱིན་པ་དགག་པའི་ཕྱིར། སློང་བ་པོ་ཡང་དང་ཡང་བསླང་དགོས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། སློང་བ་པོའི་ཉོན་མོངས་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཡུན་རིང་དུ་བསླང་དགོས་པ་ནི་གང་ཡང་སྨྲས་པ། ཡང་དང་ཡང་བསླང་དགོས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བའོ། ཡང་དང་ཡང འོང་དགོས་པས་ནི་གང་ཡང་སྨྲས་པ།སོང་ཞིང་ཕྱིར་འོང་དུ་གཞུག་པ་དང་ཞེས་བྱ་བའོ། །འཁོར་འདོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྲིང་བའི་ཕྱིར་གང་སྨྲས་པ། རྙེད་པ་འཚོལ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཉོན་མོངས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྟེན་ཅིང་སྦྱིན་པ་དགག་པའི་ཕྱིར། སྒྲ་དང་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལ་རྟེན་ཅིང་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པར་ མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཙམ་གྱི་སྦྱིན་པ་དགག་པར་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱིས་གོ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། གཞན་གྱིས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྦྱིན་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཕ་རོལ་རྒྱལ་པོའམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།

为了遮止不恭敬的布施，故说'轻蔑与不恭敬'等。
为了遮止背向的布施，故说'住于种种邪行'等。'轻浮'是指不寂静的本性。'自身不调伏'是指身语不调伏。
为了显示邪行本身，故说'辱骂、发怒'等。
为了显示对他们也应当生起利益心，故说'否则菩萨于彼等'等。
为了遮止执著邪见的布施，故说'执著邪见'等。这也有两种：由于具有颠倒法故，于非法认为是法而趣入，因此说'大害祭祀等'。
虽然前面已说不应作损害他人的布施，但现在是遮止被邪见所摄持的布施，因此不会有重复的过失。
'以损害布施'等，是指虽然天神种姓等不具吉祥祥瑞，但仍以日月星宿等分别作意而行。
即使是以戒律和苦行执著为最胜的见解为先导，也应当遮止，故说'即使极为清净'等，意思是即使回向解脱。
'观待果报'是指带有期待果报。这些显示带有期待异熟果报的布施。因此说'回向菩提'。
为了遮止无果报见解和无信心的布施，故说'一切布施的果报'等。'以智慧如实了知'是省略语。由信心生起确信，是指不依赖他人而自己对布施果报获得决定。
'等'字所摄：施药得多无病，施住处得为一切施主。
为了遮止防范因缘的布施，故说'怖畏成为贫穷'等。
为了遮止不相应的布施，故说'剩余饮食'等。'过夜'是指变质。'未告知'是指未使知晓，表示若使知晓则无过失。'令作不相应事'是指所作事不适宜。
为了遮止令疲惫的布施，故说'令乞者一再乞求'等。为了显示乞者的三种烦恼，故说：一再乞求是其一；必须反复往来是其二，即所说'令往返'；为了延长以求眷属故说'以求得方式烦恼'。
为了遮止依靠布施，故说'不依靠声音和偈颂而行布施'等。
遮止仅为令知的布施，是指为了让他人了解、为了让他人知晓而行布施。因此说'他方王等'等。

།ཕོངས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྦྱིན་པ་དགག་པའི་ཕྱིར། བཀྲེན་པའི་ཚུལ་དུ་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པར་ཡང་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འཚོ་བའི་ཕྱིར་སྲི་ཞིང་ཉུང་ཤས་ལས་མི་སྟེར་བའོ། །ཡིད་ཆེས་པ་བསྐྱེད་ནས་རྒྱུས་སྦྱིན་པ་དགག་པའི་ཕྱིར། འདི་སྦྱིན་པ་འདིས་བྲིད་དེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གཞན་འབྱེད་པའི་སྦྱིན་པ་དགག་པའི་ཕྱིར། འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ ལ།སྐྱོན་རྣམས་ཀྱང་དེ་དང་དེར་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་བྱའོ། །མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱ་བ་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལ་གཟོ་བའོ། །ལེ་ལོ་མེད་པ་ནི་སྙོམ་ལས་དང་བྲལ་བའོ། །བྱ་བ་བརྩམས་པའི་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པས་སྒྲུབ་ཕོད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྟ་གོན་དུ་བསྔོགས་པ་ ཡིན་ནོ།།རྗེས་སུ་མཐུན་པ་མ་ཡིན་པའི་སྦྱིན་པ་དགག་པ་ནི་ཟས་སྦྱིན་པའི་དུས་སུ་སྟེ། སློང་བའི་ཚོགས་ཆེན་པོ་འདུས་པའི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དག་ལས་ཉུང་ངུ་སྟེར་བ་དགག་པའི་ཕྱིར། ཉུང་ངུ་སྦྱིན་པར་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །བདག་གི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་གཟུང་བ་ ཚར་བཅད་པའི་ཕྱིར།སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་དགག་པའི་ཕྱིར། གཞན་ལ་བརྩེ་བའི་ཕྱིར་གཞན་དག་ལ་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པར་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ། །མ་དད་པའི་སྦྱིན་པ་དགག་པའི་ཕྱིར། སྔ་རོལ་ཉིད་ནས་ཀྱང་ཡིད་དགའ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། སྦྱོར་བའི་དུས་ན་ཆགས་པའི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ ཡིད་དགའ་བའོ།།དངོས་གཞིའི་དུས་ན་ལེན་པ་པོ་ལ་ཕྲག་དོག་གི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བས་སེམས་དགའ་བར་བྱེད་ཅིང་ངོ་། །མཇུག་གི་དུས་ན་འགྱོད་པའི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བས་བྱིན་ནས་ཀྱང་འགྱོད་པ་མེད་པ་ཉིད་དེ། ཕན་ཡོན་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བཅོས་མ་སྦྱིན་པ་དགག་པའི་ཕྱིར། གཡོ་སྒྱུའི་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པར་ མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།མ་བཏང་བའི་སྦྱིན་པ་དགག་པའི་ཕྱིར། ཉུང་དུའམ་མང་པོ་ཅི་ཡང་རུང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཕན་ཡོན་རྣམ་པ་བཞི་ལྷག་པར་མཐོང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་མ་བཏང་བ་མེད་པའི་སྦྱིན་པ་གཏོང་བར་འགྱུར་ཏེ། ཡིད་ཀྱིས་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་ གཏོང་བས་སེར་སྣའི་དྲི་མ་སྤང་བ་དང་།ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་སྐྱོན་དང་བྲལ་བ་དང་། སློང་བ་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་ངལ་བསོ་བའི་གནས་སུ་གྱུར་པ་དང་། བདག་ཉིད་ལ་དད་པར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་ངག་དང་ལྡན་པའོ། །སློང་མོ་པས་བདག་གི་ནོར་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དུས་རེ་ཞིག་ཙམ་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་ པའི་སྒོ་ནས་བདག་ལ་གཏམས་པ་སླར་ལེན་པའི་ནོར་གྱི་བདག་པོ་བཞིན་ནོ།།སོམ་ཉི་མེད་པར་སློང་བ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང་། དུས་མ་ཡིན་པར་དུས་སུ་རུང་བ་སྦྱིན་པ་རབ་ཏུ་དགག་པའི་ཕྱིར། དུས་སུ་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པར་བྱེད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཡང་དུས་ནི་སྡོམ་པ་ལ་གནས་ པ་དང་།གནས་སྐབས་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་སྟེ། ཟས་ལ་ལོངས་སྤྱད་པར་འོས་པའི་དུས་སུ་སྦྱིན་པའོ། །རུང་བ་སྦྱིན་པ་ནི་བདག་དང་ལེན་པ་པོ་གཉིས་ཀ་ལ་གནོད་པ་མེད་པ་དང་། དོན་མ་ཡིན་པ་དང་། གྲགས་པ་མ་ཡིན་པ་མེད་པའོ། །ཚུལ་བཞིན་དུ་སྦྱིན་པར་བྱེད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འཇིག་རྟེན་ ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྔགས་པ་སྤྱོད་པ་སྟེ།རྩ་བ་མེད་པའི་གནས་སུ་སྦྱིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །འཁྲུལ་པའི་སྦྱིན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར། སེམས་མ་གཡེངས་པར་སྦྱིན་པར་བྱེད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དཔྱས་བྱེད་ཅིང་སྦྱིན་པ་དགག་པའི་ཕྱིར། སློང་བ་ལ་འཕྱ་བར་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པའོ།།བསྟིང་བར་མི་བྱེད་པ་ནི་སྐྱོན་ཟུར་གྱིས་སྨྲ་བར་མི་བྱེད་པའོ། །སྤ་འགོང་བ་ནི་ངན་པའམ་རྩུབ་པོ་སྨྲ་བས་སོ། །ཁྲོ་གཉེར་ཅན་དུ་མི་བྱེད་པ་ནི་སེམས་འཁྲུགས་པར་མི་བྱེད་པའོ། །བརྒྱངས་ཏེ་སྦྱིན་པ་དགག་པའི་ཕྱིར། སྦྱིན་པ་བརྒྱངས་ཏེ་སྦྱིན་པར་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའོ། །གཞན་འདོད་པ་ ལ་སྦྱིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར།ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་དང་། སྦྱིན་གནས་རྣམས་ལ་འདོད་པ་དང་སྦྱར་ནས་རྗེས་སུ་སྦྱིན་པའོ། །ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་སྦྱིན་པ་དགག་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རང་རང་གིས་བླངས་པ་དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།

为了禁止以贫穷方式布施，所说'不以贫困方式行布施'是指为了生计而吝啬，只施舍少量。为了禁止通过取信而行布施，所说'以此布施诱惑'。为了禁止分化他人的布施，所说'譬如'等。过失也应当随其所应在彼彼处理解。
'善巧'是指对所作之事谨慎。'无懈怠'是远离懒惰。具足事业精进，成就圆满。因此自己预先准备。
禁止不相应的布施是指在施食之时，即当乞者大众聚集之时。为了禁止从布施法中只施少量，所说'不行少量布施'。为了降伏执持自己对立方，为了禁止布施，所说'不为怜悯他人而布施他人'。
为了禁止无信心布施，所说'从一开始就欢喜'等。在加行时远离贪著垢染故欢喜。正行时远离对受者嫉妒垢染故心生欢喜。后时远离后悔垢染故施已无悔，因见功德故。
为了禁止虚伪布施，所说'不行虚伪布施'等。为了禁止未舍布施，所说'无论少或多'等。见到四种殊胜功德的菩萨将行无所未舍的布施：以意舍诸物故断除悭吝垢染，远离执著过失，成为乞者休息之处，具足令自生信之因缘语。
'如乞者自己的财物'是指，如暂时受用后取回所托付财物的财主。为了显示乞者无疑亦复如是，以及为了禁止非时施予时宜之物，所说'行应时布施'等。时是指住于律仪及获得机会，即在应受用食物之时布施。
施予适宜是指于自己与受者二者无害，无不利，无不名。'如法布施'是指行一切世间所赞叹，称为无本之处布施。为了断除错乱布施，所说'以无散乱心布施'等。
为了禁止轻蔑布施，所说'不轻蔑乞者'等。'不讽刺'是指不以过失暗示。'不呵斥'是指不说粗恶语。'不作蹙眉'是指不令心烦乱。为了禁止远距离布施，所说'不远距离布施'。
为了显示布施他人所需，对具德者与布施处，随其所欲而布施。为了显示禁止隐秘布施，所说'彼等各自所取'等。

།བློ་སྔོན་དུ་མ་སོང་བའི་སྦྱིན་པ་དགག་པའི་ཕྱིར། འཆལ་ བའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པར་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའོ།།སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་ཆོས་བདོག་ཀྱང་རུང་། མི་བདོག་ཀྱང་རུང་སྐྱིད་ཅིང་སྟེ་ཉེ་བར་མཁོ་བ་དང་མ་བྲལ་བའོ། །བཀྲེན་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་གནས་སྐབས་གཞན་ཐོབ་པའོ། །ཕོངས་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་ཕྱོགས་དང་འཛིན་པ་ཡོད་པའོ། །མགོན་དང་ བཅས་པ་ནི་གྲོགས་བྱེད་པ་གཞན་ཡོད་པའོ།།རྟེན་དང་བཅས་པ་ནི་རྣམ་པ་གང་ཅི་ཡང་རུང་བས་དེ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་དང་ལྡན་པའོ། །འདི་དག་ལས་བཟློག་པ་ནི་སྡུག་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཚིམ་པར་བྱ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཀྲེས་པ་དང་། སྐོམ་པའི་སྡུག་ བསྔལ་བསལ་བའོ།།འདོད་པ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་བསྐང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའོ། །ཇི་ལྟར་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་ལས་སུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཇི་ལྟར་བསམས་པ་ལྟར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལས་ གཞན་པ་དག་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པར་གྱུར་ཅིང་མཛའ་བ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་བ་སྤང་བའི་དོན་གྱི་ཐབས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།སློང་བ་དེ་ལ་འདི་སྐད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །བརྫུན་གྱི་ཚིག་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་ཕྱིར། རྟོག་པ་སྔ་མ་དེ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ། །ཡོད་དེ་བདོག་ཀྱང་རུང་མི་ བདོག་ཀྱང་རུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ཡང་ངོ་། །སྦྱིན་པ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་སྟེ། སྦྱིན་པའི་བསམ་པ་དང་། སྦྱིན་པའི་བར་དུ་གཅོད་པ་དང་། དེའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་། ལྷག་པའི་བསམ་པ་དང་། ལྷག་པར་ མོས་པའི་སྦྱིན་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྦྱིན་པའི་རྣམ་པ་ལ་གཞག་པར་རིག་པར་བྱའོ།།སེར་སྣ་ཅན་སྦྱིན་པ་ལ་མ་ཞུགས་པ་རྣམས་སྦྱིན་པའི་ས་བོན་བསྐྱེད་པ་ལ་མཁས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཤེས་རབ་ཅན་གྱི་སྦྱིན་པ་གཏང་བའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཡོད་དེ་བདོག་ན་སེར་སྣ་ཅན་གྱི་ཁྱིམ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ ལ།ཡོ་བྱད་རྣམས་འཛིན་ཅིང་མི་འདོར་བ་ནི་སེར་སྣ་ཅན་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཡང་དང་ཡང་སེར་སྣ་བྱེད་པ་ནི་མཆོག་ཏུ་སེར་སྣ་ཅན་ནོ། །དེས་ན་སྨྲས་པ། ཡོ་བྱད་རྣམས་ཀུན་དུ་འཛིན་ཅིང་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཡོ་བྱད་རྣམས་ལ་ཤིན་ཏུ་སེམས་ཞེན་པ་ནི་འཇུངས་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ ནི་སྦྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གི་དོན་ཏོ།།འདིས་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་སྦྱིན་པ་ལ་མ་ཞུགས་པར་བསྟན་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སོང་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དང་ཡང་སོང་ནས་སོ། །དེ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཡང་དག་པར་མགུ་བར་བྱ་བའི་སྒོ་ནས་བག་ཕེབས་པར་བྱས་ཏེ་མགུ་བར་གྱུར་ པ་དང་།སྨྲས་པ་ལས་མི་འདའ་བར་ཤེས་ནས་ཚུར་ཤེག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ངའི་གན་དུ་ཤོག་དང་ཞེས་བྱ་བའོ། །ནོར་འགོད་པ་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་ནོར་འགོད་པ་མེད་པར་ཏེ། རང་གི་ནོར་ལས་འགོད་མི་དགོས་པར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཤིན་ཏུ་མང་བ་ནི་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཉེ་བར་ ལོངས་སྤྱོད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ནི་ལོངས་སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བའོ།།སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ནི། སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཞེས་བརྗོད་དོ། །སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སློང་བ་རྣམས་བདག་ལ་དགོས་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སློང་བ་དང་ཕྲད་ ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ།ཁྱོད་ཉིད་ཀྱིས་སྦྱིན་པར་བྱ་བའམ། ཡང་ན་ངའི་གན་དུ་ཐོང་ཤིག་ཅེས་བཅོལ་བའོ། །རྣམ་པ་འདི་དག་གཉིས་ཀྱང་སློང་བ་ལ་ཕན་གདགས་པར་ཞུགས་པས་སྦྱིན་པ་ལ་འཛུད་པར་བྱེད་དོ། །གསུམ་པ་འཇུག་པའི་སྒོ་བསྟན་པ་ནི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་པ་ གསུམ་གྱིས་སྦྱིན་པའི་ས་བོན་བསྐྲུན་པ་ཡིན་ཏེ།སེར་སྣའི་དྲི་མ་བསལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ལ་མཁས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་དེ་ལྟར་རིམ་གྱིས་གོམས་པར་བྱས་པས་སྦྱིན་པ་ལ་ཞུགས་པ་ནི། དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཆགས་པ་རིམ་གྱིས་སྤངས་ནས་དེའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་འཐོབ་ པར་འགྱུར་རོ།

为了遮止无智慧的布施，所以说'不以邪慧行布施'。
无论是有布施之法或是无有，安乐即是不离所需。
非贫穷是获得其他机会。
非匮乏是有方向和依靠。
有依怙是有其他助伴。
有所依是以任何方式都具有圆满成办之方便。
与此相反即是'苦恼'等。
'令满足'是除去饥渴之苦。
'如愿圆满'是圆满成就所愿。
'如所作意而行'的意思是如所思而行。
为了说明避免其他人背离和失去友爱的方便，所以说'对彼乞者如是说'等。
为了断除妄语，所以说'依于前述思维'。
'有或无'是就财物布施而言。
法布施亦复如是。
布施正知即是布施之心、布施障碍、其对治分之智慧、增上意乐、增上胜解布施，应知安立于智慧布施之相。
为了令吝啬者未入布施者生起布施种子而善巧，故说具慧者行布施，说'若有则吝啬之家'等。
执持资具不舍即是吝啬。
再三吝啬即是极吝啬。
故说'执持一切资具'。
'悭吝'即是对资具极为执著。
'布施之法'即是布施之词义。
此说明一切时处皆未入布施。
'菩萨前往'即是再三前往。
以先行随喜方便令其欢喜，知其不违所说后，'来此'即是来到我这里。
'无有财物悔意'即是对自己财物无有悔意，意思是不必对自己财物生悔。
'极多'即是广大。
就受用而言即是'受用'。
就布施而言即说'布施之法'。
'为圆满布施波罗蜜'意思是乞者于我有所需。
关于'遇到乞者'，是自己布施或是送到我这里托付。
此二种方式皆是为利益乞者而趣入布施。
第三入门即是随喜。
如是以三种方式播下布施种子，为除吝啬垢故。
以智慧方便善巧为先，如是渐次熟习而入布施者，渐次断除其违品贪著，将获得其对治分。

།རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཤེས་རབ་ཅན་གྱི་སྦྱིན་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེའི་མཁན་པོ་དང་། སློབ་དཔོན་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཆགས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པས་ན་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཡོ་བྱད་ལ་ཆེད་དུ་བྱེད་པ་ཉིད་དོ། །ཡང་གང་སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ མེད་དེ།སྦྱིན་པ་ལ་མ་ཞུགས་པ་འདོད་པའི་བར་ཆད་དུ་གྱུར་པ་རྣམས་སངས་རྒྱས་ལ་བརྟེན་པའམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སངས་རྒྱས་ལ་དམིགས་ནས་སྦྱིན་པའི་རྫས་ཡོངས་སུ་བཏང་བས་བསྐྲུན་ཅིང་དེ་དག་ཀྱང་བྱེད་དུ་འཇུག་པའོ། །དེ་ལྟར་བདག་ཉིད་ཀྱང་བྱེད་ཅིང་གཞན་དག་ཀྱང་བྱེད་དུ་འཇུག་པ་ཡིན་གྱི། བདག་ཉིད་ཙམ་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཐབས་ལ་མཁས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བུའི་སྒོ་ནས་བསྡུས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་འགྱུར་རོ། །མཚན་མ་ཙམ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་བསལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྒྱུ་ཚོང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོམ་རྐུན་པའི་ལུགས་ཀྱིས་སོ། །ཕ་རོལ་པའི་སྦྱིན་པ་དང་བྲལ བར་གྱུར་པ་དག་ལ།ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་སྦྱིན་པ་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གཡོ་སྒྱུས་བྲིད་པར་གྱུར་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོམ་རྐུན་པའི་རྒྱུས་སོ། །དེས་སྔར་མ་རྟོགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱ་བའི་དུས་ནའོ། །དུས་ཕྱིས་རྟོགས་པར་གྱུར་ན་ཡང་རྟོགས་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་ ཀྱིས་རྣམ་པར་འགྱུར་བར་མི་བྱེད་ཀྱི།རྫས་དེ་གཏོང་བར་བྱེད་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཅན་གྱི་སྦྱིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །བསམ་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་པའི་བསམ་པས་སོ། །སྦྱངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཁས་པར་སྦྱངས་པའོ། །མངོན་དུ་བྱེད་པ་ནི་ཉམས་སུ་ལེན་པར་བྱེད་པའོ། །རྫས་མེད་ཅིང་ མི་བདོག་ན་གཞན་དག་ཡང་དག་པར་བསྐུལ་བར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།གཞན་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གཞན་དག་སྦྱིན་པ་བྱེད་པའི་གྲོགས་བྱེད་དུ་འགྲོ་བས་སྦྱིན་པ་ལ་འཇུག་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ན་སློང་བ་པོ་ལྷགས་ཤིང་ལྷགས་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། བདག་ཉིད་ཀྱང་ རིགས་པས་བསྒྲུབས་པའི་སྦྱིན་པ་གཏོང་བར་བྱེད་དོ།།རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ཉེས་པར་བསྒྲུབས་པའི་སྦྱིན་པ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ཉིད་དེ། ཕྱོགས་སུ་ལྷུང་བས་སྦྱིན་པ་དང་། སྤྱོད་ལམ་ངན་པས་ཞུགས་པ་ཉིད་དང་། དྲན་པ་བརྗེད་ངས་པ་ཞལ་ཏ་བྱེད་པ་ཉིད་དོ། །ལྷག་པའི་བསམ་པ་དག་པའི་ས་ལ་ཞུགས་པ་ནི་ ངན་འགྲོར་འགྲོ་བའི་འཇིགས་པ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་ཕྱིར།ངན་འགྲོར་འགྲོ་བ་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་འཚོ་བ་མེད་པའི་འཇིགས་པ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་ཕྱིར་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་ཉིད་རབ་ཏུ་འཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། མུ་ སྟེགས་ཅན་གླགས་ཚོལ་བ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།མུ་སྟེགས་ཅན་བསྟན་པ་འདི་ལ་སྡང་བ་གཞན་གྱི་བུག་པ་དང་སྐྱོན་ཚོལ་བའོ། །ཆོས་ཁས་འཆད་པའམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོན་པ་དང་། འཆད་པ་དང་། འགྲེལ་པའོ། །གླེགས་བམ་དུ་བྱས་པ་ནི་གཞུང་དུ་གཏོགས་པའོ། །ཆགས་པའི་རང་ བཞིན་ཉིད་མཚོན་པར་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ།དངོས་པོ་གཞན་ལ་ཆགས་པའམ། གླེགས་བམ་ཉིད་ལ་ཆགས་པ་སྟེ། ཞེན་པ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱོན་དེ་དག་གཉི་ག་མེད་ན་ཡང་དོན་དུ་མི་གཉེར་བ་ལ་ཡང་སྦྱིན་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པ་དང་། དོན་དུ་གཉེར་བ་ཡིན་ན་ཡང་རང་གི་བྱ་བ་ རྫོགས་ནས་སྦྱིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།།རང་གི་དོན་དུ་གླེགས་བམ་དེ་བསྒྲུབས་པའི་དོན་མ་གྲུབ་ན་ནི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་ཚོགས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་གཞན་མེད་ན་མ་བྱིན་ན་ཡང་ཉེས་པ་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གང་གི་དོན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དེའི་ཚེ་སོ་སོར་བརྟགས་ནས་ཉེས་པ་མེད་ པར་བྱས་ལ་སྦྱིན་པར་མི་བྱའོ།།ཉོན་མོངས་པའི་དྲི་མ་ཡོད་ན་ནི་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །ཐོག་མ་ཁོ་ནར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དང་པོ་ཉིད་དུའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྒྱུ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་བྱེད་དེ། ཆོས་ལ་སེར་སྣ་བྱེད་པ་གཞོམ་པའི་དོན་དང་། མ་འོངས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ ཕྱིར་དང་།སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ།

为了说明出家方面具有智慧的布施，关于'其戒师和阿阇黎'等，由于是具有贪著自性，所以称为'自性'，即是对资具的执著。又无可布施之法，对于未入布施而成为欲望障碍者，'依止佛陀'是指缘念佛陀而舍弃布施物，并令他们也行持。如是自己也行持且令他人也行持，而非仅自己行持，因为善巧方便的缘故。以如是方式摄受并得以成熟。'仅以相'是指不舍弃之义。'以欺诈买卖'是指以盗贼方式。对于远离他人布施者，以智慧力正确成办布施而说示。'为欺诈所诱'是指盗贼因缘。'彼前未了知'是指行为之时。即使后来了知，也以智慧力而不改变，舍弃彼物，此即称为具智慧之布施。'以意乐'是指以增上意乐。'修习'是指善巧修习。'现前'是指实践。
为了说明无财物时应当劝请他人，故说'对他人'等。说明以作为他人布施助伴而趣入布施，故说'又或乞者来临'等。自己也以如理成办布施而行持。说明以三种方式非理成办之布施：以偏袒布施、以不良威仪趣入、以失念作指导。
入清净增上意乐地者，由于已超越恶趣怖畏，故获得超越恶趣。如是由于已超越无生计怖畏，故获得广大受用。就法布施而言所说：关于'对寻过外道'等，外道憎恨此教法而寻求他人过失与缺点。'说法'是指教授、讲解、解释。'成书'是指属于典籍。表示贪著自性有二种：对其他事物贪著或对经函贪著，因为极为执著。
说明即使无彼二过，对不希求者也不应布施；说明若是希求者，也应在自己事业完成后布施。若为自利所成办经函之义未成就，则因为是大智慧资粮，即使无他本而未给予也说明无过，故说'为何义'等。此时当详加观察而无过不予布施。若有烦恼垢染则应布施。'最初'即是首先。菩萨以三种因缘作法布施：为摧毁吝法、为圆满未来智慧、为成熟众生。

།གསུམ་པོ་འདི་དག་མེད་པར་གྱུར་ན་མ་བྱིན་ན་ཡང་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི། ཕྱི་མ་ལ་ཆོས་ཀྱི་རྙེད་པ་ཆེན་པོར་འགྱུར་ལ། མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་ནི་རྟོགས་པ་ཆེན་པོར་མི་འགྱུར་ན་ཆོས་ཀྱི་མཛོད་དེའི་སྒོ་ནས་ དང་།ཤེས་རབ་ལ་མཁས་པའི་སྒོ་ནས་སེམས་ཅན་མང་པོ་རྣམས་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་སྦྱིན་པས་ནི་སེམས་ཅན་གཅིག་ཉིད་ཀྱིར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་མང་པོའི་དགོས་པ་ཉེ་བར་གནས་པ་མཐོང་ནས་སྦྱིན་པར་མི་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་ན་ཡང་ཁ་ན་མ་ཐོ་བར་ཡང་ མི་འགྱུར་ཏེ།ཉེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འགྱོད་པར་ཡང་མི་འགྱུར་བ་ནི་ཕྱིས་སེམས་གདུང་བ་མེད་པར་འགྱུར་བའོ། །དངོས་པོ་ཡོད་ཅིང་སློང་བ་རྣམས་ལ་མ་བྱིན་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ཡང་འདི་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བློ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་རོ།།གློ་བུར་དུ་མི་སྦྱིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་བླང་པོ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཁྱོད་ལ་མི་སྦྱིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཐབས་ལ་མཁས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་ན་བརྫུན་དུ་མི་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཆོས་གོས་རྣམས་བརྟགས་ ནས་འཆང་བ་ལྟར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་བརྟགས་པའི་ཡོ་བྱད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཛིན་པ་མེད་པར་ཡང་འགྱུར་ཞིང་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་བཅས་ན་ཡང་འཕགས་པའི་རིགས་ལ་གནས་པར་ཡང་ འགྱུར་རོ།།བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་རབ་ཏུ་མང་པོ་དང་ལྡན་པར་ཡང་འགྱུར་ཏེ། བླ་ན་མེད་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་ལ་ལོངས་སྤྱོད་ཐམས་ཅད་བསྔོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡོ་བྱད་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་ཕན་ཡོན་ཡིན་ནོ། །ཕན་ཡོན་གསུམ་པ་ནི་བརྫུན་མ་ ཡིན་པར་སློང་བ་རྣམས་ལ་བདག་ཉིད་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དེ་གང་གི་ཚེ་སློང་བ་རྣམས་ལ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་ན་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་མ་བཏང་བ་ཅི་ཡང་མི་མངའ་བས་རྗེས་སུ་གནང་ངོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་མ་ བཏང་བ་དེ་གང་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།ཁྱེད་ལ་སྦྱིན་པར་གནང་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་གིས་ཞེས་བསམས་ནས་སྨྲ་བར་བྱེད་པའོ། །དེ་དག་ནི་སྣོད་མ་ཡིན་པ་ལ་སྦྱིན་པར་མཛད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་གཞན་ཡོད་ན་བྱིན་ལ་དེའི་ སེམས་མི་དགའ་བ་མེད་པར་བྱས་ལ་གཏང་བར་བྱའོ།།སྦྱིན་པ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྦྱིན་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་དང་ཟང་ཟིང་གི་རང་བཞིན་གྱི་སྦྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་གི་རང་བཞིན་ཉིད་དོ། །རྣམ་གྲངས་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཆོས་སོ་སོ་ཡང་དག་ པར་རིག་པ་བསྟན་ཏེ།སྦྱིན་པ་དང་། གཏོང་བ་དང་། ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་དང་། དོན་གཏོང་བ་དང་། ནོར་རབ་ཏུ་སྒྲུབ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་གྲངས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ལ་ཡང་ངོ་། །མཚན་ཉིད་དང་ཞེས་བྱ་བས་ནི་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བསྟན་ཏེ། མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྦྱིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།།ངེས་པའི་ཚིག་དང་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ངེས་པའི་ཚིག་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་སྟོན་ཏོ། །སེར་སྣ་གཅོད་པར་བྱེད་པའམ། དབུལ་བ་སེལ་བར་བྱེད་པས་ན་སྦྱིན་པ་ཞེས་བྱའོ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དང་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལས་ཞེས་བྱ་བས་ནི་སྤོབས་པ་སོ་སོ་ཡང་དག་ པར་རིག་པར་བསྟན་ཏེ།ཁ་ཟས་བྱིན་པས་སྟོབས་དང་ལྡན་ཞེས་བྱ་བའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ལྟ་བུའོ། །རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་དང་། ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པ་དང་། ནང་དང་ཕྱིའི་དངོས་པོ་སྦྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།

如果缺少这三者，即使不布施也不会有过失，对此的开示是：在后世会获得巨大的法财，但在现世不会获得巨大的证悟，通过法藏之门和通过智慧善巧之门利益众多众生并为其带来安乐。其中布施只会成为一个众生的利益。因此，看到众多众生的需求而不布施，这样也不会成为过失，因为没有过错。也不会后悔，是指之后不会有心的痛苦。虽有财物而不施予乞求者会极度违背菩萨法，但这里也不存在这种情况，因为是有智慧的缘故。
'不突然布施'是善巧语，因此说'不布施给你'等，'以善巧方便'是指如何不成为妄语的意思。为了显示如声闻们观察后受持法衣一样而说'譬如'等，因为是佛陀和菩萨们观察的资具，所以既可以无执持，也可以有执持而住于圣种，也会具足极多福德蕴，因为将一切受用回向给无上福田。这些是菩萨观察资具的功德。
第三种功德是不虚妄地如自己所愿地满足乞求者，当布施给乞求者时，佛陀和菩萨们没有任何不舍的，因此开许。为了显示这点而说'于众生无有不舍'等。'未经开许不可布施给你们'是想到那些佛陀和菩萨们而说的，因为他们不布施给非法器。如果有其他物品就布施，并且令其心不不悦而布施。
这是获得布施遍智的菩萨智慧布施的开示。'法和财物性质的布施'是指它们的本质。'异名'是显示法遍智，布施、舍、遍舍、义舍、圆满财富等是异名。法布施也是如此。'相'是显示遍智，以相应当了知本质的布施。'词源'是显示词源遍智。因为断除悭吝或者消除贫穷，所以称为布施。'从因果和分类'是显示辩才遍智，如'布施食物而具力'等因果。分类是指法布施、财物布施、内外事物布施等。

།ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་སྤོངས་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བས་ ཤེས་རབ་ཅན་གྱི་སྦྱིན་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།གནོད་པ་བྱེད་པ་རྣམས་ལ་ཞེ་སྡང་སྤངས་ནས་བྱམས་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཅན་རྣམས་ལ་གནོད་སེམས་བསལ་ནས་སྙིང་རྗེ་དང་། ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་ཕྲག་དོག་སྤངས་ནས་དགའ་བའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་། ཕན་འདོགས་པ་རྣམས་ལ་ ཆགས་པ་སྤངས་ནས་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ།།སྔོན་མ་གོམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་གྱི་ཚེ་རབས་སུ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གོམས་པར་བྱས་སུ་ཟིན་ཀྱང་སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཉུང་ཞིང་མེད་པ་ཡང་སྦྱིན་པའི་གེགས་བྱེད་པ་གཉིས་པའོ། །དངོས་པོ་ལ་ཞེན་པ་ནི་གསུམ་པའོ། །ཕྱི་མ་ལ་ འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་འབྱུང་བ་མཐོང་བས་མངོན་པར་དགའ་བ་ནི་བཞི་པའོ།།དེ་ལ་དང་པོ་གསུམ་ནི་སྦྱིན་པའི་གེགས་བྱེད་པས་ན་སྦྱིན་པའི་བར་ཆད་ཡིན་ནོ། །བཞི་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལ་མི་མཐུན་པར་གྱུར་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ ཉིད་ནི་རང་ཉིད་ཀྱིས་སྦྱར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར།གང་གི་ཕྱིར་སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། སྦྱིན་པ་ལ་སེམས་མི་འཇུག་པ་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སེམས་མི་དགའ་བའོ། །མ་བྱས་པ་ནི་བྱ་བར་འོས་པ་ཡིན་པས་ཞེས་བྱས་ནས་སོ། །ཕོངས་པ་ལས་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ལོངས་ སྤྱོད་ཆུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱི་ཉེས་པས་ཡི་དྭགས་རྣམས་སམ།དབུལ་པོའི་ཁྱིམ་དུ་སྐྱེས་པར་གྱུར་པས་ན་གཞན་གྱི་དབང་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་བཅིངས་པ་ལ་སོགས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །མྱོང་བར་གྱུར་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་དེ་ལྟ་བུའོ། །ཕ་རོལ་ལ་ཕན་མ་བཏགས་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ དོན་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།སྦྱིན་པའི་སྒོ་ནས་གཞན་ལ་ཕན་གདགས་པ་བྱས་པས་ཕོངས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་བདག་འཆིང་བར་གྱུར་ཀྱང་རུང་གི་སློང་བ་བཟློག་པར་ནི་མི་བྱའོ་ཞེས་སོ་སོར་རྟོག་ཅིང་འཚོ་བར་བྱ་བའི་ཐབས་གཞན་ཡང་ཡོད་བཞིན་དུ་སློང་བ་རྣམས་ཅི་སྟེ་ཟློག་པར་བྱེད་ཅེས་ བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།ཡིད་དུ་འོང་བའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པས་དེ་ལ་ཞེན་པ་ནི། སྡུག་བསྔལ་ལ་བདེ་བའི་འདུ་ཤེས་སུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ཡིན་ལ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྩ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཕྱི་མ་ལ་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཉིད་དུའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྦྱིན་པའི་འབྲས་བུ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ལོག་པའི་འབྲས་བུ་ལ་ལྟ་བ་ལས་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལོག་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལས་གྱུར་པའི་འབྲས་བུའི ཉེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།མི་རྟག་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་སྙིང་པོ་མེད་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བ་དང་། སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་པའི་མི་རྟག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གང་ཡང་སྨྲས་པ་སྐད་ཅིག་ལ་འཇིག་པའི་ངང་ཅན་དང་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྒྱུན་གྱིས་འཇིག་པའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ནི་གང་ཡང་སྨྲས་པ། འབྲས་བུ་ལོངས་སྤྱད་པ་རྣམས་ནི་ཡོངས་སུ་ཟད་ནས་འཇིག་པའི་དང་ཅན་ཞེས་བྱ་བའོ། །འབྲལ་བས་འཇིག་པའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ནི་གང་ཡང་སྨྲས་པ། འབྲལ་བས་འཇིག་པའི་ངང་ཅན་ཞེས་བྱ་བའོ། །མ་གོམས་པར་རྟོགས་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དང་དུ་ལེན་པ་དང་། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ དང་།འདུ་བྱེད་ལ་སྙིང་པོ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གེགས་བྱེད་པའི་གཉེན་པོ་རྣམ་པ་བཞི་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །དང་པོ་གསུམ་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཡང་དག་པར་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །བཞི་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོར་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པས་སྨྲས་ པ།ཡང་དག་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་དེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ནང་དུ་བསྡུས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཡེང་བ་མེད་པར་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །བསམ་པ་དག་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅོས་མ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།

以'以智慧力断除烦恼'这句话，为了显示具有智慧的布施，对于作害者断除嗔恨而生起慈心，对于受苦者断除害心而生起悲心，对于具有功德者断除嫉妒而生起喜心，对于作利益者断除贪著而生起舍心。
'先前未熟习'是指前世的意思。虽然已经熟习，但布施之法少且无有，这是布施的第二种障碍。执著于事物是第三种。对后世生起大果报而欢喜是第四种。
其中前三种是布施的障碍，所以是布施的间隔。第四种是因为对波罗蜜多的建立不相顺。为了自己应当结合违品和对治品。
因此关于'应当布施'等，对布施心不趣入是指对布施心不喜。未作是指应当作为而说。关于'由贫穷所致'等，由受用少所致的往昔业过失而生为饿鬼或生于贫穷之家，因为随他力而得到束缚等。'所受'是指如此的生。'未利他'是指无义利的意思。
以布施门利益他人，即使自己被贫穷痛苦所束缚也可以，但不应拒绝乞者，如是观察而活命，虽有其他方便，为何要拒绝乞者，这是所显示的。
可意之物也是变坏苦的因，执著于此，是将苦认为乐的颠倒，颠倒是痛苦的根本，故说'于后世生苦'。'了知颠倒'是指即是颠倒的意思。
为显示布施果故，说'大受用'等。'由邪果见所致'是指由执著邪见所致的果过失的意思。
以三种无常见无实性，因为是刹那性无常故而说'刹那坏灭性'。相续坏灭的无常性即所说'受用果报皆尽灭性'。离别坏灭的无常性即所说'离别坏灭性'。
了知未熟习、忍受痛苦、了知颠倒、见诸行无实性，这是四种对治障碍的智。前三者是趣入布施的因，故说'正行布施'。第四是由回向大菩提故说'摄受正福果'。
'内摄'是显示无散乱。'意乐清净'是显示非伪装。

།དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐབས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ ཟིན་པ་མངོན་པར་མོས་པའི་སྟོབས་ལས་བྱུང་བའི་ཀུན་དུ་རྟོག་པའི་སྦྱིན་པ་སྟེ།སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བ་མེད་པར་ཡང་ཚད་མེད་པའི་བསོད་ནམས་སྐྱེ་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སྦྱིན་པ་མདོར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་མདོར་བསྡུ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་ལ།ལྷག་པའི་བསམ་པའི་སྦྱིན་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་གནོད་སེམས་ལ་སོགས་པའོ། །འདི་མན་ཆད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་སྦྱིན་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་དཀའ་བའི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི་ཐམས་ཅད་སྦྱིན་པ་ལས་མ་གཏོགས་པ་དཀའ་བའི་སྦྱིན་པ་ལ་ སོགས་པ་ལོགས་ན་མེད་པར་མཚོན་པ་ཡིན་ནོ།།རྒྱུ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པར་མི་ནུས་ཏེ། ཤིན་ཏུ་བདག་ཉིད་ལ་ཞེན་ཅིང་ཆགས་པ་དང་། སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་པར་གྱུར་པ་དང་། སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ཤིན་ཏུ་རྙེད་དཀའ་བ་ཉིད་དོ། །རྒྱུ་གསུམ་པོ་འདི་དག་ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཟིལ་གྱིས་མནན་ཅིང་སྤངས་ནས་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་ནི།དཀའ་བའི་སྦྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བར་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །ཆུང་ངུ་བདོག་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱི་འཚོ་བ་ཙམ་གྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཉིད་དོ། །བདག་ཉིད་ལ་གནོད་པ་བྱས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་བདག་ཉིད་ ཡོངས་སུ་སྤྱད་པར་བྱ་བ་རྣམས་དང་ཕྲལ་ནས་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཟིལ་གྱིས་མནན་ཅིང་ཉིན་རེ་བཞིན་སྟེར་བར་བྱེད་པ་ནི་དཀའ་བའི་སྦྱིན་པ་དང་པོ་སྟེ།བདག་ཉིད་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སེམས་ཅན་དུ་གཏོགས་པ་དང་། སེམས་ཅན་དུ་གཏོགས་པ་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་སེམས་ཅན་དུ་གཏོགས་པ་རྣམས་ལ་རྒྱུ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ཞེན་ཅིང་ཆགས་པར་འགྱུར་ཏེ། སྐྱེ་བ་གཞན་དག་ཏུ་གོམས་པའི་སྦྱོར་བས་རྒྱུ་མེད་པ་ཤིན་ཏུ་བྱམས་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་ནི་གང་ཡང་སྨྲས་པ། རང་བཞིན་གྱིས་བྱམས་པའམ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། དུས་རིང་པོ་ནས་འབྲེལ་པ་ཉིད་ནི་ཡུན་རིང་པོ་ནས་འདྲིས་པའམ་ཞེས་བྱ་བའོ། །བྱ་བ་སྒྲུབ་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁོ་བས་ཀྱང་གང་ཡང་སྨྲས་པ། ཤས་ཆེར་ཕན་པའམ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་ཆགས་པ་བཏང་ནས་སྟེར་བའོ། །སེམས་ཅན་དུ་གཏོགས་པ་མ་ཡིན་པ་ཉེ་བར་མཁོ བའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཏེ།རིན་ཐང་མེད་པའམ། རིན་ཐང་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་ནི་དངོས་པོ་མཆོག་ཅེས་བྱའོ། །གྱ་ནོམ་པའམ། ཁ་དོག་ལ་སོགས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་རབ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བུ་ལ་ཞེན་པ་སྟེ། ཆགས་པ་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་སྦྱིན་པར་བྱེད་ཅིང་། འདི་ ལྟ་བུ་ལ་ཡང་ལྟོས་པ་མེད་པ་ནི་དཀའ་བའི་སྦྱིན་པ་ཞེས་བྱའོ།།རྒྱུ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་དངོས་པོ་ཚོགས་ཆེན་པོས་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། །བདག་ཉིད་བསོད་ནམས་ཆུང་བ་ཉིད་དང་། ཡུལ་གྱི་སྟོབས་ཆུང་བ་ཉིད་དང་། དུས་ཀྱི་སྟོབས་ཆུང་བ་ཉིད་དེ། དེ་ལྟ་བུར་རྙེད་པར་དཀའ་བའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཡང་ རྙེད་པ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་རྗེས་སུ་སྟེར་བར་བྱེད་པའོ།།གང་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་ཡང་སྒོ་གཉིས་ནས་འཇུག་པ་ཡིན་ལ། གང་དག་ལ་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་ཡང་སྒོ་གཉིས་ནས་འཇུག་པ་ཡིན་པས་ཐབས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྦྱིན་པ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། སྒོ་བཞི་ནས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་དབང་ བའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱིས་མ་ལ་སོགས་པ་རང་གིས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་ངེས་པར་གསོ་ཞིང་དགང་དགོས་པ་རྣམས་ལ་གཅིག་ཏུ་གསོ་བར་བྱ་བ་ཡིན་པས་སྟེར་བར་བྱེད་དོ།།སྡུག་བསྔལ་བ་རྣམས་དང་འདོད་པ་རྣམས་ལ་ཡང་སྦྱིན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་སྒོ་གཉིས་ནས་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ། ། སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་ཆོས་བདག་དབང་བ་མེད་ན་གཞན་གང་སུ་ཡང་རུང་བ་འདུན་པ་བསྐྱེད་ནས་ཆོས་དང་མཐུན་པར་ཐོབ་པ་དེ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་རྣམ་པ་གཉིས་ལ་སྦྱིན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ཡང་སྒོ་གཉིས་ནས་ཞུགས་པ་ཡིན་པས་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་བཞི་ནི་སྒོ་བཞི་ནས་ཞུགས་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས དཔའ་ནི་སྐྱེས་བུའི་མཆོག་ཡིན་པས་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ཞེས་བྱའོ།

如是，菩萨以方便摄持，由胜解力所生的观想布施，即使无有加行，也能成为生起无量福德之因，此为所说。为略说如前所说智慧布施故，'如是略说'等。增上意乐布施的违品即是害心等。'此下'是说，一切布施的一分难行布施等安立，是表示一切布施中摄难行布施等，而非离一切布施外别有难行布施等。
由三种因不能行布施：极为执著自身、极为贪著所施之物、所施之物极难获得。菩萨摧伏并断除此三因而行布施，安立为难行布施。'仅有少许'即是仅以自身活命而区分。'损害自身'即是完全舍离一切自身受用，摧伏相续不断的痛苦而日日布施，此为第一难行布施，因为无有顾及自身。
所施之物亦有二种：有情所摄及非有情所摄。其中对有情所摄者由三种因而生执著：于其他生中串习力故无因而生极大慈爱，即所说'自然慈爱'；长时相系即'长时熟识'；于成办事业极为重要故，即所说'多有利益'。于如是事物舍离贪著而布施。
非有情所摄即所需之物，无价或价值极高者称为'胜妙事物'。精美或色等圆满者称为'最胜'。于如是生执著，摧伏贪著而行布施，于此等亦无顾恋，称为难行布施。
由三种因成办大量资具：自身福德微小、处所力微小、时力微小，如是难得之物亦无顾恋而随施。
所施之物从二门趣入，所施之对象亦从二门趣入，故由一切方便门的布施有四种，因从四门趣入。以自己所有之物，对母等自己所摄受必须养育供养者一向养育而布施。对苦恼者及欲求者亦行布施。如是从二门趣入。
若无自己所有之法，则于任何他人生起欲乐，如法获得后如前对二种对象行布施。此亦从二门趣入，如是四种称为从四门趣入。菩萨是人中最胜，故称为胜士。

།དེའི་སྦྱིན་པ་ཐམས་ཅད་ནི་སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་སྦྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བར་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་སྟེ། དྲི་མི་ཞིམ་པའི་མར་བཞིན་ནོ། །ཡང་དེ་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ནི་མ་དད་པའི་སྦྱིན་པ་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་དད་པས་ སྦྱིན་པ་ནི་སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་སྦྱིན་པ་ཉིད་དེ།།དུས་གསུམ་དུ་ཡང་རབ་ཏུ་དགའ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དད་པའི་སྦྱིན་པ་ཞེས་བརྗོད་པའམ། དགེ་བའི་རྩ་བ་གསུམ་གྱི་ཁྱད་པར་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཀུར་སྟི་བྱས་པའི་སྦྱིན་པ་དང་། ལག་དར་བའི་སྦྱིན་པ་དང་། ཐོབ་པའི་དུས་སུ་ སྦྱིན་པ་དང་།གཞན་ལ་མི་གནོད་པའི་སྦྱིན་པའོ། །སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་སྦྱིན་པ་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་འདི་ཡང་མདོར་བསྡུས་ན་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་གཞག་པར་བྱ་སྟེ། དང་པོ་ནི་བསམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །བཞི་ནི་སྦྱོར་བ་ཉིད་དེ། བསྟོད་པ་དང་། བྱ་བ་དང་། ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱད་པ་གྲུབ་པ་དང་། གཞན་ལ་ མི་གནོད་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ།།ཡང་རྣམ་པ་བཞིར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ལྷག་པར་མོས་པའི་ཁྱད་པར་ཉིད་དང་། རང་གི་སྦྱོར་བའི་ཁྱད་པར་ཉིད་དང་། དུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཉིད་དང་། གཞན་ལ་མི་གནོད་པའི་ཁྱད་པར་ཉིད་དོ། །ཡང་མི་གནོད་པར་སྦྱིན་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རང་ གི་འཁོར་རྣམས་དང་།ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་བཅས་པ་རྣམས་ལ་སྟེ། རང་གི་རྫས་ཡིན་ན་ཡང་རྫས་གྲུབ་པའི་འཁོར་རྣམས་གདོང་མཆི་མ་དང་བཅས་པར་གྱུར་ན་ཡང་སྦྱིན་པར་མི་བྱེད་དོ། །ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་དང་བཅས་པ་རྣམས་ཀྱི་ནོར་ཕྲོགས་ནས་ཀྱང་སྦྱིན་པར་མི་བྱེད་དོ། །རྣམ་ པ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྦྱིན་པ་སྟེ།དེ་དག་གི་རྣམ་པ་ནི་མདོ་དེ་དང་དེ་དག་ཏུ་གསུངས་པས་དེ་དག་གི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་རིག་པར་བྱའོ། །ལྷུག་པར་གཏོང་བས་ན་མི་རྟེན་པར་སྦྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་གྲགས་པ་ལ་སོགས་པ་མི་འདོད་པ་ཉིད་དོ། །རྟག་ཏུ་ལག་བརྐྱང་བས་ན་མི་ སྲི་བར་སྦྱིན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ།ལག་པ་བརྐྱང་བ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གཏོང་པ་ལ་དགའ་བའི་ཕྱིར་དགའ་བས་སྦྱིན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དུས་གསུམ་དུ་རབ་ཏུ་དགའ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟག་པའི་མཆོད་སྦྱིན་དང་ལྡན་པས་ན་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་སྦྱིན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྟག་ཏུ་སེམས་ཅན་སྐྱོབ་པའི་ སྦྱིན་པ་གཏོང་བ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དོ།།གཏོང་བ་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པ་ནི་སྣོད་ལ་སྦྱིན་པ་སྟེ། འཚོ་བ་ལོག་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་སྦྱིན་པའོ། །བགོ་བཤའ་བྱེད་པ་ལ་དགའ་བ་ནི་སྣོད་མ་ཡིན་པ་ལ་སྦྱིན་པ་སྟེ། དགེ་སྦྱོང་རྣམས་ནས་ལམ་ནས་འགྲོ་བའི་བར་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ནང་ གི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་མ་ལུས་པར་གཏོང་བ་ནི་ཐམས་ཅད་སྦྱིན་པའོ།།གནོད་པ་བྱེད་པ་དང་། ཕན་པ་བྱེད་པ་དང་། ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་རྣམས་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་རྣམས་ལ་སྦྱིན་པ་ནི་ཀུན་ལ་སྦྱིན་པ་ཞེས་བྱའོ། ཡང་ན་རང་གི་ཡུལ་དང་ཡུལ་གཞན་དུ་ཡང་སྦྱིན་པ་ནི་ ཀུན་ལ་སྦྱིན་པའོ།།ཉིན་མོ་དང་མཚན་མོ་ཐམས་ཅད་དུ་སྦྱིན་པ་ནི་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་སྦྱིན་པ་སྟེ་དུས་ངེས་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །ཡང་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་སྦྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱུག་པའི་དུས་དང་དབུལ་བའི་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་སྦྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དཔྱས་དང་བཅས་པའི་དངོས་པོའི་སྦྱིན་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་ ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་སྦྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བའམ།ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་སྦྱིན་པ་ཉིད་དོ། །འདུ་བའི་སྒོར་གྱུར་པའི་སྦྱིན་པ་ནི། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྦྱིན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདུ་བའི་སྒོར་གྱུར་པ་ནི་ཞིང་གི་དངོས་པོ་ལ་སོགས་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཡུལ་གྱི་དངོས་པོ་ཞེས་ བྱ་བ་སྟེ།འདུ་བའི་ནོར་དང་འབྲུའམ་དེ་ལ་སོགས་པའོ། །ལ་ལ་ནས་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྦྱིན་པ་ཞེས་འདོན་ཏེ། དེ་ལྟ་ན་ནི་སེམས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོ་སྦྱིན་པ་ཉིད་ཀྱང་འདོན་པར་འགྱུར་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཕོངས་པ་དང་འདོད་པ་ནི་ཕོངས་ཤིང་འདོད་པ་ སྟེ་འདོད་པ་ཉིད་ནི་འདོད་པ་དང་ལྡན་པའོ།།དེ་ལ་སྦྱིན་པ་ནི་ཕོངས་ཤིང་འདོད་པ་ལ་སྦྱིན་པ་སྟེ། ཕོངས་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་དང་། འདོད་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

他的一切布施都应当安立为圣者布施，就像不香的酥油一样。此外，这又有五种：菩萨没有不信的布施。因此，以信心布施即是圣者布施，因为三时都具有欢喜，所以称为信心布施，或者是因为具足三种善根的殊胜。恭敬布施、清净布施、适时布施、无害布施。
这五种圣者布施，总的来说可以安立为两种：第一是意乐本身。四种是加行本身，即赞叹、作为、受用成就、无害的缘故。又应当了知有四种：殊胜胜解、殊胜自加行、殊胜时节、殊胜无害。
又无害布施有两种：对自己的眷属和所摄受者，即使是自己的财物，如果眷属们流泪，也不布施。也不夺取所摄受者的财物而布施。具足一切相即是一切相布施，这些相在诸经中宣说，应当随之了知。
因为慷慨布施故称为无依布施，即不希求名声等。因为常常伸手故称为不吝布施，因为具有伸手的缘故。因为喜欢布施故称为欢喜布施，因为三时具足欢喜的缘故。因为具有恒常供养故称为相续不断布施，即具有恒常救护众生的布施。
具足布施即是对法器布施，即对非邪命者布施。喜欢分配即是对非法器布施，即对从沙门到路人等一切布施。完全布施一切内在自性的事物即是一切布施。
对作害者、作利者、具德者、受苦者布施即称为普遍布施。或者在自地和他地布施即是普遍布施。日夜一切时布施即是一切时布施，即无有确定时间。又一切时布施是说在富有时和贫穷时一切时布施。
非带有过失事物的布施即称为无过失布施或无烦恼布施。集聚之门的布施即称为一切事物布施，集聚之门即是田地等事物。因此说是境界事物，即集聚的财物、谷物或其他。
有些人诵为一切众生事物布施，如此则应成诵为非众生事物布施。贫乏与希求即是贫乏而希求，希求即是具有希求。对他布施即是对贫乏希求者布施，即为了除贫乏、为了断除希求而趣入的意思。

།རྒྱན་དང་སྣོད་སྤྱད་འདོད་པ་ནས་བྱུག་པ་འདོད་པའི་བར་ནི་འདོད་པ་ལ་སྦྱིན་པ་ཞེས་ བྱ་སྟེ།སེམས་དགའ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཟས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཕོངས་པ་ལ་སྦྱིན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཕོངས་པ་སྤོང་བར་བྱེད་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བཟློག་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་དང་། རྒྱས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་དྲུག་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྦྱིན་པ་རྣམ་པ་ བརྒྱད་དུ་རིག་པར་བྱའོ།སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་དྲུག་ལས་བཀྲེས་པ་དང་སྐོམ་པ་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་སྡུག་བསྔལ་སེལ་བའི་སྦྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕོངས་པ་དེ་བསལ་བའི་ཕྱིར་བཟའ་བ་དང་བཏུང་པ་སྦྱིན་པའོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། བསླངས་པ་དང་། མ་བསླངས་པའོ། །དེ་ལ་མ་ བསླངས་པ་ནི་བཀྲེས་པ་དང་སྐོམ་པས་ཡོངས་སུ་གདུངས་པ་མཐོང་ནས་མ་བསླངས་པར་རང་གིས་སྟེར་བ་སྟེ།དེའི་ཕྱིར་མ་བསླངས་པའི་སྦྱིན་པ་ཞེས་བྱའོ། འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསླངས་ནས་བྱིན་པ་ནི་བསླངས་པའི་སྦྱིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་བཞོན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ཇི་ལྟར་ རིགས་པར་སྦྱར་རོ།།ལམ་དུ་འགྲོ་བའི་ཡན་ལག་མ་ཚང་བས་སྡུག་བསྔལ་བསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཞོན་པ་སྦྱིན་པའོ། །བགོ་བ་མེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ནི་གསང་བ་དགག་པ་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ལ་དེ་བསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གོས་སྦྱིན་པར་བྱེད་དོ། །འདོད་པས་ཕོངས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ ཅན་རྣམས་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་འདོད་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་དེ་བསལ་བའི་ཕྱིར་རྒྱན་ནས་བརྩམས་ནས་དྲི་དང་བྱུག་པའི་བར་སྦྱིན་པར་བྱེད་པའོ།།གྲང་བ་དང་ཚ་བ་ལ་སོགས་པའི་རེག་པའི་སྡུག་བསྔལ་བརྣག་དཀའ་བ་བསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྟེན་ཏེ་གནས་སྦྱིན་པར་བྱེད་དོ། །འགྲོ་ འོང་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་རྒྱུན་འཆད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཅན་རྣམས་ལ་དེ་བསལ་བའི་ཕྱིར་སྣང་བ་སྦྱིན་པར་བྱེད་དོ།།དེ་ལྟར་འདི་དག་ནི་སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་རྫས་ཀྱི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་བརྒྱད་དུ་འགྱུར་རོ། །ལེན་པ་པོ་རྣམས་ལ་འཇིག་རྟེན་འདི་དང་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དུ་ཕན་གདགས་པར་འགྱུར་ བས་འདི་དང་གཞན་དུ་བདེ་བར་འགྱུར་བའི་སྦྱིན་པ་ཞེས་བྱའོ།།ཐམས་ཅད་ཀྱང་བསྡུས་ནས་གསུམ་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པ་ནི་དངོས་པོ་གཏོང་བས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ཏེ། ལུས་ཉེ་བར་བརྟན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་འཇིགས་པའི་སྦྱིན་པ་ནི་ཉམ་ང་བའི་གནས་ནས་སྐྱོབ་པར་བྱེད་པ་སྟེ། སྲོག་ཉེ་བར་བརྟན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ནི་བསྟན་པ་དང་། བཤད་པ་དང་། ཉེ་བར་བཤད་པས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་སྟེ། སེམས་ཉེ་བར་བརྟན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པས་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་མདོར་བསྡུས་ནས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བཟང་པོ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཁ་དོག་ལ་སོགས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་ན་བཟང་པོའོ། །དེ་དག་གིས་ནི་དབང་པོ་ལྔའི་སྒོ་ནས་ཕན་འདོགས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །མི་གཙང་བའི་དངོས་པོ་དང་མ་འདྲེས་པས་ན་གཙང་བའོ། །ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རུང་བའོ། །འདི་གཉིས་ཀྱིས་ནི་ཡིད ཀྱི་སྒོ་ནས་ཕན་འདོགས་པར་བསྟན་ཏོ།།སེར་སྣའི་དྲི་མ་བསལ་བའི་ཕྱིར་ནི་དངོས་པོ་མཆོག་སྦྱིན་པར་བསྟན་ཏོ། །སོག་འཇོག་གི་དྲི་མ་བསལ་བའི་ཕྱིར་ནི་མང་པོ་སྦྱིན་པར་བསྟན་ཏོ། །རྣམ་པ་འདི་གཉིས་ཀྱིས་ནི་སློང་བའི་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་གྲུབ་ཅིང་ཡིད་ལ་རེ་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་གྱུར་ པས་ཡིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཕན་བཏགས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།སྦྱིན་པ་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་འདི་དག་ནི་འདི་ལ་བདེ་བ་ཡིན་ཏེ། དབང་པོ་དྲུག་གི་སྒོ་ནས་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེར་སྣའི་དྲི་མ་ནི་སེམས་ཀྱིས་ཀུན་དུ་འཛིན་པ་སྟེ་སྦྱིན་པ་དང་འགལ་བའོ། །སོག་འཇོག་གི་དྲི་ མ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་ཀུན་དུ་འཛིན་པ་སྟེ།བདག་ཉིད་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་དང་འགལ་བའོ། །འདི་དག་གཉི་ག་ཡང་སེམས་ཅན་དམན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་གྱི་གཞན་དག་གི་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར། དམན་པའི་འཇིག་རྟེན་ཟད་པའི་འཇིགས་པ་ཡིས། །བདག་ཉིད་མི་སྤྱོད་གཞན་ལའང་སྦྱིན་མི་བྱེད། ། ཅེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།

从装饰品和器具等欲求到涂香的欲求为止，称为对欲望的布施，因为能使心生欢喜。布施饮食等称为对贫穷者的布施，因为能消除贫穷、成为遣除痛苦的因缘，并能使其富足。
为了断除六种痛苦，应当了知八种布施。在六种痛苦中，为了消除饥渴俱生之苦的布施，是为了消除那些贫困而布施饮食。这又分为两种：应请求和未经请求。其中未经请求是指见到被饥渴所逼迫的人，不待请求而自行布施，因此称为未经请求的布施。应他人请求而布施称为应请求的布施。同样也可以适当地运用于车乘等布施。
为了消除在路途中因肢体不全而产生的痛苦而布施车乘。为了消除无衣之苦，对于缺乏遮蔽之人布施衣服以消除其痛苦。对于因欲望而贫乏的痛苦者，为满足其所欲之事，从装饰品乃至香料涂香等进行布施。
为了消除难以忍受的寒热等触感之苦，布施住所依止。为了消除来往等言语断绝之苦的人们，布施灯明。如是，这些依布施物品的差别而分为八种。
由于能利益受施者今世与后世，故称为今世与他世安乐之布施。总括而言可分为三种：财物布施是以舍弃财物为特征，因为能令身体安稳。无畏布施是从恐惧处救护，因为能令生命安稳。法布施是以教导、解说、开示而令人行持无过，因为能令心安稳。
为简要显示财物布施的利益，所说'美好'等，由于色等圆满故为美好。这是显示从五根门中获益。因不混杂不净物故为清净。因无过失故为适宜。这两者显示从意门中获益。
为除悭吝垢故说布施最胜物。为除积蓄垢故说布施众多。以此二种方式，由于成就乞求者所欲之事并圆满其心愿，故显示从意门获益。
这五种布施即是此世安乐，因为从六根门中随应获益。悭吝垢是心的执著，与布施相违。积蓄垢是对受用的执著，与自身受用相违。这两种都是下等众生所有，而非其他。因此说：'下劣世间因怖尽，自身不用亦不施。'

།སྲོག་ཉམས་པའི་འཇིགས་པ་ལས་བསྐྱབ་པའི་ཕྱིར་མི་འཇིགས་པའི་སྦྱིན་པ་བསྟན་པ་ནི། སེང་གེ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། མདོའི་སྡེ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་དོན་དང་ཡི་གེ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པ་ཉིད་དང་། འཇིག རྟེན་པའི་ལས་ཐམས་ཅད་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པར་ཚུལ་བཞིན་དུ་ཉེ་བར་སྟོན་པ་ཉིད་དང་།ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ལས་ལྡོག་པ་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་པའོ། །ཆོས་རྣམས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པའོ། །ཆོས་ཀྱང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དོན་འདིར་ནི་བསྟན་པའི་ཆོས་དང་ལེགས་པར་སྤྱད་པའི་ ཆོས་སོ།།སེམས་ཅན་གཞན་དག་ལ་དེ་དག་གཉི་ག་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་བསྡུས་ནས་ཇི་ལྟར་བསྟན་པའི་ཟང་ཟིང་ལ་སོགས་པའི་སྦྱིན་པ་སྔར་བསྟན་པའི་རྣམ་པ་དགུས་བསྡུས་པ་རྣམས་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་འདི་དང་གཞན་དུ་བདེ་བར་བསྟན་པ་ ཡིན་ནོ།།རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པའི་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་ལྔ་བསྟན་པའོ། །མི་འཇིགས་པའི་སྦྱིན་པ་ཡང་རྣམ་པ་ལྔ་ཉིད་དེ། སེང་གེ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ལས་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པས་བསྡུས་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་མམ། སྔར་བསྟན་པའི་དབྱེ་བས་རྒྱས་པར་ རིག་པར་བྱའོ།།རྣམ་པར་དག་པ་རྣམ་པ་བཅུའི་སྤྲོས་པའི་རྣམ་པ་ནི་མདོ་ནས་བསྟན་པས་འདིར་ནི་མདོར་བསྡུས་ནས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །སྦྱིན་པའི་བར་དུ་གཅོད་པ་ནི་མང་དུ་འབྱུང་ལ། དལ་འབྱོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡང་རྙེད་པར་དཀའ་བར་ཤེས་ནས་མྱུར་དུ་སྦྱིན་པ་ནི་ཐོགས་པ་མེད་པའི་སྦྱིན་པའོ། །རྐྱེན་དུ་ བྱེད་པ་དེ་ལྟ་བུར་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཇི་ལྟར་སྦྱིན་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ་སེམས་དགའ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་སློང་བ་པོས་རྙེད་པ་ཐོབ་པས་དགའ་བར་མི་འགྱུར་བའོ།།དེའི་སྒོ་ནས་ཤིན་ཏུ་མྱུར་དུ་སྟེར་བར་རིག་པར་བྱའོ། །མདོར་བསྡུ་ན་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་མེད་པའི་སྦྱིན་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། མེད་ པར་སྨྲ་བའི་ལོག་པར་ལྟ་བ་ནི་སྦྱིན་པའི་འབྲས་བུ་མེད་པར་ལྟ་བར་མངོན་པར་ཞེན་པའོ།།གང་གི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། སྦྱིན་པ་འདིའི་འབྲས་བུ་མེད་དོ་ཞེའམ་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྒྲོ་འདོགས་པ་ཡང་ངོ་། །དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ལ་རྒྱུར་སྒྲོ་བཏགས་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་ མཆོག་ཏུ་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་སྟེ།གང་གི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། འཚེ་བའི་སྦྱིན་པས་ཆོས་སུ་འགྱུར་རོ་ཞེའམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དམན་པ་ལ་མཆོག་ཏུ་སྒྲོ་བཏགས་པ་ནི་ལྟ་བ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། སྦྱིན་པ་ཤིན་ཏུ་རྫོགས་པ་ཙམ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། སྦྱིན་པ་ནི་དམན་ པ་སྟེ།གཅིག་ཏུ་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་མཆོག་སྟེ་རྣམ་པར་དག་པའི་རྒྱུར་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པའོ། །གཞན་བསགས་པ་མེད་པའི་སྦྱིན་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དགེ་མཚན་དང་། བཀྲ་ཤིས་སམ། ཉི་མ་བཟང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྡོད་པ་དང་། དུས་འདི་ལ་བྱིན་ ན་འབྲས་བུ་ཆེན་པོར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བས་སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་ཆོས་རྣམས་བསགས་ཤིང་བསྡོམས་ནས་དུས་གཅིག་ཏུ་བྱིན་ན་བསོད་ནམས་ཆེན་པོར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྟགས་པ་དང་།གྲགས་པ་ལ་སོགས་པ་འདོད་པ་སྟེ་གསུམ་པོ་འདི་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ བསགས་པ་མེད་པའི་སྦྱིན་པ་ཞེས་བྱའོ།།སྐྱོན་ཡང་ཡོད་དེ་སློང་བ་རྣམས་ཕྱིར་ཟློག་པར་བྱེད་པ་དང་། སྦྱིན་པར་བྱ་བ་མེད་དོ་ཞེས་ཞེ་གཅོད་པའི་ཚིག་སྨྲ་བའོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཕྱིར་ལྡོག་པར་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། སློང་བ་ལྡོག་པ་ལ་དགོས་པ་ཡང་ མེད་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།བཟློག་པར་བྱ་བའི་འོས་ཀྱང་མི་མཐོང་ན་ཞེས་བྱ་བའོ།

为了救护生命危险的恐惧而说明无畏布施。从'狮子等'等词开始。法布施有三种:即如实无颠倒地宣说经典等法的义理和文字，如法地示现一切世间事业无有过失，以及令人远离恶行而趋入正确的行为。
诸法之布施即是法布施。法有两种:此处是指教法和善行之法。为了成办众生这两者而称为法布施。
总摄这一切，如前所说的财物等布施，以前说的九种相摄集，如理地在此处及他处显示安乐。所谓'具有差别'是指显示财布施的五种差别。无畏布施也是五种，即救护狮子等事物所摄。法布施是三种，或者应当了知如前所说差别的广说。
十种清净的广大相，经中已说，此处则略说。布施的违缘很多，圆满闲暇也难得，了知此后迅速布施即是无碍布施。'如是作为缘'是指菩萨如何以布施为缘而生欢喜心，乞者得到所需也不会如此欢喜。应当了知由此而极速布施。
总之，无执著布施有两种:虚无见的邪见是执著布施无果。因此说:'此布施无果'等。增益执著也是。这也有两种。将非因执著为因是戒禁取见，因此说:'以损害布施成为法'等。将劣执著为胜是见取见，因此说:'仅以布施极圆满'等。布施是劣，因为唯一是行于欲界。对此执著为最胜清净之因。
无积聚布施应当了知有三种:等待吉祥、善兆或良辰等，认为此时布施将得大果而积聚布施物一次性布施将得大福德，以及希求名声等，菩萨无有这三种。因此称为菩萨无积聚布施。
过失也有，即遣返乞者，说'无物可施'的伤害语。为显示此义，'菩萨不会遣返'等。说'也不见应遣返的对象'是因为遣返乞者也无意义。

།སློང་མོའི་ཚོགས་ལ་དུས་གཅིག་ཏུ་བྱིན་པ་ལ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡང་མ་མཐོང་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཅིའི་ཕྱིར་བསོད་ནམས་ཁྱད་པར་ཡོད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དེ་ལྟར་བསགས་ཤིང་སྦྱིན་པ་ལ་ནི་ཁ་ན་མ་ ཐོ་བ་དང་བཅས་པར་མཐོང་ལ།ཇི་ལྟར་བྱུང་བ་སྟེར་བ་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པར་མཐོང་ངོ་། །དེ་དག་གཉི་ག་དགྲོལ་བའི་ཕྱིར། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། མནར་སེམས་ནི་ཞེ་སྡང་ངོ་། །མི་བཟོད་པ་ནི་ཁྲོ་བའོ། །ཡིད་མི་ཆེས་པ་ནི་རྒྱུན་དུ་ཁོན་དུ་འཛིན་པའོ། །དམན་པ་དང་། མཉམ་པ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་རྣམས་ལ་བརྙས་པ་དང་། འགྲན་པ་དང་། ཕྲག་དོག་མི་བྱེད་པར་སྦྱིན་པ་ནི་ཁེངས་པ་མེད་པའི་སྦྱིན་པ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སློང་བ་པོ་ལ་དམའ་བའི་སེམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གྲགས་པའི་དོན་ལ་མི་བརྟེན་པའི་སྦྱིན་པ་ནི་རྟེན་པ་མེད་པའི སྦྱིན་པའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།བརྟེན་པ་ནི་གྲགས་པ་ལ་སྟེ་སྒྲ་དང་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཞེས་བརྗོད་དེ། བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བརྗོད་པ་དང་སྦྱོར་བས་བསོད་ནམས་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་པ་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཞེས་བྱའོ། །བྲག་ཅའི་སྒྲ་དང་འདྲ་བར་གྲགས་པ་ཡོངས་ སུ་མ་གྲུབ་པར་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གྲགས་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡི་གེ་ལས་བྱུང་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ།དེ་ཉིད་སྨྲས་པ། སྒྲ་ཙམ་དང་འབྲེལ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡི་གེ་སོ་སོར་དབྱེ་བ་བྱས་ན་ཅི་ཡང་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྙིང་ པོ་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ལོ་མ་སྐམ་པོ་ལྟ་བུ་ཡིན་པར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ།སྐམ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྙིང་ནས་ས་ལ་ལྷུང་བའི་ལོ་མ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཁ་ཅིག་ནི་མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བ་ལ་ལོངས་སྤྱད་ནས་དོར་བ་ཡིན་ཞེས་ཟེར་རོ། །དུས་གསུམ་དུ་དགའ་བའི་རྣམ་པ་ དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཞུམ་པ་མེད་པའི་སྦྱིན་པ་ཞེས་བསྟན་ཏེ།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཐོས་ནས་བདག་གི་ལུས་ཀྱིས་དེ་ལྟ་བུ་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བསམས་པའི་སྒོ་ནས་སེམས་བག་འཁུམས་པ་མེད་པའོ། །ནན་ཏན་དུ་བསམས་ཤིང་ཡོངས་སུ་ བརྟགས་ནས་མཆོག་དང་རབ་མཆོག་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་དངོས་པོ་སྦྱིན་པ་ནི་ངན་པ་མ་ཡིན་པའི་སྦྱིན་པ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།།ཐམས་ཅད་དུ་མཉམ་པའི་སེམས་ཀྱིས་སྦྱིན་ཞིང་མི་མཉམ་པའི་སྦྱིན་པ་མེད་པ་ནི་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པ་མེད་པའི་སྦྱིན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདས་པ་དང་། ད་ལྟར་དང་། མ་འོངས་པའི་དུས་གསུམ་ལ་ལྟོས་པས་ཕན་བཏགས་སོ། །ཕན་འདོགས་སོ། །ཕན་འདོགས་པར་འགྱུར་བའོ་ཞེས་བསམས་ནས་སྦྱིན་པར་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱས་ནས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱིས་སྐྱོ་བས་ན་བདེ་བ་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །བདེ་བ་དང་ལྡན་པར གྱུར་ཅིག་ཅེས་བདེ་བ་འདོད་པ་ནི་སྲེག་པའི་མེས་ཚིག་པའོ།།རང་ཉིད་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་བསལ་བར་མི་ནུས་པ་ནི་མཐུ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །རྣམ་པར་སྨིན་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་པས་ན་རང་བཞིན་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་བ་དག་ཅེས་བྱའོ། །འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གྱི་མངོན་ པར་མཐོ་བ་ལ་རེ་བ་མེད་པ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་།དེའི་རྒྱུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ནི་སྙིང་པོ་མེད་པར་ལྟ་བ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། མི་རྟག་པ་གཉིས་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་སྦྱིན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ སྨྲས་པ།སྦྱིན་པ་རྣམ་པ་དགུ་པོ་འདི་དག་ལ་བརྟེན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སའི་གཞིའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་གནས་ལས། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ལེའུའི་འགྲེལ་པ་སྟེ་དགུ་པ་རྫོགས་ སོ།། །།ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཅར་རྣམ་པ་འདྲ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྡོམ་གྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་ཁོ་ནས་བསྟན་ཏེ། ངོ་བོ་ཉིད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རྣམ་པ་དགུ་ཁོ་ནས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ ཕྱིན་པ་རྣམ་པར་གཞག་པར་རིག་པར་བྱའོ།

为了说明同时布施给乞丐群众时功德差别也未见到，因此'为何功德有差别'等，如是积聚并布施时见有过失，随缘给予时则见无过失。为解释这两者，'为何如此'等，怨恨心即是嗔恚。不忍即是愤怒。不信任即是长期怀恨。对低劣、平等、殊胜者不轻视、不竞争、不嫉妒而布施，为显示这是无慢布施，故说'对乞求者以卑下心'等。
不依名声目的而布施是无依布施，为显示此义，依止即是名声，即说声音和偈颂，因为是所诠说的缘故。依次诠说和修行而称为功德，这就是偈颂。为显示如回声般名声并非真实，故说'名声是从分别文字而生'等。即说此义'仅与声音相关'等，若分析各个文字则无所得。
为显示其无实质，故说'如枯叶执取'等。枯叶即是久已落地的树叶之义。有人说是用过后丢弃的花鬘。因具三时欢喜相，故说是无怯布施。听闻大菩萨广大布施后，不会想'我身无法如是'而心生怯弱。
认真思维观察后布施最胜最上殊胜之物是非劣布施。以平等心普施而无不平等布施是无背向布施，即不因观待过去、现在、未来三时而想'已作利益、正作利益、将作利益'而布施。
因苦恼故求乐称为乐欲。愿具安乐即乐欲是被燃烧之火所烧。自身不能除苦即无力。因是异熟苦的本性故称本性苦者。为显示无期待后世增上及其因故，'于诸行无实质见'等，因与两种无常相关。因是圆满一切相的布施，为显示是布施波罗蜜多故说'依止此九种布施'等。
菩萨地基瑜伽处布施波罗蜜多品释第九终。为显示六波罗蜜多相同，以一偈颂显示'一切自性'等总摄。应知以九相安立持戒波罗蜜多。

།རྣམ་པ་དགུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་སྔར་བསྟན་པ་ཁོ་ན་བཞིན་ཏེ། ངོ་བོ་ཉིད་བསྟན་པ་ནས་རྣམ་པར་དག་པ་བསྟན་པའི་བར་རྣམས་སོ། །ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་བཞི་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་བཞིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པར་གཞག་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་བཞི་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་རྣམ་པར་གཞག་སྟེ། ལེན་པ་ནི་འདི་ལྟར་ཕ་རོལ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པའོ། །བསྲུང་བ་ནི་ཚིག་ལྷག་མ་རྣམས་སོ། །ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། བསམ་པ་དང་ སྦྱོར་བས་ཚིག་གཅིག་དང་ཚིག་གསུམ་གྱིས་ཅི་རིགས་པར་སྦྱར་རོ།།ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པའི་རྒྱུ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པའི་འབྲས་བུའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གཞག་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་དག་པའི་རྒྱུ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཁྲེལ་ཡོད་པ་ནི་གཞན་ལ་ལྟོས་ནས་ལེགས་པར་ཡོངས་སུ་ བསྲུང་བའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར།ཕ་རོལ་ལས་ལེགས་པར་ཡང་དག་པར་བླང་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ངོ་ཚ་ཤེས་པ་ནི་བདག་ཉིད་ལ་ལྟོས་ནས་ལེགས་པར་ཡོངས་སུ་བསྲུང་བའི་ཕྱིར། འདི་ལྟར་བསམ་པ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་སྨོས་སོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་ པའི་འབྲས་བུ་ནི་འགྱོད་པ་མེད་པ་སྟེ།ཡོན་ཏན་ཕྱི་མ་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ། །ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་བསྟན་ཏེ། བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ངོ་བོ་རྣམ་པར་གཞག་ སྟེ།རྣམ་པ་གསུམ་གང་ཞེ་ན། བསམ་པ་དག་པའི་སྒོ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་སྨྲ་བའི་གནས་སྐབས་སུ་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་བཙུན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་ལེན་པའི་ཕྱིར་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ནི་བདག་ ཉིད་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་དུ་འགྱུར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར།ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་ལེན་པའི་ཕྱིར་དང་། དབང་ཕྱུག་གི་བདག་པོ་ཐོབ་ནས་སེམས་ཅན་ལ་གནོད་པ་མི་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་ལེན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བསྟོད་པ་བྱེད་པས་ཀྱང་། ཇི་ལྟར་ཚིག་ ནི་བཙུན་པ་དང་།།ལུས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བསོད་ནམས་ཞིང་། །གཞན་ལ་གནོད་བྱེད་མི་འགྱུར་ཞེས། །སྙིང་བརྩེའི་བདག་ཉིད་ཁྱད་པར་བརྟེན། །ཞེས་སྨྲས་སོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཡང་དག་པར་བླང་བར་བྱ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ལེགས་པར་ཡང་ དག་པར་བླང་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པའོ།།ཕྱིར་གསོ་བར་བྱ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཉམས་པར་གྱུར་ན་ཕྱིར་གསོ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་སྨོས་པའོ། །རྗེས་སུ་བསྲུང་བར་བྱ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་གང་གི་ཕྱིར། མི་ཉམས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ པའོ།།དེའི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་བསྟན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་བསླབ་པ་ཡིན་ལ་བསླབ་པ་ཡང་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་བྱ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་བཞིའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཕ་རོལ་ལས་ཚུལ་ ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་བླངས་པས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།བསླབ་པ་ལས་ཉམས་པར་བྱེད་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉམས་པར་བྱེད་པའི་ཚེ་ན་ཉམས་པའི་སྐྱོན་རྣམས་ཡོད་ན་ཡང་། ཕ་རོལ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཉམས་པར་མི་བྱེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསམ་ པ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་ཉམས་པར་བྱེད་པའི་རྐྱེན་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་།བདག་ཉིད་ལ་ལྟོས་ནས་ཉམས་པར་མི་བྱེད་དོ། །བརྒྱ་ལ་བག་མེད་པའམ། བརྗེད་ངས་པའམ། མ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཉམས་པར་བྱས་ནས་ཡང་སོར་ཆུད་པར་བྱེད་པ་དང་། གུས་ པ་སྐྱེས་ནས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་ཉམས་པར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་དག་ན་ཉམས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་འགྱོད་པ་མེད་ཅིང་ཡིད་ལ་གཅགས་པ་མེད་དེ།དེ་ལྟར་ན་ཡོན་ཏན་སྔ་མ་གཉིས་ནི་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་པ་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ངོ་ ཚ་ཤེས་པ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་པ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྗེས་སུ་བསྲུང་བ་ལྷུར་ལེན་པས་འགྱོད་པ་མེད་པར་འགྱུར་བར་བསྟན་ཏོ།

九种分类如前所说，即从显示体性直至显示清净。所谓具足四种功德，是说以四种方式建立菩萨戒的体性，这是其意义。
四种功德略说以二种方式建立：受持即如'从他人'等所说。守护即其余诸句。
又有二种：以意乐和加行，以一句和三句相应配合。
又依戒清净之因和戒清净之果而建立。清净之因有二种：惭是依他人而善加守护，故说'从他人善妙受持'。愧是依自身而善加守护，故说'意乐极为清净'。戒清净之果即无悔，以后二种功德显示。
又以三种方式显示：依三种意乐清净戒，建立菩萨戒之体性。何为三种？菩萨说法时，为使自身言语庄重而受持戒律；出家菩萨为使自身成为福田而受持戒律；为得自在主位后不损害众生而受持戒律。因此赞颂者亦说：'如何言语成庄重，及为众生之福田，不作损他诸事业，悲心本性特依止。'
戒有三种：应当受持之戒，即所说'善妙受持'。应当还净之戒，即所说'若有毁犯则还净'。应当守护之戒，即所说'为不毁犯而正念安住'。
因此应知显示体性：戒之体性即学处，学处亦由如前所说三种行为分别。
为显示四种功德之利益，故说'从他人受持戒律'等。
'于毁犯学处时'是说在毁犯之时，虽有毁犯过失，但依他人而不毁犯。菩萨意乐极为清净，即使有毁犯因缘，依自身亦不毁犯。
若因放逸、忘念或无知而毁犯，则还净，生起恭敬后永不复犯，故戒圆满清净则无有毁犯，以无毁犯故无悔无执著。如是前二种功德即生起惭愧。以惭愧二者精勤守护戒律，显示将成无悔。

།ཡོན་ཏན་སྔ་མ་གཉིས་ནི་ཕྱི་མ་འདྲེན་པ་ཡིན་ཏེ། ཉེ་བའི་རྒྱུའི་དངོས་པོ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཕ་རོལ་ལས་ཡང་དག་ པར་བླངས་པ་གང་ཡིན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།གཞན་ཡང་ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ནི་མ་ཞིག་མ་ཉམས་པར་བྱེད་པས་ཚུལ་ཁྲིམས་བླངས་པ་མི་ཉམས་པར་སྟོན་ཏོ། །གཅིག་གིས་ནི་ཉམས་ན་ཡང་ཕྱིར་གསོ་བར་བྱེད་པར་སྟོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཆེ་བ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོན་ཏན་བཞི་དང་ལྡན་པ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དགེ་བ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དག་སྨོས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ རྣམས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་ནི་དགེ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ།དགེ་བ་ཉིད་ནི་མི་བླུ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མི་བླུ་བ་ཉིད་ནི་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་བདག་ལ་ཕན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་དག་གི་བདག་ལ་ཕན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་ པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་ཤིང་གཏན་དུ་སྤང་བ་དང་།དེ་འདྲེན་པར་བྱེད་པ་བདེན་པ་བཞི་པོ་དག་གི་ནང་ནས་ལམ་ཤེས་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་དེ་དག་ནི་གཏན་དུ་སྡུག་བསྔལ་མེད་པའི་གནས་སྐབས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་ཐེག་པ་དེ་དང་དེ་ལ་ འཇུག་པའི་དུས་ན་བྱ་བ་ཉུང་བའི་ཕྱིར་དང་།དོན་ཉུང་བའི་ཕྱིར་དང་། བདག་གསོ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། བདག་འདུལ་བར་བྱེད་པ་དང་། བདག་ཞི་བར་བྱེད་པ་དང་། བདག་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་བྱེད་པ་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བདག་ལ་ཕན་པ་ནི་ སྤངས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་དང་།ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ནང་གི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དག་གཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཟག་རིགས་མེད་པ་ལ་གནས་པ་དག་དང་། རིགས་ལ་གནས་པ་དག་ལ་སྟེ། དེ་དག་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་ནི་ གཞན་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ཞུགས་པའི་གཉི་ག་ལ་ཕན་པ་སྒྲུབ་པ་ནི་སེམས་བསྐྱེད་པའི་དུས་ན་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གཞན་ལ་ཕན་པ་སྒྲུབ་པ་བསྟན་པ་དེ་ཉིད་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་འཆད་དོ། །དེ་ལ་གང་ཟག་ རིགས་མེད་པ་ལ་གནས་པ་དག་ནི་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་དོ།།དེ་དག་ལ་ཕན་པ་ནི་རེ་ཞིག་ངན་འགྲོ་ལས་ཡོངས་སུ་བསྐྱབ་པའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་གོང་མ་གཉིས་ཀྱིས་རེ་ཞིག་པའི་ཚུལ་དུ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་སྤོང་བའོ། །བདེ་བ་ནི་བདེ་འགྲོ་ལ་དགོད་པའི་ཕྱིར་ཡང་དག་ པར་སྤོང་བ་འོག་མ་གཉིས་ཀྱིས་དགེ་བའི་ཆོས་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པའོ།།དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་ནང་ནས་ཞེ་འགྲས་པ་དང་། སྐལ་བ་མེད་པ་དང་། སྣོད་དུ་མ་གྱུར་པ་ལོག་པར་ལྟུང་བ་སྤོང་བ་འདྲོན་པོ་ལྟ་བུ་དག་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བའི་ཕྱིར་དུས་ལ་ འབབ་པ་ལ་སྡོད་པས་སྙིང་བརྩེ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ།།ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་ཆོས་ཅན་རྟོགས་པའི་སྐལ་བ་ཡོད་པའི་ལྷ་དང་མི་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་གི་དོན་གྱི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དོན་ནི་འདིར་དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་གྱི་དོན་ལ་བྱ་བར་འདོད་དོ། །ཕན་པ་ནི་དེ་འདྲེན་པར་ བྱེད་པའི་ལམ་མོ།།བདེ་བ་ནི་ཚེ་འདི་ལ་བདེ་བར་གནས་པ་སྟེ། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པའི་བྱེ་བྲག་དང་ལྡན་པས་ལུས་དང་སེམས་ལ་སིམ་པའི་ཕྱིར་རམ། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་བདེ་བ་ཀུན་དུ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ལྷ་དང་མི་སྨོས་ཏེ། དེ་དག་ལ་རྟོགས་པའི་སྐལ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ད་ནི་རྣམ་པ་གཞན་དུ་ བཤད་དེ།གཞན་ལ་ཕན་པའི་དབྱེ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་ཕན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཕན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བ་སྤྱོད་པའོ། །བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནོད་པ་མེད་པའོ། །སྙིང་བརྩེ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་འདི་ན་ལ་ལ་དགེ་བ་དང་། གནོད་པ་མེད་པའི་སྤྱོད་པས་གཞན་དག་ལ་ སྙིང་བརྩེ་བར་བྱེད་པ་ལྟ་བུའོ།།དོན་ནི་དོན་དུ་གཉེར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། དོན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདོད་པར་བྱ་བ་དང་། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་གང་ཡིན་པའོ།

前两种功德是引导后者的，为了显示是近因的缘故。为此说'从他人处如实受持'等。
另外，以三种功德使戒律不坏不损，显示受持戒律不退失。以一种功德显示即使退失也能恢复。
如是为显示自性戒律的殊胜性，故说'菩萨们的戒律自性具足四种功德'乃至'应知是善'等。菩萨们的戒律称为善，因为善性不欺诳。不欺诳是为成办自他二利的缘故。因此说'利益自己'等。
声闻等的自利是断除一切烦恼并永远断除，以及引导彼的四圣谛中的道谛。如是，他们为获得永无痛苦的涅槃境界而趣入。他们在趣入彼彼乘时，因事少、义少、为调伏自己、为调御自己、为寂静自己、为自己般涅槃而趣入。
菩萨们的自利是二种断除和二种智慧，因为是内心相续中的果位。利他是对住于无种姓者和住于种姓者，为利益他们而趣入即是为利他而趣入。
应知如是趣入的二利成办是在发心时。显示成办利他即以'为利益众多众生'等分别解说。
其中住于无种姓的补特伽罗称为众多众生。利益他们是为暂时救护恶趣，以上二正断暂时断除不善法。安乐是为安置善趣，以下二正断成办善法。
在彼等中，对怨恨者、无缘者、非法器者、邪堕者如病人般，为不舍弃利益安乐的增上意乐，以待时而住而趣入悲悯。
为了具有般涅槃法性、具足证悟缘分的天人等的义利而趣入者，此中义利是指沙门道义。利益是引导彼的道。安乐是今生安住乐，因具足胜妙轻安差别而身心愉悦，或因遍受解脱之乐。正因如此提到天人，因为他们具有证悟的缘分。
现在另作解释。为显示利他的差别而说'为利益众多众生'等。利益是指行善。安乐是指无害。悲悯是如此处某些以善行和无害行对他人生起悲悯。义利是为了追求义利和具足义利，即所欲求和无过失者。

།ཕན་པ་དང་བདེ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་རྣམས་ནི་དགེ་བ་དང་། གནོད་པ་མེད་པའི་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་པའི་ རྒྱལ་རིགས་ལ་སོགས་པ་གང་དག་ཡིན་པ་སྟེ།གང་དག་ལ་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་དང་། ཆོས་ལེགས་པར་གསུངས་པ་དང་། དགེ་འདུན་ལེགས་པར་སྒྲུབ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་དག་ཤས་ཆེར་ཕན་པ་དང་བདེ་བར་འགྱུར་བའོ། །མི་དེ་དག་ནི་བདག་ཉིད་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་བྱས་ནས་ འཇིག་རྟེན་ལ་སྙིང་བརྩེ་ཞིང་དེ་དག་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ།ཇི་ལྟར་བྱས་ན་གཞན་རྣམས་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་ལ་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བར་འགྱུར་ཞིག་གུ་སྙམ་མོ། །གཞན་དག་ཀྱང་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ཇི་ལྟར་བྱས་ན་བདག་ཅག་ཀྱང་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་ལ་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བར་འགྱུར་ཞིག་གུ་ སྙམ་མོ།།དེའི་ཕྱིར་དོན་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ལྷ་དང་མི་སྨོས་པ་ནི་དེ་དག་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང་། ནན་ཏན་དུ་སྒྲུབ་པ་ལ་སྐལ་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞི་དང་བསླབ་པའི་གནས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དཔག་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་དཔག་ཏུ་མེད་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའི་བསླབ་པའི་གཞི་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡོངས་སུ་བསྡུས་པས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ།།འཇུག་པ་དང་འབྲས་བུའི་དུས་ན་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་གནས་པས་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་ ཕྱིར་ཉེ་བར་གནས་པས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གནས་སྐབས་ན་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་ཆེ་བ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ན་འབྲས་བུ་སྨིན་པར་བྱེད་པས་ན་ཕན་ཡོན་ཆེ་བ་ཡིན་ནོ། ། འདི་བསྟན་པས་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་པས་དགེ་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཤིང་མཆོག་ཏུ་དགེ་བ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། །ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཤེས་རབ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཐོག་མ་དང་། བར་དང་། ཐ་མར་དགེ་བར་བསྟན་ཏེ། འོད་སྲུངས་པའི་སྡེའི་མདོ་ལས་ཀྱང་དེ་སྐད་དུ། དགེ་སློང་དག་ངས་ཁྱེད་ལ་ཆོས་བསྟན་པ་ཞེས་རྒྱས་པར་འབྱུང་ངོ་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཁོ་ན་ལ་ཡང་ཐོག་མ་དང་། བར་དང་། ཐ་མར་དགེ་བ་ཡོད་དེ་ཐོག་མར་དགེ་བ་ནི་བདག་དང་གཞན་ལ་ཕན པ་ནས།ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་དོན་དང་ཕན་པ་དང་བདེ་བར་འགྱུར་བའི་བར་གྱི་ཕྱིར་རོ། །བར་དུ་དགེ་བ་ནི་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐ་མར་དགེ་བ་ནི་འབྲས་བུ་དང་ཕན་ཡོན་ཆེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གཅེས་པར་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡིན་ཏེ། ཕྱོགས་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ ནས་སྟོན་ཏོ།།འགྲོ་བ་གསུམ་ན་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་འདི་ལས་གོང་ན་ཡང་མེད་དོ། །འདི་ལས་ལྷག་པ་ཡང་མེད་དོ། །ངན་སོང་གི་འགྲོ་བ་དང་ལྷའི་འགྲོ་བ་ན་གནས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཐོབ་པ་ནི་ཁྱིམ་པའི་ཕྱོགས་སུ་གཏོགས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །མིའི་འགྲོ་བ་ན་གནས་ པའི་ནི་གནས་སྐབས་དང་མཐུན་མཐུན་དུ་གཉི་གའི་ཕྱོགས་སུ་གཏོགས་པ་ཡིན་ནོ།།ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ནི་གཉི་གའི་ཕྱོགས་སུ་གཏོགས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་གཞག་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དཔེར་ན་ཉན་ ཐོས་རྣམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ཀུན་ནས་སློང་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་སྤོང་བར་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཕྱིར་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་དང་།གཟུགས་ན་སྤྱོད་པ་དང་། ཟག་པ་མེད་པ་སྟེ། སོ་སོར་ཐར་པ་དང་། བསམ་གཏན་དང་། ཟག་པ་མེད་པའི་སྡོམ་པར་གཏོགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། འདོད་ པ་ན་སྤྱོད་པའི་སྡོམ་པས་ནི་རྩེ་འཇིལ་བས་སྤོང་ངོ་།།གཟུགས་ན་སྤྱོད་པས་ནི་རྣམ་པར་གནོན་པས་སྤོང་སྟེ། རྐྱེན་རྣམས་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་རེ་ཞིག་ཀུན་དུ་མི་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཟག་པ་མེད་པས་ནི་རྒྱུན་གཅོད་པས་སྤོང་སྟེ། དེ་ཐོབ་ནས་གཏན་དུ་ཀུན་དུ་མི་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་རོ།

所谓'为了利益和安乐'是指那些住于善业和无害行为的刹帝利等人们，对于他们而言，佛陀的出世、善说正法、僧伽的善修等，都能带来极大的利益和安乐。这些人在自利安乐之后，对世间生起慈悲心，他们如是思维：'如何才能使他人趋入利益和安乐呢？'其他人也如是思维：'如何才能使我们也趋入利益和安乐呢？'
因此说'为了义利'等。提到天人是因为他们具有理解义理和精进修行的根机。由于从基础和学处的方面来说是不可测量的，所以说是无量，因此说'摄受菩萨无量学处'。
在趣入和获得果位时，为了利益众生安乐而住，故能饶益众生，因此说'为利益安乐一切众生而住'。在菩萨位时，由于摄受无上正等正觉的果位，故说是大果。在佛位时，由于令果位成熟，故说是大功德。
此处显示，较之声闻等的戒律，此戒更为圆满善妙。声闻的戒、定、慧依次为初善、中善、后善，如迦叶部经中广说：'诸比丘，我为汝等所说之法...'。
菩萨的戒律本身就具有初善、中善、后善。初善是为了自他利益乃至天人的义利、利益和安乐。中善是为了饶益众生。后善是因为具有大果和大功德。菩萨所应珍视的是戒律，从两个方面来显示。
三界中菩萨的戒律，无有更高，也无有超胜。恶趣众生和天界众生依法性所得的是属于在家戒律。人道众生则随其情况而属于两类戒律。
又以三种戒律分类显示一切二类戒律的建立，故说'别解脱戒'等。如声闻的别解脱戒是为断除引生恶行的三种烦恼而建立的，即欲界所行、色界所行和无漏，也就是别解脱戒、禅定戒和无漏戒三种。
欲界所行戒是以对治而断，色界所行戒是以压伏而断，即使有缘也暂时不行。无漏戒是以断除相续而断，因为获得后永远不再现行。

།དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་དག་གི་ ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པ་གསུམ་ཁས་བླང་བར་བྱ་བ་དེ་ཁོ་ན་འདྲ་བར་གྲངས་མཐུན་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་རིག་པར་བྱའོ།།བསྟན་པ་ལ་ཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་གང་དུ་གང་ལ་གནས་ཀྱང་རུང་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བཅས་ པ་ཉིད་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར།རིས་བདུན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རིས་བདུན་པོ་ལ་བརྟེན་ནས། རིས་བདུན་གྱིས་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པས་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་ནི་བསྙེན་གནས་ཏེ། བསྙེན་གནས་པའི་སྡོམ་པ་ལོགས་ཤིག་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་བརྒྱད་དུ་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་པ་དང་རབ་ ཏུ་བྱུང་བའི་ཕྱོགས་ལ་ཅི་རིགས་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དགེ་བསྙེན་གྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་དགེ་བསྙེན་མའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་ཁྱིམ་པའི་ཕྱོགས་སུ་གཏོགས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡིན་ཏེ།ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ལས་དབེན་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཕྱོགས་སུ་གཏོགས་པ་ཡིན་ཏེ། འདོད་པ་ལས་དབེན་ པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ།།དགེ་བའི་ཆོས་གང་དག་ཅི་ཡང་རུང་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གནས་ནས་ཞེས་མདོ་ལས་གསུངས་པས་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གནས་པ་ཁོ་ནའི་དགེ་བའི་ཆོས་སྐྱེ་བ་དང་གནས་པ་དང་འཕེལ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཡང་དག་པར་བླངས་པའི་འོག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ སྨོས་ཏེ།བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་རང་གི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། དགེ་བ་སྡུད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གཞན་གྱི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་སེམས་ ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ།།དེ་ལྟར་འདི་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཁྱད་པར་གཞན་ནི་བསམ་པ་དང་བྱེད་པ་ཐ་དད་པའི་བྱེ་བྲག་ལས་རིག་པར་བྱའོ། །ཡིད་མ་སྨོས་པ་ནི་ཡིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་འཇུག་པའི་དགེ་བ་ཡང་ཡོད་ མོད་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྐབས་སུ་བབ་པའི་ཕྱིར་དེ་རྣམ་པར་མི་གཞག་སྟེ།ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་ལུས་དང་ངག་ཁོ་ནའི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། དེ་ཡང་འདུས་པ་དང་སོ་སོར་བྱེད་པས་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དགེ་བའི་ཆོས་ལ་ལ་ནི་ལུས་ཀྱིས་སོགས་པར་བྱེད་དོ། །ལ་ལ་ནི་ངག་གིས་སོ། །ལ་ལ་ནི་གཉིས་ཀས་བྱེད་དོ། ། དེ་ཡང་གཞིའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པ་ནི་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་ལས་སྐྱེས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་སྟོན་ཏེ། ཐོས་པ་དང་བསམས་པ་དང་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའོ། །ཆོས་གཉིས་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གཉིས་ཀྱི་བསྒོམས་པ་ལས བྱུང་བ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏེ།སྒོམ་པ་དེ་ཡང་ལུས་དང་སེམས་དབེན་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་གཅིག་པུར་དགའ་བ་ཡིན་ནོ། །བསམས་པ་དང་། བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིད་ཀྱིས་བྱས་པ་ཡིན་ཡང་ཐོས་པ་ཉིད་ལ་གདགས་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཐོས་པའི་ཆོས་ལ་སེམས་པ་དང་ གྲུབ་པ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བརྩོན་པར་བྱེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྦྱོར་བ་བརྩོན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བླ་མ་ལ་མཆོད་པའི་ལས་ནི་ལུས་ཀྱིས་བྱས་པར་སྟོན་ཏོ། །བདག་གི་བསོད་ནམས་འཕེལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དགེ་བའི་ཆོས་སྡུད་པ་ནི་གཞན་དག་ལ་ཕན་གདགས་པ་ སྒྲུབ་པའི་བསམ་པས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་སུ་ཡང་འགྱུར་རོ།།རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་ཕན་འདོགས་པའི་ཞིང་ལ་གནས་པ་དང་། བླ་མའི་ཞིང་ལ་གནས་པ་བསྟན་ཏོ། །སྡུག་བསྔལ་བའི་ཞིང་ལ་གནས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། ནད་པ་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྨོས་སོ། ལེགས་པར་སྨྲས་པ་ལ་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ངག་གི་དགེ་བའི་ཆོས་བསགས་པ་སྟོན་ཏེ། མདོར་བསྡུ་ན་ལེགས་པར་སྨྲས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་དང་མཐུན་པའི་ཚིག་གོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས ཏེ།སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་དང་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་ཡོན་ཏན་ལ་བརྟེན་པའི་ཚིག་ལ་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྨྲ་ན་འདི་ཉིད་སྨྲ་བར་བྱ་ཞེས་བརྗོད་དོ།

因此，由于他们所受持的三种戒律在数量上相同，所以菩萨的戒律也应当了知为三种。
入于佛法的菩萨戒律，无论住于何处，为了显示如来所制定的即是戒律，故说'七众'之语，因为依于七众，由七众而分别。
以形式差别而分的是近住戒，因为近住戒别立为一类，故成八种。
关于'在家众和出家众各自'，优婆塞戒和优婆夷戒是属于在家众的戒律，因为是以远离恶行而区分的。其余则是属于出家众的戒律，因为是以远离欲望而区分的。
经中说：'一切任何善法，皆依戒律而住'，为显示唯有住于戒律，善法才能生起、安住和增长，故说'在正受持之后'。
'为大菩提'是为了成就大菩提。这是就调伏自心相续、成熟佛法而言，应知是摄善法戒。就调伏他人心相续、成熟众生而言，是饶益有情戒。
如是这两者的差别非常明显。其他差别应从发心和行为的不同来了知。
未提及意业，是因为虽然也有通过意业而行的善法，但因为这是戒律的场合，故不建立意业，因为戒律唯是身语二业的。
这也应当从合集和个别行为来了知：有些善法是以身体来行持，有些是以语言来行持，有些是以二者来行持。
这也是从基础方面来说明，是就从闻思修所生而分为三种：从闻所生、从思所生、从修所生。
因为说'应当修习二法'，故显示是从修习止观二者而生。这种修习因为以身心远离为前提，故喜欢独处。
虽然从思和修所生是意业所为，但也归属于闻，因为是对所闻之法进行思维和修习的缘故。
因此说'精进修行'，意思是努力修行。
供养上师的行为是显示以身体来做。
为增长自己的福德而摄集善法，若以利益他人的发心来做，也成为饶益有情戒。
以两种方式显示住于能得利益的福田和上师福田。就住于苦恼福田而言，故说'对于病人'等。
关于'对善说随喜赞叹'等，是显示语业的善法积累。总之，'善说'是指对治烦恼、随顺清净的言语。
这也有两种：即依于佛陀教言和三宝功德的言语，因此说'若要说话，当说此等'。

།རྗོད་པར་བྱེད་པ་ནི་ཡིད་ལ་འཛིན་པའོ། །ཚིག་ཏུ་འབྱིན་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །དགའ་བའི་སེམས་བསྐྱེད་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཡོ་མེད་པའི་ ལྷག་པའི་བསམ་པ་དང་།མཆོག་ཏུ་དགའ་བའི་སེམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བདག་གིས་བྱས་པ་ལ་ཇི་ལྟར་དགའ་བ་དེ་བཞིན་དུ་གཞན་གྱིས་བྱས་པ་ལ་ཡང་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ཞིང་དགའ་བར་བྱེད་དོ། །བཟོད་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་དང་ངག་གི་ཕྱིར་གནོད་པ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ རོ།།དགེ་བ་བྱས་པ་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་པས་བསོད་ནམས་ཐ་དད་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨོས་སོ། །སྨོན་ལམ་ཆེན་པོ་བཅུ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཡང་དག་པའི་སྨོན་ལམ་རྣམས་འདེབས་པ་ཡིན་ནོ། །དཀོན་མཆོག་མཆོད་ པ་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་ཟང་ཟིང་གི་མཆོད་པ་དང་སྒྲུབ་པའི་མཆོད་པ་སྟེ།དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཅེས་སྨོས་སོ། །མཆོད་པ་ངན་པ་དགག་པའི་ཕྱིར་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞེས་སྨོས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་མཆོད་པ་ངན་པ་གཏན་དུ་མི་བྱའོ། །བརྩོན་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཕ་ རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ལ་སྦྱོར་བས་བསྡུས་པའི་དགེ་བ་སྟོན་ཏོ།།བག་ཡོད་པར་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྩོན་པ་ཁོ་ན་སྟོན་ཏོ། །ཚོགས་ཀྱི་ལམ་གྱི་གནས་དགེ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བསླབ་པའི་གཞི་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དྲན་པས་སྤྱོད་པར་མི་བྱེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྲུང་བར་བྱེད་དེ། ཤེས་བཞིན་གྱིས་ནི་སྤྱད་པར་གྱུར་ཀྱང་ཕྱིར་གསོ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཀུན་ནས་སྲུང་བར་བྱེད་དོ། །འདི་གཉིས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་མི་འབྱུང་བ་དང་བྱུང་བའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་ཉིད་ལ་བདག་བྱམས་པ་མེད་པས་ན་བདག་གི་རྒྱུད་ཀྱི་འཁྲུལ་པ་དང་། ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་ཉེས་བ་ཁོ་ན་རབ་ཏུ་ཤེས པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའོ།།དེ་ཡང་ཚེ་འདི་དང་ཕྱི་མའི་ཉེས་དམིགས་མཐོང་བས་ན་ཉེས་པར་ལྟ་བ་ཡིན་ནོ། །ཡོངས་སུ་ཤེས་ཤིང་ཉེས་དམིགས་མཐོང་ནས་ཚུལ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་གཏོང་བར་བྱེད་དོ། །འཁྲུལ་པ་བྱུང་ན་ཡང་ཉེས་པ་ལ་ཉེས་པ་ཡིན་པར་འཆགས་ པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཉེས་པ་འཆགས་པའི་གནས་བསྟན་ཏོ།།སྒྲུབ་པ་ནི་མ་སྐྱེས་པ་སྐྱེད་པའོ། །སྲུང་བ་ནི་སྐྱེས་ཟིན་པ་བརྗེད་མི་ངས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པར་བྱེད་པའོ། །རྣམ་པར་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་ནི་གནས་པ་ལ་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བའི་ཚུལ་གྱིས་རྒྱ་ཆེན་ པོ་དང་འཕེལ་བ་དང་།ཡངས་པར་འགྱུར་རོ། །སེམས་ཅན་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པ་བཅུ་གཅིག་ཏུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་རྣམ་པ་གསུམ་ནི་ཕོངས་པ་རྣམས་དང་། ཞུགས་པ་རྣམས་དང་། ཞེ་འགྲས་པ་རྣམས་སོ། །ཕོངས་པ་ནི་ རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ།ཕན་འདོགས་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཕན་འདོགས་འདོགས་པའོ། །དེ་ལ་ཕན་འདོགས་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་གཡེན་སྤྱོ་བ་རྣམས་ཏེ། སེམས་ཅན་གྱི་བྱ་བ་དེ་དང་དེ་དག་ཏུ་གྲོགས་མེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་གཡེན་སྤྱོ་བ་དེ་དག་ལ་གྲོགས་བྱེད་པ་དང་། ནད་ཀྱི་ སྡུག་བསྔལ་གྱིས་གཡེན་སྤྱོ་བ་རྣམས་ལ་ནད་གཡོག་གི་སྒོ་ནས་གྲོགས་བྱེད་པ་དང་།འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དོན་རྣམས་ལ་ཐབས་མི་ཤེས་པས་རྨོངས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་གཡེན་སྤྱོ་བ་རྣམས་ལ་སྤྱིར་ཆོས་བསྟན་པ་སྔོན་དུ་གཏོང་བའི་རིགས་པ་སྟོན་པ་དང་། སེམས་ཅན་སོ་སོ་ལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་ཐབས་བསྟན་པ་སྔོན་དུ་གཏོང་བའི་རིགས་པ་སྟོན་པའོ། །ཕན་འདོགས་འདོགས་པའི་སེམས་ཅན་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ལན་དུ་ཕན་འདོགས་སུ་རེ་བ་དེ་དག་ལ་ནི་བྱས་པ་གཟོ་བརྗེས་སུ་སྲུང་བའི་སྒོ་ནས་མཉམ་པའམ་ལྷག་པར་ལན་དུ་ཕན་འདོགས་པས་ཉེ་བར་གནས་པ་དང་། འཇིགས་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་སྐྲག་པ་དེ་དག་འཇིགས་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ལ་སྐྱོབ་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་པ་དེ་དག་གི་མྱ་ངན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་སེལ་བ་དང་། ཡོ་བྱད་ཀྱིས་ཕོངས་པ་དེ་དག་ལ་ཡང་རིགས་པས་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པའོ།

所谓'表述'即是心中所持。'说出'也是同样的意思。'生起欢喜心'是指无有虚伪的增上意乐，意思是以最胜欢喜心。如同对自己所做之事生起欢喜一样，对他人所做之事也随喜欢悦。
'忍耐'是指不以身语作损害。
为显示将所作善业回向圆满菩提而生起不同福德，故说'是在作回向'。以十大愿为先导发起清净愿。
'供养三宝'简言之即是财物供养和修行供养，因此说'一切种'。为遮止劣供养故说'广大'，菩萨们永不作劣供养。
'精进'等词是显示以布施等波罗蜜多之修行所摄诸善。'安住正念'即是单显精进。
为显示资粮道位之善，故说'于诸学处'等。以不失正念的方式守护，以正知即使已行亦以补救方式全面守护。此二者是烦恼不生及已生对治之故。
由于对自身无有爱执，故于自相续的错误与恶行唯了知其过失，因此是遍知。这也是由见今生来世过患故为见过。遍知并见过患后如理遍断故说'舍弃'。
若有错误，则于过失承认其为过失，故以'错误'等显示忏悔处。
'修习'是令未生者生起。'守护'是已生者以不忘失方式令住。'增长'是以住于殊胜方式令广大、增上、广阔。
依三种有情而建立十一种利益有情之戒，三种有情即贫乏者、入道者、怨敌者。贫乏者有二种：无恩者与有恩者。
其中无恩者是为三苦所逼迫者：于诸有情事业中无伴之苦所逼迫者为其作伴，对病苦所逼迫者以看护方式作伴，对于世间出世间义理因不知方便而为愚痴之苦所逼迫者，普遍以说法为先示以正理，对个别有情特别以教示方便为先示以正理。
有恩有情有四种：对期望报恩者以报恩护持方式平等或更胜地报恩而住，对为种种怖畏所惊者救护种种怖畏，对苦恼者除其忧愁性质之苦，对资具贫乏者如理供给一切资具。

།ཞུགས་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས ཏེ།རྟེན་ལ་རག་ལས་པ་དེ་དག་ལ་ནི་ཟང་ཟིང་མེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་རྟེན་སྦྱིན་པས་ཚོགས་ཡོངས་སུ་སྡུད་པ་དང་། ཆོས་མཐུན་པ་གཞན་ལ་མི་རྟེན་པ་དེ་དག་ལ་ནི་སོ་སོར་ཡང་དག་པར་དགའ་བར་བྱ་བས་དུས་དུས་སུ་ཐད་དུ་འགྲོ་བ་དང་། ཟང་ཟིང་ལེན་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་པའི་དོན་དང་མཐུན་པར་སྤྱོད་ པ་དང་།འོང་ཞིང་འགྲོ་བ་ལ་དབང་བྱེད་དུ་འཇུག་པ་དང་། དོན་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་མ་གཏོགས་པར་སེམས་དང་མཐུན་པར་བྱེད་པ་དང་། རྟེན་ཡོད་པ་དག་ཀྱང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་དེ་དག་གི་ཡང་དག་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་དགའ་བར་བྱ་ བའི་བྱིང་ལྐོག་གམ་མངོན་སུམ་དུ་གླེང་བའོ།།ལོག་པར་ཞུགས་པ་དེ་དག་ལ་ནི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དག་པས་ཚར་གཅད་པར་བྱ་བ་སྟེ། ཉེས་པ་ཆུང་ངུ་ནི་སྨ་དབབ་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། འབྲིང་ལ་ནི་ཆད་པའི་ལས་བྱེད་དུ་གཞུག་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། ཆེན་པོ་ལ་ནི་བསྐྲད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ བྱེད་དོ།།ཚར་གཅད་པར་བྱ་བའི་དོན་དང་ལྡན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འདི་ལྟ་སྟེ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེ་འགྲས་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་ཉེས་པར་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་དེ་དག་ནི་གནོད་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་འབྲེལ་པའི་འགྲོ་བ་མངོན་གསུམ་དུ་བསྟན་པས་མི་དགེ་བ་ ལས་སྐྱོ་བར་བྱེད་པ་དང་།ལེགས་པར་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་དེ་དག་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཆོ་འཕྲུལ་གྱིས་འདུན་པར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པས་དགའ་བ་ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་དང་། ཆེན་པོ་བསྐྱེད་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་གནས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་ འགྱུར་བའི་རྒྱུ་བསྟན་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གནས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།རྣམ་པ་བཅུས་ན་ལེགས་པར་བསྡོམས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཅན་དུ་འགྱུར་ཏེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་དག་ཅིང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་ སྟེ།འདས་པའི་འདོད་པ་སྤངས་པ་རྣམས་ལ་ལྟ་བའི་སྲིད་པ་ཀུན་དུ་མི་སྤྱོད་པས་མི་ལྟ་བ་དང་། མ་འོངས་པ་རྣམས་ལ་མངོན་པར་དགའ་བའི་སྲེད་པ་ཀུན་དུ་མི་སྤྱོད་པས་མི་ལྟ་བ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་ལྷག་པར་ཞེན་པ་མེད་པ་དང་། ལུས་དང་སེམས་དབེན་ པ་དང་།ངག་དང་རྟོག་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། བདག་ལ་ཁྱད་དུ་མི་གསོད་པ་དང་། ཤས་ཆེར་ངེས་པ་དང་། ཤེས་ཆེར་བཟོད་པ་དང་། བག་ཡོད་པར་གནས་པ་དང་། ཆོ་ག་དང་འཚོ་བ་རྣམ་པར་དག་པའོ། །ཕྱག་དར་གྱི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་སྤངས་པའི་རྩཝ་དང་མི་གཙང་བའི་འདུ་ ཤེས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་སྤངས་པའི་ཕྱི་ས་ལ་ཇི་ལྟར་ཐམས་ཅད་མི་ལྟ་བ་དེ་བས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་རྩཝ་དང་བའི་འདོད་པ་རྣམས་ལ་སྙིང་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར།མི་ལྟ་བ་དང་། ཕྱི་ས་དང་འདྲ་བའི་འདོད་པ་རྣམས་ལ་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱི་ས་རུལ་བ་ལྟ་བུ་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་མི་ལྟ་བའོ། །འཚོ་བའི་ བསམ་པས་རབ་ཏུ་བྱུང་བས་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་རྣམས་ལ་མི་ལྟ་བ་དེ་བས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མིའི་འདོད་པའི་མཆོག་རྣམས་ལ་མི་ལྟ་བ་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས།འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་འདོད་པ་རྣམས་ལ་མི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ལྷ་རྫས་མཆོག་གི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ བདུད་ཀྱི་གནས་སུ་གཏོགས་པའི་འདོད་པ་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།དཔེར་ན་འཇིགས་པ་ཆེན་པོ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་གང་ཞིང་ཟིང་པར་འཇུག་པ་ནི་གནོད་པའི་རྩ་བ་ཡིན་ཏེ། ཐར་བར་བྱ་བ་མི་ནུས་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདོད་པ་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པར་མཐོང་ན་མངོན་པར་དགའ་བར་མི་འགྱུར་རོ། ། རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་རྣམས་ལ་འདུན་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། ཁ་ཟས་ཀྱི་སྐྱུགས་པ་དང་འདྲ་བར་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་མཐོང་ན་ལྷག་པར་ཞེན་པ་མེད་ཅིང་རོ་མྱོང་བར་མི་བྱེད་དོ། །རབ་ཏུ་དབེན་པར་མངོན་པར་དགའ་བ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་དབེན་པར་གྱུར་པ སྟེ།དེ་བས་ན་གཅིག་པུ་ཞེས་སྨོས་སོ།

入有二种：对于依赖依止者，以无染心布施依止而摄集资粮；对于不依赖其他法友者，以如理欢喜而时时前往，接受供养，随顺世间事，允许来往自如，除非无义利者皆随顺其心。
有依止者也有二种：对于正入者，以种种正法功德或暗中或当面称赞其正功德而令欢喜。对于邪入者，则以清净增上意乐而调伏：小过失以呵责为相，中等过失以惩罚为相，大过失以驱逐为相。
为显示调伏之义利，故说'譬如'等。怨敌也有二种：对于造作恶行者，以显示种种损害痛苦相应之趣而令厌离不善；对于行善者，则以神变等方便令生小、中、大欢喜。
为显示菩萨住于三种戒律圆满三种戒律之因，故说'住于菩萨律仪戒'等。以十种相则成为善护戒者，即戒律清净圆满之义。
于过去欲不行见取故不观视，于未来欲不行贪爱故不观视，于现在利养恭敬无过分执著，身心远离，语言思维清净，不轻视自己，多分决定，多分安忍，住于正念，轨则与生活清净。
如以垃圾想而舍弃草木，以不净想而舍弃粪便，皆不观视。菩萨因见欲如草木无实质故不观视，见欲如粪便相应烦恼垢秽故不观视。
如为活命而出家者舍弃一切欲而不观视，菩萨更殊胜，不观视人中最胜欲，故说不观视转轮王欲。就最胜天物而言，说不观视魔界所摄诸欲。
譬如充满种种大怖畏险恶之处是损害根本，无法解脱。如是若如实见诸欲亦不生欢喜。
因离对利养恭敬之贪著，以智慧如实见如呕吐之食，故无过分执著亦不贪味。
喜乐极为寂静，即身远离，故说'独自'

།ཚོགས་ཀྱི་ནང་ན་འདུག་ཀྱང་སེམས་དབེན་པར་གྱུར་ཏེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་མི་འཛིན་གྱི་དེ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དཔག་ཏུ་མེད་པར་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་དང་། དབང་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འབད་པར་བྱེད་དོ། །ངན་ པའི་གཏམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་གཏམ་མོ།།ངན་པའི་ཚིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཉིད་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསྟན་པའོ། །དང་དུ་ལེན་པར་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མི་སྨྲ་བ་སྟེ། མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བརྒྱ་ལ་བརྒྱ་ལམ་ན་ཡང་བརྗེད་ངས་པས་འདོད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྟོག་པ་ ངན་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་བསྐྱེད་དོ།།སྐྱེས་པར་གྱུར་ན་ཡང་འགྱོད་པ་དང་ཉེས་དམིགས་སུ་ལྟ་སྟེ། དེ་དག་གཉི་ག་ཀུན་དུ་མི་སྤྱོད་པར་དྲན་པ་ཉེ་བར་གནས་སོ། །མི་བྱ་བའི་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་བྱ་བའི་བློ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སེམས་གང་གིས་སྐྱེས་པ་དེ་འདོར་བར་འགྱུར་ཏེ། འདོར་བ་ ལ་གོམས་ན་ཀུན་དུ་མི་སྤྱོད་པ་ལ་དགའ་བ་དང་།ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་དང་མི་མཐུན་པར་གནས་སོ། །དགེ་བ་སྡུད་པ་རྣམས་དང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་ནི་ཡངས་ཤིང་རྒྱས་པའི་ཕྱིར་རྒྱ་ཆེ་བའོ། །གཞིའི་སྒོ་ནས་ཚད་གཟུང་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་དཔག་ཏུ་མེད་པའོ། །རྟོག་པའི་ཡུལ་ ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའོ།།ཡུན་མི་ཐུང་བར་བཞུགས་པའི་ཕྱིར་ཡུན་རིང་དུ་ལོན་པའོ། །གཞན་དག་གིས་བྱ་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་མཆོག་ཏུ་དགའ་བའོ། །སྐྲག་པ་ནི་འཇིགས་པའོ། །ཞུམ་པ་ནི་བག་ཚ་བའོ། །འགོང་བ་ནི་བདག་གིས་མི་ནུས་ཀྱང་སྲིད་དོ་སྙམ་ པའི་ཕྱིར་རོ།།སྤྲོ་བ་ཁོ་ན་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་ཀྱང་མིར་གྱུར་པ་ཡིན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །བདག་གི་ཉེས་པ་དང་གཞན་ལ་གནོད་པའི་འཁྲུལ་པ་ལ་རྟོག་པར་བྱེད་ཀྱི་གཞན་དག་ལ་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་པས་ནི་ངེས་པ་བསྟན་ཏོ། །གཞན་གནོད་པ་བྱེད་པ་ལ་ སེམས་མི་འཁྲུགས་པ་དང་།གཞན་གྱིས་གནོད་པ་བྱས་པ་ལ་ཕྱིར་གནོད་པ་མི་བྱེད་པ་དང་། རྣམ་པར་འཚེ་བ་མེད་པས་ནི་བཟོད་པ་བསྟན་ཏོ། །ཕྱིར་རྡེག་པ་ནི་ལུས་ཀྱིས་ཏེ། གནོད་པ་བྱས་པ་དག་ལ་སེམས་ཀྱིས་ཀྱང་སྡང་བར་མི་བྱེད་ན་ཞེས་བྱ་བ་དང་སྦྱོར་རོ། །འདས་པའི་ཉེས་པ་སོ་སོར་ འཆགས་པའི་ཕྱིར་ནི་སྔོན་གྱི་མཐའ་དད་ལྡན་པའོ།།མ་འོངས་པའི་དུས་ཀྱི་མ་འོངས་པའི་ཉེས་པ་ལ་དེ་ལྟར་ནན་ཏན་བྱེད་པས་ན་ཕྱི་མའི་མཐའ་དང་ལྡན་པའོ། །ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ཉེས་པ་མི་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ན་དབུས་ཀྱི་མཐའ་དང་ལྡན་པའོ། །སོ་སོར་བརྟགས་ནས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་ལུས་དང་ངག་གི་ ལས་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ནི་སྔ་ནས་བྱ་བའོ།།དེ་ལྟར་སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ནི་ལྷན་ཅིག་རྗེས་སུ་སྤྱོད་པའོ། །ཆོ་ག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། དགེ་བ་མི་སྤྱོམས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གྲང་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ བཟོད་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཇི་མི་སྙམ་པའོ།།མ་རྙེད་པས་ཡིད་མི་བདེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ནོ། །དབང་པོ་དུལ་ཞིང་ཞི་བའི་ཕྱིར་རྒོད་པ་མེད་པ་དང་། ཡེང་ཡེང་པོ་མ་ཡིན་པའོ། །འཚོ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཚུལ་འཆོས་པ་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤང་བས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་དུ་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར་དགེ་བ་སྡུད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་གཞག་སྟེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྔའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་གཉེན་པོ་ལྔ་ཁོ་ནར་ངེས་པའོ། །ཤེས་ རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ།དེ་ལྟ་ན་དེ་དག་གི་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་རྣམ་པ་བཅུས་དེ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་མྱུར་དུ་སྡུད་པར་འགྱུར་རོ། །ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་ལ་ལྷག་པར་ཞེན་ན་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་ལ་ལྟ་བར་འགྱུར་རོ།

虽然住在僧众之中但内心寂静，不以仅守持戒律为满足，而是依此精进修持无量菩萨禅定，为获得自在而努力。
所谓'恶语'即是烦恼语。所谓'恶言'是从不同角度表达同样的意思。'不接受'是指不说，即'不做'的意思。
即使百分之百时也因正念而对欲望等任何微小的恶念都不生起。即使生起了也视为过失而后悔，对这两者都不实行而安住于正念。所谓'不作之心'即是不作之意的意思。
以何心所生起，即舍弃彼心，若习惯于舍弃则喜欢不行持，而住于与行持相违。
摄善法戒和利益众生戒因广大圆满故为广大。因从根本上无法衡量故为无量。因超越一切分别境界故不可思议。因长期安住故为久远。因他人无法做到故为最胜欢喜。
恐惧即是畏惧。怯懦即是胆怯。退缩是因为认为自己可能做不到。
为了仅生起欢喜心，故说'他们也曾是人'等。
观察自己的过失和害他的错误，而不对他人造成痛苦，这是显示决定。
对他人造害时心不动摇，他人加害时不报复，无害心，这是显示忍辱。
还击是指身体，与'对加害者连心里也不生嗔恨'相连。
因忏悔过去的过失故具足前际。因对未来时分的未来过失如是精进故具足后际。因不说现在生起的过失故具足中际。
因观察后从事无过失的身语业故为先行。如是观察即是随顺如实而行故为同时随行。
就仪轨圆满而言，故说'不夸善行'等。
因能忍受寒冷等痛苦故于苦不以为意。因未得不生不悦故为无热恼自性。因诸根调伏寂静故无躁动和散乱。
就生活圆满而言，故说'伪装'等。
对于成就六波罗蜜多，以断除违品而不受违品故建立摄善法戒，即是五波罗蜜多的违品对治仅定为五种。
般若波罗蜜多有五种，如是则以彼等对治十种，住于此中的菩萨将迅速积累无量善业。
若过分执著身体和受用，则会执视身体和受用。

།ལྟ་བ་ཡོད་ན་ཡོངས་ སུ་མི་གཏོང་ངོ་།།དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་ནི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ཏེ། དེ་དང་དུ་ལེན་པར་མི་བྱེད་ན་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འཆལ་བའི་ཁྲིམས་ཀྱི་གཞི་དང་དུ་མ་བླངས་པས་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ ཕྱིན་པའོ།།སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་མི་སྐྱེད་པས་ནི་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །གཉིད་ལོག་པའི་བདེ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་ལེ་ལོ་མི་བསྟེན་པས་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །བསམ་གཏན་གྱིས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་མི་སྐྱེད་པས་ ནི་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ།།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་འཆལ་བའི་ཤེས་རབ་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། བསོད་ནམས་ཀྱི་འབྲས་བུའི་ཕན་ཡོན་རབ་ཏུ་མི་ཤེས་པ་དང་། དགེ་བའི་རྒྱུ་རབ་ཏུ་མི་ཤེས་པ་དང་། འབྲས་བུ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་དང་། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་གཉེན་པོ་རབ་ཏུ་མི་ཤེས་པ་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་ལ་བར་དུ་གཅོད་པ་རབ་ཏུ་མི་ཤེས་པའོ། །དེ་དག་གི་གཉེན་པོར་གྱུར་པའི་གནས་ལྔ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་དགེ་བ་སྡུད་པར་བསྟན་ཏོ། །སེམས ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པ་བཅུ་གཅིག་ནི་སེམས་ཅན་རྣམ་པ་བཅུ་གཅིག་ཡོད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རྣམ་པར་གཞག་སྟེ།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ནི་བསྡུས་ནས་ཡོངས་སུ་བཅད་པ་རྣམ་པ་བཅུ་གཅིག་གིས་རྣམ་པར་བཞག་ནས་དེ་དང་འཚམ་པའི་དོན་བྱ་བའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བས་སེམས་ ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་སུ་འགྱུར་བ་དང་།རྣམ་པ་རེ་རེ་ལ་ཡང་དཔག་ཏུ་མེད་པར་རིག་པར་བྱའོ། སེམས་ཅན་རྣམ་པ་བཅུ་གཅིག་པོ་དག་གང་ཞེ་ན། བྱ་བ་དེ་དང་དེ་དག་ལ་གྲོགས་བྱེད་དེ། དེ་འདོད་པ་རྣམས་དང་སྡུག་བསྔལ་ཞིང་རིགས་པ་ལ་རྨོངས་ཏེ་དེ་འདོད་པ་རྣམས་དང་། ཕན་ འདོགས་འདོད་པས་ཕྱིར་ལན་དུ་ཕན་འདོགས་པར་འདོད་པ་རྣམས་དང་།འཇིག་རྟེན་སྐྱབས་འདོད་པ་རྣམས་དང་། ཕོངས་པར་གྱུར་པ་དང་། མྱ་ངན་གྱིས་གཟིར་བ་དང་། ཡོ་བྱད་མེད་དེ་དེ་འདོད་པ་རྣམས་དང་། མཁན་པོ་དང་སློབ་དཔོན་དང་བླ་མ་ལ་རྟེན་འཆའ་བར་འདོད་པ་རྣམས་དང་། ཡོངས་སུ་འཛིན་པས་གནས་པ་རྣམས་དང་། མཐུན་པར་བྱེད་པའི་སེམས་དང་། མཐུན་པར་བྱ་བས་འདུལ་བ་རྣམས་དང་། ཡང་དག་པ་དང་ལོག་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་དང་བསྡུ་བ་དང་ཚར་བཅད་པར་འོས་པ་རྣམས་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་ལ་ཞེ་འགྲས་པ་རྣམས་སོ། །གྲོགས བྱེད་པ་ནི་སོ་སོར་ཕྱེ་ན་བྱ་བ་དང་མི་བྱ་བ་རྣམས་ལ་གྲོགས་བྱེད་པ་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཡོད་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ།བྱ་བ་དང་མི་བྱ་བ་བརྟག་པ་ནི་གང་གི་ཕྱིར། བྱ་བ་སེམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པ་སྟེ། གང་དུ་བྱས་པ་དང་མ་བྱས་པ་ལས་འབྱོར་པ་དང་རྒུད་པར་གྱུར་པར་མཐོང་ནས་དེ་ལ་སེམས་པའོ། དེ་ལྟར་བྱུང་ བའི་དུས་ནས་གཟུང་སྟེ།བྱ་བ་གདོན་མི་ཟ་བར་ངེས་པར་འཛིན་པ་ནི་བྱ་བ་གཏན་ལ་འབེབས་པའོ། དེ་དག་གཉི་ག་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་དང་དེར་གྲོགས་སུ་འགྲོ་བའོ། །ལམ་དུ་འགྲོ་བ་འདྲོན་པོ་མེད་པའམ། ཕྱི་བཞིན་དུ་འབྲང་བ་མེད་པ་རྣམས་ལ་གྲོགས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། རིགས་པས་བརྩམ་པའི་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཀྱི་མཐའི་སྦྱོར་བ་དག་པ་དང་།ལོངས་སྤྱོད་བསྒྲུབས་པ་བསྲུང་བ་དང་། སེམས་ཅན་ཕན་ཚུན་བྱེ་བ་སྡུམས་པ་དང་། ཉི་མ་ངེས་པར་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་མྱོང་བར་འགྲོ་བའི་དུས་དང་། བསོད་ནམས་རྩོམ་པའི་དུས་ནའོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་ སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་ཏེ།ལུས་ཀྱི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ནད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་། དབང་པོ་ཉམས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། ཡན་ལག་མེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། ངལ་བ་དང་དུབ་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །སེམས་ལས་བྱུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཏེ། སེམས་ལས་བྱུང་བའི་སྡུག་ བསྔལ་བ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་དུ་རྣམ་པར་གཞག་གོ།

如果有见解就不会完全放弃。因此，这是布施波罗蜜多的违品，如果不接受它，就会成就布施波罗蜜多，这是其含义。
由于不接受破戒的基础，就是持戒波罗蜜多。
由于对众生不生恼害心，就是忍辱波罗蜜多。
由于不贪著睡眠安乐而懈怠，就是精进波罗蜜多。
由于不生第二禅定的烦恼，就是禅定波罗蜜多。
智慧波罗蜜多的违品是五种邪慧：不了知福德果报的利益，不了知善的因，颠倒行持果报，不了知颠倒的对治，不了知障碍善法。
由于如实通达这些对治的五种处所，从而成就智慧波罗蜜多而摄集善法。
利益众生的十一种戒律是依据十一种众生而建立的。将一切众生归纳为十一种，随顺与之相应的利益事业，就成为利益众生的戒律，每一种都应当知道是无量的。
什么是十一种众生呢？在种种事业中作伴侣的；苦恼而迷惑于正理而希求的；因欲报恩而欲利益的；希求世间庇护的；贫穷的；被忧愁所逼迫的；缺乏资具而希求的；希求依止亲教师、轨范师和上师的；由摄受而安住的；以调顺心和调顺事而调伏的；应当摄受和应当降伏的正行者和邪行者；以及对如来教法怀有嗔恨的。
若分别解说作伴侣，应知在应作不应作事上有八种作伴：思维应作不应作是为何而说'思维所作'，即见到做与不做而导致兴盛与衰败后而思维。
从那时起，必定确定所作即是决定所作。为显示这两者而作彼等伴侣。
对于在路上行走无导者或无随从者作伴侣，以及在如理所作等事业完成中净化加行，守护受用，调解众生间的纷争，在必定感受福德殊胜的时日，以及修福德之时。
众生以身心二种痛苦而受苦：身体的四种，即疾病之苦、诸根损坏之苦、肢体残缺之苦、疲惫困乏之苦。
心所生之苦，心所生之苦也是因为是痛苦的因而安立为苦。

།དེ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། སྒྲིབ་པའི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པའི་ཕྱིར་སྒྲིབ་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། རྟོག་པ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་བར་ཆད་བྱེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་གཞན་གྱིས་སྨ་ཕབ་པའི་ཕྱིར་ཕམ་པའི་སྡུག་བསྔལ་ ལོ།།དེ་ལ་ནད་ཀྱིས་ཐེབས་པ་ལ་ནི་གཡོག་བྱ་བ་དང་སྨན་སྦྱིན་པས་རིམ་གྲོ་བྱེད་དོ། །ལོང་བ་རྣམས་ལ་ནི་འདོད་པའི་གནས་སུ་ཕྱིན་པར་བྱེད་པའམ། ལམ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །འོན་པ་རྣམས་ལ་ནི་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱ་བ་དང་། བསྟན་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་བརྡ་སྤྲོད་པ་དང་། ཡན་ལག་གི་ མཚན་མ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ།།ཡན་ལག་མེད་པ་རྐང་པ་མེད་པ་རྣམས་ལ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ལུས་སམ་བཞོན་པས་འདོད་པའི་གནས་སུ་ཕྱིན་པར་བྱེད་དོ། །གདམས་པ་དང་རྗེས་སུ་བསྟན་པས་ནི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །རྟོག་པ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །གཞན་དག་གིས་སྨ་ཕབ་ པ་ལ་ནི་དེ་དང་བྲལ་བའི་ཐབས་ལ་རྗེས་སུ་རྟོག་པས་སེལ་བར་བྱེད་དོ།།ཁྱད་དུ་གསོད་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་གོས་སྦྱིན་པའི་ཁྱིམ་པའམ་ཉེ་དུའི་ཁྱིམ་ལས་འགྱུར་བའོ། །འབྱོར་པའི་རྗེས་སུ་རྟོག་པ་ནི་ཁྱིམ་གྱི་འབྱོར་པ་དང་ལྡན་པའོ། །ཆོས་ཉིད་བསྟན་པའམ་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ དང་འབྲེལ་པ་བསྟན་པས་ནི་ཕམ་པར་བྱས་པའི་སྡུག་བསྔལ་སེལ་བར་བྱེད་དོ།།ཉེས་པར་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ནི་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པར་གྱུར་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ལ་ནི་ཆོས་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་དེ་སྤང་བའི་ཕྱིར་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ལས་ལྡོག་པ་ཡང་དག་པར་ལེན་དུ་གཞུག་ པའི་ཚུལ་གྱིས་བྱེད་དོ།།ཚིག་འབྲུ་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་བརྒྱད་ཀྱིས་ནི་དྲི་བ་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་ཡོན་ཏན་བཞི་དང་ལྡན་པའི་ལན་བཏབ་པར་བསྟན་ཏེ། མི་ཤེས་པ་འདྲི་བ་ལ་ནི་དོན་དང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་དོན་དང་། མཚམས་སྦྱོར་བས་ལན་ འདེབས་སོ།།འགལ་བ་འདྲི་བ་ལ་ནི་ཆོས་ཉིད་དང་སྔ་ཕྱིའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཆོས་ཉིད་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཉིད་དང་། དགོངས་པ་བསྟན་པས་ལན་འདེབས་སོ། གཉི་ག་འདྲི་བ་ལ་ནི་གོ་བར་བྱེད་པ་དང་། འདུལ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྟོན་པས་ལན་འདེབས་སོ། ཐོབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ འཇིག་རྟེན་པའི་ཡོན་ཏན་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་དང་མཐུན་པ་དང་།འགྲུས་སྐྱོང་གི་འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཕྱིར་ལན་འདེབས་སོ། །རྟག་ཏུ་བྱེད་པ་དང་བྱང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ན་འགྲུས་སྐྱོང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རྟག་ཏུ་གུས་པར་བྱེད་པས་ཟག་པ་རྣམས་ལས་སེམས་སྲུང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ རོ།།གཞན་ཡང་ཚིག་འབྲུ་འབྱོར་པ་ནི་འབྲེལ་བས་བསྟན་ཏེ། སྔ་ཕྱི་མི་མཐུན་པ་མེད་པ་དང་། རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ནི་རྗེས་སུ་འཕྲོད་པས་བསྟན་ཏེ། ཆོས་ཉིད་དང་མི་མཐུན་པ་མེད་པ་དང་། ཐབས་དང་ལྡན་པ་ནི་འཚམ་པས་བསྟན་ཏེ། འདུལ་བའི་རྐྱེན་དུ་བབ་པ་དང་། མཐུན་པ་ནི་འགྲུས་སྐྱོང་གི་ ཡན་ལག་གི་ཚོགས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ།ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དང་མཐུན་པས་གསལ་བར་བྱེད་དེ། དཔེར་ན་ཡན་ལག་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་གསུང་བསྟན་པ་ན་སྔ་མ་ཕྱི་མས་གསལ་བར་བྱེད་དེ། ཟབ་པ་ནི་འབྲུག་སྒྲ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་ཚིག་བཞི་པོ་འདི་དག་གིས་ནི་ཚིག་ཕྱི་མ་དང་ བཅས་པར་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ལན་བཏབ་པར་བསྟན་ཏེ།དྲི་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་སྔ་ཕྱི་མི་འགལ་བ་དང་། ཆོས་ཉིད་དང་མི་འགལ་བ་དང་། འདུལ་བ་དང་མི་འགལ་བ་དང་། དོན་དམ་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་ནོ། །ཐབས་མཁས་པས་སྟོན་པ་ནི་བསྟན་པའི་ སྒོ་ནས་སྟོན་ཏོ།།ཇི་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་འཆལ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་སྤང་བའི་ཕྱིར་རིགས་པ་སྟོན་པ་བཞིན་དུ་སྦྱིན་པ་ཡང་སེར་སྣ་སྤང་བའི་ཕྱིར་བསྟན་ཏོ། །ལོངས་སྤྱོད་སྒྲུབ་པ་ལ་བཟོ་དང་ལས་ཀྱི་གནས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་བསྟན་ཏོ། །བསྲུང་བའི་ཕྱིར་ནི་ཚིགས་ཆུང་ངུས་ནོར་ དང་འབྲུ་བསྡུ་བའི་བྱ་བ་བསྟན་ཏོ།།བསྟན་པ་ལ་མ་ཞུགས་པ་རྣམས་ནི་དད་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་སྒོ་ནས་འཇུག་པར་བྱེད་དོ། །ཞུགས་པ་རྣམས་ནི་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤང་བའི་སྒོ་ནས་ངན་སོང་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡང་དག་ཕུལ་གྱི་ཆོས་སྟོན་ཏོ།

这有三种，即：由于遍行烦恼缠缚故为障碍性痛苦，由于分别念普遍运行故为障碍性痛苦，由于他人轻蔑故为失败性痛苦。
对此，对于患病者，应当照料护理并施予药物。对于盲人，应当引导至所欲去处或为其指路。对于聋人，应当教示应当舍弃之事与应当了知之事的手势，以及肢体的表示。
对于无肢体、无双足者，应当以自身或乘具送至所欲去处。以教诫与随顺教示来消除遍行烦恼。对于分别念普遍运行者亦复如是。对于被他人轻蔑者，则以思维远离彼等之方便来消除。
具有轻视者，是由施衣的在家人或亲属家所致。思维资具者，是具有家庭资具者。以开示法性或开示一切世间法之关联来消除失败性痛苦。
对于造作恶行者，即由不善业果报成熟而有烦恼者，应当以开示正法的方式，为了断除彼等，以引导远离恶行而受持正行的方式来做。
以'词句相应'等八种词，说明对三种问题具有四种功德的回答：对于不知而问者，依据义理和相应关系，以无颠倒的义理和相应来回答。
对于相违而问者，依据法性和前后关系，以符合法性和开示密意来回答。对于二者皆问者，以令理解和如律开示来回答。依据所得，以随顺成就世间功德和随顺修习圣道资粮来回答。
由于恒常修习和净化故称为修习，因为以恒常恭敬而护持心远离诸漏故。
复次，词句圆满是以相关来说明，即前后无不相顺；随顺是以相应来说明，即与法性无不相顺；具有方便是以适宜来说明，即契合调伏因缘；相应是以修习支分来说明。
以清净行相应而明显，譬如说明具有五支的语言时，后者明显前者，如'甚深如雷声'等，以此四种词句说明具足后词的功德圆满回答。
对一切问题皆是前后无违、与法性无违、与律无违、与胜义相关。以善巧方便开示即从教法门而说。
如同为断除违犯戒律的对治过失而说明正理一样，布施也是为断除悭吝而开示。对于获得受用，开示各种工巧明处。为了守护，以小品开示积聚财物粮食之事。
对于未入教法者，以获得信心之门而引导趣入。对于已入者，为了从恶趣中超度，以断除见所断烦恼之门而开示正等菩提法。

།ལམ་ཐོབ་པ་ རྣམས་ལ་ནི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་ལྷག་མ་སྤང་བའི་སྒོ་ནས་ཡང་སྲིད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་འདའ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཐབས་མཁས་པས་སྟོན་ཏོ།།ཕན་འདོགས་པ་ལ་ལན་མང་དུ་ཕན་གདགས་པར་འདོད་པ་རྣམས་ལ་ནི་ཡང་དག་པར་དགའ་བར་བྱེད་པ་སྔོན་དུ་བཏང་བའི་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟིའི་ལེན་ དུ་ཕན་གདགས་པ་མཉམ་པའམ་ལྷག་པས་ཉེ་བར་གནས་པས་དོན་བྱེད་དོ།།དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་བྱ་བ་ལ་གྲོགས་བྱེད་པ་དེ་དག་ཉིད་ལ་ནི་གྲོགས་བྱེད་དུ་འགྲོ་བར་བྱེད་དོ། །སྡུག་བསྔལ་བ་རྣམས་ནི་སྡུག་བསྔལ་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་དོ། །འཇིགས་པ་རྣམས་ལ་ནི་འཇིགས་པ་ལས་སྐྱོབ་པར་བྱེད་དོ། །སྡུག་ བསྔལ་བར་གནས་པ་རྣམས་ལ་ནི་མྱ་ངན་བསང་བར་བྱེད་དོ།།ཡོ་བྱད་མེད་པ་རྣམས་ལ་ནི་ཡོ་བྱད་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །གནས་འདོད་པ་རྣམས་ལ་ནི་གནས་སྦྱིན་པར་བྱེད་དོ། །འདུལ་བ་རྣམས་ལ་ནི་སེམས་དང་མཐུན་པར་བྱེད་དོ། །ཡང་དག་པར་བསྐྱང་བ་རྣམས་ལ་ནི་ཡང་དག་པར་དགའ་བར་བྱེད་དོ། ། ལོག་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ་ནི་ཚར་གཅོད་པར་བྱེད་དོ། །ཞེ་འགྲས་པ་རྣམས་ལ་ནི་བསྟན་པ་ལ་འདུན་པར་བྱེད་པས་གྲོགས་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པ་བཅུ་གཅིག་གིས་དེ་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱེད་དོ། །འཇིགས་པའི་སྐྱབས་བྱ་བ་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་བཅུ་སྟེ། དུད་འགྲོར་གྱུར་པའི སེམས་ཅན་གྱི་འཇིགས་པ་ལས་སྐྱོབ་པར་བྱེད་པ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ།ཐང་ལ་གནས་པ་དང་། ཆུ་ལ་གནས་པའོ། །མིའི་འཇིགས་པ་ལས་སྐྱོབ་པར་བྱེད་དེ། མི་རྣམས་ཀྱི་འཇིགས་པ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་ནུས་པ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་བཞི་ཡོད་དེ། བདག་གི་ཡུལ་ཆད་ པས་བཅད་པ་དང་།ནན་ཐུར་བྱ་བའི་མཐུ་ཡོད་པའི་ཡུལ་གྱི་བདག་པོ་དང་། མཐུའམ་འཇབ་བུས་ནོར་འཕྲོག་པའི་རྐུན་འཇོམས་རྣམས་དང་། ལོངས་སྤྱོད་ལ་སོགས་པའི་བར་ཆད་བྱེད་པའི་དགྲ་རྣམས་དང་། དངོས་པོ་ཚད་ངེས་པའི་བདག་པོ་ཐོབ་པའི་རྗེ་དཔོན་རྣམས་སོ། །གཅེས་ པ་དང་མི་ལྡན་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ།ཡོ་བྱད་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་འཚོ་བ་མེད་པའི་འཇིགས་པ་དང་། ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་མི་སྙན་པའི་འཇིགས་པ་དང་། སྨྲ་བའི་བྱ་བ་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་འཁོར་དུ་བག་ཚ་བའི་འཇིགས་པའོ། །མི་མ་ཡིན་པ་ལས་ གྱུར་པ་ལ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ།སྐྱེ་བའི་ཁྱད་པར་གྱིས་བསྐྱེད་པ་དང་། རིག་སྔགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་བསྐྱེད་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། བཤེས་གཉེན་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་བའོ། །དེ་ལ་གནས་སྐབས་ཀྱི་ལོག་པར་ བརྗོད་པའི་རྒྱུའི་རྟོག་པ་ནི་མྱ་ངན་ནོ།།སྐྱེ་གནས་དང་། དགོས་པ་དང་། རིག་པ་དང་འབྲེལ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་གཉེན་བཤེས་རྣམ་པ་ལྔ་ཡོད་དེ། དེ་དག་ཤི་བ་ལས་གྱུར་པའི་མྱ་ངན་ལ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རིགས་མཐུན་པའི་མི་རྟག་པར་བསྟན་པས་དེ་སེལ་བར་ བྱེད་དོ།།རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་བླ་མ་ཤི་བ་ལས་གྱུར་པ་དེ་དག་ལ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། སློབ་དཔོན་དང་མཁན་པོ་དང་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་སོ། །ལོངས་སྤྱོད་ཞིག་པ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་བའོ། །ཞིག་པ་ཡང་མི་རྟག་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་འགྱུར་ཏེ། དབང་གིས་ འཇིག་པའི་མི་རྟག་པར་གྱུར་པ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་རྒྱལ་པོས་ཕྲོགས་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་དང་།མི་མཐུན་པའི་རྐྱེན་བྱུང་བས་འཇིག་པའི་མི་རྟག་པར་གྱུར་པ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་མེས་ཚིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་དང་། གནས་མི་མཐུན་པ་ལས་ནི་བྲལ་བའི་མི་རྟག་པས་ འཇིག་གོ།།སྦྱོར་བ་མི་མཐུན་པ་ལས་ནི་མ་གྲུབ་པ་ལས་གྱུར་པ་དང་། སྐལ་བས་ཉེས་པ་ལས་གྱུར་པའི་རང་གི་ངང་གིས་འཇིག་པ་སྟེ། དེའི་མྱ་ངན་ནི་འདུ་བྱེད་རྣམས་མི་རྟག་པར་བསྟན་པས་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་མྱ་ངན་ལ་ཡང་ཕ་མ་ཤི་བ་ལས་གྱུར་པ་དང་། བུ་དང་ཆུང་ མ་ཤི་བ་ལས་གྱུར་པ་རྣམས་ནི་ཆེ་བའོ།།བྲན་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་དགོས་ཤིང་གཅེས་པའི་སྒོ་ནས་ཅི་རིགས་པར་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འགྱུར་རོ། །རྫས་རྣམས་ལ་ཡང་ཡོ་བྱང་སྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་སྔོན་དུ་བཏང་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་བཞིའི་གཉེན་པོར་བསྟན་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ།

对于已获得道路的人们，为了使他们通过断除剩余的结缚而超越一切轮回的痛苦，以善巧方便来教导。
对于那些想要多次报答恩德的人们，则以先行欢喜心，以等同或更多的获得和恭敬来回报恩德而住持利益。
对于那些在其事业上需要帮助的人，则前往助其一臂之力。
对于痛苦的人们则帮助他们息灭痛苦。
对于恐惧的人们则帮助他们脱离恐惧。
对于处于痛苦中的人们则帮助他们消除忧愁。
对于缺乏资具的人们则帮助他们获得资具。
对于需要住处的人们则布施住处。
对于需要调伏的人们则随顺其心。
对于需要善加护持的人们则令其欢喜。
对于邪行的人们则予以制止。
对于怀有嗔恨的人们则以令其对佛法生起信心的方式来帮助。
如是以十一种圆满成就来利益他们。
简要而言，救护恐惧有十种：
救护畜生道众生的恐惧有两种：陆地所住和水中所住。
救护人的恐惧，能引发人们恐惧的有四种：自己的地方被割断、具有惩罚权力的地方主、以武力或暗中抢夺财物的盗贼、对受用等造成障碍的敌人、以及对特定物品拥有所有权的主人等。
缺乏所需有三种：因缺乏资具而无生计的恐惧、因缺乏善行而有恶名的恐惧、因缺乏言谈能力而在众中怯场的恐惧。
非人所致的有两种：由特殊出身所生和由咒术特殊力量所生。
痛苦也有两种：亲友所致的痛苦和受用所致的痛苦。
其中暂时的错误言说因所生的分别即是忧愁。
由于与生处、所需、知识相关联，亲友有五种：对于他们死亡所生的忧愁，则以显示一切众生同类无常的道理来消除。
出家方面上师死亡所生的忧愁也有三种：即阿阇黎、和尚、同梵行者。
受用毁坏是受用的痛苦。
毁坏也由三种无常而成：由权力而坏的无常，即所说'若为王所夺'等；由违缘所生而坏的无常，即所说'为火所烧'等；由不适宜处所而有的离散无常而坏。
由违缘所致则有未成就所生和福分过失所生的自然毁坏，其忧愁则以显示诸行无常的道理来消除。
由此所生的忧愁中，父母死亡所生和子女妻子死亡所生的是重大的。
对于奴仆等，则依需要和珍视的程度而有三种差别。
对于财物，也是为了成办资具而以戒律为先导，如同对治四种痛苦的教导一样。

ཡོངས་སུ་སྡུད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་བསམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཟང་ཟིང་སྒྲུབ་པས་བསྟན་ཏོ། །བསམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་ཟང་ཟིང་མེད་པའི་གཏོང་བས་བསྟན་ཏོ། །ཟང་ཟིང་གི་ལོངས་སྤྱོད་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། གཞན་ལས་བླངས་པ་དང་། ཐུན་མོང་དུ་ལོངས སྤྱོད་པའོ།།སེམས་དང་མཐུན་པར་བྱེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་བསྟན་པ་དང་རྒྱས་པའི་སྒོ་ནས་རིག་པར་བྱ་སྟེ། བསྟན་པ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་མོས་པ་དང་ཁམས་ཀྱི་དབང་གིས་དེ་ལྟ་དེ་ལྟ་བུར་སྒྲུབ་པར་བསྟན་པ་སྟེ། གཞུང་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་བསམ་པ་ནི་སེམས་པའོ། ། རང་བཞིན་ནི་བག་ལ་ཉལ་ཏེ་ཁམས་སོ། །ལུས་དང་ངག་གི་སྦྱོར་བ་གང་གིས་གཞན་དག་གི་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བར་མཐོང་ལ། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་དེ་ཡང་གལ་ཏེ་དེ་དག་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བར་མི་འགྱུར་ན་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སོ་སོར བརྟགས་ཏེ།བདག་ཉིད་དང་གཞན་དག་ལ་ཡང་ཕན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་འཇུག་པར་མི་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་ཕན་པ་དང་བདེ་བར་འགྱུར་བ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་མཐུན་པར་འཇུག་པར་བྱེད་དེ། ཡོངས་སུ་འགྱུར་བའི་ཚེ་དེ་དག་ཉིད་ལ་བདེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྙིང་བརྩེ་བའི་སེམས་ཀྱིས་ནི་བྱེད་པ་ ཉིད་དོ།།དེ་བཞིན་དུ་གཞན་གྱི་སྦྱོར་བ་ལ་ཡང་གཞན་གྱི་སེམས་དང་མཐུན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་མཐུན་པར་འཇུག་པར་ཡང་མི་བྱེད་ལ། མཐུན་པར་འཇུག་པར་ཡང་བྱེད་དེ། མདོར་བསྡུ་ན་བདག་ཉིད་དང་གཞན་ལ་ལྟོས་ཏེ་རྗེས་སུ་འཇུག་གོ། །བདག་ཉིད་ཀྱི་ ལུས་དང་ངག་གི་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་དེ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བཅས་པའི་བསླབ་པའི་གཞིར་གཏོགས་པ་ཡང་མ་ཡིན།བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ན་ནི་གཞན་གྱི་སེམས་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་དེ་གཏོང་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་ གཏོང་བར་མི་བྱེད་དེ།།བདག་ལ་ལྟོས་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །ཇི་ལྟར་དེ་ཕ་རོལ་གྱི་བསམ་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ལུས་དང་ངག་གི་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་གཏོང་ཞིང་གཞན་དག་གི་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེ་བའི་སྒོ་ནས་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་ཕྱིར་འཇུག་ཅིང་མི་གཏོང་བ་དེ་ལས་བཟློག་པ་ལ་ནི་གཏོང་བར་ བྱེད་ཅེ་ན།གཅིག་ལ་རྣམ་པར་འཁྲུགས་ན་ཐམས་ཅད་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དགའ་བར་བྱ་བ་ཡང་མི་བརྗེད་དེ། ཤད་ཀྱིས་སྦྱོང་བ་ནི་བཟོད་པ་གསོལ་བའོ། །མི་སྨྲ་བ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངོམ་ཟུམ་ཅན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཚུལ་མི་ཤེས་པ་ལ་ཡང་བདག་ཉིད་གསོང་པོར་སྨྲ་བ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་ཡང་དག་པར་དགའ་བར་བྱེད་ན་དེ་ལས་བཟློག་པ་ལ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་བྱེད་མོད།འཁྲུགས་པར་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཕ་རོལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེ་བ་སྤངས་པས་དེ་དག་ཉིད་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་ཚར་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ནི་ཟད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་བསྟན་ཏོ། །འཕྱ་བར་ཡང་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་ བོ་མང་པོའི་ནང་དུ་སྨ་དབབ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།གནས་མ་ཡིན་པར་འགྱོད་པ་སྐྱེད་པར་ཡང་མི་བྱེད་དེ། དེ་ཡིད་མི་བདེ་བའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆད་པའི་ལས་ཀྱིས་ཀྱང་གླེང་བར་མི་བྱེད་དེ་ངོ་ཚ་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགའ་བའི་ཤས་ཆུང་པ་རྣམས་ལ་ཡང་བདག་ལ་ སྟོད་པར་མི་བྱེད་དེ།ཞུམ་པའི་རྣམ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་བསྟེན་པའི་ཉེས་པ་སྤང་བ་ནི་འབྲེལ་པ་གཅོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཛའ་བོ་ལ་དམོད་པར་ཡང་མི་བྱེད། མི་མཛའ་བའི་བསྔགས་པ་ཡང་མི་བརྗོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་མི་དགའ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། ། ལྷན་ཅིག་གནས་པ་བཞིན་དུ་ཡིད་རྟོན་པར་ཡང་མི་བྱེད་དེ། དེ་དག་གི་སེམས་ཀྱི་མཚན་མ་གཞན་དག་ཏུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུན་དུ་སློང་བར་ཡང་མི་བྱེད་དེ་སྐྱོ་བའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་གིས་བྱིན་ན་ཡང་ཚོད་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ། བྱིན་པའི་འོག་ཏུ་ཡང་ཁྱད་དུ་གསོད་པའི སེམས་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།མགྲོན་དུ་བོས་ནས་ཡང་སྤོང་བར་མི་བྱེད་དོ། འདོད་པས་ཕོངས་པར་གྱུར་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ཅི་ནས་འདོད་པས་ཕོངས་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུར་ཡང་ཤད་ཀྱིས་བྱང་བར་བྱེད་དོ།

圆满持戒是以圆满意乐和资具修行而显示。圆满意乐是以无资具之布施而显示。资具受用有二种：从他人处获得和共同受用。
随顺心意的持戒应当从显示和广大的方面了知，显示是随众生意乐和根基而如是如是修行显示，如经典所说。其中意乐是思维，自性是习气即界。
见到身语行为会使他人生起痛苦和不悦，若此痛苦和不悦对他们无有利益安乐，菩萨当详加观察，因于自他无益故不行持。若能生起利益安乐，则随顺而行，因为转变时他们自身会得到安乐。是以悲悯心而行。
如是对于他人的行为，为随顺他人心意，如前所说相而随顺或不随顺。总之，是依据自他而随行。
若自身的身语行为既不属如来所制学处，也非福德智慧资粮自性，则为护他心而舍弃。与此相反则不舍弃。
依据自身也是如此。如何依据他人意乐而舍弃身语行为，从他人生起安乐痛苦的角度为利益安乐而行持不舍弃，与此相反则舍弃呢？
因为若对一人生嗔则会损害一切，故不忘行喜悦。以善巧调伏即是请求宽恕。
对不言语者，即对沉默寡言不懂世间规矩者，因自己也诚实言说故而生欢喜，对与此相反者更不用说。
不生嗔恨是指为利益他们而断除他人生起痛苦，以此调伏而尽，此即是所显示。
不讥讽是因为这是在众人中贬低他人的因。
不当处不令生悔，因为这是不悦之处。
不以惩罚事而谈论，因为这是令人羞耻之事。
对喜乐微少者也不自赞，因为这是令人怯懦的因。
从三方面断除亲近过失是为断除关系。
不诅咒友人，也不称赞敌人，因为这会令他们不悦。
不如同共住者般信任，因为他们的心相会转变。
不常常乞求，因为这是令人厌烦之处。
自己布施也当知量，因为布施后也不会生起轻视心。
邀请做客后也不舍弃，为断除欲望匮乏。
也当以善巧使他们不致欲望匮乏。

།ཡང་དག་པར་དགའ་བར་བྱ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་འཇུག་པ་དང་ བཅས་པའི་མངོན་པར་མཐོ་བའི་རྒྱུ་ཡང་དག་པར་བླང་བ་དང་།ངེས་པར་ལེགས་པའི་རྒྱུ་ཡང་དག་པར་བླངས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དེ་ལ་དད་པས་འཇུག་པའོ། །མངོན་པར་མཐོ་བའི་རྒྱུ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་གཏོང་བ་སྟེ། བདེ་འགྲོའི་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཐོས་པ་ནི་ཤེས་རབ་འདྲེན་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱང་ངེས་པར་ལེགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །ཚར་བཅད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་འགལ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་ལས་ཚར་བཅད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་སོ་སོར་སྦྱར་བར་རིག་པར་བྱའོ། །བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་འགྱུར བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་རིགས་པར་དད་པས་བྱིན་པ་ལོངས་སྤྱོད་པ་དང་།ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་ལས་ཕྱག་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བདག་གིར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེ་འགྲས་པ་རྣམས་ལ་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་སྒྲུབ་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། ཉེས་པར་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་ནི་དེ་དག་ལས་སྐྱོབ་ བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར།ཉེས་པར་སྤྱོད་པའི་འབྲས་བུ་ཡང་དག་པར་སྟོན་ཏོ། །འཁོར་ཆེན་པོའི་ནང་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་གནོད་པར་བྱ་བའི་བསམ་པས་མི་སྨྲ་བ་ལ་ཕྱིར་འདྲི་བའི་ལན་ལོན་དུ་གཞུག་པའི་ཕྱིར་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་སྤྲུལ་པའི་གཟུགས་འཇིགས་པ་བསྟན་པས་སྐྲག་པར་ བྱས་ནས་འདྲི་བའི་ལན་འདེབས་སུ་གཞུག་པ་དང་།དེའི་སྒོ་ནས་སྐྱེ་བོ་ཕལ་པོ་ཆེ་འདུལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྫུ་འཕྲུལ་བྱ་བས་ཀྱང་འདུན་པར་བྱེད་དེ། ཐུན་མོང་པ་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པས་འདུན་པར་བྱས་ནས་སྒྲུབ་པ་ལ་འགོད་པའི་ཕྱིར། ཡང་དག་པར་དགའ་བར་བྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པ་བསྟན་ཏེ།བསླབ་པའི་དངོས་པོའི་ཚོགས་མཐའ་ཡས་པ་བསྡུས་པས་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོའོ། བསོད་ནམས་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་ཚོགས་བསྡུས་པས་ན་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོའོ། །དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཐམས་ཅད་རྒྱས་པར་བསྟན་ནས། ད་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ཡང་དག་པར་བླང་བའི་ཆོ་ག་བསྟན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་ཕྱོགས་གཉིས་སུ་གཏོགས་པ་སྟེ། དེ་བས་ན་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁྱིམ་པའམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དཔེར་ན་སྐྱབས་སུ་སོང བ་ཉི་ཚེ་ལ་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་ཡང་དག་པར་བླང་བ་ཡོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་ཡང་དག་པར་བླང་བ་ཡོད་པར་འགྱུར་པའི་ཕྱིར་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་ཞེས་སྨོས་སོ།།དཔེར་ན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་གང་དམད་དུ་མེད་པ་ལས་ཡང་དག་པར་བླང་བ་བཞིན་དུ་འདི་ལ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་བསྟན་ པའི་ཕྱིར་ཆོས་མཐུན་པ་ཞེས་སྨོས་སོ།།དེ་ཡང་ཤེས་པ་ལས་མངོན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ངག་གི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཀྱི་དོན་ནི་ཚིག་འབྲུའི་སྒོ་ནས་འཛིན་ནུས་པའོ། །དོན་གྱི་སྒོ་ནས་ནི་གོ་བར་ནུས་པའོ། །གུས་པ་ཡོད་པ་ལ་སྡོམ་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་གྱི་གུས་པ་ མེད་པ་ལ་ནི་མི་སྐྱེ་བས་ན་གུས་པའི་བསྙེན་བཀུར་གྱི་རིམ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།རྐང་པ་གཉིས་ལ་ཐོག་མར་ཕྱག་བྱས་ནས་ཞེས་སྨོས་སོ། །འདོད་པ་ལ་སྡོམ་པ་སྐྱེའི་མི་འདོད་པ་ལ་མ་ཡིན་པས་ན་གསོལ་བ་གདབ་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་སྨོས་སོ། །གསན་ཅིང་སྩལ་བའི་རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་གིས་ གསོལ་བ་གསོན་ལ་སྩོལ་ཅིག་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ནི་ཚོགས་རྣམས་འདུས་པ་ཙམ་ལ་གུས་པར་བྱ་བས་ཐོབ་པར་འགྱུར་གྱི་སྡོམ་པ་འདི་ནི་དེ་ལས་ཆེས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ལ་མཆོད་པ་བྱ་བ་སྔོན་དུ་བཏང་ བས་ཐོབ་པར་འགྱུར་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར།སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་དང་མཐུ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་ཆེན་པོ་ལ་ཞུགས་པ་ཤ་སྟག་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། །མཆོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་ནུས་ཀྱིས་མེ་ཏོག་དང་སྤོས་ལ་ སོགས་པའི་མཆོད་པ་དང་ལུས་ཀྱིས་ཀྱང་ཕྱག་བྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

正确欢喜的持戒是指具有趣入的增上生因的正确受持，以及决定胜因的正确受持，对此以信心趣入。增上生因是指戒律和布施，因为这是善趣身体和受用的因。
闻法应当了知是引导智慧。智慧也是决定胜因。调伏的戒律应当了知是针对三种违犯而有三种调伏的个别对应。
所谓摄受非福，是指不当地以信心受用供养，以及从同梵行者处接受顶礼等。对于怀有嗔恨者，略说有两种对治：对于造作恶行者，为了救护他们，如实显示恶行的果报。
为了在大众中使不愿对菩萨说话者回答询问，以神通力显现可怖的幻化身令其恐惧而作答，并以此方便调伏大众。也以神通事令其欢喜，以共同和不共同令其欢喜后安置于修行。
所说'正确欢喜'等，是因为摄集无量学处故称为戒蕴，摄集无量福德资粮故称为福德蕴。
如是广说菩萨一切戒律后，现在显示菩萨戒律正确受持的仪轨。菩萨戒属于两类，因此说'在此菩萨无论是在家'等。
如同仅仅皈依也有别解脱戒的正确受持，同样对于发心也有正确受持，因此说'发愿'。如同从声闻戒中最低者也有正确受持，同样此处也显示与彼相同，因此说'法同'。
为了显示这也是从智慧显示，故说'智者'等。语言表示的意义是能从文句上把握。从义理上是能够理解。
对于有恭敬者能生起戒律，对于无恭敬者则不能生起，因此为显示恭敬承事的次第，故说'先向两足顶礼'。对于愿意者能生起戒律，对于不愿意者则不能，因此说'应当祈请'。
'请听并赐予'是指请听我的祈请并赐予的意思。声闻们的戒律仅仅对僧众恭敬就能获得，而此戒律远远超胜于彼，因此为显示应当以供养诸佛菩萨为先而获得，故说'诸佛世尊'等。
'获得大智慧和大威力者'是显示唯一是入大地者。'供养'是指尽己所能以花香等作供养并且身体也顶礼的意思。

།ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡོམ་པ་འདི་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཡོན་ཏན་རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱས་ནས་དེ་ལྟར་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ མཆོད་པ་བྱ་བར་བསྟན་ཏོ།།སྡོམ་པ་དེ་མཆོག་ཏུ་དགེ་བའི་བསམ་པས་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྙིང་ནས་ཞེས་སྨོས་སོ། །ཆུང་ངུ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པ་མེད་པར་བསྟན་པ་སྟེ། གལ་ཏེ་ནུས་པ་དང་རྒྱུའི་སྟོབས་ཡོད་ན་ནི་སྙིང་ནས་བྱ་བའམ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ནི་ཆུང་ངུས་བྱ་བའོ། །གལ་ཏེ་ཁྱིམ་པ་ཡིན་ན་ནི་ རིགས་ཀྱི་བུ་ཞེས་བྱ་བའམ།གལ་ཏེ་གཞོན་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། གལ་ཏེ་རྒན་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་བཙུན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་རིམ་པ་བཞིན་ནོ། །སྡོམ་པ་ཡང་དག་པར་བླང་བ་དེ་རྙེད་པ་ཆེ་བ་ཡིན་པར་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་བདག་ཉིད་ཀྱིས་དེ་འཐོབ་པར་འགྱུར་བར་སེམས་བཞིན་ དུ་ཅང་མི་སྨྲ་བར་བྱའོ།།དཔེར་ན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡང་སྨོན་ལམ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བརྟན་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྨོན་ལམ་འདྲི་བར་བྱེད་དོ། །འདོད་དམ་ཞེས་ཀྱང་དྲིའོ། །བསླབ་པའི་གནས་སུ་གྱུར་པས་ན་ བསླབ་པའི་གཞི་རྣམས་ཏེ།དེ་ལྟར་ན་གནས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསྟན་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཐམས་ཅད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ངོ་བོ་ཉིད་བསྟན་ཏོ། །སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དུས་གསུམ་དུ་ཡང་དང་ཡང་དག་པར་བླངས་ པ་ལ་བདག་དབང་དུ་གྱུར་པར་མཁྱེན་པར་གསོལ་བའོ།།ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྡོམ་པ་ཡང་དག་པར་བླང་པའི་ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་གདོན་མི་ཟ་བར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང་། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སྨོན་ལམ་ལ་དགོངས་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ལྟས་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་གདན་ཀུན་དུ་གཡོ་བའི་ལྟས་སོ།།ལྟས་དེས་བསྐུལ་བ་ན་ངེས་པར་འདི་སྙམ་དུ་དགོངས་པར་འགྱུར་ཏེ། སྐད་ཅིག་འདི་ལ་གཅིག་ཅིག་གིས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ཡང་དག་པར་བླངས་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གང་དུ་སུ་ཞིག་གིས་བླངས་སྙམ་དུ་དགོངས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་སྔོན་དུ་ བཏང་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་གཟིགས་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་གཟིགས་པ་ཡིན་ནོ།།གཅིག་ཏུ་ན་ཡེ་ཤེས་ཉིད་གཟིགས་པ་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་དུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །བུ་དང་འདྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིའོ། །སྤུན་དང་འདྲ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིའོ། །བར་ཆད་མེད་ པར་དོན་གྲུབ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དགོངས་པ་བཟང་པོས་སོ་སོ་ནས་ཐུགས་བརྩེ་བར་མཛད་དོ།།དེ་དག་གིས་བཏང་སྙོམས་སུ་མཛད་པས་ན་འཕེལ་བ་ཉིད་དོ། །སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་གིས་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཁྱེན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སྡོམ་པ་ ཡང་དག་པར་བླང་བ་ཐམས་ཅད་ལས་ཆེས་བླ་མར་གྱུར་པ་དང་།ཆེས་གྱ་ནོམ་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཉིད་ཀྱང་རྣམ་པ་བཞིས་བསྟན་ཏེ། དེ་ལས་ཆེས་གོང་མར་གྱུར་པ་མེད་པས་ན། བླ་ན་མེད་པའོ། །བསོད་ནམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་དཔག་ཏུ་མེད་པར་ བསྡུས་པས་ན།བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་ལྡན་པའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་ལྷག་པའི་བསམ་པས་བསྐྱེད་པས་ན། སེམས་ཅན་གྱི་བསམ་པ་མཆོག་ཏུ་དགེ་བས་བསྐྱེད་པའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ལ་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ ཀྱི་གཉེན་པོར་གྱུར་པའི་སྡོམ་པ་དང་ལྡན་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱད་པ་མི་སྤྱོད་དེ་འཇུག་པར་མི་བྱེད་དོ།།དེའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཉིད་ནི་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་འབྱེད་ པས་སྟོན་ཏེ།།ཡང་དག་པར་བླངས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྗེས་སུ་བསྲུང་བའི་ཐབས་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྟོན་ཏོ།

'功德等'是指具有如此戒律的人们的功德殊胜就是如此，忆念不共功德后，应当如是以身语意作供养。
由于这戒律是以最胜善心发心的缘故，所以说'由衷'。'小'是表示不确定，若有能力和因缘之力则由衷而作，若非如此则以小而作。
若是在家人则称'善男子'，若是年轻人则称'具寿'，若是长者则称'尊者'，如是依次称呼。
忆念正受戒是大获利，自己将获得此戒时应默然。
如声闻戒以皈依为先导，同样菩萨戒也以发愿为先导，为了说明这一点，为了使之坚固而问发愿。也问'愿意吗'。
因为是学处所以称为学处，如是从处所方面说明后，以'一切菩萨戒'等说明体性。
因为是一切佛菩萨的决定，所以祈请知晓我于三世中一再正受戒而得自在。
'法性'是因为正受戒的殊胜性必定存在，以及诸佛菩萨对发愿有殊胜意趣的缘故。
'如是相'是指座位普遍震动的征相。
由此相激发时必定如是思维：此刻若有人正受持戒律，在何世界由谁受持？如是思维，以此为先的智慧所见即是智慧所见。
或者说智慧即是所见，因为是现前趣入的缘故。
'如子'是诸佛的。'如兄弟'是诸菩萨的。
因为无障碍成就利益，所以以善意慈悲摄受。
由于他们平等对待故而增长。'诸佛菩萨了知'即是'知晓'的同义语。
因为较一切正受戒更为殊胜、更为妙善，所以是殊胜的。
殊胜性以四方面说明：因为无有更上，故无上；因为摄集无量福德果报，故具足无量福德蕴；因为以利益一切众生安乐的增上意乐所生，故由众生最胜善心所生；因为若具足对治一切众生处一切种过失的戒律，则于一切众生处不以身语意造作一切种过失，不趣入。
以其对治而成殊胜性，以'别解脱戒'等分别而说明。
住于正受戒的菩萨守护之方便以'自己也'等来说明。

།བདག་གི་བློའི་སྟོབས་ཀྱིས་བྱ་བ་དང་མི་བྱ་བར་ཉེ་བར་བརྟག་ཅིང་ལུས་ལ་སོགས་པས་སྒྲུབ་པར་བྱ་བ་འདི་ནི་བྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱ་བའི་ཆ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་པ་ཉིད་ནི་བསླབ་པའོ། །རྒྱས་པར་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མདོ་སྡེའི་སྡེ་སྣོད་དམ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མདོ་སྡེའི་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་མ་མོ་བསྟན་པ་ལས་མཉན་པ་དེ་ལྟ་བུར་རྗེས་སུ་བསྲུང་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཁྱད་པར་དུ་ འཕགས་པའི་འབོགས་པར་བྱེད་པ་ལས་མནོད་པར་བྱ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འབོགས་པར་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་ཉེས་པ་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་སྒོ་ནས་དད་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏེ། དད་པ་ཉིད་ནི་སྡོམ་པ་འདི་ལ་མོས་པའི་སྟོབས་བསྐྱེད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་མི་ མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱིས་ནི་དད་པ་མེད་པ་ཉིད་སྟོན་ཏོ།།མ་མོས་པ་ནི་མ་དད་པ་ཆེན་པོས་སོ། །མི་འཇུག་པ་ནི་འབྲིང་གིས་སོ། །མི་རྟོག་པ་ནི་ཆུང་ངུས་སོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱིས་གནས་པས་ཉེས་པ་རྣམ་པ་དྲུག་དང་ལྡན་པ་ལས་ཀྱང་མནོད་པར་མི་བྱ་བར་བསྟན་པ་ལ། ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་ལ་ལྟ་བ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པས་ན་བརྐམ་ཆགས་ཅན་ནོ། །དེའི་དབང་དུ་གྱུར་པས་ན་ཆགས་པས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུ་ནི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་དུ་ལེན་པའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མི་མཐུན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཚུལ ཁྲིམས་ཉམས་པ་ཞེས་སྨོས་སོ།།འཆལ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། རྩ་བའི་ཉེས་པ་བྱེད་དེ་མ་ལུས་པར་ཆད་པའི་ཕྱིར་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པ་ཞེས་སྨོས་སོ། །ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་ཉེས་པ་སྤྱོད་དེ་ཉམས་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་ནི་བསླབ་པ་དག་ལ་གུས་པར་མི་བྱེད་ ཅེས་སྨོས་སོ།།གུས་པར་མི་བྱེད་པ་ཉིད་ནི་ལྷོད་པའོ། །མི་བཟོད་པ་ནི་བསམ་པ་དང་སྦྱོར་བའི་སྒོ་ནས་བསྟན་ཏེ། གནོད་པ་བྱེད་པ་ལ་ཞུགས་པའི་ཚེ་སེམས་འཁྲུགས་པས་ན་ཁྲོ་བའོ། །དེ་ཕྱིན་ཆད་གནོད་པ་དྲན་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཡང་དང་ཡང་དུ་སེམས་འཁྲུགས་པས་ན་ཁོན་དུ་འཛིན་པའོ། །དགེ་སྦྱོང་ གི་ཆོས་རྣམ་པ་བཞིའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་ནི་ཉེས་པ་མི་བཟོད་པའོ།།དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་སེམས་སྤྲོ་བ་མེད་པས་ན་སྙོམ་ལས་ཅན་ནོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་དགའ་བས་ན་ལེ་ལོ་ཅན་ནོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་དགའ་བ་ཉིད་ནི་ཤས་ཆེར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏོ། ། སེམས་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ནི་ཞི་གནས་ལ་སོགས་པ་བསྒོམ་པ་ལ་སེམས་གནས་སུ་མི་བཏུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཆལ་བའི་ཤེས་རབ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ལས་ནི་ཡིད་རྟུལ་བ་དང་། རྨོངས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཞེས་སྨོས་ཏེ། ལེགས་པར་བཤད་པ་ལ་སོགས་པའི་དེ ཁོ་ན་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་མི་ནུས་པས་ན་ཡིད་རྟུལ་བའོ།།གཞན་ལས་ཐོས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་མི་ནུས་པས་ན་རྨོངས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ལས་བསྟན་ཏོ། །རང་བཞིན་གྱིས་རྨོངས་པར་གྱུར་པ་ཉིད་ནི་སེམས་ཞུམ་པ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ ཏོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་རྒྱུ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལས་འཆལ་བའི་ཤེས་རབ་སྟོན་ཏོ། །དམ་པའི་ཆོས་ལ་སྐུར་བ་བཏབ་པས་ནི་ཚེ་རབས་གཞན་རྣམས་སུ་ཡང་ཤེས་རབ་འཆལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཀུན་ཆུབ་པར་བྱས་པ་ནི་ཚིག་གིས་བརྗོད་པ་ སྟེ།དེ་དག་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་ལ་ཡང་སྐུར་པ་འདེབས་པར་འགྱུར་ལ་གང་ཟག་ལ་ཡང་སྨོད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་རྒྱུས་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་སྡུད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་སྨད་པའི་ཉེས་དམིགས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་ཡིད་ཀྱིས་མངོན་པར་ཞེན་པས་ན་ལྟ་བའོ། །དེའི་འདུ་ཤེས་ཡིད་ལ་བྱེད་ པ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པས་ན་ཀུན་དུ་རྟོག་པའོ།།སྔ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསླབ་པའི་གཞི་བསྒྲག་པ་ནི་བརྟག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བསླབ་པའི་གཞི་དེ་དག་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་ལས་མདོར་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་མ་མོ་འདི་ལས་ཞེས་སྨོས་སོ། །སྙིང་ནས་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་མོས་པའི་སྟོབས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

以我的智慧力量观察应做与不应做之事，并以身等来实践，这是菩萨行为的部分。如是实践即是学处。详细内容应从菩萨经藏或菩萨经藏母论中听闻，如是示现为随护戒律。特别是从圣者授予中所应受持的教示。授予的特点是从断除过失的角度，以'无信'等来说明。信心即是对此律仪生起胜解力的缘故。与此相违的方面即是说明无信。不胜解是由极大不信引起。不趣入是由中等不信引起。不思维是由小的不信引起。
通过六波罗蜜多的违品而住，也说明不应从具有六种过失者处受持：由于执著身体和受用而行持，故为贪著者。被其所控制，故为贪欲所胜。如是即是随顺布施波罗蜜多的违品。
就持戒波罗蜜多的违品而言，说'破戒'。破戒有两种：由于完全违犯根本过失故说'破戒'；由于行持余罪而破坏故说'于诸学处不恭敬'。不恭敬即是懈怠。不忍辱从意乐和加行的角度来说明：当趣入损害时由心乱故为忿怒；此后由忆念损害的方式而一再心乱故为怀恨。以四沙门法的违品方式即是不能忍受过失。
由于对善法方面心不欢喜故为懈怠者。由于喜好违品故为懒惰者。喜好违品即是以'多分'等来说明。心散乱是由于在修习止观等时心不堪能的缘故。恶慧以两种方式说明：从行为上说'钝根'和'愚痴自性'，由于自己不能完全了知善说等真实性故为钝根；虽从他处听闻但不能完全了知故为愚痴自性，如是从行为上说明。本性愚痴即以'心怯弱'来说明。
以'菩萨藏'等说明由于舍弃因缘而显示恶慧。由于诽谤正法，故于其他生世中也将成为恶慧。'完全造作'是言语表述，即会诽谤他们的戒律，也会诽谤补特伽罗，由此因缘将积集大非福，故说诽谤的过患。由意识执著故为见。由其想念作意而行持故为分别。先前宣说菩萨学处是为了观察。这些学处也在《菩萨地》中略说，故说'此菩萨藏母论中'。'由衷'是为了生起胜解力。

།སོ་སོར་བརྟགས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནུས་སམ་མི་ནུས་པ་ཉེ་བར་བརྟགས་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་ཕ་རོལ་གྱིས་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་བཅུག་པའི་ཕྱིར་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། ལ་ལ་སྙིང་ནས་མོས་པ་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་ གཞན་གྱི་དྲིང་འཇོག་པའམ།གཞན་དང་འགྲན་པའི་ཕྱིར་ལེན་པ་ཡང་ཡོད་པས་ན་དེ་གཉི་ག་འགོག་པར་བྱེད་དོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་བསླབ་པ་ལས་རྩ་བའི་ཉེས་པའི་ཁྱད་པར་བསྟན་པ་དང་། བསླབ་པའི་ཁྱད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཕམ་པའི་གནས་ལྟ་བུའི་ཆོས་བཞི་ཡོད་དེ་ཞེས་སྨོས་ཏེ། །ཉན་ཐོས་འདོད་ ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་ལ་གནས་ནས་འཁྲིག་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་གཉིས་ཀྱིས་གཉིས་སྤྲོད་པའི་སྦྱོར་བ་དང་།ཡོ་བྱད་ཀྱི་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་གཞན་གྱི་ནོར་རྐུ་བ་དང་། སེམས་ཅན་ལ་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པས་མི་གསོད་པ་དང་། གཏི་མུག་གི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པས་ བདག་ལ་མེད་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་སྒྲོགས་པའི་ཆོས་གཞི་བྱས་ན་སྐལ་བ་མེད་པར་འགྱུར་བ་བདེ་དང་འདྲ་བར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཕམ་པའི་གནས་ལྟ་བུའི་ཆོས་གཞན་བཞི་ཡོད་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ།རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་བྱུང་བ་ཀུན་དུ་མྱོང་བས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྐལ་བ་ མེད་པར་འགྱུར་རོ།།བདག་ལ་བསྟོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བཀུར་སྟི་སྟོན་ཏོ། །ཉན་ཐོས་ཇི་ལྟར་འཁྲིག་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་བདག་དང་གཞན་སུན་ཕྱུང་བས་སྐལ་བ་མེད་པར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་བརྐམ་པས་བདག་དང་གཞན་སུན་ཕྱུང་ན་ཕམ་པར་ འགྱུར་རོ།།དེ་བས་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་འདི་ཆེས་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ལ་ཡང་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཉན་ཐོས་ནི་བརྐམ་ཆགས་ཀྱིས་གཞན་གྱི་ནོར་བརྐུས་ན་ཕམ་པར་འགྱུར་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་བདག་ལ་ནོར་ཡོད་བཞིན་དུ་ཟང་ཟིང་ལ་སེར་སྣ་བྱེད་པས་སློང་བ་པོ་ཉམ་ ཐག་པ་ལ་མ་བྱིན་ནམ།ཆོས་ཀྱི་བགོ་བཤའ་མ་བྱས་ན་ཕམ་པར་འགྱུར་རོ།



这段文字讨论了声闻与菩萨戒律的差异，我将其翻译如下：

"'详细观察'是指观察能否做到。与此相反的情况，经文说'不是为了让他人生起正信'，这是说有些人虽然内心并不真正信受，但为了依赖他人或与他人竞争而接受，所以这两种情况都要遮止。

在声闻学处中，为了显示根本过失的差别和学处的差别，说有四种如同他胜处的法。声闻由于住于贪、嗔、痴而造作：
1. 以淫欲贪行淫事
2. 以财物贪偷盗他人财物
3. 以嗔恚心害命
4. 以愚痴心虚妄宣说自己没有的出世间法

如果造作这些根本，将成为无分。同样，应知菩萨也有四种如同他胜处的法，由于贪著利养恭敬而受用一切，菩萨将成为无分。'赞叹自己'等说明了恭敬的含义。

如同声闻因淫欲贪而毁坏自他成为无分一样，菩萨也是因贪著利养恭敬而毁坏自他则成他胜。因此，这个戒律更为甚深广大，其他方面也应当如此理解。

声闻是因贪婪偷盗他人财物而成他胜，而菩萨是明明有财物却对财物吝啬，不施予贫苦乞求者，或不分享佛法，则成他胜。"

这段经文主要阐述了三个要点：
1. 声闻戒的四种根本过失
2. 菩萨戒中对利养恭敬的特殊要求
3. 菩萨戒更强调积极的利他行为

这段内容体现了大乘佛教戒律的特色，即不仅要求避免恶行，更强调积极的利他行为。

།ཉན་ཐོས་ནི་མི་བསད་པས་ཕམ་པར་འགྱུར་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་ནས་ལག་པའམ་བོང་བ་ལ་སོགས་པས་གནོད་པ་བསྐྱེད་ནས་གནོད་ པ་བྱེད་བྱེད་པས་གནོད་པའི་ཉེས་པ་ཤད་ཀྱི་སྦྱངས་ཤིང་ཉེས་པ་བཤགས་པ་ལས་ཀྱང་མི་ཉན་ན་ཕམ་པར་འགྱུར་རོ།།ཉན་ཐོས་ནི་མེད་བཞིན་དུ་ཐོབ་པའི་ཆོས་བསྒྲགས་པས་ཕམ་པར་འགྱུར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཡོད་པ་མི་སྟོན་པ་དང་། དམ་པའི་ཆོས་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པ་དང་། དམ་ པའི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་སྟོན་པས་ཕམ་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལ་དགའ་བ་ནི་བདག་ཉིད་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་གཞན་དག་ལ་འཆད་པས་ན་སྟོན་པའོ། །འཇོག་པ་ནི་སྒྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་འཛུད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དམ་པའི་ཆོས་ལྟར་བཅོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ན་བདག་ཉིད་དང་གཞན་ གྱི་སྟོབས་གཉིས་ལས་འགྱུར་བར་སྟོན་ཏོ།།གང་ཡང་རུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཚང་བ་ཡང་རུང་མཚང་པ་ཡང་རུང་བས་སྐལ་བ་མེད་པར་འགྱུར་བར་སྟོན་ཏོ། །ཕམ་པ་བྱུང་བའི་དགེ་སློང་ལ་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་འཕགས་པའི་ལམ་ཐོབ་པ་དང་། དེའི་སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བའི་དགེ་བའི་ཆོས་ འཐོབ་པའི་སྐལ་བ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་རྟོགས་པ་དང་།ཉིས་པའི་ཚོགས་བསགས་པས་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་སྐལ་བ་མེད་དེ་དེའི་ཕྱིར་བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དཔེར་ན་ཉན་ཐོས་ནི་རྩ་བའི་ཉེས་པ་བྱས་པས་དགེ་སློང་མ་ཡིན་དགེ་སྦྱོང་མ་ ཡིན།ཤཱཀྱའི་སྲས་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། ཆ་ལུགས་ཙམ་གྱི་སྒོ་ནས་དགེ་སྦྱོང་ཞེས་བྱ་བར་ཟད་པ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་དེ་བྱས་པས་ཁས་འཆེ་བ་ཙམ་གྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་ཟད་དོ། །ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་ གིས་ནི་ཕམ་པའི་གནས་ལྟ་བུའི་འགལ་བ་བྱས་ན་ཡང་སྡོམ་པ་བཏང་བ་མ་ཡིན་ཏེ།ཚུལ་འདི་ནི་ཉན་ཐོས་དང་མི་འདྲའོ། །ཆེན་པོས་ནི་བཏང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྟོན་ཏོ།



这段文字继续比较声闻与菩萨戒律的差异，我将其翻译如下：

"声闻是因杀人而成他胜，而菩萨是对一切众生生起恼害心，用手或棍棒等造成伤害，即使别人指出过失并劝其忏悔也不听，则成他胜。

声闻是虚妄宣说没有的证悟而成他胜。菩萨则是因不显示实有的证悟、诽谤正法、宣说非正法而成他胜。其中'欢喜'是为了自身的欲求，'宣说'是如实地向他人解说，'安立'是从修行的角度引导。'伪装成正法'等说明是从自力和他力两方面而成。'任何一种'等说明无论圆满与否都将成为无分。

如同犯他胜的比丘在今生无缘获得圣道及由其加行所生的善法一样，菩萨也将无缘获得证悟和通过积累资粮而得的证悟，因此说'心意将不清净'。

譬如声闻犯根本过失则不再是比丘、不是沙门、不是释迦子，仅剩沙门的外相而已。同样，菩萨犯此过失也只剩菩萨的名号而已。

以小、中烦恼缠而犯如同他胜处的过失，并不舍失戒体，这点与声闻不同。但以大烦恼缠则会舍失，这是由'因为'等文所说明的。"

这段经文主要阐述了以下几点：
1. 菩萨戒对恼害心的严格要求
2. 菩萨戒对正法的护持要求
3. 犯戒后果的差异
4. 菩萨戒与声闻戒在持犯上的不同

这段内容体现了大乘戒律的特色，即更注重心的清净和对众生的慈悲。

།ཕམ་པའི་གནས་ལྟ་བུའི་ཆོས་རྣམས་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པས་ནི་དེ་ལྟར་ ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཉམས་པར་བྱས་པར་འགྱུར་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་ཆུང་ངུ་ཙམ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ངོ་ཚ་མེད་པ་དེས་ཀྱང་མགུ་བར་བྱེད་དེ་དེ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་མི་སྤོང་བས་ན་དག་པའོ། །དེ་ལ་ཡང་ཉེས་དམིགས་སུ་མི་ལྟ་བས་ན་ཡོན་ཏན་དུ་ལྟ་བ་ཅན་ཏེ། རྣམ་པ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རྩ་བའི་སྡོམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཆད་པར་གྱུར་ན་ངོ་ཚ་མེད་པ་དང་ཁྲེལ་མེད་པ་དྲག་པོ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པས་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་། ཁྲེལ་ཡོད་པ་ཉམས་པར་བྱས་པས་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་སྡོམ་པ་ཡང་དག་པར་བླང་བའི་སྐལ་བ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པ་ཡོངས་སུ་བཏང་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཚེ་འདི་ལ་ཕྱིར་མནོད་པའི་སྐལ་བ་ཡོད་དེ། །ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང ཁྲེལ་ཡོད་པ་ཉམས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཏན་དུ་གཏོང་བའི་རྒྱུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨོན་པ་ཡོངས་སུ་བཏང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་ཆེན་པོ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པས་ཕམ་པའི་གནས་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པས་གཏོང་བར་འགྱུར་རོ། །ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ནི་ཚེའི་ མཐའ་དང་ཉིན་ཞག་གཅིག་གི་མཐའི་བར་དུ་གནས་པར་ཟད་དེ།ཤི་བའི་འོག་ཏུ་དེ་དག་གི་དྲན་པ་མེད་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་མི་མཐུན་པའི་ལུས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཚེ་རབས་ཕྱི་མ་ལ་རྗེས་སུ་མི་འབྲང་བས་ན་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་བཅས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དྲན་པ་དང་བློ་གྲོས་དང་བྱེ་བྲག་བྱེད་པའི་ སྟོབས་བསྐྱེད་པ་ཐོབ་པ་དང་།རྟེན་གྱི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་ཐུག་པའི་བར་གྱི་སྡོམ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་ཚེ་བརྗེས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །འོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ངན་སོང་རྣམས་ཏེ།



这段文字讨论了声闻戒与菩萨戒的深层差异，我将其翻译如下：

"如果持续不断地造作如同他胜处的过失，就会完全损坏惭愧心，因此说'即使是小的'等。由于无惭，反而以此为乐，不舍弃这种行为，认为是清净。不但不视为过失，反而视为功德，这些特征表明是大烦恼缠。

声闻的别解脱戒是一切善法的基础，故称为根本戒。若断绝此戒，由于强烈的无惭无愧的行为而损坏惭愧心，在今生将无缘正受戒律。

菩萨则不同，即使在今生舍弃了菩萨戒，仍有机会在今生重受，因为未损坏惭愧心。为说明永久舍戒的原因，经中说'舍弃誓愿'等。由大烦恼缠而造作如同他胜处的过失，则会舍戒。

声闻戒仅能持续到寿终或一日之末，因为死后无有忆念，且获得极不相应的身体，来世不能相续，所以如此制定。菩萨由于获得念力、智慧和辨别的力量，以及殊胜的依报，戒体能持续到菩提道场，因此说'即使转生'等。'下'指恶趣。"

1. 惭愧心对持戒的重要性
2. 声闻戒与菩萨戒在舍戒和重受方面的差异
3. 两种戒律在生命相续上的不同
4. 菩萨戒的殊胜性在于其延续性和深远影响

这段内容深入阐释了大乘戒律的特色，特别强调了菩萨戒的广大和持久性。



སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་དང་དབང་གི་སྦྱོར་བས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་ པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་ངན་སོང་དུ་སྐྱེས་ནས་ཡང་སྡོམ་པ་ཡོངས་སུ་བཏང་བ་མེད་དེ།གཏོང་བའི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྡོམ་པ་གཏོང་བའི་རྒྱུ་རྣམ་པ་གཉིས་ནི་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །སོ་སོ་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་གཏོང་བའི་རྒྱུ་ནི་རྣམ་པ་ལྔར་བསྟན་ཏེ། བྱེ་བྲག་མེད་པར་བསླབ་པ་ཕུལ་བ་དང་། ཤི་འཕོས་པ་དང་། མཚན་གཉིས་ཅིག་ཅར་སྐྱེས་པ་དང་། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆད་པ་དང་། ཉིན་ཞག་འདས་པས་པའོ། །དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དུས་ངེས་པ་མེད་པ་དང་། གཏོང་བའི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཚེ་བརྗེས་སུ་ཟིན་ཀྱང་སྡོམ་པ་གཏོང་བ་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །སྟེང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ནང དུའོ།།ཐད་ཀ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུའོ། །གཏོང་བའི་རྒྱུ་མེད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྟོན་ཏོ། །མི་དྲན་དུ་ཟིན་ན་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་ཉིད་ལ་གནས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་འཚམ་པ་མ་ཡིན་པ་བྱེད་པ་མེད་ པས་ན་དེ་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ཏེ།དྲན་པ་གསོ་པའི་ཕྱིར་ཡང་མ་ནོས་ན་ཡང་ཉེས་པ་མེད་པ་དེ་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྟོན་ཏོ། །དཔེར་ན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་འདུལ་བ་ལ་ལ་ལ་ཞིག་ལ་རེས་འགའ་ཙམ་དངོས་པོའི་འགལ་བ་བྱུང་ན་ཡང་དངོས་པོ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཉེས་པར་འགྱུར་བ་ བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཉེས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།དཔེར་ན་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་ཉེས་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་སེམས་ཀྱིས་དེ་བྱས་ན་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་ལ། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པས་ བྱས་ན་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དང་།ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །དཔེར་ན་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་ཉེས་པ་རྣམས་ནི་རྣམ་པ་ལྔས་ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་དང་། ཆེན་པོར་འགྱུར་ཏེ། ངོ་བོ་ཉིད་དང་། ཉེས་པ་ བྱེད་པ་དང་།བསམ་པ་དང་། དངོས་པོ་དང་། བསགས་པའོ། །དེ་ལ་ཕམ་པ་རྣམས་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཉེས་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ། །དགེ་འདུན་གྱི་ལྷག་མ་ནི་འབྲིང་ངོ་། །དེ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ནི་ཆུང་ངུའོ། །ཡང་ཕམ་པ་རྣམས་དང་། དགེ་འདུན་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱི་ནི་ཆེན་པོ་སྟེ། ཉེས་པ་ལྕི་བས་ཕྱེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྟུང་བ་ནི་འབྲིང་པོའོ། །ཉེས་བྱས་ནི་ཡང་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་དང་། ཆེན་པོར་འགྱུར་རོ། །ཉེས་པ་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། མི་ཤེས་པའམ་བག་མེད་པས་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་ཆུང་ངུའོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཤས ཆེ་བས་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་འབྲིང་ངོ་།།མ་གུས་པས་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་ཆེན་པོའོ། །བསམ་པའི་སྒོ་ནས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་ཆུང་དུས་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཆུང་ངུའོ། །འབྲིང་དང་ཆེན་པོས་བྱས་པ་ནི་འབྲིང་དང་ཆེན་པོར་འགྱུར་རོ། །དངོས་ པོའི་སྒོ་ནས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན།བསམ་པའི་སྒོ་ནས་མཚུངས་སུ་ཟིན་ཀྱང་དངོས་པོའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་། ཆེན་པོར་འགྱུར་བར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་མཚུངས་པས་དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་སུ་གྱུར་པའི་སྲོག་ཆགས་གསོད་དམ་གསོད་དུ་བཅུག་ན་ལྟུང་བར་འགྱུར་གྱི་ མི་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ།།མིར་གྱུར་པ་ལས་ཀྱང་ཕ་མ་གསོད་དམ་གསོད་དུ་བཅུག་ན་ནི་ཕམ་པར་ཡང་འགྱུར་ལ། མཚམས་མེད་པར་ཡང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་དངོས་པོའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་འགྱུར་རོ། །བསགས་པའི་སྒོ་ནས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་འདི་ན་ཁ་ཅིག་ཉེས་པ་གཅིག་གམ། གཉིས་ སམ།གསུམ་མམ། །ལྔའི་བར་དུ་བྱས་ན་ཡང་ཆོས་བཞིན་དུ་ཡང་ཕྱིར་འཆོས་པར་མི་བྱེད་པ་འདི་ནི་བསགས་པའི་སྒོ་ནས་ཆུང་ངུ་ཡིན་ནོ།

为了以愿力和力量的加持来成熟众生，即使转生恶趣也不会完全舍弃戒律，因为没有舍弃的因缘。已经说明了菩萨舍弃戒律的两种因缘。别解脱戒舍弃的因缘说明有五种：无差别地舍戒、死亡、同时具有两种性别、断善根、以及过了一昼夜。因此，由于菩萨没有确定的时限，也没有舍弃的因缘，即使转世也绝不会舍弃戒律。'上'是指在天众之中。'平'是指在人众之中。没有舍弃因缘是由'任何菩萨'等来说明的。即使不记得，也会自然安住于菩萨法性中，菩萨们不会做不适宜的事，因此必定会随之而行。即使为了恢复记忆而未受戒也无过失，这是由'善知识'等来说明的。
就像声闻律中，有时仅仅发生某些违犯时，也会成为该事的过失一样，为了说明菩萨们也与此相似，所以说'过失'等。比如声闻们的过失有两种：以烦恼心造作则成为有烦恼的，以无烦恼心造作则成为无烦恼的，同样地，菩萨们的过失也有烦恼性和非烦恼性的。
比如声闻们的过失以五种方式分为小、中、大，即：本质、造作过失、意乐、事物和积累。其中，波罗夷（断头罪）本质上是大过失。僧残是中等的。其余的是小过失。另外，波罗夷和僧残是重大的，因为是以过失的严重程度来区分的。堕罪是中等的。突吉罗是轻微的。这样，从本质的角度可分为小、中、大过失。
从造作过失的角度来说是怎样的呢？由无知或放逸所造是小过失。由重大烦恼所造是中等过失。由不恭敬所造是大过失。从意乐的角度来说是怎样的呢？以贪等小烦恼缠缚所造是小过失。以中等和大烦恼所造则成为中等和大过失。
从事物的角度来说是怎样的呢？即使意乐相同，也应知道会因事物的差别而成为小、中、大过失。例如：以相同的烦恼缠缚杀害或教唆杀害畜生道的众生则成为堕罪，而对人则不是这样。即使是人，杀害或教唆杀害父母不仅成为波罗夷，还会成为无间罪。这样也会从事物的角度而有差别。
从积累的角度来说是怎样的呢？比如这里有人造作一次、两次、三次乃至五次过失，也不如法忏悔，这从积累的角度是小过失。

།དེ་ཡན་ཆད་ཉེས་པ་བཅུའམ་ཉི་ཤུ་ནས་རྟོགས་པར་ནུས་པ་བརྒྱའི་བར་དུ་བྱས་ཀྱང་ཕྱིར་འཆོས་པར་མི་བྱེད་པ་འདི་ནི་འབྲིང་ངོ་། །ཉེས་པ་ཚད་མེད་པ་བྱུང་ ཡང་ཕྱིར་འཆོས་པར་མི་བྱེད་པ་འདི་ནི་ཆེན་པོ་ཡིན་ཏེ།དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྦྱར་བར་བྱའོ། །གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་བ་དང་། ལྷག་པར་ཡང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པས་ནི་ཉིན་གཅིག་བཞིན་དུ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་ མཆོད་པ་དང་།རིམ་གྲོ་མི་བྱ་བར་མི་རུང་བས་ན་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་མཆོད་པ་མི་བྱེད་པའི་ཉེས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཕྱོགས་གང་ན་བཞུགས་པའི་ཕྱོགས་དེ་ལོགས་སུ་བལྟས་ནས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་རྣམ་པས་ཕྱག་བྱའོ། །དེའི་ཡོན་ཏན་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་སྒོ་ནས་ མཆོད་རྟེན་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་བྱའོ།།ཆོས་དང་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་གླེགས་བམ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་བྱ་སྟེ། འདི་ནི་བླ་ན་མེད་པར་གཏོགས་པ་ཁོ་ནའི་བསྟན་པའི་ཆོས་ལ་བྱ་བའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །འདིར་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་ འདུན་ལ་བྱ་བའི་ཕྱིར་དགེ་འདུན་ལ་ཡང་རུང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་བར་གྱིས་སྟོན་ཏོ།།མཆོད་པ་ནི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱིས་བྱ་བ་སྟེ། ལུས་ཀྱིས་ནི་ཐ་ན་ཕྱག་བྱ་བ་ཡན་ཆད་དེ་གཅིག་ཙམ་ཞེས་བྱ་བས་སྟོན་ཏོ། །ངག་གིས་ནི་ཐ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཚིག་བཞི་པའི་ ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་ཙམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་བར་གྱིས་སྟོན་ཏོ།།ཡིད་ཀྱིས་ནི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་ཡོན་ཏན་རྗེས་སུ་དྲན་པས་སྟོན་ཏོ། དེ་ལ་ཡང་མཐའ་ནི་དད་པ་གཅིག་ཙམ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཉེས་པ་དང་བཅས་པ་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འགལ་བ་དང་བཅས་པ་ནི་བྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་ཉིད་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།བསམ་པ་དག་པའི་སར་ཆུད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་བསམ་པ་དག་པའི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་མཆོད་པ་ལ་རྟག་ཏུ་ཞུགས་པ་ཉིད་ཡིན་པས་དེ་ནི་སྒྲུབ་པའི་མཆོད་པ་དང་འབྲལ་བའི་དུས་མེད་དེ། དཔེར་ ན་བདེན་པ་མཐོང་བའི་འཕགས་པའི་གང་ཟག་བཞིན་ནོ།།གལ་ཏེ་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་ལ་ལྟ་བས་འདོད་པ་ཆེ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་དང་དུ་ལེན་པར་བྱེད་ན་ཉེས་པ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་ཉིད་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་པ་ཆེ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཅིག་ཏུ་ངེས་ པར་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཁོ་ན་ཡིན་པས་ན་དེ་ལ་ནི་ཉོན་མོངས་ཅན་མ་ཡིན་པ་མེད་དོ།།སྤང་བའི་ཕྱིར་འདུན་པ་བསྐྱེད་ན་ནི་ཉེས་པ་མེད་དེ་དེའི་གཉེན་པོ་ལ་ལེགས་པར་བསྟེན་པས་འབད་པ་ལ་སོགས་པ་དེའི་གེགས་ལ་གནས་ཤིང་བཟློག་པ་མེད་བཞིན་པས་ན་རྒྱུའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་ཀུན་དུ་སྤྱོད་ ན་ཡང་ཉེས་པ་མེད་དོ།།བཀུར་སྟི་བྱ་བར་འོས་པ་རྣམས་ལ་བཀུར་སྟི་བྱ་བའི་འོས་སུ་བྱས་ནས་ཆེས་རྒན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། །ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ནི་ཡིད་ཆེས་པར་བྱ་བའོ། །བཀུར་སྟི་བྱ་བར་འོས་པ་ནི་རྣམ་པ་དེ་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་གསོང་པོར་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པའི་འོས་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།མ་བྱས་ན་ཉེས་པ་དང་བཅས་པའི་རྒྱུ་ནི་ང་རྒྱལ་གྱིས་ནོན་ཅེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། ང་རྒྱལ་གྱིས་ཁེངས་ན་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྙོམ་ལས་དང་ལེ་ལོ་མ་བྱས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཀྱི་ཉེས་པ་ཤས་ཆེ་བ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྨྲ་བ་པ་ནི་བློ་ དོར་གྱི་ཚིག་གོ།།ཀུན་དུ་སྨྲ་བ་ཐུགས་བདེ་བའམ་ཞེས་འདྲི་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གོ། །ཡང་དག་པར་དགའ་བར་བྱེད་པ་ནི་དོན་གཞན་གྱི་ཚིག་དྲི་བའོ། །རིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་གྱི་རྙེད་པའི་བསམ་པ་སྤངས་པའོ། །གཉིད་ཀྱིས་ལོག་པ་ནི་ཡང་ཕྲད་དུ་འོངས་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་བྱུང་ བ་ནི་སད་པའི་འདུ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བར་བསྟན་ཏོ།།འབྲེལ་བའི་གཏམ་རྣམ་པར་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ནི་ཆོས་མངོན་པ་དང་འདུལ་བ་མངོན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཕན་ཚུན་རྟོག་པར་བྱེད་པའོ།

从此以上，即使犯了十种或二十种乃至一百种过失也不改正的，这是中等的。犯无量过失也不改正的，这是重大的。在此也应当如是以小等方式配合。由于皈依三宝，更由于发无上正等正觉菩提心的缘故，每日都应当供养三宝，不应不作恭敬，因此不供养三宝的过失，以'如来'来说明。应当面向如来所住的方向，以随念的方式顶礼。也应当以随念其功德的方式如是供养佛塔。对于法和正法的经典也应当如是，由于这是专属于无上乘的教法，所以说'菩萨藏'等。在此为了对不退转菩萨僧团作供养，从'于僧众亦可'乃至'所有'等来说明。
供养是以身语意来作，以身体则至少要作一次顶礼，以'仅一次'来说明。以语言则从'至少'乃至'仅一首四句偈'等来说明。以意则是以随念三宝功德来说明。其中最低限度是'仅一信心'。其中有过失是因为会产生罪过。有违背是因为违背菩萨法性。
入清净意乐地的菩萨由于获得清净意乐的殊胜，法尔恒常趣入供养三宝，因此他没有离开实修供养的时候，如同见谛的圣者一样。如果由于执著身体和受用而接受贪欲大等三种，就会有过失，因为违背菩萨法性。贪欲大等唯一是烦恼性的，因此其中没有无烦恼的。
如果为了断除而生起欲求则无过失，由于善巧依止其对治，虽然安住于障碍等中而无法遮止，即使被因的力量所压制而普遍行持也无过失。对于应当恭敬的人们作为应当恭敬对待而说'最长老'等。具功德者是可信任的。应当恭敬是由于从这两个方面应当说诚实语等。
不作则有过失的原因以'为慢心所压'来说明，因为若为慢心所胜就会成为烦恼性。懈怠和懒惰不作则非烦恼性，因为没有重大的心的过失。言说是问候语。交谈是'您安好吗'等询问的语言。真实欢喜是询问其他事情的语言。'以如理的方式'是舍弃希求回报的心。对于睡眠者，若有再次相遇等事情发生，则说明为'有醒觉想'。关联谈论决择是依据阿毗达磨和律典阿毗达磨而相互思维。

།འདྲི་བའི་ཚུལ་གྱིས་གཞན་ཡང་དག་པར་དགའ་བར་བྱེད་པ་ན་ངག་ཅིག་ཅར་འབྱུང་དུ་མི་རུང་བས་ན་ཉེས་པ་ མེད་དོ།།ཆོས་ཉན་པའི་བར་ཆད་དུ་འགྱུར་རོ་སྙམ་པའི་བསམ་པ་ཅན་ལ་ཡང་ཉེས་པ་མེད་དོ། །རྣམ་པར་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ཆོས་ཉན་པ་རྣམས་ཀྱི་གཡེང་བ་བསྲུང་བསམ་པ་དང་ཆོས་སྨྲ་བའི་སེམས་བསྲུང་ན་ཡང་ཉེས་པ་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་བྱས་ན་དེ་ དག་ལ་ཕན་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་ཡང་ཉེས་པ་མེད་དོ།།གལ་ཏེ་དགེ་འདུན་གྱིས་དེར་ཕྱག་བྱ་བའི་ལས་དེ་མི་བྱ་བའམ། དེ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གཏམ་མི་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་ནང་ཁྲིམས་བཅས་པའམ། དེ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་དེ་ལྟར་བྱས་ན་གཞན་ཆེས་མང་བ་རྣམས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ཀུན་ནས་མནར་ སེམས་ཀྱི་སེམས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དེ་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་ཡང་ཉེས་པ་མེད་དོ།།ཟང་ཟིང་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། །དགེ་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་བར་ཆད་དུ་འགྱུར་བ་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུན་དུ་བྱ་བ་ལས་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་ ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།མ་ཐོས་པའི་ཆོས་མཉན་པ་ལས་ཉམས་པར་འགྱུར་དུ་དོགས་པ་ལ་ཡང་ཉེས་པ་མེད་དོ། །འབེལ་བའི་གཏམ་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །ཀུན་ནས་མནར་སེམས་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་ལ་དགའ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཆགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་དེ་ལ་བདག་ཉིད་ཀུན་དུ་འཛིན་པར་འགྱུར་བར་མཐོང་བའོ།།སྦྱིན་པ་པོ་འགྱོད་པར་འགྱུར་བའམ་གཏི་མུག་གི་དབང་གིས་སྦྱིན་པ་འཁྲུལ་པའམ། ཀུན་དུ་འཛིན་པ་བཏང་སྟེ་ནོར་ཐམས་ཅད་བཏང་བས་དབུལ་པོར་འགྱུར་དུ་དོགས་པ་ལ་ཡང་ཉེས་པ་མེད་དོ། །ཆོས་མ་ཡིན་པའི་སྦྱིན་ པར་བྱ་བའི་ཆོས་མ་བླངས་ན་ཉེས་པ་མེད་དོ།།མི་རིགས་པ་ལས་འོངས་པ་དེ་དང་འདྲ་སྟེ་མི་རིགས་པ་ལས་འོངས་པ་བླངས་པའི་ཉེས་དམིགས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་དེས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ཆོས་ཀྱི་འགོ་བཤའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གཞན་ཆོས་འདོད་པ་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ། རྣམ་པ་ གཉིས་ཀྱིས་ཉན་པ་པོ་སྣོད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ།ཞེ་འགྲས་པའི་སེམས་ཀྱི་ཕྱིར་ནི་མུ་སྟེགས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ཞེས་མེད་པའི་ཕྱིར་ནི་མ་གུས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དབང་པོ་ཡོངས་སུ་མ་སྨིན་པ་ལ་ཟབ་མོ་བསྟན་པ་བསྲུང་བའི་བསམ་པ་ཅན་ལ་ཉེས་པ་མེད་དེ། དེའི་ཉེས་དམིགས་ནི་སྐྲག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པས་བསྟན་ཏེ།སྐྲག་པ་ནི་དཀའ་བར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལོག་པར་ལྟ་བ་ནི་ཡིད་མི་ཆེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལོག་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ནི་གཞན་དག་གིས་ལེགས་པར་བརྡ་སྤྲད་ཀྱང་མི་ཉན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་རྒྱུ་ལས་ཀྱང་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་འཕེལ་བ་དང་ངན་སོང་གི་འགྲོ་བར་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་གནོད་པ་ དང་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ།།གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་སྣོད་དུ་མ་གྱུར་པ་ལ་སྟོན་པར་འགྱུར་བར་མཐོང་ན་ཡང་ཉེས་པ་མེད་དོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཁོ་ནའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་རྣམས་ལ་སེམས་འཁྲུལ་པས་ཡལ་བར་འདོར་བ་དང་། བརྙས་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཁྱད་དུ་གསོད་ན་ཉེས་པ་དང་བཅས་ པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཉེ་བར་འཇོག་པས་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པ་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྟོན་ཏོ། །དེ་དག་ནི་བདག་ཉིད་ལེགས་པར་ཞུགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་བྱར་ མེད་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།འདི་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྐུར་པ་འདེབས་པ་བསྲུང་བ་དང་། དགེ་འདུན་གྱི་ནང་ཁྲིམས་སྲུང་ན་ཉེས་པ་མེད་དོ། །སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་ལ་ཉན་ཐོས་རྣམས་དང་ཐུན་མོང་པ་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་ པའི་བསླབ་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།སོ་སོར་ཐར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སོ་སོར་ཐར་པ་ནི་མ་མོའི་མདོ་ཡིན་ནོ། །འདུལ་བ་ནི་དེའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བའོ།

以提问的方式使他人真正欢喜时，因为言语不能同时发出，所以无过失。
对于认为会成为听法障碍而有此想法者，也无过失。
详细确定也是如此。
同样，为了守护其他听法者不散乱的心，以及守护说法者的心，也无过失。
如此做时，即使对他们有利益，也无过失。
如果僧团制定了不向其顶礼或不与其交谈等内规，或者如果与其一起这样做会使更多其他人对菩萨生起嗔恨心，为了守护这些，也无过失。
关于执著财物而说'被邀请'等，为了守护成为善法障碍，即是说为了守护不退失经常所作，这是其含义。
对于担心从未闻法的听闻中退失者，也无过失。
确定相关谈话也是如此。
'以嗔恨心'是指因为对他们不欢喜的意思。
'贪著'是指见到自己会执著于那些所获得的东西。
若施主会后悔，或因愚痴而施予错误，或担心舍弃执著后施予一切财物而变得贫穷，也无过失。
不接受非法的施予之物，无过失。
从不当来源所得也是如此，为显示从不当来源获得的过患，故说'因此'。
关于法的分配而说'对于希求法的其他人'等，听者因两种原因而不成为法器：因嗔恨心故说'外道'；因不恭敬故说'不恭敬'。
对于为了守护不向根器未成熟者说深法者，无过失。其过患以'恐惧'等显示：恐惧是因为认为困难；邪见是因为不信任；邪执著是因为即使他人善加解释也不听从。
由此因缘增长非福德，并导致堕入恶趣，故有损害和退失。
若见到一个接一个地对非法器说法，也无过失。
仅就戒律而言，若以散乱心轻视或以轻蔑心轻视破戒者，则有过失。
为什么呢？这表明对破戒者应以大悲心摄受并如实成就，而对持戒者则不必如此。
因为他们未能善入，故无法对他们作利益安乐，因此说'痛苦之因'等。
为了守护诽谤说'此人与破戒者相似'，以及守护僧团内规，无过失。
为了显示别解脱戒中与声闻共同和不共同的学处建立，故说'别解脱'等。别解脱是根本经，律是其分别。

།བཅས་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་ནི་བཅས་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་སྟེ། རང་བཞིན་གྱིས་མི་དགེ་བ་མ་ཡིན་ལ་མི་བྱ་ བར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཅས་པའི་ཕྱིར་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་སྟེ།དེ་བྱས་ན་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་འཕེལ་བའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་ཆང་འཐུང་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཆང་འཐུང་བ་ཇི་ལྟར་བཅས་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཡིན་པར་མངོན། འོ་ན་མ་ཡིན་པར་ཡང་ཇི་ལྟར་མངོན་སྨྲས་པ། སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་ ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང་།ངན་སོང་གི་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང་། བག་མེད་པའི་གནས་ཀྱི་གཞི་ཡིན་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང་། གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་མ་གནང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ཙམ་གྱིས་རང་བཞིན་གྱི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་དང་། བཅས་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ དང་བཅས་པར་འགྱུར་བ་འདི་སྤྱད་ན་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་སེམས་ཁོ་ནས་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ།།ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཀྱང་སྤྱད་པར་ནུས་ལ། ཉེས་པ་གཞན་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཅས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ བཅས་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་ཡང་དཔྱད་པར་བྱ་སྟེ། ཅི་མི་འདོད་བཞིན་དུ་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་སེམས་ཀྱིས་སྨན་པའི་མན་ངག་ལས་སོ་སོར་བརྟགས་ཏེ་ཆང་འཐུང་བར་གྱུར་པ་ཡོད་དམ་འོན་ཏེ་མེད། འདི་ལས་ཅིར་འགྱུར། གལ་ཏེ་ཡོད་ན་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ ཅན་མ་ཡིན་པའི་སེམས་ཇི་ལྟར་ཉེས་པར་སྤྱོད་པར་རུང་།འོན་ཏེ་མེད་ན་ནི་དེ་བཞིན་དུ་འཐུང་བ་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་སེམས་སུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེས་ཆང་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་ཡིན་པར་ཤེས་བཞིན་དུ་ངོ་ཚ་མི་ཤེས་པས་འཐུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པའི་ཆང་ ལ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མ་ཡིན་པར་འཛིན་པ་དེ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར།རན་པར་འཐུང་བས་ར་རོ་བར་མི་ནུས་པ་དེ་ལྟར་ཡང་ཤེས་བཞིན་དུ་འཐུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་དུག་ཚོད་ཟིན་པར་སྦྱར་ཏེ་ཟོས་ན་དུག་གི་ཉེས་པ་བསྐྱེད་པའི་མཐུ་མེད་དེ་ ཉེས་པར་མི་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ།།དེ་བས་ན་ཆང་འཐུངས་སོ་ཅོག་ཀྱང་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཆང་འཐུང་བ་རྣམས་ནི་ཕལ་ཆེར་ར་རོ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆང་འཐུང་བར་བྱེད་དེ། ཅི་ནས་དགའ་བར་བྱའོ་སྙམ་པ་དང་། ཡང་ན་ར་རོ་བར་འགྱུར་བར་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་བཞིན་དུ་འཐུང་བ་དེ་དག་ནི་ཉོན་མོངས་ པ་ཅན་གྱི་སེམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ད་ལུས་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པར་འགྱུར་བ་འདིར་དགོངས་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ།དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་ངན་འགྲོར་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །ཉེས་དམིགས་མང་པས་ན་བག་མེད་པའི་གནས་ཀྱི་གཞི་ཡིན་ནོ། །འཐུང་བ་ན་ཚོད་རིག་པར་མི་ནུས་པས་ན་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་མ་གནང་ངོ་། ། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་སྤྱད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་སྤྱད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མི་དགེ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཆང་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བས་ཀྱང་འཐུང་སྟེ། དེ་བས་ན་རང་བཞིན་གྱི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་དུས་མ་ཡིན་པའི ཁ་ཟས་ལ་སོགས་པ་བསྟན་ཏོ།།གཞན་དག་གི་སེམས་སྲུང་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་དག་གི་སེམས་སྲུང་པས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །མ་དད་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་དེ་ཉིད་རྣམ་པར་འགྲེལ་ཏེ། གང་ཟག་མ་དད་པ་རྣམས་སློབ་མ་སྒྲུབ་པ་རྣམས་ཉིད་ལ་དད་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། སྔ་ནས་ དད་པ་རྣམས་ཀྱི་དད་པ་འཕེལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མ་གནང་བའི་དངོས་པོ་ཅི་ཡང་རུང་བའོ། །མཚུངས་པར་བསླབ་ཅེས་བྱ་བ་ན་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་མི་བྱ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱང་མི་བྱའོ། །དེ་བས་ན་མཚུངས་པར་འགྱུར་ཏེ། མཚུངས་པར་ འགྱུར་བའི་གཏན་ཚིགས་ནི་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏོ།།བདག་གི་དོན་ལྷུར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་འདུལ་བ་ལ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ།

有制罪和有制罪是指有制罪和有制罪，即不是本性不善，而是由于世尊制定不可为而成为过失，做了此事会增长过失，例如饮酒等。
饮酒如何显现为有制罪？那么又如何显现为非有制罪呢？回答说：因为如同杀生等被说为恶行，以及被说为恶趣之因，并且被说为放逸之处，以及未被一概开许。
以何为有本性过失和有制罪呢？凡是以烦恼心所作之事，即是有本性过失。以非烦恼心也能行持，为防护其他过失而被世尊制定者，即是有制罪。
这也应当观察：是否有不情愿地以非烦恼心依医嘱观察后饮酒的情况，或是没有？由此将如何？若有，则如何以非烦恼心造恶行？若无，则如此饮酒如何成为无烦恼心？因为明知饮酒有过失而无惭愧地饮用。
对有过失的酒执为无过失，如何成为无过失？适量饮用不会醉，如此明知而饮用，为何成为有过失？例如适量配制毒药服用则无毒害之力，不成过失一样。
因此，并非所有饮酒都是恶行。饮酒者大多为了醉酒而饮酒，或想要快乐，或明知会醉却仍饮用，这些是烦恼心，故应知此处是指身恶行，这些即是恶趣之因。
因过患众多故为放逸之处。饮时不能知量故未一概开许。
离贪者也能行持，凡是离贪者所行即非不善。酒也为离贪者所饮，因此非有本性过失。等字所表示的是非时食等。
'护他心'是'护他人心'的意思。'诸不信'等是对此的解释，即为了令不信之人对修学者生起信心，以及令已信者信心增长。
'于此'是指世尊未开许的任何事物。'同学'是说声闻不应做，菩萨也不应做。因此成为相同，其成为相同的理由由'为何'等来说明。'专注自利'是指自己入于调伏。

།གཞན་གྱི་དོན་ལ་མི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་ནི་གཞན་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི། དེ་དག་ཀྱང་གལ་ཏེ་ན་གཞན་དད་པར་ བྱ་བའི་ཕྱིར་འཇུག་པར་བྱེད་ན།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཞན་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་རྣམས་ལྟ་ལོས་ཀྱང་བྱེད་དོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །དོན་ཉུང་བ་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པ་ཆུང་བའི་སྒོ་ནས་སོ། །བྱ་བ་ཉུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོ་བྱད་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མང་ན་བྱ་བ་མང་བར་ འགྱུར་ཏེ་དེ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ།།སྙིང་ལས་ཆུང་ངུར་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕགས་པའི་རིགས་ལ་གནས་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་གཞན་གྱི་དོན་ལ་བརྩམས་ཏེ་དོན་ཉུང་ཞིང་བྱ་བ་ཉུང་ལ་སྙིང་ལས་ཆུང་ངུར་གནས་པ་ནི་ མཛེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་བས་ན་གཞན་གྱི་དོན་ཉིད་བདག་གི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཅི་ནས་ཀྱང་གཞན་གྱི་དོན་རྣམས་ལ་བསླབ་པར་བྱ་བར་ཉེ་དུར་མི་འོང་བའི་བྲམ་ཟེ་དང་ཁྱིམ་བདག་རྣམས་ལས་མི་བསླང་པར་མི་བྱ་བས་སྟོན་ཏོ། །ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་ནི་མི་གནང་བར་བཅས་ཏེ་གོས་ མང་པོ་དག་ལ་སྐབས་ཕྱེ་བ་རྣམས་ལ་ཡང་གོས་ཡ་གཉིས་ཙམ་བླང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཅས་སོ།།ལྷུང་བཟེད་རྣམས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲའོ། །བདག་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱུ་སྐུད་པ་བླངས་པ་ཉེ་དུར་མི་འོང་བའི་ཐག་པ་ལ་འཐག་ཏུ་འཇུག་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །མལ་སྟན་སྲིན་བལ་ཅན་གདིང་བ་དང་། སྟན་ནང་ཚངས་ཅན་ བཅད་བར་མི་བྱ་བ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ།།གསེར་དངུལ་བླང་བར་མི་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བཅས་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་ལ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉན་ཐོས་རྣམས་དང་བསླབ་པ་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་ཉན་ཐོས་ལྟར་བསླབ་ན་ནི་ཉེས་པ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་རོ། །གནས་ འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་གནང་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་བཅས་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ཉན་ཐོས་རྣམས་དང་ཐུན་མོང་བ་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་ བཤད་ཟིན་ཏོ།།ད་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བསླབ་པའི་ཁྱད་པར་བསྟན་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར། རང་བཞིན་གྱི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཉན་ཐོས་ལ་ལྟོས་ནས་གྲགས་པའི་སྒོ་ནས་རང་བཞིན་གྱི་ཁ་ ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱའི།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ནི་དེ་རང་བཞིན་གྱི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། ཉོན་མོངས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་སེམས་ཀྱིས་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐབས་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་མཚམས་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ལས་བྱ་བར་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་མཐོང་ན་ ལས་དེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡུན་རིང་པོར་མི་བཟད་པར་འགྱུར་བར་རིག་ནས་སྙིང་རྗེ་སྐྱེ་སྟེ།དེ་བསད་པས་བདག་ཉིད་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བར་ཁས་བླངས་ནས་དེ་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་ཕྱིར་དགེ་བ་དང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་སེམས་ལ་གནས་ནས་བདག་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ནི་ བླའི།འདི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་དང་ཕྲད་ན་མི་རུང་ངོ་སྙམ་ནས་སྲོག་དང་བྲལ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་མཆོད་སྦྱིན་བྱེད་པ་རྣམས་དང་འཁོར་བ་ལས་ཐར་པར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཕན་པར་འདོད་པ་དང་། དེ་དག་མཐོ་རིས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཕྱུགས་རྣམས་དང་། དུད་འགྲོ་སྣ་ཚོགས་ གསོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཅིའི་ཕྱིར་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པར་མི་འགྱུར།ཅིའོ་ཐུག་དང་ཁྭ་མཚུངས་སམ། དེ་དག་གི་སྲོག་གཅོད་པ་དེ་ནི་གཏི་མུག་ལས་བྱུང་བ་དང་ཆགས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། ཕྱུགས་སམ། སྲོག་ཆགས་གཞན་མཆོད་སྦྱིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་བའི་གསོད་པས་བསད་ན་མཐོ་ རིས་སམ།ཐར་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་པ་ནི་གཏི་མུག་ཡིན་ཏེ། ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལས་འདིས་བདག་མཐོ་རིས་སུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་འཛིན་ན་ནི་གཏི་མུག་དང་ཆགས་པ་ཡིན་ནོ།

所谓'不顾及他人利益'是说，他们并非为了利益他人而行动，但是如果他们为了使他人生起信心而行动的话，那么菩萨们为了利益他人而行动的人们也会关注他们，这样来说明。
'从少欲开始'是指从少欲的角度。'少事务'是说如果拥有很多资具就会有很多事务，为了断除这些。
'安住于小事'是说安住于圣种，菩萨为了一切众生的利益和安乐而行动，为了他人利益而开始，少欲少事而安住于小事是不庄严的。
因此，由于他人的利益就是自己的利益，所以菩萨们对于非亲属的婆罗门和居士们，对于他人的利益一定要学习而不能不求取，这样来教导。
对于声闻们则制定不允许，即使在开许多衣的情况下，也只允许取用两套衣服。钵也是如此。自己取得线后交给非亲属的织工织布也是如此。不得铺设棉絮褥子和有内衬的坐具也是如此。
关于'不得受取金银'等制戒过失，菩萨与声闻的学处是不同的，如果像声闻那样学习的话就会有过失。这些处所在菩萨藏中对菩萨们是开许的。
这样，依据制戒过失的情况，已经说明了菩萨们的学处与声闻共同和不共同的建立。
现在为了显示菩萨们关于本性过失的学处差别，所以说'关于本性过失'等。依声闻而言，从名声的角度称为本性过失，但对菩萨们来说那并非本性过失，因为是以无烦恼心而行。
'善巧方便'是说，如果见到他人将要造作无间等业，了知那业将长期感受难忍的异熟果报，生起悲心。
宁愿自己承担投生地狱，为了使他断除那些，安住于善心和无记心中，认为'我宁可投生地狱，也不能让他遇到这巨大的痛苦'而夺其性命。
如此的话，那些为祭祀而杀生的人们和希求解脱轮回的人们，为了利益他们，为了使他们获得善趣而杀害牲畜和各种旁生，为什么不成为无过呢？
难道狗和乌鸦是一样的吗？他们的杀生是从愚痴和贪著而生，认为杀害牲畜或其他众生作为祭祀就能获得善趣或解脱，这是愚痴，因为颠倒执著业果。
如果执著'以此业我将往生善趣'，这就是愚痴和贪著。

།མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་ལམ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་ འདས་ཀྱིས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་དགེ་སློང་དག་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ།ཆགས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། གཏི་མུག་ལས་བྱུང་བ་དང་། ཞེ་སྡང་ལས་བྱུང་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལོག་པར་ལྟ་བའི་བར་དུ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་བས་ན་དེ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པར་ཇི་ལྟར་འགྲུབ་པར་འགྱུར། ཐབས་མཁས་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང་། ཆགས་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྲོག་གཅོད་པ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པར་བསྟན་ན་དེ་དང་དེ་དག་ཇི་ལྟར་མཚུངས། དེ་བས་ན་དགེ་བའི་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་དགེ་བ་ཡིན་ཏེ། སེམས་དེ་ནི་ཆགས་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། ལས་སུ་བྱ་བ ཐམས་ཅད་ནི་སེམས་ཀྱི་དབང་གིས་རྣམ་པར་གཞག་པར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་ཏེ།ཡིད་ནི་ཆོས་རྣམས་སྔོན་དུ་འགྲོ། །གཙོ་བོ་ཡིད་ཡིན་ཡིད་ལས་བྱུང་། །དགའ་བའི་ཡིད་དུ་གྱུར་ན་ནི། །སྨྲའམ་ཡང་ན་བྱེད་པར་འགྱུར། །སྡང་བའི་ཡིད་དུ་གྱུར་ན་ནི། །སྨྲའམ་ཡང་ན་ བྱེད་པར་འགྱུར།།ཡང་གསུངས་པ། འཇིག་རྟེན་དག་ནི་སེམས་ཀྱིས་ཁྲིད། །སེམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་འདྲེན་པར་བྱེད། །ཐམས་ཅད་ཀྱང་ནི་སེམས་གཅིག་གི། ཆོས་ཀྱི་ཕྱི་བཞིན་འབྲང་བར་འགྱུར། །ཞེའོ། །དེ་ལྟར་ན་བསམ་པའི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པས་སྦྱོར་བ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་བསམ་པ་དག་པས་སྲོག་ གཅོད་པ་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།།ཅི་སྟེ་ཆགས་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་སྲོག་གཅོད་པ་ཡང་སྐྱོན་ཆགས་པར་འགྱུར་ན་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པའི་ཚིག་རྩུབ་པོ་གསུང་པ་དང་། བརྫུན་དུ་གསུང་པ་དང་། མཛའ་པོ་འབྱེད་པ་ཡང་སྐྱོན་ཆགས་པར་ འགྱུར་ཏེ།མངལ་གནས་ཁྱོད་ནི་བྲན་མོའི་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་། འཆར་ཀའི་མདོ་ལས་ཀྱང་མི་དབུལ་པོ་ལོང་བ་ཁོ་ན་དང་མཚུངས་པ་ཁྱོད་ལྟ་བུ་ཡང་མིག་དང་ལྡན་པ་དགེ་སློང་ཤཱ་རིའི་བུ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཆོས་མངོན་པ་དང་འདུལ་བ་མངོན་པ་ལས་ཀུན་བརྗོད་པར་སེམས་སམ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་ནི་ ཚིག་རྩུབ་པོ་ཡིན་ནོ།།འཇིགས་སྲུང་གི་མདོ་ལས་ཀྱང་མཛའ་བོ་འབྱེད་པའི་ཚིག་ཕལ་ཆེར་གསུངས་ཏེ། འདི་ལྟར་མདོ་སྡེ་དེ་ཉིད་ལས་སྔོན་གཅེར་བུ་པའི་དགེ་བསྙེན་དུ་གྱུར་པ་གྲོང་དཔོན་རལ་གྲི་ཐོགས་ཀྱིས་འདི་སྐད་དུ། བཙུན་པ་དཔེར་ན་མི་ཞིག་འབྱོར་པ་འཚལ་ཞིང་འབྱོར་པ་ཚོལ་ལ་རྟ་དམུ་རྒོད་ གསོས་ན་དེས་འབྱོར་པ་དེ་ཡང་མ་ཐོབ་ཀྱི་སྟེང་དུ་གནོད་པ་ཆེན་པོ་ཡང་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་བཙུན་པ་བདག་གིས་ནི་འབྱོར་པ་འཚལ་ཞིང་འབྱོར་པ་ཚོལ་བ་ལས་གཅེར་བུ་པ་བྱིས་པ་ལྟ་བུ་རྨོངས་ཤིང་མི་གསལ་ལ་མི་མཁས་པ་དོན་མ་མཆིས་པར་བསྟེན་ཏེ།དོན་མ་མཆིས་པར་བསྐོར་ཏོ། །དོན་ མ་མཆིས་པར་བསྙེན་བཀུར་བགྱིས་སོ།།བདག་གིས་ནི་དེ་དག་ལས་འབྱོར་པ་དེ་ཡང་མ་ཐོབ་ཀྱི་སྟེང་དུ་གནོད་པ་ཆེན་པོ་ཡང་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་སྨོས་སོ། །མདོ་གཞན་ལས་ཀྱང་གསུངས་ཏེ། རྒྱས་པར་བསྟན་ནས་ཤཱ་རིའི་བུ་དང་མཽད་གལ་གྱི་བུ་ལྟ་བུ་རུང་བ་གཉིས་ལ་ཡང་ངས་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ མ་བཏང་ན་རོ་དང་འདྲ་བ་ངར་སྣབས་ཟ་བ་ཁྱོད་ལ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།དེ་ལྟར་ན་ཕྲ་མ་ཚིག་རྩུབ་པོ་ཡང་བསྟན་ཏོ། །བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ཡང་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དགེ་སློང་དག་ཚུར་ཤོག་ཁྱེད་ཀྱིས་མའི་ན་ཚོད་ཙམ་མཐོང་ན་ནི་མའི་འདུ་ ཤེས་ཉེ་བར་ཞོག་ཅིག་།སྲིང་མོའི་ན་ཚོད་ཙམ་མཐོང་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནས་རྒྱས་པར་སྦྱར་རོ།

世尊对不善业道的总体特征作如是安立：'诸比丘，杀生有三种，即从贪欲而生，从愚痴而生，从嗔恨而生。乃至邪见亦复如是。'既然如此，怎么能成为无过失呢？
在《善巧方便经》中也说，若说无贪等的杀生是无过失的，那么这些怎么能相等呢？因此，由善心所生故是善，因为此心与无贪等相应。
世尊说一切业的安立都是由心所决定：'心为诸法之先导，以心为主，从心所生。若心生欢喜，则言语或行为随之。若心生嗔恨，则言语或行为随之。'
又说：'世间由心引导，由心普遍牵引，一切随顺于一心之法。'
如是，由随顺意乐而趣入加行，因此以清净意乐所作的杀生确实是无过失的。
若说从无贪等所生的杀生也成为过失，那么诸如来对众生说粗语、妄语、离间语也应成为过失。
如说'胎中者，你是婢女之子'，又如《车匠经》中说：'你这样的人就像盲穷人一样，竟然想与具眼比丘舍利子一起谈论阿毗达磨和律藏'，这些都是粗语。
在《护生经》中也多说离间语，如该经中说：昔日成为裸行外道优婆塞的城主持剑者如是说：'尊者，譬如有人求财而养野马，不但未得其财，反而遭受大害。同样，尊者，我为求财而亲近愚痴无知、不善巧、无义的裸行外道，无义地追随，无义地承事。我不但未从他们获得财富，反而遭受大害。'
在其他经中也说，广说之后：'如果我不放弃像舍利子和目犍连这样适宜的二人的比丘僧团，更何况是你这如同尸体、食鼻涕的人'等等，如是也说了离间语和粗语。
妄语也是因为未如实宣说而说，例如：'诸比丘，来此！若见与母亲年龄相仿者，当生起母想；若见与姐妹年龄相仿者'等等广说。

།འོ་ན་དེ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བའི་སེམས་དེ་ཉིད་འདིར་ཞེ་སྡང་མ་ཡིན་ནམ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཆུ་བོ་ལས་ཡོངས་སུ་བསྐྱབ་པར་འདོད་དེ། བདག་ལ་བྱམས་པ་བས་ཀྱང་ལྷག་པའི་བྱམས་པས་ངེས་པར་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི ལས་བྱས་པ་ལས་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའི་གནས་ལས་ཡང་དག་པའི་རྟེན་བཟང་པོ་ཐོབ་པར་བྱས་ནས་དེ་ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་བཏང་བར་འགྱུར།གཞན་ཡང་། འབྱོར་པ་གང་གིས་བདག་ཉིད་འཆི་བ་ཕན་པར་མཐོང་། །དེ་ནི་སྙིང་བརྩེའི་བདག་ཉིད་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡིན། །གང་ཕྱིར་དགེ་སློང་དྲུག་ཅུ་ལ་སོགས་ ཤི་བར་འགྱུར།།མདོ་སྡེ་གཉིས་ལས་དེ་ནི་ཐུབ་པས་མ་གསུངས་སམ། །མདོ་སྡེ་གཉིས་ལས་གསུངས་པ་ནི་ཤིང་གི་ཕུང་པོ་ལྟ་བུའི་མདོ་ལས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་བཤད་པ་ན་དགེ་སློང་དྲུག་ཅུ་ནི་ལེན་པ་མེད་པར་ཟག་པ་རྣམས་ལས་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་ལོ། །དགེ་སློང་དྲུག་ཅུ་ནི་ཁ་ནས་ཁྲག་དྲོན་མོ་ སྐྱུགས་སོ།།དགེ་སློང་དྲུག་ཅུ་ནི་བསླབ་པ་ཕུལ་ནས་ཉམས་པར་གྱུར་ཏེ། འདི་སྐད་དུ་སྟོན་པའི་བསྟན་པ་ལ་བརྩོན་པར་བགྱི་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་དཀའ་ལགས་སོ། །བདེ་བར་གཤེགས་པ་དཀའ་བ་ལགས་སོ་ཞེས་ཀྱང་ཟེར་ཏོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། མདོ་དེ་ལས་དེ་སྐད་ཅེས་བཤད་པའི་རྒྱུས་འབྲས་བུ་ རྣམ་པ་གསུམ་བསྟན་ཏེ།བསྟན་པའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་དང་། ཁ་ཅིག་ནི་མངོན་པར་མ་ཐོབ་པ་དང་། ཁ་ཅིག་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་མང་པོ་ལས་ཉམས་ཏེ་གནས་ཡོངས་སུ་བཏང་བ་ནི་སེམས་ཐ་དད་པ་རྣམས་སོ། །དབྱུག་པས་རི་དྭགས་འཆོར་གྱི་མདོ་ལས་ཀྱང་དེ་ལ་བཅོམ་ལྡན་ འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་མི་སྡུག་པ་བཤད་ཅིང་མི་སྡུག་པ་བསྒོམ་པའི་བསྔགས་པ་ཡང་བརྗོད་དེ།དགེ་སློང་དག་མི་སྡུག་པ་བསྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཕན་ཡོན་ཆེའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དང་། དེའི་ཚེ་དགེ་སློང་རྣམས་མི་སྡུག་པ་སྒོམ་པར་བྱེད་དེ། མི་སྡུག་པ་བསྒོམས་ནས་ལུས་རུལ་པ་འདིས་དོ་ཆ་ཞིང་ འཕྱ་སྨོད་དེ།དེས་དམོད་པའི་བར་དུ་བྱེད་ཅིང་མཚོན་གྱིས་ཀྱང་ལྕེབ་པར་བྱེད། དུག་ཀྱང་ཟ་བར་བྱེད། གཡང་སར་ཡང་མཆོད་པར་བྱེད། ཐག་པས་ཀྱང་འགེགས་ཏེ་འཆི་བར་ཡང་བྱེད་པས་དགེ་སློང་གིས་དགེ་སློང་གསོད་པར་བྱེད་པའི་བར་དུ་བྱེད་དེ། སྲོག་གཅོད་པ་དེ་ དང་སྔ་མའི་ཚིག་རྩུབ་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་དགོངས་པ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཇི་ལྟར་ཞུགས་པ་ཡིན།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཡང་ཚུལ་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་ཤེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་བྱ་བ་བྱས་པ་བྱེད་པ་བྱས་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི་ སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འདུལ་བའི་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་ཕྱིར།ཐན་དབུགས་ཕྱི་ནང་དུ་རྒྱུ་བ་ཡང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་དང་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་ཏེ། བྱིས་པ་ནི་ཚེ་འདི་ཆེད་ཆེར་འཛིན་ཏོ། །མཁས་པ་ནི་ཚེ་ཕྱི་མ་ཆེད་ཆེར་འཛིན་ཏོ་ཞེས་མདོ་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། མིག་རྒྱང་རིང་བ་དག་ཚེ་ཕྱི་མ་ཆེད་ཆེར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཡང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཚེ་འདིའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པའི་བདེ་བ་ཆུང་ངུ་ཕྲན་ཚེགས་ཙམ་ལ་ནི་མི་ལྟའི། སྡུག་བསྔལ་ཡང་ཚེ་ཕྱི་མའི་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་མང་པོ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ཁོ་ན་ལ་ལྟ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཁ་ཅིག་ལ་ནི་དགེ་བ་གཞིག པའི་ཕྱིར་ཆོས་སྟོན་ཏོ།།ཁ་ཅིག་ལ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་གཞིག་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ལ་ནི་བདེ་བ་གཞིག་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ལ་ནི་བདེ་བ་དང་ཡིད་བདེ་བས་སྦྱོར་བར་མཛད་དོ། །ཁ་ཅིག་ལ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བས་སྦྱོར་བར་མཛད་དོ། །ཁ་ཅིག་ལ་ནི་ལག་ན་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་གནོད་སྦྱིན་དྲག་ པོ་ཡང་དག་པར་བསྟན་པས་འཆི་བའི་འཇིགས་པ་བསྐྱེད་ནས་འདུལ་བར་བྱེད་དོ།།དེ་བས་ན་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དགོངས་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མི་མཛད་པའི་བག་མེད་དེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲའོ།

那么，这完全舍弃的心是否就是嗔恨呢？想要从痛苦之河中完全救护，以比对自己的慈爱更胜的慈爱必定体验，从所作业而趋向的处所获得真实善妙依止后，怎么会完全舍弃呢？
此外，以何等资具见到自身死亡有益，那是具有悲悯本性者所为。因为六十比丘等将死亡，在两部经中佛陀不是说过吗？
在两部经中所说的是：在木积经中说此法门时，六十比丘无所取著而从诸漏心得解脱。六十比丘口吐热血。六十比丘舍戒退失，说道：'世尊，在导师教法中精进实在困难！善逝啊，实在困难！'
从那部经中这样说的缘由显示三种果：紧接教法之后获得阿罗汉果，有些未现前证得，有些则退失众多善法而舍弃住处，这是由于心的差异。
在杖打鹿经中，世尊也对诸比丘说不净观并赞叹修习不净观，从'比丘们，所谓修习不净观'乃至'有大利益'。当时诸比丘修习不净观，修习不净观后厌恶这腐烂的身体而诽谤，乃至诅咒，也用刀刺杀，也服毒，也投崖，也上吊而死，以致比丘杀害比丘。
对于那杀生和前面的粗语等，具有清净意趣的如来们是如何趣入的？对于诸菩萨也应当如是了知。
再者，诸佛世尊虽是所作已办、所作已成，但因为善巧一切方便调伏一切众生，乃至出入息也是为了众生的利益、福祉与安乐而趣入。因为经中说：'愚者重视今生，智者重视来世。'
具有远见者因为重视来世，所以不顾及众生今生微小的、带有过失的些许安乐，而是关注来世众多无过失的利益与安乐。比如对有些人为了破除善行而说法，对有些人为了破除受用，对有些人为了破除安乐，对有些人以安乐和喜悦来摄受，对有些人以痛苦和忧恼来摄受，对有些人则示现金刚手等凶猛夜叉而生起死亡恐惧来调伏。
因此，具有清净意趣的诸佛世尊为了众生的利益与安乐无所不为，诸菩萨也是如此。

། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་སེམས་ལ་ནི་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་ལམ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡེ་མེད་དེ། འདི་ལྟར་འདུལ་བ་ལས་ཀྱང་ཆོམ་རྐུན་གྱིས་ཁྱེར་བའི་རྫས་དགྲ་བཅོམ་པས་ཕྱིར་དགུག་གོ་ཞེས་འབྱུང་ལ། མ་བྱིན་པར་ལེན་པའི་ཉེས་པ་ཡང་མེད་དེ། བསམ་པ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དགྲ་བཅོམ་པས་ནི་ཏིལ་གྱི་འབྲུ་ཙམ་ནང་དུ་བཅུག་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་བསམ་པ་མེད་དེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད་ཅིང་ཚོར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་འཁྲིག་པ་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་བསམ་པ་ཅན་དབང་ཐོབ་ཅིང་ བསམ་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་རྣམས་ནི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཐབས་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་པས་ན་ངག་གི་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་ལམ་དང་འབྲེལ་པ་མེད་པ་ཁོ་ན་རིག་པར་བྱའོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་མཆོག་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐོབ་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ནི་ བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་སྟེ།དེ་ལ་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆུང་བ་དང་། ཤེས་རབ་རྟུལ་བ་དང་། བདག་གི་ཕྱོགས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་། སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་དོན་འཛིན་པ་རྣམས་ཀྱི་བློ་ཡང་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་ པ་སྤྱོད་པ་ནི་དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་མཁྱེན་པར་ཟད་དེ།དེ་བས་ན་གཞན་དག་གིས་ནི་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་མང་པོ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ཐབས་ཡེ་སྤང་བར་བྱའོ། །དགེ་བའི་སེམས་སམ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་སེམས་སུ་རིག་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱི་བསམ་པ་དག་པ་རྟོགས་ནས་བྱེད་པའོ། །འཛེམ་ བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐབས་གཞན་མེད་དེ་ཕོངས་ཆོས་སུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཕྱི་མ་ལ་སྙིང་བརྩེ་བའི་སེམས་ཁོ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་ལ་ཕྱི་མ་ལ་ཕན་པའི་བསམ་པ་ཁོ་ན་བསྐྱེད་ན་ལས་དེ་ལྟ་བུ་བྱེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཉེས་པ་མེད་དེ། ཡང་དག་པའི་དོན་གྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་བྱ་བ་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་ པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་སྟོན་ཏོ།།རང་བཞིན་གྱི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་ལ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁྱིམ་པ་རྣམས་ཁོ་ན་འཇུག་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། མདོ་ལས་དེ་དག་ཁོ་ནའི་ཡིན་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མ་བྱིན་པར་ལེན་པའི་སྐབས་སུ་རྒྱལ་སྲིད་ཀྱང་འཕྲོག་པ་ནི་སེམས་ཅན་མང་ པོ་ལ་ནོར་མང་པོ་སྦྱིན་པའི་བསམ་པ་ཡོད་པ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨོས་སོ།།གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་ཕ་རོལ་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་ལ་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པའོ། །ནོར་དེ་ལ་ལོངས་སྤྱད་པས་ཡུན་རིང་པོར་གནོད་པ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་ནོར་དེ་ སླར་འཕྲོགས་ཏེ།གནས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འབུལ་བར་བྱེད་ན་ཉེས་པ་མེད་དོ། །མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པས་གཟིར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཕྲད་ན་འཆི་བར་འགྱུར་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ཡང་ཁོན་གྱི་བསམ་པ་འཛིན་པས་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་ དེ་ལྟར་རིག་ནས་བྱེད་དོ།།མགོ་གཙང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པ་ལ་སོགས་པ་གཡེམ་པའི་ཉེས་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལྟར་བུད་མེད་དབང་དུ་གྱུར་ན་ཅི་དགའ་མགུར་དགེ་བའི་རྩ་བ་ལ་ཡང་སྦྱར་དུ་ཡོད་ལ་མི་དགེ་བ་ཡང་སྤང་དུ་གཞུག་ཏུ་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ལས་མང་པོ་སེམས་ཅན་ལ་ ཕན་པ་དག་མཐོང་ན་བདག་ལ་མི་ལྟ་ཞིང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་བལྟས་ཏེ་བྱེད་ན་ཉེས་པ་མེད་དོ།།མི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་གནས་སྐབས་ལ་བབ་པའི་ཚེ་ཐབས་གཞན་མེད་པའི་ཕྲ་མས་མཛའ་པོའི་དབྱེན་བྱས་ནས་བསྟན་པ་ལ་འཛུད་པར་ བྱེད་ན་ཡང་ཉེས་པ་མེད་དོ།།ཚིག་རྩུབ་པོ་དྲག་པོའི་སྦྱོར་བ་དྲག་པོས་མི་དགེ་པའི་གནས་ནས་བསླང་སྟེ། དགེ་བའི་གནས་སུ་དགོད་པའི་ཕྱིར་སྨ་འབེབས་པར་བྱེད་ན་ཚིག་རྩུབ་མོ་སྨྲས་ཀྱང་ཉེས་པ་མེད་དོ། །ཚིག་འཁྱལ་པས་འདུལ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་དེའི་སྒོ་ནས་འདུལ་བ་ལ་ཡང་ཉེས་པ་ མེད་པར་བསྟན་ཏོ།

对于无烦恼的心，根本不存在不善业道的建立，比如在律中也说阿罗汉可以取回被盗贼抢走的物品，也没有不与取的过失，因为意乐不是烦恼性的。
阿罗汉即使将芝麻粒放入口中，也没有烦恼性的意乐，因为没有感受和体验，所以没有淫欲行为。同样地，应当了知具有无烦恼意乐、获得自在、意乐完全清净的菩萨们，因为是为了成熟众生而趣入方便，所以语言行为与不善业道完全无关。
获得波罗蜜多的最胜方便善巧菩萨们的行为是不可思议的。对此，善根微小、智慧钝劣、执著自方、如文执义者的心也不能趣入。这唯有佛陀才能亲证，他们所行带有过失的行为唯有他们自己才能了知。因此，其他人应当完全断除摄取众多非福德的方便。
所谓'了知是善心或无记心'是指了知自己的意乐清净而行事。'谨慎'是指别无他法而不得不为之。'唯以悲悯后世之心'是指对他们只生起利益后世的意乐，即使做这样的事也无过失，这是说明真实义菩萨是精进于事业的。
应当了知，对于本性带有过失的事，唯有在家菩萨才会趣入，因为在经中见到唯是他们的事。在不与取时提到夺取王位，是为了显示有布施众多财物给众多众生的意乐。
'一向决定趣入损害他人'是指损害生命等。由于受用那些财物会长期带来损害，所以夺回财物并如实归还则无过失。
'为淫欲所逼'是指若不相遇则会死亡，并且会对菩萨生起怨恨心而投生地狱，了知如此而行事。'清净头'是指断除贪欲等邪淫过失，因为如此使女人降伏后，可以随意引导她们趣入善根，也能使她们断除不善。
见到如此众多利益众生的事业时，若不顾自己而观待众生利益而行事则无过失。对于被恶知识所摄受的人们，当到了成熟的时机，若无其他方便，用离间语分开朋友而引入佛法，也无过失。
以猛烈的粗语和猛烈的加行，从不善处唤醒并安置于善处而呵斥，虽说粗语也无过失。也显示对于以绮语可调伏的众生，以此门调伏也无过失。

།ཉན་ཐོས་ཀྱང་ལོག་པར་འཚོ་བའི་སྦྱོར་བས་ཉེས་པ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་ལོག་པར་འཚོ་བའི་སེམས་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་ཉེས་པར་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་ན་ཉེས་པར་འགྱུར་བར་སྟོན་ཏོ། །རྒོད་པས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ ཆགས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པའི་རྣམ་པར་མ་ཞི་བ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ།རྣམ་པར་མ་ཞི་བ་ཞེས་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །རྟ་གད་དུ་དགོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐད་ཆེར་དགོད་པའོ། །ཀུན་དུ་རྩེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ཀྱི་སྦྱོར་བའོ། །ཀུན་དུ་ཅ་ཅོ་འདོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་དང་ངག་གི་སྒོ་ནས་སོ། །དགའ་བའི་ བཞིན་གྱིས་ནི་ནང་གི་བསམ་པ་དག་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་དོན་ངས་རྟོགས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་འཁོར་བ་ཉིད་དུ་གནས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མདོ་ལས་བྱུང་བ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་འཁོར་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་ བར་གནས་ན་ཡང་ཉེས་པར་འགྱུར་པར་བསྟན་ཏེ།ཉན་ཐོས་ཤེས་རབ་རྟུལ་པོས་ཀྱང་འཁོར་བའི་ཉེས་དམིགས་ཅན་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཡང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་ཞིང་འཁོར་བ་ལ་སྐྱོ་བར་བྱ་དགོས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ཧ་ཅང་ཡང་བྱ་དགོས་པར་སྟོན་ཏོ། །དེ་ ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན་ཏེ།ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་དང་མཐུ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགེ་སློང་དགྲ་བཅོམ་པ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །སྙན་པ་དང་མི་སྙན་པ་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་པ་དེ་ཉིད་ནི་དྲི་ངས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བཤད་དོ། ། མི་སྲུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་མི་སྤོང་བ་སྟེ། མི་བདེན་པས་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། བདེན་པའི་དངོས་པོ་དང་། བདེན་པའི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པ་དང་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །མུ་སྟེགས་ཅན་ནི་ཤིན་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་ཏེ་དགའ་བར་བྱ་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མ་ཡིན་པའི་སྒོ་ནས་གཞག་པའི་དྲི་ངས་ལ་དྲི་ངས་མ་ཡིན་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་སྤོང་བར་མི་བྱེད་ན་ཉེས་པ་མེད་དོ།།ཐབས་དྲག་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་དང་ངག་གི་སྤྱོད་པ་མི་སྡུག་པས་ཆད་པས་འདུལ་བ་རྣམས་ལ་བྱ་བའོ། །ཡིད་མི་དགའ་བར་འགྱུར་བ་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ གི་སེམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།གཞན་དག་གི་དོན་ཆུང་ངུ་ལ་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཚེགས་ཆེན་པོར་འགྱུར་ན་མ་བྱས་ཀྱང་ཉེས་པ་མེད་དོ། །དགེ་སྦྱོང་གི་ཆོས་བཞི་དང་བྲལ་བའི་ཉེས་པ་བསྟན་ཏེ། གཤེ་བ་ནི་ཁྲོས་ནས་སྤྱོ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཁྲོ་བ་ནི་ཁྲོར་གཞུག་པའི་ བསམ་པ་ཅན་གྱི་ངག་གི་སྤྱོད་པ་མི་སྡུག་པའོ།།རྡེག་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་པའི་བསམ་པས་སྣུན་པར་བྱེད་པའོ། །མཚང་འདྲུ་བ་ནི་གཅིག་ལ་གཅིག་ཉེས་པ་གླེང་བའོ། །ཉེས་པ་བྱས་པ་ཤད་ཀྱིས་བྱང་བར་མི་བྱེད་པའི་ཉེས་པ་བསྟན་ཏེ། ཉེས་པ་བྱས་སམ་མ་བྱས་པར་ཡང་ བརྒྱ་ལ་ན་བྱས་སུ་དོགས་པ་ནི་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཀུན་ནས་མནར་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྲག་དོག་གི་ཤས་ཆེ་བའི་ཕྱིར་རོ། ང་རྒྱལ་གྱིས་ནོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམན་པའི་ཚུལ་གྱིས་ངོ་ཚ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཉེས་པ་བྱས་ན་ཡང་ཤད་ཀྱིས་བྱང་བར་མི་བྱེད་པ་དང་། དགོས་པ་ལ་ཡལ་བར་ འདོར་བའོ།།འཐབ་ཀྲོལ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤད་ཀྱིས་བྱང་བར་བྱས་ན་ཡང་འཁྲུག་པར་འགྱུར་བའོ། །རྩོད་པར་བྱེད་པ་ནི་དེའི་སྒོ་ནས་རྩོད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཟོད་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྱུར་བ་མེད་པར་ཤེས་པ་སྟེ། ཤད་ཀྱིས་བྱང་བར་བྱས་ཀྱང་རུང་དེའི་ སེམས་འགྱུར་བ་མེད་པར་རིག་པའམ།ཤད་ཀྱིས་བྱང་བར་བྱེད་མི་འདོད་པའམ། ངོ་ཚ་བར་བྱེད་དེ་མི་མཐུན་པར་འདུ་ཤེས་པར་རིག་ན་ཤད་ཀྱིས་མ་སྦྱངས་ཀྱང་ཉེས་པ་མེད་དོ། །རྩོད་པ་གང་ལ་གཞན་ཉེས་པ་བྱུང་བ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྩོད་པ་བྱུང་བ་རྣམས་དང་རྩོད་པ་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ་ ཤད་ཀྱིས་བྱང་བར་བྱེད་པའོ།།མི་ཉན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་མི་དགའ་བའམ། མི་བཟོད་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་རིགས་པའོ།

声闻也会因邪命的行为而有过失，菩萨们则在生起邪命心的刹那，如果不能完全了知过失就会成为过失，这是所说的。'为放逸所缠'是指被贪欲所生的不寂静相应，这是其含义，即所说的'不寂静'。'马般大笑'是指大声笑。'嬉戏'是指身体的行为。'喧哗'是指身语方面的。'欢喜的面容'是为了显示内心意乐的清净。
我了解世尊所说的意义，'菩萨应当住于轮回'如经中所说，表明菩萨们即使安住于贪著轮回也会成为过失。声闻虽然智慧钝劣，也应当了知轮回过患的烦恼而欢喜涅槃、厌离轮回，对菩萨来说更应当如此。
其中殊胜的是具足无烦恼的菩萨，因为具有大智慧和大威力。阿罗汉比丘则不是如此。对悦耳与不悦耳的完全了知，即是以'臭秽'等来说明。
'不护'是指不舍弃，即'不以虚妄而作'的意思，应当依次配合真实事物和非真实事物。外道因为极其执著而不能欢喜。凡夫们以无过失的方式对待臭秽，如果不以非臭秽想来舍弃则无过失。
'粗暴方便'是指对以不善身语行为而应当以惩罚调伏的人们所做的。'为护不悦意'是指舍弃自心的痛苦的意思。
如果为他人小利而自己费大力，不做也无过失。说明远离四种沙门法的过失：'辱骂'是指发怒呵斥的意思。'瞋恚'是指具有令人发怒意乐的不善语行。'打击'是指以造成痛苦的意乐而击打。'揭短'是指互相指责过失。
说明不以忏悔净除过失的过失：对于是否造作过失也百般怀疑，是因为如此执著。'恼害心'是因为嫉妒心重的缘故。'为慢所压'是因为以卑劣行为而羞耻的缘故。造作过失也不以忏悔净除，对所需弃置不顾。
'好争论'是指即使忏悔也会引起争执。'诤论'是因为由此而引发诤论。'具忍性者'是指了知无改变，即使忏悔也知其心无改变，或不愿忏悔，或知道羞耻而认为不相应，则不忏悔也无过失。
'诤论中有过失者'是指对发生诤论者和参与诤论者进行忏悔。'不听'是因为心不喜或具有不忍的性格。'非如法'是指不合理。

།ཁྲོ་བའི་བསམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྲོ་བའི་སེམས་ཏེ། དེ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འབྱུང་བའོ། །འཛིན་པ་ནི་ རྣམ་གྲངས་སོ།།ཚོགས་སྡུད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་སྨྲས་པ་ནི་རིམ་གྲོ་བྱ་བ་དང་བསྙེན་བཀུར་བྱ་བ་ཁོ་ནའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དེ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་ཟང་ཟིང་མེད་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པས་རིམ་གྲོ་བྱ་བ་དང་བསྙེན་བཀུར་བྱ་བ་བདག་གིར་བྱེད་ན་ཉེས་པ་མེད་དེ་སྦྱོར་བ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་བསམ་པ་ དག་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདུ་འཛིའི་གཏམ་ལ་ཀུན་དུ་ཆགས་པའི་སེམས་ནི་བྲེ་མོའི་གཏམ་ལ་འདུས་པའི་ནང་དུ་རྒྱལ་པོ་དང་ཆོམ་རྐུན་ལ་སོགས་པའི་གཏམ་ངན་པ་ལ་འཇུག་པའོ། །བརྗེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་རྣམ་པར་གཡེང་བའོ། །དྲན་པ་ལ་གནས་ཀྱང་ཕ་རོལ་གྱི་ངོར་ཉན་པ་དང་། ཡ་ མཚན་དུ་འཛིན་ཏེ་འདྲི་བ་ཙམ་དང་དྲིས་པའི་ལན་འདེབས་པ་ཙམ་ལ་ནི་ཉེས་པ་མེད་དོ།།སློབ་པ་ལ་བརྩོན་པ་དང་། འོག་ནས་འབྱུང་བ་ལ་ནི་དེ་ཡང་ཉེས་པའི་གནས་ཡིན་ནོ། །སེམས་གནས་པ་ཉིད་ནི་སེམས་མཉམ་པར་འཇོག་པར་འདོད་ཅེས་བྱ་བས་སྟོན་ཏོ། །བསམ་གཏན་ལ་བརྩོན་ པ་ཁོ་ནའི་སྒྲིབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་ན་ཡང་བསམ་གཏན་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་པ་ཉེས་པར་འགྱུར་བ་ནི་ཡོན་ཏན་དུ་བལྟ་ཞེས་བྱ་བས་སྟོན་ཏོ། །ཤེས་རབ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་ཉེས་པར་འགྱུར་བའི་དབང་དུ་ བྱས་ནས།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ད་ལ་བསླབ་པར་ཡང་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནན་ཏན་དུ་སྒྲུབ་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དོན་མེད་པ་ནི་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྟོན་ཏོ། །དེ་ཉིད་ལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བརྩོན་པར་བྱ་བ་ནི། འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པས་སྟོན་ཏོ།།གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་དེ་ལ་བརྩོན་པའི་འདུན་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་ན་ཉེས་པ་མེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ནི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཕལ་པོ་ཆེའི་ལམ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ན་དེ་ཉིད་ལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བསླབ་པར་བྱ་དགོས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།ཡུན་ཐུང་ངུས་ཀྱང་དྲན་པར་ནུས་པ་དང་། སེམས་རྣོ་ཞིང་ཤེས་རབ་གསལ་བས་དོན་སེམས་པ་དང་རྟོགས་པར་བྱེད་ནུས་པ་དང་། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་རབ་རྟོགས་པར་ནུས་ཏེ། རྟོགས་པའི་ཤས་ ཆེ་བ་ལ་ནི་ཉེས་པ་མེད་དེ།དེ་ལས་ཉིས་འགྱུར་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱུར་བ་ཁོ་ནར་རྒྱུན་དུ་ཆུད་པ་དང་། གུས་པར་བརྩོན་ཞིང་གོམས་པར་བྱེད་དེ། རང་གི་གཞུང་ལ་བརྩོན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཉེས་པ་མེད་དོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་དང་ཡང་མི་འགལ་བར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་རབ་ལ་ བརྩོན་པར་བྱས་སུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་ལ་གནས་པའི་ལྟ་བ་ཅན་གྱི་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་བསྟན་བཅོས་ལ་སྦྱོར་བ་མ་གནང་སྟེ།དཔེར་ན་དགོས་པའི་དབང་གིས་སྨན་ཚ་བ་ལ་བརྟེན་པ་དེ་བཞིན་དུ་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་བསྟན་བཅོས་ལ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་བྱའོ། །མཆོག་ཏུ་ཟབ་པ་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་ པའི་བློ་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ནའི་དོན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།དོན་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དང་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་ཞིང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱི་རྟེན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱི་རྟེན་མ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་རོ།།གཅིག་ཏུ་ན་དོན་བཟང་པོ་ཡང་མ་ཡིན་ལ་ཚིག་འབྲུ་བཟང་པོ་ཡང་མ་ཡིན་པ་སྟེ། གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཕན་པ་དང་། བདེ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཞེས་སྨོས་སོ། །སྐུར་པ་འདེབས་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་ པའམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྟོན་ཏེ།རང་གི་སྟོབས་སམ་རྒྱུའི་སྟོབས་སམ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གཞན་གྱི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་སྟོབས་དང་སྦྱོར་བའི་སྟོབས་སོ། །གལ་ཏེ་ཟབ་མོ་ལ་སེམས་མི་འཇུག་པར་འགྱུར་ན། དེ་ལ་སྒྲུབ་པ་ ནི།དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྟོན་ཏོ། །ལོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་མིག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

所谓愤怒的想法就是愤怒的心，它是持续不断地生起。执著是同义词。
就集聚而言所说的是，仅仅为了承事供养，以无所求的心具足承事供养，虽有所作但因为心清净所以无过。
贪著闲谈的心是指在闲谈聚会中谈论国王、盗贼等不善之语。
所谓忘失是指心散乱。虽住于正念，但为了随顺他人而听闻，以及仅仅出于好奇而询问和回答问题是无过失的。
对于学习精进和下文所说的内容，这也是过失之处。心住于正定是以'欲令心安住'来说明的。
仅就禅定精进的障碍而言，说'生起'等。
即使获得禅定，若执著仅以禅定为足，成为过失，以'视为功德'来说明。
就修习智慧的过失而言，说'若有菩萨'等。
'现在也不应学习'是指不应认真修习的意思。
以'有何意义'等来说明无义。
对此特别精进是以'如是'等来说明。
为了遮止专一精进的意乐，所以无过失。
菩萨藏能显示广大福德智慧资粮之道，因此应当特别学习，所以说'菩萨藏'等。
即使时间短暂也能忆持，心敏锐智慧明晰能思维通达义理，以俱生智慧能通达佛陀教法。对于通达较多的则无过失。
'较其加倍'是指唯一迅速地相续通达，恭敬精进并熟习，即使专注于自宗典籍也无过失。
'不违如是法则'是说即使精进于佛陀教法，也不允许修学持有此见的外道论典。譬如因需要而依靠热性药物一样，对外道论典也应如是。
'最为甚深'是说超越声闻等智慧，所以说'真实义'等。
'非义相应'是说不与义理相关且非殊胜智慧所依故。'非法相应'是说非殊胜福德所依故。
总之，既非善义又非善文，按次第配合。因此说'非能得利益安乐'。
'具诽谤'以'自非理作意'等来说明。即是说自力或因力。
'随顺他人'是指他力和加行力。
如果于甚深法心不趣入，对此修习是以'于此菩萨信'等来说明。
'盲目'是因为无有无漏眼故。

།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྱན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ཆེས་པའི་ལུང་གི་ཚད་མས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དགོངས་ཏེ་གསུངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་ གཞན་ལ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པའི་ཚིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།མོས་པའི་དབང་ཁོ་ནས་སྤོང་བར་མི་བྱེད་ན་ནི་ཉེས་པ་མེད་དོ། །ལ་ལས་ནི་མོས་པ་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཞེས་བརྗོད་དེ། དེ་དང་སྦྱར་ན་ནི་མ་མོས་སུ་ཟིན་ཀྱང་སྤོང་བར་མི་བྱེད་ན་ཉེས་པ་མེད་ཅེས་བྱའོ། །སྔར་ནི་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་བརྐམ་ པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བདག་ལ་བསྟོད་པ་ཕམ་པ་ལྟ་བུའི་གནས་སུ་བསྟན་ཏོ།།འདིར་ནི་བདག་ལ་གཅེས་པར་འཛིན་པའི་སེམས་ཀྱིས་བདག་ལ་སྟོད་པར་བྱེད་པའི་ཉེས་པའི་གནས་གཞན་བསྟན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཟང་ཟིང་དང་བཅས་པའི་སེམས་ཞེས་སྨོས་སོ། །བསྟན་པའི་དགྲ་ཡིན་ པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མུ་སྟེགས་ཅན་ལ་དམོད་པར་བྱེད་པ་ལ་ནི་ཉེས་པ་མེད་དོ།།མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་དགོས་པ་ནི་བསྟན་པ་གནས་པར་བྱ་བ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏོ། །བདག་ཉིད་གཅེས་པར་བྱ་བ་བསྐྱེད་པའི་སྒོ་ནས་གཞན་གྱི་དད་པ་བསྐྱེད་པའི་ ཕྱིར་བདག་ལ་བསྟོད་པ་ལ་ནི་ཉེས་པ་མེད་དོ།།མ་ཚོར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་སྒྲོགས་པ་ཡོད་པར་མི་ཤེས་པའོ། །གལ་ཏེ་དེར་འགྲོ་ན་ཆོས་སྨྲ་བ་མི་དགའ་བར་འགྱུར་བ་དང་། ལན་མང་དུ་ཐོས་པ་དང་སྔོན་ཤེས་ཟིན་པའི་དོན་གྱི་གཏམ་ཡིན་པར་ཤེས་ན་ཉེས་པ་མེད་དོ། །ཐོས་པ་མཐར་ཕྱིན་ པ་ནི་མང་དུ་ཐོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏོ།།རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བསམ་གཏན་ལ་བརྩོན་པ་ནི་རྟག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏོ། །ཤེས་རབ་རྟུལ་བ་དང་ལུང་ནོད་པ་ལ་སོགས་པ་བསླབ་པ་ལ་བརྩོན་པ་ལ་ཡང་ཉེས་པ་མེད་དོ། །ཁྱད་དུ་གསོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྙིང་ ནས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་འདུ་ཤེས་དང་།སྟོན་པ་ལ་སོགས་པའི་འདུ་ཤེས་མི་བསྐྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བཀུར་སྟི་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ཀྱི་སྤྱོད་པའོ། །འཕྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྨ་འབེབས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཚིག་གོ། །བསྟིང་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་བླང་པོ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཆོས་སྨྲ་བ་ལ་མ་ གུས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ།།ཆོས་ལ་མ་གུས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཚིག་འབྲུ་ལ་རྟོན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བ་ལ་མི་བརྩོན་པའི་ཉེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏེ། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྟན་པ་ལས་བྱུང་བའི་སེམས་ཅན་གྱི་ བྱ་བ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ལས་བརྩམས་ཏེ་གྲོགས་བྱ་བ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།།རྟེན་ཡོད་པ་ནི་བྱེད་པ་ཡོད་པའོ། །ཆོས་མ་ཡིན་པའི་བྱ་བ་དག་ལ་ཉེས་པ་མེད་པ་ནི་གནོད་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏོ། །གཞན་ལ་བཅོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་བྱེད་དུ་གཞུག་པའོ། །དེ་བས་ཆོས་ཁྱད་ པར་དུ་འཕགས་པར་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་བརྩོན་པ་དང་།རང་བཞིན་གྱིས་ཤེས་རབ་མེད་པ་དང་། བསླབ་པ་ལ་བརྩོན་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཆེས་མང་པོ་དག་གི་སེམས་སྲུང་བ་དང་། དགེ་འདུན་གྱིས་བཅས་པ་སྲུང་བ་ལ་ཡང་ཉེས་པ་མེད་དོ། །མགོན་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་ནུས་ པའོ།།དེའི་ཕྱིར་ཡང་རྟེན་ཡོད་པ་སྟེ། རྣམ་པ་གཞན་དུ་ཡང་འཚོལ་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ནད་རྒྱུན་རིངས་ནི་ཡུན་རིང་དུ་ན་བ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བསམ་གཏན་དང་ཁ་ཏོན་ལ་བརྩོན་པ་ནི་སྔ་མ་ཁོ་ན་བཞིན་ནོ། །རིགས་པའི་ གདམས་ངག་མི་སྟོན་པའི་ཉེས་པ་བསྟན་ཏེ།རིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱོན་མེད་པའོ། །མི་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་སྟོན་མི་ཤེས་པའོ། །དེ་ཉིད་མཁས་སམ་སྟོན་པ་གཞན་ཡོད་པ་དང་། གལ་ཏེ་མི་དགའ་བས་ཉན་པར་མི་འགྱུར་བའམ། བཀའ་བློ་མི་བདེ་བས་ལོག་པར་འཛིན་པ་དང་། དགའ་ཞིང་གུས་པ་མེད་པས་གདུལ་དཀའ་བའི་ཕྱིར་དམུ་རྒོད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན་དང་། ལན་དུ་ཕན་འདོགས་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱས་ཀྱང་མི་འདོད་ན་མ་བྱས་ཀྱང་ཉེས་པ་མེད་དོ། །ཡང་དག་པར་སློང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་པ་དང་ལྡན་པའི་སློང་བ་པོ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་པ་ལ་སོགས་པས བསྡུས་སོ།

'如来眼'是指以可信的教证量为意思。
'密意说'是指含蓄地针对其他意义而说的语句。
如果仅仅因为信解的缘故而不舍弃，则无过失。
有些说'即使没有信解'，如果与此相配，则意为'即使没有信解而不舍弃也无过失'。
前面是就贪求利养恭敬的情况下，说明自赞如同他胜处。
这里是说明因爱惜自己的心而赞叹自己的另一种过失处，因此说'有染著心'。
为了显示是教法的敌人，对外道诅咒则无过失。
以降伏外道的必要性是为了令教法住世等来说明。
为了通过生起爱惜自己来引发他人的信心而自赞则无过失。
'不知道'是指不知道有说法。
如果去那里会使说法者不悦，或者是多次听闻过的和先前已知的义理，则无过失。
'究竟多闻'是以'多闻'等来说明。
不间断精进禅修是以'经常'等来说明。
对于钝根者和受持教法等精进学处者也无过失。
'轻视'是指从内心不生起善知识想和导师等想的意思。
'不恭敬'是指身体行为。
'讥讽'是指带有贬低的言语。
'呵斥'是指粗语，这样是对说法者不恭敬。
就对法不恭敬而言说'依文字'。
不精进利益众生的过失是以'众生事业'等来说明，应当了知是从说明利益众生的戒律所生的众生事业分类中着手而作助伴。
'有依止'是指有作为。
对非法事无过失是以'有害'来说明。
'委托他人'是指令他人做。
因此对于殊胜法精进善法、本性无智慧、精进学处、守护众多众生心、守护僧团制度也无过失。
'有依怙'故而有能力。
因此也是有依止，因为以其他方式也能寻求。
或者因为自己有能力。
'久病'也是指长期生病的意思。
精进禅修和念诵如前所说。
说明不示正确教诫的过失，'正确'是指无过失。
'不知'是指不知道开示方法。
如果自己精通或有其他导师，或者由于不喜欢而不会听闻，或者由于不信任而邪执，或者因为无欢喜恭敬而难以调伏的野性者，即使努力报恩也不接受，不做也无过失。
'正当乞求'是指如法的乞求者，以痛苦等所摄。

།རུང་བ་མ་ཡིན་པའི་བསམ་པས་མ་ཡིན་པ་དང་། མི་འཕྲོད་པ་སློང་བ་དང་། རྒྱལ་པོ་ལ་གནོད་པར་སེམས་ཤིང་རྒྱལ་པོ་ལ་གློ་བ་རིང་བ་ལ་རྒྱལ་པོའི་སེམས་སྲུང་ན་ཉེས་པ་མེད་དོ། །འཁོར་བསྡུས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་བདག་ཉིད་གྲགས་ཤིང་ བསོད་ནམས་ཆེ་བའི་ཕྱིར་གོས་ལ་སོགས་པ་རྙེད་པའམ།ཡང་ན་བདག་ཉིད་ཚོལ་ནུས་ཀྱང་རུང་སྟེ་དེ་མ་བྱིན་པའོ། །མི་རིགས་པ་ལ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་འདུལ་བའི་སྐལ་བ་མེད་པ་སྟེ། དེ་ལ་མ་བྱིན་ན་ཡང་ཉེས་པ་མེད་དོ། །མུ་སྟེགས་ཅན་ནི་བསྟན་པའི་དགྲ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚར་གཅད་པར་ བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།ཡོན་ཏན་བརྗོད་པ་ཉིད་ནི་བསྔགས་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །འདོད་པ་ཆུང་བ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་གཞན་ཡང་བརྗོད་དུ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོན་ཏན་གླེང་བའི་རྒྱུས་གང་ཟག་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་བ་མཐོང་ན་ ཉེས་པ་མེད་དོ།།བསྐྲད་པ་ནི་གཏན་དུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཅོས་སུ་མི་རུང་བའི་སྐབས་ཉིད་ནི་བཀའ་བློ་མི་བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བཤད་དོ། །དུས་ལ་སྡོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དུས་གཞན་ལ་སྡོད་པ་དང་འཐབ་པ་ལ་སོགས་པའི་འཇིགས་པ་ལ་ལྟ་བའོ། །དགེ་འདུན་འཁྲུག་ཅིང་ དབྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་འདུན་ཁྲག་འཁྲུག་ཏུ་གྱུར་པའམ་ཐད་ཀར་དབྱེ་བར་འགྱུར་བ་དང་།དེ་ཉིད་གཡོ་མེད་པ་དང་། ཤས་ཆེར་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་པ་དང་ལྡན་པས་སྒྲུབ་སྟེ། ཉེས་པ་འཆགས་པར་བྱེད་པ་ལ་ནི་ཉེས་པ་མེད་དོ། །བསྟན་པ་ལ་ཞེ་འགྲས་པ་རྣམས་ཀྱི་དད་ པས་བྱིན་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་བས་ན།སྤོང་དུ་གཞུག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །མངོན་པར་ཞེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔགས་སམ་སྨན་ནམ་ཆོ་འཕྲུལ་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྒྲོགས་པའོ། །གནས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་ཉེས་པ་མེད་ པ་ནི་སེམས་འཁྲུགས་པ་དང་།ཚོར་བས་ཉེན་པ་ལ་ལྷག་པར་ཡང་ཉེས་པ་མེད་དེ། ཚོར་བས་ཉེན་པ་ནི་ཚོར་བ་དྲག་པོས་བརྒྱལ་བར་གྱུར་པའོ། །སྡོམ་པ་མ་མནོས་པ་ནི་སྡོམ་པ་མ་བཟུང་བའོ། །དངོས་སུ་བྱུང་བ་ཤ་སྟག་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་སྟེ། ། དེ་དག་དེར་དངོས་སུ་བསྟན་པ་རྣམས་སོ། །ཐོར་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཐོར་བ་རྣམས་སོ། །ཚང་བར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པའོ། །སློབ་པར་འདོད་པའི་བསམ་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལའོ། །བྱང་ཆུབ་འདོད་པའི་བསམ་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བ་སྡུད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས ལའོ།།སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བའི་བསམ་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལའོ། །ཉེས་བྱས་སུ་བསྡུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཉེས་པ་ནི་ཐ་དད་པ་མེད་དེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱ་བ་ལས་འགལ་བའི་ཕྱིར་ཉེས་པ་ཁོ་ནར་ཟད་དོ། །གང་སུ་ཡང་རུང་སྟེ་ཁོང་ དུ་ཆུད་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཉེས་པ་ནི་སྐལ་བ་མེད་པ་མ་ཡིན་པར་སྟོན་ཏེ།ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པའི་སྡོམ་པའི་ཁྱད་པར་ལ་གནས་པ་ནི་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྦྱོར་བལ་སྐལ་བ་མེད་པར་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕམ་པའི་གནས་ ལྟ་བུའི་ཉེས་པ་འབྲིང་ནི་ཚོགས་སམ།ཡང་ན་དགེ་འདུན་ལ་བཤགས་པར་བྱའོ་ཞེས་སྟོན་ཏེ། དེ་ཡང་གནས་ཀྱིས་ལྕི་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐོག་མར་དངོས་པོ་བརྗོད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚེ་དང་ལྡན་པ་བདག་ལ་ནི་དངོས་པོ་ཆེ་གེ་མོ་ཞིག་ལས་ཉེས་བྱས་ཀྱི་ནོངས་པ་བྱུང་སྟེ་ཞེས་བཤགས་པའི་ རིམ་པ་སྟོན་ཏོ།།ལྷག་མ་ཞེས་བྱ་པ་ནི་ཉེས་བྱས་ཀྱི་ནོངས་པ་བྱུང་བ་དེ་དག་བཤགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ལེན་པ་པོས་ཀྱང་ཉེས་པ་དེ་དག་མཐོང་ངམ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེས་ཀྱང་མཐོང་ངོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཕྱིན་ཆད་སྡོམ་པར་བྱེད་དམ། ལེགས་པར་སྡོམ་པར་བགྱིད་དོ་ཞེས་དེ་ ལྟར་ལན་གསུམ་གྱི་བར་དུ་བྱའོ།།ལེན་པ་པོ་མེད་ན་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་ཉེས་པ་བཤགས་པར་བསྟན་ཏོ། །སྡོམ་པ་བླང་པའི་ཆོག་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པ་ཡང་དག་པར་བླང་བ་དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྟོན་ཏོ།

非正当的想法不应该有，不应该乞求不适合的东西，对国王怀有害心且对国王不忠，但如果是为了保护国王的心意则无过失。
所谓'摄受眷属'是指自己有名望且福德广大而得到衣物等，或者虽然自己能够寻求但未给予。
因为行为不当而无有调伏的机缘，对此不给予也无过失。
外道是教法的敌人，所以应当降伏。
应当知道所谓宣说功德即是赞叹。少欲是指不让他人宣说自己的功德。
如果看到因谈论功德而使那个人生起傲慢等烦恼时无过失。
驱逐不是永久性的。
无法调伏的情况即是所谓'不听教诲'等所说的。
所谓'等待时机'是指等待其他时机以及观察争斗等的危险。
所谓'僧团纷争分裂'是指僧团混乱或直接分裂，若其本人无有虚伪，具有惭愧，忏悔过失则无过失。
由于对教法怀恨者以信心所施的受用成为有过失，所以说'为了使其舍弃'。
所谓'执著'是指宣说是通过咒语或药物或神变而做到的，而不是通过神通力。
在一切处也无过失是指心乱及受痛苦折磨者更无过失，受痛苦折磨是指被剧烈痛苦折磨至昏厥。
未受戒是指未受持戒律。
所谓'唯是实际发生的'是就三种戒律而言，即是那些在其中实际显示的。
所谓'零散'是指分散的。
所谓'完整'是指集中显示。
所谓'以欲学之心'是指对别解脱戒。
所谓'以求菩提之心'是指对摄善法戒。
所谓'以利益众生之心'是指对饶益有情戒。
所谓'摄于恶作'是指菩萨们的过失是无差别的，因为违背菩萨行为而仅仅是过失。
以'任何了知者'说明菩萨们的过失不是无份，因为安住于超越一切声闻等的殊胜戒律者不会成为善法方面的断缘无份。
中等的堕罪般的过失应向众或僧团忏悔，这也是因为处所的严重性。
所谓'首先陈述事项'是指显示忏悔次第：'具寿，我从某某事项生起恶作过失'。
所谓'余'是指'忏悔所生起的这些恶作过失'。
受忏者也应说'见到这些过失吗？'
他也应说'见到'。
'今后能否守护？''善加守护'，如是三次。
若无受忏者，则教示通过加持方式忏悔过失。
受戒仪轨其他还以'又此菩萨戒正受'等来显示。

།འདོད་ཆགས་ནི་འདིར་ སེམས་ཅན་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏེ།སེམས་ཅན་ལ་བྱམས་པ་དེའི་སྒོ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཅི་སྤྱོད་ཀྱང་རུང་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་གཏོགས་པའི་ཕྱིར་བྱས་ན་ཡང་ཉེས་བྱས་སུ་ནི་མི་འགྱུར་གྱི། ཅིར་ འགྱུར་ཞེ་ན།ལེགས་པར་བྱས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་འདོད་ཆགས་ལས་འབྱུང་བ་ནི་ཉེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་ལ་སྡང་བ་ནི་བདག་དང་གཞན་ལ་ཕན་པར་སྤྱོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ ལ།སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་ཡང་མི་འགྱུར་བས་དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་བྱེད་པ་ནི་ཉེས་བྱས་ཀྱི་ཉེས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་ཞེ་སྡང་ལས་བྱུང་བའི་ཉེས་པའི་གནས་ལ་ཕལ་ཆེར་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་ཀྱི་སེམས་ཞེས་འབྱུང་ངོ་། །འདི་ལྟ་སྟེ་ གཞི་བསྡུ་བ་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ།ཆུང་ངུ་དང་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་སྔར་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཉམས་པ་བཞི་བཞིར་རྣམ་པར་གཞག་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ དང་།ལྟ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཆོ་ག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། འཚོ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ནི་གཏན་གྱི་སྡོམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པ་མེད་དོ། །དེ་བས་ན་རྣམ་པ་གཞན་དུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་བསྟན་པའི་ ཕྱིར།རང་གི་འདུལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ལ་བརྟེན་པ་ནི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་པོའོ། །ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་སྒྲུབ་པའི་བསམ་པས་ལེགས་པར་བརྗོད་པའི་གནས་པ་ལ་བརྟེན་པ་ནི་གཉིས་པའོ། །འཚོ་ བའི་ཡོ་བྱད་རྣམས་ཀྱིས་ཕོངས་པ་མེད་པའི་མཆོག་ལ་བརྟེན་པ་ནི་གསུམ་པའོ།།འདྲལ་བར་མི་བྱེད་པ་ནི་བསླབ་པའི་གཞི་ལས་འགལ་བར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསླབ་པར་རྟོགས་པའི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་ལུས་ལ་སོགས་པའི་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་ དག་པའ།།བསླབ་པ་དག་ལ་གུས་པ་དང་བག་ཡོད་པར་ཤས་ཆེར་གནས་པས་ན་ཉེས་པ་རྒྱུན་དུ་མི་བྱེད་དོ། །བརྒྱ་ལ་ཉེས་པ་ཞིག་བྱས་ན་ཡང་མ་ཐོལ་བས་སྡིག་པ་འཆགས་པར་བྱེད་དོ། །རྣམ་པ་གསུམ་པོ་འདི་དག་གིས་ཐོག་མ་དང་བར་མ་དང་། ཐ་མ་རྣམས་སུ་སྦྱོར་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ པ་བསྟན་ཏོ།།ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་བར་སྦྱོར་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་བསམ་པས་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཉན་ཐོས་རྣམས་ནི་བདག་གདུལ་བར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་དོན་དུ་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ལེགས་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཞེས་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་ སྨིན་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ལེགས་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཞེས་སྨོས་སོ། །དོན་དུ་མི་གཉེར་བ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་གཅིག་པུར་ངེས་པར་བསྟན་པ་སྟེ། དེའི་དོན་ཁོ་ནར་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་དོན་ དུ་གཉེར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲུབ་པའི་སྦྱོར་བ་དང་འབྲས་བུ་བསྟན་པ་སྟེ།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་ནི་ས་བཅུ་པོ་དག་ལ་བསླབ་པ་གསུམ་གྱི་སྦྱོར་བར་གཏོགས་པའི་ལམ་མོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ། མི་གནས་པའི་ མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།།དེ་ལྟར་འཇུག་པའི་བསམ་པའི་དབང་གིས་བསམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་བསྟན་ཏེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་བསམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་ལེ་ལོ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པས་སྟོན་ཏེ།ལེ་ལོ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བ་རྣམས་ལ་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་འདྲེས་པ་ནི་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམ་པར་སྤྱོད་པ་དང་བར་ཆད་མེད་པར་ཀུན་དུ་མི་སྤྱོད་པ་སྟེ། དེ་ལ་སྡིག་པ་ནི་དམད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

在此说明贪欲是对众生的执著。菩萨通过对众生的慈爱之门，无论做什么都是菩萨的事业，因为是为了众生的利益而做，所以不会成为过失。那会成为什么呢？会成为善行。因此，从贪欲而生的不是过失。
菩萨对众生的嗔恨不是对自他有益的行为，既不能成熟自己的佛法，也不能成熟众生，所以那也不是菩萨们的事业。做非所应做之事即成为过失的过错。因此，从嗔恨而生的过失处大多出现损恼心。
如《集论》所说，有五种因：小、大等如前所说。就戒律而言，声闻们的圆满和退失各有四种：戒圆满、见圆满、仪轨圆满和活命圆满。
其中，菩萨们因为是永久的戒律，所以没有戒律退失。因此，为了显示其他三种圆满，说'自己的律仪'等。依止身语意行为清净是第一种圆满。依止以正确出家修行的意乐而善说的住处是第二种。依止生活资具无所匮乏的殊胜是第三种。
不违犯是因为不违背学处。因为修学身语意业的行为，所以身等行为清净。因为多住于对学处恭敬和谨慎，所以不会经常造过失。即使百次造了过失，也以忏悔而净除罪业。
以这三种方式显示初、中、后的修行圆满。正确出家修行是以法的发心而出家。声闻们因为是为了调伏自己等目的而出家，所以称为善巧出家。菩萨是为了成熟自己的佛法而出家，所以是善巧出家，因此说'为求大菩提'。
'非不求'是表明唯一确定，即只为此义而出家的意思。'求沙门果'是显示修行和果报，菩萨的沙门行即是在十地中修学三学相应的道。涅槃是大乘的圆寂，应知是不住涅槃。
如是依据趣入的意乐力而显示意乐圆满无烦恼，因为安住于无烦恼，所以意乐圆满是以'无懈怠'等来显示。'无懈怠'是因为精进于诸善法。'不杂染'是指不与恶不善法相杂而行，因为罪恶是低劣的。

།མི་དགེ་བ་རྣམས་ ནི་དགེ་བ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ནི་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཕྱིར་ཞིང་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་འབྱུང་བ་ནི་ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་ཡང་འབྱུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིམས་ནད་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་རོ།།རྣམ་པར་སྨིན་པ་སྡུག་བསྔལ་བ་ནི་ཡང་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་ཉེས་དམིགས་ནི་ཚེ་འདི་ལ་ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པས་ལུས་དང་སེམས་ཡོངས་སུ་གདུང་བར་འགྱུར་བ་དང་། ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་ངན་འགྲོར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་འབྱུང་བ་རྣམས་ཡོད་པས་ ན་ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་སྐྱེ་བ་དང་རྒ་ཤིར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་ཉེས་དམིགས་ཡིན་ཏེ།ཡུན་རིང་པོར་སྐྱེ་བ་དང་རྒ་ཤི་འདྲེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསོད་ནམས་བྱས་པ་ནི་སྦྱིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ཀུན་ཏུ་བསྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགེ་བ་བྱས་པ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་ པོའི་བར་དུ་གཅོད་པ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་རོ།།གཞན་ཡང་བསོད་ནམས་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་དོན་གྱི་ཕྱིར་རོ། །དགེ་བ་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་དོན་གྱི་ཕྱིར་རོ། །ཕོངས་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་དག་ཐོབ་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཕུན་སུམ་ཚོགས་ པ་དང་པོས་ཉིན་མཚན་དུ་དགའ་ཞིང་མཆོག་ཏུ་དགའ་བའི་ཤས་ཆེ་བའི་ཕྱིར་བདེ་བ་ལ་རེག་པར་གནས་སོ།།གཉིས་པ་སྟེ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་ཡང་བདེ་བ་ལ་རེག་པར་གནས་སོ། །གསུམ་པ་སྟེ་ཕོང་པ་རྣམ་པར་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཡང་བདེ་བ་ལ་ རེག་པར་གནས་སོ།།བསྡུས་པ་དང་རྒྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་མདོར་བསྡུས་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཁྱིམ་པའི་ཕྱོགས་སུ་གཏོགས་པ་དང་། རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཕྱོགས་སུ་གཏོགས་པའོ། །ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། སྡོམ་པ་ཡང་དག་པར་ལེན་པ་དང་དགེ་བ་སྡུད་པ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལས་གཞན་པ་འདིའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཐམས་ཅད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་སྟེ། དཀའ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས ཀྱི་བར་རོ།།དེ་ལྟར་བསྟན་པས་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་བསྟན་ཏེ། བཤད་པས་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཐམས་ཅད་བསྟན་ཏོ། །བཤད་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་ནི་དཀའ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་བསྟན་ཏོ། །དཀའ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་རྣམ་པར་གཞག་སྟེ། གཏང་དཀའ་བའི་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བས་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་ལེན་པས་ན་ཡང་དག་པར་ལེན་པ་དཀའ་བ་ལ་བརྟེན་ཏོ། །བླངས་ནས་ཉམ་ཐག་པར་གྱུར་ཀྱང་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བས་ན་རྗེས་སུ་བསྲུང་བ་དཀའ་བ་ལ་བརྟེན་ཏོ། །རྒྱུ་བ་དང་གནས་པ་དག་ལ་ཤིན་ཏུ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གནས པས་ཡོངས་སུ་དག་པ་དཀའ་བ་ལ་བརྟེན་པའོ།།གཞན་དག་ནི་གཞན་དུ་ཡང་འཆད་དེ། ལེན་པ་དང་སྲུང་བའི་སྒོ་ནས་དཀའ་བར་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་སྲུང་བ་ནི་ཉམས་ལ་བབ་པར་གྱུར་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་སྐྱོང་བ་དང་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་བ་ནི་རྣམ་པ་ བཞི་དང་ལྔས་རིག་པར་བྱ་སྟེ།བཞི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གིས་ལོངས་སྤྱད་པར་བྱ་བའི་ལུས་ཀྱིས་ཏེ། ལུས་ཀྱི་འབྱོར་པས་གྱུར་པས་ན་ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་བའོ། །གང་དག་དང་ལྷན་ཅིག་པ་སྟེ། གཉེན་འདབ་པ་དང་རྩ་ལག་སྡུག་ཅིང་བྱམས་པ་ནས་ཡིད་དུ་འོང་བའི་བར་དག་དང་ངོ་། །དེ་ དག་ཀྱང་མང་བ་དང་ཆེ་བའི་ཕྱིར་ན་ཆེ་བའོ།།གང་དག་གིས་བསྒྲུབས་པ་ནི་བྲན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་མང་བ་དང་ཆེ་བའི་ཕྱིར་ཆེ་བའོ། །གང་ལོངས་སྤྱོད་པ་ནི་ཟས་དང་སྐོམ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་ལུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ཕྱོགས་ཆེན་པོ་དང་། འཁོར་ ཆེན་པོ་དང་།ནོར་དང་ཡོ་བྱད་ཕལ་པོ་ཆེར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་བར་བསྟན་ཏོ། །རྣམ་པ་ལྔས་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། ལུས་དང་ངག་གིས་ཅིའི་ཕྱིར་ལོངས་སྤྱོད་པ་ཡིན་ཏེ། འཚོ་བའི་ཕྱིར་ཡིན་ལ་དེ་གཉིས་ཀྱང་ཆེ་བའི་ཕྱིར་ཆེ་བའོ། །ལྷག་མ་ནི་སྔ་མ་དང་འདྲའོ། །ནོར་དང་འབྲུ་ དང་མཛོད་དང་བང་བའི་ཚོགས་ཕལ་པོ་ཆེ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་དཀའ་བའོ།

不善法是因为与善法不相应的缘故。烦恼是因为在今生中烦恼再次生起的缘故。再生是因为在来世中再次生起痛苦的缘故。传染病是因为是烦恼的缘故。痛苦的果报是因为会再次生起的缘故，其过患是在今生中因烦恼普遍行持而使身心受到折磨，以及来世中会转生恶趣的缘故。由于有再生，来世会有生老死，这就是过患，因为长期引发生老死的缘故。
行持福德是因为依止布施所生的福德事物的缘故。行持善业是因为完全断除对大受用的障碍的缘故。此外，福德是为了福德的意义。善业是为了无过失的意义。'不会贫穷'是指不会缺乏，即是获得的意思。
由第一种圆满，日日夜夜欢喜且极其欢喜的成分较大的缘故，安住于触及快乐。第二，由于安住于无烦恼的缘故，也安住于触及快乐。第三，由于断除贫穷的缘故，也安住于触及快乐。
关于略说和广说，略说有两种：属于在家一方和属于出家一方。又有三种：受持律仪、摄善和利益众生的戒律。广说则如前所说的分类。此外的分类是指一切戒律的部分，从难行戒到清净戒。如是宣说即是显示戒律的本质，解说则是显示一切戒律。通过解说的分类显示难行戒等。
难行戒通过三方面而建立：由于舍弃难舍之物而受持戒律，故依于难以正受；受持后虽然困苦也不舍弃，故依于难以守护；由于在行住时正念现前，故依于难以清净。其他人则另有解释，从受持和守护的角度显示其难行。其中守护是指即使遇到退失的情况也极为护持和极为清净的缘故。
大受用通过四种和五种来理解。所谓四种是指能受用的身体，由身体富足而成为大受用。与何者同在，即亲朋眷属可爱可亲乃至悦意等。由于他们众多且尊贵的缘故为大。由何者成办，即奴仆等，由于他们众多且尊贵的缘故为大。所受用的是饮食等，如是由于身体圆满、大眷属、大眷从、财物资具众多的缘故，显示为大受用。
如何通过五种呢？身语为何受用，是为了生存，由于这两者尊贵的缘故为大。其余如前相同。由于舍弃众多财物、谷物、库藏、仓储的缘故为难行。

།ནོར་དང་འབྲུ་མང་བས་ན་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོའི་དཀའ་བཙན་པས་དེ་དག་ལ་ཅི་དགའ་མགུར་དབང་བྱེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་ལ་དབང་བྱེད་པ་སྟེ། གསུམ་པོ་འདི་དག་ནི་གཏང་བར་ མི་ནུས་པ་ཡིན་ལ།དེ་བཏང་དགོས་པས་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་ལེན་པ་དཀའ་བ་ཡིན་ཏེ། མདོ་གཞན་ལས་ཀྱང་འདི་སྐད་དུ་འཁོར་ལོག་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་གླིང་བཞིའི་དབང་ཕྱུག་ལ་དབང་བྱེད་པར་གྱུར་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཡང་འདོད་ན་སྐད་ཅིག་གཅིག་ཁོ་ནས་བཙུན་མོ་དང་ ལོངས་སྤྱོད་ཐམས་ཅད་སྤངས་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་ལ་རབ་ཏུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་རྒྱས་པར་གསུངས་སོ།།ཉམས་པ་ལ་བབ་པར་གྱུར་པ་ནི་སྲོག་ལ་ཐུག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། འཆི་བས་ཐུག་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཐེབས་ན་ཡང་གཏོང་བས་སྲོག་གི་ ཕྱིར་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།རྒྱུ་བ་དང་གནས་པ་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་མཆོག་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡན་ལག་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་བག་ཡོད་པ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་ནི་བསམ་པ་དང་སྦྱོར་བ་དག་པས་ན་བརྒྱ་ལམ་ན་གནས་སྐབས་འགའ་ཙམ་ལ་ཡང་ཡང་དག་པར་བླངས་པའི་སྐད་ཅིག་ཕྱིན་ཆད་ནས་མ་ཤིའི་བར་དུ་ཡང་སྡིག་པ་མི་བྱེད་དོ།།དེ་ལྟར་ན་རྗེས་སུ་སྲུང་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་དཀའ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་བཞིའི་སྒོ་ནས་ ཞུགས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོའོ།།སྦྱོར་བའི་ཁྱད་པར་གྱིས་བསྒྲུབས་པས་ན་ཡང་དག་པར་བླང་བར་བྱས་པའོ། །སེམས་པ་དང་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་སྨོན་པ་ལ་མི་ལྟོས་པས་ན་རང་བཞིན་གྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །ཡུན་རིང་པོ་དང་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་དུས་ནས་ ཞུགས་པ་ན་གོམས་པའོ།།བསྡུ་བའི་དངོས་པོས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པས་ན་ཐབས་དང་ལྡན་པའོ། །རིགས་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རྟགས་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱིའོ། །ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ནི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཏེ། དེ་ ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་ན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འཐོབ་པོ།།གོམས་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་སྦྱོར་བས་གོང་མ་བས་ཀྱང་ཆེས་གོང་མ་དང་། གྱ་ནོམ་པ་བས་ཀྱང་ཆེས་གྱ་ནོམ་པར་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གོམས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་སྔོན་གྱི་ཚེ་རབས་ གཞན་དག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་དཔེར་ན། རང་བཞིན་གྱིས་གཙང་ཞིང་ཁྲུས་བྱས་ལ་ལུས་བྱུགས་པ་ནི་མི་གཙང་བ་དང་མི་མཐུན་ཞིང་མི་འདོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་རང་བཞིན་གྱིས་སྡིག་པ་རྣམས་ལ་ཞེ་སྡང་ལ་དེའི་གཉེན་པོར་དགེ་བ་རྣམས་ལ་དགའ་ཞིང་དགེ་ བ་འདོད་དོ།།བསླབ་པ་ལ་བརྩོན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་ཞུགས་པའི་ལུས་ལ་སོགས་པའི་ལས་ནི་ཐབས་དང་ལྡན་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཏེ། བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞི་ནི་ཐབས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་དང་གཞན་ལ་མི་གནོད་པར་ སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ཡིན་ཏེ།སྒྲུབ་པ་དེ་ཡང་བདག་ཉིད་དང་གཞན་དག་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱང་ཡང་དག་པར་ལེན་པ་དང་། ཡོངས་སུ་བསྲུང་བའི་ཡན་ལག་ ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་ཐོག་མ་དང་ཐ་མས་སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་སུ་གྱུར་པའོ།།གཞན་ནི་ཐ་མལ་པ་དང་། ཞེ་འགྲས་པ་དང་། ཡང་དག་པར་ཞུགས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །དེ་ལ་སྔ་མ་རྣམས་ནི་ཡང་དག་པར་ལེན་དུ་འཇུག་གོ། ། ཞེ་འགྲས་པ་རྣམས་ལ་ན་བསྔགས་པ་བརྗོད་དོ། །དེ་དག་གིས་བསྔགས་པ་དང་ཕན་ཡོན་ཐོས་ན་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་ཀྱི་སེམས་རྩེ་ཞིལ་བར་འགྱུར་དུ་རེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་མཐོང་ན་ནི་ཡིད་དགའ་བར་འགྱུར་ལ་འགྲན་པར་ཡང་མི་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་ན ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གཞན་དག་ལ་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ།།རྣམ་གྲངས་གཅིག་གིས་རྣམ་པ་དྲུག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བས་ན་རྣམ་པ་དྲུག་གོ།

由于财富和粮食众多，是大受用的难以坚持，对于这些随心所欲地掌控的方式而掌控大自在，这三者是无法舍弃的，由于需要舍弃，因此持守清净戒律是困难的。其他经中也如是广说：'即便是转轮王、四洲之主的统治者，若有此愿，也能在一刹那间舍弃王妃和一切受用，出家进入如来教法'。
关于堕落之际，以'即便危及生命'来说明，即使遭受死亡逼迫的痛苦，也要舍弃，'乃至为了生命'是词尾。
'于一切行住意念中'是指在行走等时保持正念正知，以及住于具足五支的不放逸中。菩萨以清净的发心和加行，即便百次中的某些时候，从正受戒的刹那直至命终，也不造作恶业。如是，就护戒律而言是困难的。
从四个方面进入的戒律是一切之门。以加行差别成就故称为正受。不依赖思维、造作和发愿，故为本性戒。从长久不断的时间进入即为串习。以摄受事而圆满故为具足方便。
'住于种姓'是指布施等波罗蜜多相的一切行持阶段。'无过失'是指身语意业，这也是戒波罗蜜多的因，故称为'波罗蜜多'。
以串习差别的加行，较上更上，较妙更妙地串习戒律，因此说'于前世其他生中'等。因此，譬如本性清净且沐浴涂香者，与不净不相应且不喜，如是本性厌恶诸恶业，其对治则是喜爱善法而希求善业。
精进学处的菩萨从布施等门入手的身等业是具足方便的戒律，因为四摄事为方便所摄持故。
由于成就不害自他，故为胜士，此成就也是因为具足利益自他的身语意业行持故。
胜士戒律的建立，是以自身圆满正受和护持支分，以始终成为胜士戒律。其他是凡夫、怨敌、正入的差别而立三种戒律。
其中前者令入正受。对怨敌者则赞叹。期望他们听闻赞叹与功德后能息灭嗔恨心。见到正入者则生欢喜且不竞争。如是，就戒律而言，对他人具足身语意业差别的胜士戒律已经宣说完毕。以一种方式圆满六种，故为六种。

།རྣམ་གྲངས་ཅིག་ཤོས་ཀྱིས་ ནི་རྣམ་པ་བདུན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བས་ན་རྣམ་པ་བདུན་ནོ།།གཉིས་ཀ་བསྡོམས་པས་རྣམ་པ་བཅུ་གསུམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བས་ན་རྣམ་པ་བཅུ་གསུམ་མོ། །བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོར་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་དང་ཕན་ཡོན་ཆེ་བ་སྟེ། དེ་བས་ན་འབྲས་བུ་ ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའོ།།རྒྱ་ཆེན་པོ་ནི་བསླབ་པའི་གཞི་རྒྱས་པར་བླངས་པའི་ཕྱིར་གནས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའོ། །རྒྱ་ཆེ་བ་ནི་རྒྱ་ཆེར་བརྗོད་པར་བྱ་བའོ། །འདོད་པའི་བསོད་ཉམས་ཀྱི་མཐའ་རྣམ་པར་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་ པ་ཅན་གྱི་བདེ་བ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ཏེ།དེ་བས་ན་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའོ། །བདག་ཉིད་དུབ་པར་བྱེད་པའི་མཐའ་རྣམ་པར་སྤངས་པའི་ཕྱིར་དང་དོན་མེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པར་སྤངས་ཏེ། དེ་བས་ན་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་གནས་དང་མཐུན་པའོ། །བར་དུ་གཅོད་པ་ཡོངས་ སུ་བཏང་བས་ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་གྱི་བསླབ་པ་དང་ལྡན་པས་ན་རྒྱུན་དུ་ཆུད་པའོ།།རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་མི་བརྟེན་ཏེ་དེའི་སྒོ་ནས་ཉམས་པར་མི་བྱེད་པས་དེའི་ཕྱིར་ཟིལ་གྱིས་མི་ནོན་པའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བཅས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུལ་ནས་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་གནས་ རྣམས་སུ་སྡོམ་པ་ཡང་དག་པར་ལེན་པའི་ཕྱིར་ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བ་ལ་སོགས་པས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ།དེ་མེད་པས་ན་དེ་དག་གིས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སྦྱོང་སར་པ་སར་པ་རྣམས་ནི་དགེ་སྦྱོང་གི་གནོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཙེས་སོ་ཞེས་མདོ་ལས་ གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་དེ་ལྟ་བུས་བསླབ་པ་ཕུལ་ནས་ཉམས་ཤིང་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་དང་།བསླབ་པ་འདྲལ་བས་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པར་འགྱུར་ལ། རྣམ་པ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་མི་འཕྲོགས་པའི་ཕྱིར་བསྟན་པའོ། །རྒྱན་དང་ ལྡན་པ་ཡིན་པས་ན་རྒྱན་དང་བཅས་པའོ།།འདི་ལྟ་སྟེ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དད་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། གཡོ་མེད་པ་དང་། ནད་ཉུང་བ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ཉིད་དང་། ཤེས་རབ་ཅན་དང་འདོད་པ་ཆུང་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་ཐུག་པ་ རྣམས་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་རྒྱན་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལས་བསྟན་ཏོ།།ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། གཏན་མི་བྱ་བ་ཁོ་ནས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་སྤོང་བ་ཡང་དག་པར་ལེན་པའི་ཕྱིར་ལྡོག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་བྱ་བ་ཁོ་ནས་བསླབ་པ་སྟེ་འཇུག་ པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་།དེ་གཉིས་རྟག་ཏུ་བག་ཡོད་པར་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་ཀུན་ནས་བསྲུང་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཏེ། དེ་ལྟར་རྣམ་པ་གསུམ་དང་། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བས་ན་རྣམ་པར་སྨིན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ས་རེ་རེ་ལ་ཇི་ལྟར་འཚམ་པའི་མཚན་འགྲུབ་ པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་།ལྷ་དང་མིའི་འགྲོ་བ་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མང་པོའི་འབྲས་བུ་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་བཞིར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་རྣམ་པ་ བདུན་དུ་འགྱུར་རོ།།བདག་དང་གཞན་མཉམ་པ་ཉིད་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་འདོད་པ་ཉིད་དང་། ཕོངས་པ་ཉིད་ལ་ལྟ་ཞིང་སོ་སོར་བརྟགས་ནས་བླངས་པ་ནི་ཕོངས་ཤིང་འདོད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །དེ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཀྱི་གཉེན་པོའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་བརྒྱད་དེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ནི་འཚོ་ བ་འདོད་ཀྱི་འཆི་བ་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར་འཚོ་བ་དང་སྲོག་འདོད་པ་རྣམས་དང་།ལོངས་སྤྱོད་འདོད་པ་རྣམས་དང་། ཁ་མི་ཕྱིན་པའི་ཆུང་མ་འདོད་པ་རྣམས་དང་། མི་བླུ་བ་འདོད་པ་རྣམས་དང་། མི་ཕྱེད་པའི་གཡོག་འཁོར་འདོད་པ་རྣམས་དང་། སྒྲ་སྙན་པ་ཐོས་པ་རྣམས་དང་། དོན་དང་ལྡན་ པའི་འབྲེལ་པའི་གཏམ་འདོད་པ་རྣམས་དང་།སྡུག་པའི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་འདོད་པ་རྣམས་སོ།

另一种方式是由于七种圆满成就，故为七种。两者相加，由于十三种圆满成就，故为十三种。由于回向于大菩提，故果报与利益广大，因此由于果报圆满而圆满。
广大是由于广泛受持学处基础，故由于处所圆满而圆满。广大是应当广泛宣说。由于断除贪欲享乐的边际，故远离烦恼性的快乐，因此无过失。
由于断除自我折磨的边际，以及断除无义的痛苦，因此随顺欢喜之处。由于完全舍弃障碍，具足尽形寿学处，故为相续不断。
不依赖利养恭敬，不因此而退失，因此不被胜伏。舍弃如来制定的戒律后，于外道处正受戒律，故不被他论师等胜伏，由于无彼故，不被彼等胜伏。
经中说：'新出家者为沙门过患所害'，故由如是烦恼缠缚，舍戒退失，以及由于破戒，为随烦恼所胜，由于不被这些方面夺取而宣说。
由于具足庄严，故有庄严。如声闻地中所说，即具信、无谄、少病、精进、具慧、少欲等乃至头陀功德，是戒律庄严，如是宣说。
戒律略说有二种：由于受持完全不作恶行，故为止持戒，由于唯一确定所学，故为作持戒。由于常时谨慎守护此二者，故为遍护戒。
如是三种，由异熟果区分，故为能成熟。此亦由于成就各地相应之相，以及如是成就菩萨三昧，成就天人趣处，成就众生广大利益果报，应知为四种。如是则成为七种。
由于获得自他平等性，观察欲求与贫乏，经观察而受持，是贫乏欲求戒。此亦为对治八种痛苦，故有八种：一切众生欲求活命而不欲死故，对于欲求生命存活者，欲求受用者，欲求不贞妻子者，欲求不欺诳者，欲求不离散眷属者，欲求听闻悦耳声者，欲求有义相关言谈者，欲求可爱和合触者。

།དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་བརྒྱད་དེ། ཕོངས་པར་བྱེད་པ་དང་། མི་སྡུག་པ་དང་། ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་དེ་ལས་བཟློག་པའི་སྒོ་ནས་ཕོངས་ཤིང་འདོད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་གཞག་ གོ།།སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ལ་འཇུག་པ་བཀག་པའི་སྒོ་ནས་འདི་དང་ཕྱི་མ་ལ་བདག་དང་གཞན་རྣམས་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ན་འགོག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །འདི་དང་ཕྱི་མ་ལ་བདེ་བ་སྟེ་བདེ་བའི་རྒྱུ་ལ་འཇུག་པ་གནང་བས་ན་གནང་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཉི་གར་ ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དེ་གཉིས་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པའི་སེམས་ཅན་སྡུད་པས་ན་སྡུད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ།།གཞན་དག་གི་འདི་དང་ཕྱི་མའི་བདེ་བ་ལ་ལོག་པར་ཞུགས་པའི་སེམས་ཅན་ཚར་གཅོད་པར་བྱེད་པས་ན་ཚར་གཅོད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །སྦྱིན་པ་དང་ལྡན་པ་ ཁོ་ནས་ཕྱི་མ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོའི་འབྲས་བུར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དང་བཟོད་པ་དང་ལྡན་པས་ནི་འདི་དང་ཕྱི་མ་ལ་བདག་དང་གཞན་གྱི་བདེ་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང་།ཕྱི་མ་ལ་བདག་ཉིད་གཡོག་འཁོར་དང་ལྡན་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་འདི་དང་ཕྱི་མ་ལ་བདེ་བ་དང་བརྩོན་འགྲུས་ དང་ལྡན་པ་ནི་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པས་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་དང་མི་འདྲེ་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང་།ཕྱི་མ་ལ་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རྒྱུར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་འདི་དང་ཕྱི་མ་ལ་བདེ་བ་དང་། བསམ་གཏན་དང་ལྡན་པའི་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་བདེ་བ་ལ་རེག་པའི་ རྒྱུར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང་།ཕྱི་མ་ལ་རྣམ་པར་དག་པའི་ལྷར་སྐྱེ་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་གཉི་གར་བདེ་བ་དང་། ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་དེ་དང་དེ་དག་ལ་མཁས་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཕྱི་མ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ གཉི་གར་བདེ་བ་སྟེ།།དེ་ལྟར་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པ་བཞི་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གིས་བསྡུས་ཏེ་ཅི་རིགས་པར་སྦྱར་རོ། །བདག་དང་ཕ་རོལ་རྣམ་པ་གཉི་གར་ཕན་འདོགས་པས་ན་འདི་དང་ཕྱི་མ་ལ་བདེ་བའོ། །ཉེས་པ་རྣམ་པ་བཅུའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པས་ན་རྣམ་པར་དག་པ་སྟེ། རྣམ་ པ་བཅུ་ནི་ཉེས་པ་རྣམ་པ་བཅུའོ།།བསམ་པ་ཉམས་པས་ན་ཡང་དག་པར་ལེན་པ་ཉམས་པའི་ཉེས་པའོ། །དེའི་གཉེན་པོར་དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་འདོད་པ་ནས་ཐ་མ་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད་པ་ལ་ཐུག་པ་རྣམས་སྨོས་སོ། །བསླབ་པ་ལ་མི་སྦྱོར་བའི་ཉེས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསླབ་ པའི་གཞི་བཅས་པ་རྣམས་ལ་གུས་པར་མི་བྱེད་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་ཧ་ཅང་ཞུམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་སྨོས་ཏེ།དེ་ཉིད་ནི་འགལ་བར་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རྣམ་པར་འགྲེལ་ཏོ། །བསླབ་པའི་གཞི་མ་བཅས་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཉེས་པ་ཡིན་པས་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བ་ཉིད་དོ། ། ཉེས་པ་དེ་གཉི་གའི་གཉེན་པོར་ཇི་ལྟར་བཅས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པར་བསླབ་པས་ན་རྣམ་པར་དག་པའོ། །ལེ་ལོའི་ཉེས་པ་ཉམས་པར་གྱུར་པའི་གཉེན་པོར་ལེ་ལོ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ལེ་ལོ་དང་བྲལ་བ་ནི་ཉིན་མཚན་དུ་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་མངོན་པར་བརྩོན པ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏོ།།བག་མེད་པའི་ཉེས་པའི་གཉེན་པོར་ནི་བག་ཡོད་པས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །རྟེན་ངན་པའི་ཉེས་པ་ནི་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་དང་སྐྱེ་བའི་ཁྱད་པར་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་གཉེན་པོར་སྨོན་ལམ་ལེགས་པར་བཏབ་པ་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།གཞན་དག་འདུན་པར་མི་བྱེད་པའི་ཉེས་པ་དེའི་གཉེན་པོར་ནི་ཆོ་ག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ལོག་པར་འཚོ་བའི་ཉེས་པ་དེའི་གཉེན་པོར་ནི་འཚོ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །མཐའ་གཉིས་སུ་ ལྷུང་བའི་ཉེས་པ་དེའི་གཉེན་པོར་ནི་མཐའ་གཉིས་རྣམ་པར་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།མཆོག་ཏུ་འཛིན་པའི་ཉེས་པ་དེའི་གཉེན་པོར་ནི་ངེས་པར་འབྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཉམས་པར་བྱེད་པའི་གཉེན་པོར་ནི་བསླབ་པ་ལས་འགལ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། དེའི་གཉེན་པོར་ནི་མ་ ཉམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་ནི་ཡངས་ཤིང་རྒྱ་ཆེ་ལ་བསོད་ནམས་ཆེ་བའི་ཕྱིར་རོ།

与此相反的是八种痛苦：即贫穷、不悦意、不如意，从与此相反的角度而言，建立了因贫穷而希求的戒律。
通过阻止趋入痛苦之因，从而在今生来世利益自他，故为防护戒。
由于允许趋入今生来世安乐及安乐之因，故为开许戒。
同样，由于利益二者，故摄受正确趋入二者的有情，故为摄受戒。
由于惩治他人错误趋入今生来世安乐的有情，故为惩治戒。
仅由具足布施，来世将成为大受用果报；由具足安忍，今生来世将成为自他安乐之因，来世将成为自身眷属圆满之因，故今生来世安乐；由具足精进，今生由发起精进而成为不与罪恶不善法相杂之因，来世将成为大安乐之因，故今生来世安乐；由具足禅定，今生成为触及安乐之因，来世成为转生清净天界之因，故二者皆安乐；由具足智慧，今生于彼等生起善巧，来世成为殊胜智慧之因，故二者皆安乐。
如是，四种戒律为六波罗蜜多所摄，应当如理配合。由于利益自他二者，故今生来世安乐。
由于对治十种过失，故为清净。十种即是十种过失。
由于发心退失，故为受持退失之过。其对治即是从希求沙门行直至最后希求圆满菩提等所说。
不修学学处之过，即是对如来制定的学处不恭敬，因此说'非过分怯弱'，即由'违犯'等来解释。由于随行未制定的学处之过，故为过分。
作为这两种过失的对治，由于如实修学所制定的，故为清净。
为对治懈怠过失退失，故说'无懈怠'等。远离懈怠即由'日夜精进善法'所显示。
为对治放逸过失，故说'由正念所摄持'等。
恶劣所依过失，是由依止利养、恭敬及特殊出身，为其对治故说'善发誓愿'等。
为对治他人不欢喜过失，故说'仪轨圆满'等。
为对治邪命过失，故说'活命圆满'等。
为对治堕入二边过失，故说'远离二边'等。
为对治执著最胜过失，故说'决定出离'等。
为对治退失之对治，即违犯学处，为其对治故说'无退失'等。
戒蕴广大是因为广阔、广大且福德广大的缘故。

།བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པ་ནི་འབྲས་བུ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་གཉིས་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རྣམ་པར་འགྲེལ་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སློབ་པ་ནི་ཕན་ཡོན་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་སློབ་པ་ནི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་དགོངས་པར་འགྱུར་གྱི། ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ལ་སློབ་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འཆི་བའི་ཚེ་འདི་ནས ཤི་འཕོས་ནས་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང་ཕྲད་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་འཆི་བའི་འཇིགས་པ་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་ཆེན་པོ་འཐོབ་བོ།།ཕྱི་མ་ལ་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་ཕྲད་པའི་ཕན་ཡོན་གསུམ་པའོ། །ཕ་ རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྡུས་པའི་བསོད་ནམས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་བཞི་པའོ།།གཏན་དུ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡིན་པས་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ལྔ་པའོ། །རྣམ་པ་རེ་རེ་ལ་ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པ་གསུམ་གསུམ་དུ་བསྡུས་པ་ནི་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏོ།།ཅིའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པ་གསུམ་ལས་མི་ཉུང་མི་མང་ཞེས་རྒོལ་པའི་ལན་གྱི་སྒོ་ནས་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་གཞག་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་ནི་ སེམས་གནས་པ་སྟེ།ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་བདེ་བ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་མངོན་པར་འདུས་བྱ་བ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །དགེ་བའི་ཆོས་སྡུད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་སྒོ་ནས་བདག་ལ་ཕན་པ་སྒྲུབ་པའོ། །སེམས་ ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྒོ་སྟེ་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་ནི་གཞན་ལ་ཕན་པ་སྒྲུབ་པོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱ་བ་ནི་འདི་དག་ཏུ་ཟད་དོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་བདག་ཉིད་སྣོད་དུ་གྱུར་པར་བྱ་བ་དང་། གཉི་ག་ལ་ཕན་པ་སྒྲུབ་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་པའི་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པ་རྫོགས་སོ།། །།ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཅར་ཡང་རྣམ་པ་དགུ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བས་ཀུན་ལ་ཡང་སྡོམ་གྱི་ཚིག་གཅིག་ཉིད་ཀྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་བཞིར་བཟོད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་སྟེ། རྟེན གྱི་ཁྱད་པར་ཉིད་དང་།གཞིའི་ཁྱད་པར་ཉིད་དང་། དམིགས་པའི་ཁྱད་པར་ཉིད་དང་། རྒྱུའི་ཁྱད་པར་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་རྟེན་ནི་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ནི་སོ་སོར་རྟོག་པའི་སྟོབས་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། སོ་སོར་བརྟགས་པའི་སྟོབས་ལ་བརྟེན། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། མི་མཐུན་ པའི་ཕྱོགས་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་མི་ནོན་པའི་ཕྱིར་སྟོབས་ཞེས་བྱའོ།།ས་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་བསྒོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། རང་བཞིན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ས་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བདག་མེད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་རབ་ཏུ་རྟོགས་པས་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་བཟོད་པ་ ལ་རབ་ཏུ་ཞུགས་པས་ཞེས་བྱ་བས་རང་བཞིན་གྱིས་བཟོད་པའོ།།གཞི་ནི་གནོད་པ་བྱེད་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དེ། དེ་དག་དབྱེ་བ་མེད་པའོ། །དེས་ན་སྨྲས་པ། ཇི་མི་སྙམ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བའོ། །དམིགས་པ་ནི་གནོད་པ་བྱས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་དབྱེ་བ་མེད་པའོ། །གང་གི་ ཕྱིར་སྨྲས་པ།ཐམས་ཅད་ལ་ཇི་མི་སྙམ་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཇི་མི་སྙམ་པས་ནུས་པ་དང་ལྡན་ཡང་རུང་། ནུས་པ་དང་མི་ལྡན་ཡང་རུང་། གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ལན་དུ་གནོད་པ་མི་བྱེད་པ་དང་། སེམས་མི་ཁྲོ་བའོ། ཟང་ཟིང་མེད་པའི་སེམས་ནི་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་ ལན་དུ་ཕན་འདོགས་པ་ལ་རེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་།ཕྱི་མ་ལ་ཡང་འདོད་པ་དང་། མི་འདོད་པའི་འགྲོ་བ་ལ་མངོན་པར་འདོད་པ་དང་། བག་ཚ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུའི་ཁྱད་པར་ཉིད་ནི་གང་གི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་སྙིང་རྗེ་འབའ་ཞིག་གིས་ཞེས་བྱ་བའོ།

产生大菩提果是因为果报广大，这两者以'波罗蜜多戒律'等来详细解释。学习菩萨戒律的功德，显示与声闻等不共，学习此戒者将得到诸佛菩萨的关注，而学习声闻戒律者则不然。临终之时，从此处往生后，由于忆念将与诸佛菩萨相会，超越死亡恐惧，故获得极大欢喜。
后世与诸佛菩萨善知识相会是第三种功德。摄持般若波罗蜜多的福德是第四种功德。因为是永恒的戒律，故获得法性戒律是第五种功德。每一种都包含三种戒律，这一切都以'律仪戒'等来说明。
为何菩萨的戒律不多不少恰为三种，为了回答这个质疑而阐明戒律分为三种，故说'三'等。律仪戒令心安住，因为住于无烦恼法乐中。身心的造作也是如此。摄善法戒是通过圆满佛法而成就自利。
饶益有情戒之门是通过成熟众生而成就利他。菩萨的事业仅此而已，即使自身成为法器，以及成就二利。
菩萨戒品第十广释完。
六波罗蜜多都应当安立为九种，以一个总结语显示于一切。安忍的自性应当安立为四种：所依的差别、所依的差别、所缘的差别和因的差别。其中，所依于信解行位时是分别的力量，故说'依于观察力'，因为不被违品所胜故称为力。
入地者则是以修习力，故说'自然'，入地者通过证悟二无我而趣入三轮清净的安忍，故称为自然安忍。所依是一切作害的众生，对他们无有分别。故说'无所谓'。所缘是对一切伤害无有分别。
故说'对一切无所谓'，以两种方式无所谓：有能力或无能力，依次是不以害报害及心不生嗔。无染着心是因为现世不期望回报，后世也不希求或畏惧善恶趣。因的差别即所说'唯以悲心'。

།རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་བཟོད་པའི་ ངོ་བོ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ།གཉེན་པོའི་ཁྱད་པར་དང་སོ་སོར་རྟོག་པའི་སྟོབས་དང་། བསྒོམས་པའི་སྟོབས་དང་། རྒྱུའི་ཁྱད་པར་ཏེ། གནོད་པ་བྱེད་པའི་སེམས་ཅན་དང་། བྱས་པའི་གནོད་པའོ། །རྒྱུའི་ཁྱད་པར་ནི་ཟང་ཟིང་མེད་པའི་སེམས་དང་། སྙིང་རྗེ་འབའ་ཞིག་པའོ། ། བཟོད་པ་ཐམས་ཅད་མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་གཞག་པར་བྱ་སྟེ། ཕྱོགས་ཉིད་དང་། དབྱེ་བ་ཉིད་དོ། །མིའི་འགྲོ་བ་ཉིད་ལ་བཟོད་པའོ། །མི་བཟོད་པ་མང་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞིང་དེ་ཉིད་ལ་མནར་སེམས་ཀྱི་དངོས་པོ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ལ། མནར་སེམས་ཀྱི་དངོས་པོ་རྣམས་སྤོང་བར་བྱེད པའི་གཉེན་པོ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་ཡང་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཁྱིམ་པའི་ཕྱོགས་ལ་བརྟེན་པ་དང་། རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཕྱོགས་ལ་བརྟན་པའོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདིའི་ཕྱིར་ཡང་། དེ་ལྟར་བསྐྱེད་པའི་བཟོད་པ་དེ་ནི་བསྔགས་པར་འོས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཁྱིམ་པ་ རྣམས་ལས་ཀྱང་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་འབྱོར་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལན་དུ་གནོད་པ་བྱ་བར་ནུས་ལ།རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་འབྱོར་པ་དང་ལྡན་པས་ལན་དུ་གནོད་པ་བྱེད་ནུས་སོ། །དེ་ལྟར་བྱེད་ནུས་ན་ཡང་ལུས་ལ་སོགས་པས་བཟོད་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཁྱིམ་པར་གྱུར་ ཀྱང་རུང་།རབ་ཏུ་བྱུང་བས་ཀྱང་རུང་བཟོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དབྱེ་བ་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཇི་མི་སྙམ་པའི་བཟོད་པ་ནི་གནོད་པ་བྱེད་པར་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་དང་། མནར་སེམས་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །དེ་དག་ནི་ཞེ་སྡང་མེད་པ་དང་། ཁོང་ཁྲོ་བ་མེད་པའི་ རང་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།།སྡུག་བསྔལ་དང་དུ་ལེན་པའི་བཟོད་པ་ནི་ལུས་ཀྱི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་སྟོབས་དང་། ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་སྟོབས་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པ་དང་། མ་སྐྱེས་པའི་སྡུག་བསྔལ་བ་རྣགས་པར་ནུས་པ་ཉིད་དོ། །ཆོས་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་བཟོད་པ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཉིད་ཆེན་པོར་བཟོད་པ་སྟེ།ཡང་དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །བཟོད་པ་དང་། འདོད་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ནི་རྣམ་གྲངས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་རྫས་སུ་ནི་ངོ་བོ་གཉིས་བཟོད་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཞེ་སྡང་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། ། ཇི་ལྟར་ན་གཞན་གནོད་པར་བྱེད་པ་ལ་ཇི་མི་སྙམ་པར་བཟོད་པར་བྱེད་ཅེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སོ་སོར་རྟོག་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསྟན་ཏེ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཡིན་གྱི། བསྒོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཇི་མི་སྙམ་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་དུ་གནོད་པར བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།བཟོད་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་རབ་ཏུ་མི་འཁྲུགས་པ་ཉིད་དོ། །ཡང་ན་ཚིག་གཞན་གྱིས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དྲག་པ་ནི་བརྣགས་པར་མི་ནུས་པའོ། །རྒྱུན་མི་འཆད་པ་ནི་པར་མཚམས་མེད་པའོ། །སྣ་ཚོགས་པ་ནི་སྒོ་སྣ་ཚོགས་ནས་འབྱུང་བའོ། ། ཡུན་རིང་བ་ནི་དུས་ཡུན་རིང་པོ་དག་ཏུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་ཡང་དག་པར་སློབ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྟག་པ་བཞིས་བརྟགས་ལ་བཟོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྣམ་གྲངས་དང་པོ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བརྟག་པ་བཞི་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་འབྱུང་བར་བརྟག་པ་སྟེ། བདག་གི་ལུས་འབྱུང་བ་བཞི་ལས་གྱུར་པའི་གཟུགས་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་འདི་ལྟ་བུ་གང་ལ་བདག་གནས་ན་མི་འདོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རེག་པ་མྱོང་ཞིང་། མི་འདོད་པ་ཚིག་གི་ལམ་ཡང་ཐོས་པར་འགྱུར་གྱི་ཞེས་རང་གི་ལས་ཀྱི་དབང་ཁོ་ནས་འདི་ལྟར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་ལྟ་ཞིང་། གཞན དག་ལ་མནར་སེམས་སམ།ལན་དུ་གནོད་པ་བྱ་བའི་སེམས་བསྐྱེད་པར་མི་བྱེད་དོ། །ཡང་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་འདི་ལྟ་བུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ན་བདག་གིས་མི་དགེ་བའི་ལས་བྱས་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཡིད་ལ་བསམས་ནས་སྔ་མ་བཞིན་ནོ།

另外，安立忍辱的体性有三种：对治的差别、思择的力量和修习的力量，以及因的差别，即有情造作的伤害和已造作的伤害。因的差别是无所求的心和纯粹的悲心。
总的来说，忍辱可以安立为两种：方面和分类。在人道中的忍辱，因为不忍的情况多有发生，且会生起害心，为了断除害心而修习对治。
因此说，依靠在家方面和出家方面。为此，如是生起的忍辱是值得赞叹的。在家人中有财富者能够报复伤害，出家人中有心力者也能够报复伤害。虽然能够这样做，但是说要以身等来忍辱，这是说无论是在家人还是出家人都要忍辱。
分类有三种：耐怨害忍是不作意加害和作意对治害心。应当了知这些是无嗔和无恚的自性。安受苦忍是依靠身精进力和如理作意力而生起的，能够忍受已生和未生的痛苦。谛察法忍是对诸法无颠倒性的广大忍受，这是以智慧为体性。
忍、欲、慧是同义词。如是，应当了知忍辱实质上有两种体性：无嗔的体性和智慧的体性。
如何对他人的伤害无所谓地忍受呢？这是说明思择的差别，是以思择力而非修习力。'无所谓'是指不报复伤害。'忍受'是指心不动摇。或者用其他词来解释：'猛烈'是指难以忍受，'相续'是指无间断，'种种'是指从各种门生起，'长久'是指长时间运行。
'如是正学'是指以四种观察而忍受。为了说明第一种情况，四种观察是观察由自己往昔业力所生：我住于这样由四大所成的有碍色身时，会感受不欲求的痛苦触，也会听到不欲求的言语，仅仅是由自业力而如是，如是观察而不对他人生起害心或报复心。
或者，当经历如是痛苦感受时，思维这仅是我所造不善业的异熟，如前所说。

།བརྟག་པ་གཉིས་པ་ནི་མི་བཟོད་ པ་ནི་ཕྱི་མ་ལ་རང་གི་རྒྱུད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་སོ་སོར་བརྟགས་ནས་སྡུག་བསྔལ་ནི་མི་འདོད་ལ།བདེ་བ་ནི་འདོད་པ་ཉིད་ཡིན་པས་བཟོད་པར་བྱེད་དེ། །གང་གི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། བདག་ནི་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་དེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བདག་དང་གཞན་དག་ རང་བཞིན་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་པའི་གནས་སྐབས་ལ་སོ་སོར་བརྟག་པ་ཉིད་དུའོ།།གང་ཡང་སྨྲས་པ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་བའི་རང་བཞིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་མི་ཤེས་པའི་སེམས་ཅན་གཞན་ དག་ནི་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད་པར་འདོད་ཀྱི།བདག་གིས་འདི་ནི་ཤེས་བཞིན་དུ་དེ་དག་ལ་ཇི་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པར་རིགས་ཏེ། རྨའི་ནང་དུ་ཚ་ལྡུགས་པ་དང་འདྲའོ་སྙམ་དུ་བརྟགས་ནས་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བཟོད་པར་བྱེད་དོ། །བཞི་པ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྒྲུབ་པའི་གནས་སྐབས་ལ་བརྟགས་ ནས་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་བསལ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ།།བདག་ཉིད་ཀྱིས་དེ་དག་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་མཛེས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྟགས་ནས་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བཟོད་པར་བྱེད་དོ། །རྣམ་གྲངས་གཉིས་པ་ནི་བརྟེན་ནས་སོ་སོར་བརྟགས་པའི་དབྱེ་བ་ངེས་པར་སྟོན་པ་སྟེ། འདུ་ཤེས་ རྣམ་པ་ལྔ་བསྒོམ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་སྔར་བསྟན་པའི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འགྲེལ་པར་བྱེད་དོ།།འདི་དག་གིས་ནི་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་གཞན་དག་ནི་ཤེས་པ་རྣམས་མི་མཐུན་པ་བྱེད་པ་ལ་བཟོད་པར་ཟད་དོ། ། དགྲའི་ཕྱོགས་ཀྱང་མ་ཡིན་པའི་བར་མ་རྣམས་ལ་ནི་བཏང་སྙོམས་སུ་བྱེད་དོ། །ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་སྙིང་རྗེ་བའི་དབང་གིས་དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་ཅན་ནོ། །གཞན་དག་ནི་དམན་པ་རྣམས་ལ་ང་རྒྱལ་དང་། མཚུངས་པ་རྣམས་ལ་འགྲན་པ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ རྣམས་ལ་ཕྲག་དོག་བྱེད་དོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་སྙིང་རྗེའི་དབང་གིས་དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་གཞན་དག་ནི་སྐྱིད་པ་རྣམས་ལ་ནི་གནོད་པ་བྱེད་པར་ནུས་ཀྱང་འདོད་པའི་དབང་གིས་སྟེར་དུ་རེ་བའི་བློས་བཟོད་པར་བྱེད་དོ། །སྡུག་པ་རྣམས་ལ་ནི་ཕྱི་མའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ འདོད་པའི་དབང་གིས་སོ།།ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་དང་། སྐྱོན་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་ནི་འདི་ཉིད་ལ་མི་འདོད་པའི་བྱ་བ་འབྱུང་དུ་དོགས་པས་བཟོད་པར་བྱེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་སྙིང་རྗེ་ཁོ་ནས་སོ། །གནོད་པ་ཐམས་ཅད་བཟོད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་ཁྲོ་བ་ལ་ སོགས་པའི་སྒོ་ནས་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདུ་ཤེས་ལྔ་ནི་ཐ་སྙད་དང་། དམ་པའི་དོན་དག་གི་མཚན་ཉིད་དེ། ཐ་སྙད་དང་དམ་པའི་དོན་དུ་ཉེ་པར་མཚོན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་དང་པོ་དང་ཐ་མ་དང་། བར་མའི་ཚིག་ལ་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །གནོད་པ་བྱེད་པ་རྣམས་ལ་ འདས་པའི་དུས་ཉེ་བར་བཟུང་ནས་ཇི་ལྟར་འོས་ཤིང་གཤའ་བར་གཉེན་བཤེས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཁྲོ་བའི་སེམས་སྐྱེས་པ་རྣམས་བསལ་ནས་སྙིང་རྗེ་ཁོ་ནས་བཟོད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ།།ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་ གནས་སྐབས་ལ་ཡང་ངེས་པ་མེད་པས་རྙེད་པར་དཀའོ་ཞེས་སྨྲས་པ།སེམས་ཅན་གང་བདག་གི་ཕ་མ་ལ་སོགས་པར་མ་གྱུར་པ་ནི་རྙེད་པར་དཀའོ་ཞེས་བྱ་བར་བསམས་པའོ། །གནས་སྐབས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་འདུ་ཤེས་ཡིད་ལ་བྱ་བའི་བྱེ་བྲག་ནི་གང་གི་ཕྱིར་གནོད་པ་བྱེད་པའི་སེམས་ཅན་བུད་ མེད་ཡིན་ལ་རྒན་པར་གྱུར་ན་ནི་མའི་འདུ་ཤེས་ཡིད་ལ་བྱའོ།།འོན་ཏེ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ལ་རྒན་ན་ནི་ཕའི་འདུ་ཤེས་ཡིད་ལ་བྱའོ། །ན་ཚོད་མཉམ་པའི་སྐྱེས་པ་ལ་ནི་སྤུན་ཟླའི་འདུ་ཤེས་སོ། །བུད་མེད་ལ་ནི་སྲིང་མོའི་འདུ་ཤེས་སོ། །དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཁྱིམ་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཡིད་ལ་བྱ་བའོ། །གལ་ ཏེ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་གནོད་པར་བྱེད་པར་གྱུར་ན་ནི་སློབ་དཔོན་ལ་སོགས་པའི་འདུ་ཤེས་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་རིག་པར་བྱའོ།།ཆོས་ཙམ་དུ་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་འདུ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་མེད་པར་མཐོང་བའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

第二种观察是不能忍受，即是观察到后来会成为自己相续中痛苦的因，而痛苦是不欲求的，安乐是欲求的，因此要修忍辱。
因此说道：'我不欲求痛苦'等等。对自他本性痛苦的状态要详细观察。
又说：'以自性也是痛苦的本性'等等，对于本性成为痛苦的众生，其他无知的众生想要制造痛苦，而我明知如此，怎么应该对他们制造痛苦呢？就像往伤口上撒盐一样，如是观察后如前般修忍辱。
第四是观察自己修行的状态，为了遣除他人的痛苦而趣入。自己对他们作损害是极不适宜的，如是观察后如前般修忍辱。
第二种方式是依止详细观察的差别而确定宣说，以'修五种想'等等来解释前面所说的一切等等。由此应当了知因的差别。
除菩萨外，其他人仅对不相应者修忍辱，对非敌对的中立者则保持舍心。
而菩萨们是以悲心的力量而具有如此本性。其他人对低劣者生起傲慢，对平等者生起竞争，对殊胜者生起嫉妒。
菩萨们以悲心的力量而不如是。又其他人对富裕者虽能作损害，但因欲望而希求获得而修忍辱。对可爱者则因希求后世果报而修忍。
对具德者和具过者，是因担心现世发生不欲之事而修忍辱。菩萨们则纯粹以悲心修忍。
能忍受一切损害是因为以不瞋等门而趣入。
五种想是世俗谛和胜义谛的相，依世俗和胜义的标识而安立，分别对应初、末、中间的文句。
对作损害者，缘念过去时并适当地作亲友想，以此作意而遣除所生起的瞋心，纯以悲心修忍辱，是依此而说的。
从无始以来众生的状态也无有决定故难得，故说：'难得有众生未曾作过我的父母等'，应当如是思维。
随顺状况而作意想的差别是：若作损害的众生是女性且年长，则应作母想；若是男性且年长，则应作父想；同龄男性则作兄弟想；女性则作姐妹想。如是是在家眷属方面的作意想。
若是出家人作损害，则应如理了知作阿阇黎等想。'随顺唯法之想'即是随顺无我见的意思。

།རྐྱེན་ལ་རག་ལས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྲིད་པ་བྲག་ཅ་ལྟ་བུར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུར་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །འདུ་བྱེད་ཙམ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བདག་དང་གཞན་དག་སེམས་ཅན་མེད་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །བདག་ཉིད་བདག་མེད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། གཤེ་བར་བྱེད་པའམ་ཞེས་བྱ་བ ལ་སོགས་པ་ལ།འདུ་ཤེས་སྐད་ཅིག་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པས་འཇུག་པས་ན། གང་དག་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅིང་བདེ་བ་འགག་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་ནི་ཟང་ཅིང་འགགས་ལ་བྲལ་ཞིང་ཡོངས་སུ་གྱུར་ཏོ། །ད་ལྟར་བྱུང་བ་ནི་གཞན་དག་སྟེ། གནོད་པ་མི་བྱེད་པ་དེ་དག་ ལ་བདག་གནོད་པ་བྱེད་པ་ནི་བདག་གི་ཚུལ་དང་མཐུན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་ནོ།།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ནི་དོན་དམ་པར་ན་སྡུག་བསྔལ་དུ་བྱིང་བ་ཡིན་གྱི། སེམས་ཅན་གང་ཡང་གཅིག་ཏུ་བདེ་བ་ནི་འགའ་ཡང་མེད་དོ། ། དེ་ལྟ་བུར་རང་བཞིན་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་བསྐྱེད་ལ་བདག་གིས་སྡུག་བསྔལ་བསལ་བ་ལ་འབད་པར་འོས་པ་ཡིན་གྱི། སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་པར་འོས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བཟོད་པར་བྱེད་དོ། །བདག་གིས་བྱང་ཆུབ་ཏུ སེམས་བསྐྱེད་པའི་སྨོན་ལམ་བཏབ་པའི་རྗེས་ཐོགས་ལ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཆུང་མའི་ཚུལ་དུ་ཡོངས་སུ་བཟུང་ནས།སྡུག་བསྔལ་ལས་ཡོངས་སུ་བསྐྱབ་པར་འདོད་པའི་སྦྱོར་བས། དེ་ལྟར་མི་འཇིགས་པའི་སྦྱིན་པ་ལ་མགྲོན་དུ་བོས་ནས་བདག་ཉིད་ཀྱིས་འཇིགས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ནི། ཚུལ་ དང་མཐུན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བཟོད་པར་བྱེད་དེ།དེ་ལ་བཟོད་པ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཟོད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་བྱེ་བྲག་ལས་འཇུག་པའི་རྣམ་པའི་ཁྱད་པར་བསྟན་པར་འདོད་པའོ། །བཟོད་པ་དང་པོའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། མི་འཁྲུགས་པ་དང་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་སེམས་སོ།།ཕྱིར་གནོད་པ་མི་བྱེད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་དང་ངག་གིས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་འདིར་དགེ་སྦྱོང་དུ་བྱེད་པའི་ཆོས་བཞི་ཡང་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་སྦྱར་བར་རིག་པར་བྱའོ། །སེམས་ལ་ཡང་མི་འཛིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནོད་པ་བྱེད་པས་བྱས་པའི་ཕྱི་ནས་ཁོན་དུ་འཛིན་པ་སྤོང་ བའོ།།བདག་སྔོན་གྱིས་བྱིས་པའི་གནས་སྐབས་ན་དོན་མེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱས་སོ་ཞེས་དྲན་པར་བྱས་ནས། དེ་ནི་སེམས་བསྐྱེད་ནས་སྡུག་བསྔལ་དང་དུ་ལེན་པ་ན་ནི་དོན་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསམ་ནས་སྡུག་བསྔལ་དང་དུ་བླང་བར་བྱ་བ་ནི་གཅིག་ཏུ་ ལེགས་པ་ཡིན་པར་སྟོན་པར་བྱེད་དོ།།འདོད་པ་སྤྱོད་པ་ནི་འདོད་པ་ཚོལ་པ་དང་། སྲུང་བ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ལུས་དང་ངག་གིས་སྦྱོར་བའོ། །རང་བཞིན་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་ན་འདོད་པ་ཞེས་ཅིའི་ཕྱིར་བྱ་ཞེ་ན་སོམ་ཉི་བཟློག་པའི་ཕྱིར་ སྨྲས་པ།སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པར་ཚོར་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་སློབ་དཔོན་ཀུ་མཱ་ར་ལ་ཏས་ཀྱང་། སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡི་ཕྱིར། །སྡུག་བསྔལ་མི་ཉུང་བས་བསྒྲུབས་ཤིང་། ། སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ལ་བདེར་བརྟགས་པས། །སྡུག་བསྔལ་ཡིན་པར་དེ་ཉིད་འདོད། །ཅེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཉམས་སུ་བླངས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་འོང་པར་ཤེས་བཞིན་དུ་ཉམས་སུ་བླངས་ཤིང་བརྩམས་པའོ། །དང་དུ་བླངས་པ་ནི་མྱོང་བའི་ཚེ་བརྣགས་པའོ། ། ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི་དེ་ལ་ཞུགས་པར་གྱུར་པའི་ཚེ་བཟོད་པར་བྱེད་པའོ། །ཅིའི་དོན་དུ་ཞེ་ན། དེའི་རྒྱུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མི་ཤེས་པའི་ཉེས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་འདོད་པ་སྐྱོན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཡང་མི་ཤེས་པའི་དབང་གིས་ཉེས་དམིགས་མཐོང་བར་མ་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བསམས པའོ།།བདེ་བསྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་དང་གཞན་གྱི་བདེ་བ་འབྱུང་བའི་གནས་སོ། །ཉམས་སུ་བླང་བ་ནི་ཆ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞི་ཐམས་ཅད་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་ལས་བྱུང་བའོ།

所谓'依缘而起'，是指将轮回观想如回声一般，观想如影像一般。所谓'仅是诸行'，是指观想无我无他众生。
就无我而言所说的'辱骂'等，由于念念相续而转，凡是能生苦恼、遮止安乐的，都已消散、断绝、远离、转变。
现在生起的是其他的，对于那些不加害的人，我若加害于他们是不合于我的法则的，以此无常作意而安住，这是自性。
一切众生就胜义谛而言都沉溺于痛苦中，没有任何众生是纯粹快乐的。
对于如是本性痛苦的众生们应当生起悲心，我应当努力去除他们的痛苦，而不应当给他们制造痛苦，如是作意并如前般修忍辱。
我发菩提心立誓愿之后，将一切众生视如妻子般摄受，以欲救护他们脱离痛苦的加行，如是邀请他们获得无畏布施，而自己却制造恐惧，这是不合法则的，如是作意并如前般修忍辱。
若问'其中何为忍辱'，是想要显示从三种忍辱差别而入的行相差别。
就第一忍辱而言所说的'不动心'是指心。'不以恶报'是指身语。同样在此也应当如理了知四种沙门法的应用。'于心亦不执著'是指断除对加害者事后的怨恨。
忆念'我往昔愚痴时无义受苦'，而今发心忍受痛苦则是有意义的，如是思维，表明忍受痛苦确实是最好的。
享受欲乐是指为了追求、守护、受用欲乐而作身语加行。
若问既然本性是苦的自性，为何称为欲乐？为断除此疑惑而说'虽知是苦因'等。由于是痛苦的因而是苦，并非自性是苦。
因此鸠摩罗多阿阇黎也说：'以是苦因故，以众苦成就，于苦思为乐，即许其为苦。'
领受是指虽知苦将至而仍领受并开始。忍受是指经历时的承担。体验是指投入其中时的忍耐。
为何如此？为显示其因而说'以无知过失'，虽然欲乐具有过患，但由于无知而未见过患，如是思维。
'成办安乐'是指自他安乐生起之处。'应当领受'是说因为有意义。'从一切基生起'是指从一切而生。

།སྡུག་བསྔལ་ལ་བརྟེན་པ་ནི་རྣམ་པ་བརྒྱད་དུ་ རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་སྟེ།ཁྱིམ་པ་དང་། རབ་ཏུ་བྱུང་བའམ། བདག་གི་དོན་དང་ལྡན་པའམ། གཞན་གྱི་དོན་དང་ལྡན་པ་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་སྦྱར་རོ། །ལུས་ཉེ་བར་བརྟན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་གོས་ལ་སོགས་པ་བཞི་ནི། འཚོ་བའི་ཡོ་བྱད་དེ། རྟེན་ཅེས་བརྗོད་དོ། །ཇི་སྐད་ དུ་འདུལ་བ་ལས་ཟས་ཀྱི་ནང་ན་བསོད་སྙོམས་ནི་རུང་བ་རྙེད་ཀྱང་སླ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་ནི་ཆོས་གོས་ལ་སོགས་པར་ངན་ནམ་མེད་ན་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། དེ་དག་ངན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་ལ།དེ་དག་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། མི་དགའ་བར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ། མི་དགའ་བར་མི་འགྱུར་བ་ནི་མངོན་པར་དགའ་ཞིང་མི་དགའ་བ་མེད་པའོ། །ཡོངས་སུ་ཡི་ཆད་པར་མི་འགྱུར་བ་ནི་ཚུལ་བཞིན་མ་ ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་སེམས་ཀྱི་གདུང་བ་མེད་པའོ།།གཞི་དེས་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱང་གཏོང་བར་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལེ་ལོའི་དངོས་པོ་བསྟན་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་ཉམས་པར་མི་བྱེད་པའམ། བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པའི་དངོས་པོའི་སྒོ་ནས་བརྩམས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་རྣམ་པར་གཞག་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་ནག་པོའི་ཕྱོགས་དང་། དཀར་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱིས་བརྒྱད་ལས་དེ་དག་ལས་ནག་པོའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པ། འདིར་ཡོངས་སུ་བཟུང་བས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཚན་ཉིད ཀྱིས་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ།རྒས་པ་དང་། ན་བ་དང་། འཆི་བ་དང་། འཇིག་པ་དང་། ཟད་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་འགལ་བའི་རྐྱེན་ཉེ་བར་གནས་པས་དངོས་པོ་མྱུར་དུ་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་ནི་འཇིག་པ་ཞེས་བྱའོ། །རང་ཉིད་དུས་གཞན་ན་ངང་གིས་མེད་པར་འགྱུར་པ་ནི་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། ། ཡིད་དུ་འོང་བའི་ལང་ཚོ་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་ནི་རྒ་བའོ། །འདོད་པར་བྱ་བའི་ནད་མེད་པ་ཉམས་པར་གྱུར་པ་ནི་ནད་དོ། །ཡིད་དུ་འོང་བའི་སྲོག་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་ནི་འཆི་བའོ། །སྤྱོད་ལམ་ནི་བཞི་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་གང་གིས་འགྲོ་བར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། གང་འགྲོ་བར་བྱེད་པ་དེ དག་གཉི་ག་སྤྱོད་ལམ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱའོ།།འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་པའི་སེམས་ནི་སྐུལ་བར་བྱེད་པས་སྤྱོད་ལམ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདིས་འབྱུང་བ་རྣམས་སྐུལ་ཞིང་འདེབས་པ་དང་ཡུལ་གཞན་དུ་ཕྱིན་པར་བྱེད་པས་སོ། །དེའི་ལམ་ནི་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་ པའི་བྱ་བ་སྟེ།འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་དེ་ལ་འཇུག་པའོ། །ཉིན་མོ་དང་མཚན་མོ་དུས་རིང་དུ་སེམས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་སྦྱོང་བར་བྱེད་པ་ན་སྤྱོད་ལམ་གཅིག་གིས་གནས་པར་བྱེད་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པས། དེ་ལ་བཏང་སྙོམས་སུ་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང་དེ་བསལ་བའི་ཐབས་ ཀྱང་མི་བྱེད་པར་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བྱུང་བ་དང་དུ་ལེན་པ་ཞེས་བྱ་བའོ།།དེ་བསལ་བའི་ཐབས་མི་བྱེད་པ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དུས་མ་ཡིན་པར་ཁྲིའམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཁྲིའམ་ཁྲིའུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་གཏོགས་པ་ཡིན་ ནོ།།རྩཝ་བཏིང་བའམ་ལོ་མ་བཏིང་བ་ནི་དགོན་པར་གཏོགས་པའོ། །ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་རྣམ་པ་བདུན་ཏེ། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ནི་དམན་པ་དང་། འབྲིང་དང་། མཆོག་སྟེ། དགེ་སློང་གི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དམན་པ་ནི་ཞལ་ཏ་བྱ་བའོ། །དེ་ཡང་རྣམས་པ་ གཉིས་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་མཆོད་པ་དང་། རིམ་གྲོ་བྱ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཇི་ལྟར་རིགས་པར་ལུས་ལ་སོགས་པས་སངས་རྒྱས་ལ་མཆོད་པ་ནས་དགེ་འདུན་ལ་མཆོད་པའི་བར་དུ་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བླ་མ་མཆོད་ པ་ནི་སློབ་དཔོན་དང་།མཁན་པོ་ལ་ཡོངས་སུ་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པའོ། །མདོ་ལ་སོགས་པ་གཞན་གྱིས་བསྟན་པ་འཛིན་པ་ནི་ཆོས་རྣམས་བཟུང་བའོ། །བཟུང་བའི་དོན་དང་གཞུང་རྣམས་གཞན་དག་ལ་སྟོན་པ་ནི་རྒྱ་ཆེར་སྟོན་པའོ། །དེ་དག་ཉིད་ཚིག་གིས་ཡང་དང་ཡང་དུ་ཟློས་པ་ནི་ཁ་ ཏོན་དུ་བྱའོ།

对于依靠苦的分类应当安立为八种，应当根据情况配合在家人和出家人，或与自利相应或与利他相应。为了稳固身体的法衣等四种是生活资具，称为依靠。如律中广说'在食物中，乞食是容易得到合适的'等。出家人若无法衣等或法衣等低劣则会生苦，因此说'彼等低劣'等，应当知道这些根据情况是身心之苦。因此说'不生不悦'等，不生不悦是欢喜而无不悦。不生失望是无有非理作意的心苦。'以此为基础也不应舍弃精进'是说不随顺懈怠事而退失，或从精进所作事的角度来说称为所作，这是词义。
世间法应当了知安立为二种：广为人知的黑分和白分八种，其中这里由于摄取黑分而成为苦的缘故。以相而言有五种：老、病、死、坏、尽的自性。其中由于违缘临近而事物迅速衰败是坏。自然于他时成为无有是尽。可意的青春衰退是老。所欲的无病衰退是病。舍弃可意的生命是死。
关于'威仪有四种'，能行走等和所行走等二者都应安立为威仪。引发行走等的心由于能驱使故称为威仪，因为此能驱使诸大种并投入且使到达他处。其道是行走等的作业，从行走等方面趣入彼。日夜长时净除心障时，以一种威仪而住会生苦，对此保持平等心且不作除遣方便而精进修习善法，称为忍受所生之苦。
为显示不作除遣方便故说'非时的床座'等，床或座是属于寺院的。铺草或铺叶是属于阿兰若处的。受持法的安立有七种：出家有下、中、上，就比丘而言下等是执事。这也有二种，因此说'供养承事三宝'等，是说根据情况以身等供养从佛到僧。供养上师是承事亲教师和和尚。受持他人所说的经等是持法。为他人宣说所持的义理和教典是广说。以语言反复诵习彼等即是诵持。

།ཐོས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་དབེན་པར་འཇལ་བ་ནི་སེམས་པའོ། །ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གོམས་པར་བྱེད་པ་ནི་སྒོམ་པའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་སློང་མོ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སློང་མོའི་གནས་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་ལ་བརྟག་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་མདོ་དེ་ལས་གནས་དང་པོ་ བདུན་བཟུང་ནས་འདི་ལྟར་བསྟན་ཏེ།དེ་དག་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་ནི་ཁྱིམ་པའི་རྟགས་སྤངས་པས་གཟུགས་མི་སྡུག་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པས་གཟུགས་མི་སྡུག་པ་ལ་བླངས་པ་ཡང་ཁྱིམ་པའི་མཚན་མ་སྤངས་པས་མཚོན་ཏོ། ། ཁྱིམ་པའི་མཚན་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་སྐྲ་དང་ཁ་སྤུ་ལ་སོགས་པ་བྲེགས་པའོ། །བདག་གིས་ཁ་དོག་ངན་པ་ཉམས་སུ་བླང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པའོ། །གོས་དྲས་པ་དང་། གོས་ཁ་དོག་ངན་པ་འཆང་བ་ནི་ཁ་དོག་ངན་པ་འཆང་བའོ། །གོས་ཁ་དོག་དམར་སེར་འཆང་བ་ནི་གོས། ཁ་དོག་ན་པ་འཆང་བའོ། །བདག་གིས་ཚུལ་གཞན་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུམ་པ་སྟེ། འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཇིག་རྟེན་པའི་སྤྱོད་པ་དང་སྤྱོད་དུ་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ལས་བསྡམས་ནས་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་གཞན་ལ་རག་ལས་པས་འཚོ་བར་བྱའོ་སྙམ་པ་ནི་བཞི་པ་སྟེ། ལས་ཀྱི་མཐའ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྤངས་ནས་གཞན་གྱིས་བྱིན་པས་ཉེ་བར་འཚོ་ཞིང་གཞན་དག་ལས་རྙེད་པས་སྲོག་འཛིན་པར་བྱེད་ཅིང་དུས་འདའ་བར་བྱེད་དེ། ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་དུ་གཞན་དག་ལས་བསླངས་ཤིང་འཚོ་བར་བྱ་བ་སྟེ། ལན་ཅིག་ལ་མང་པོ་རྙེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་བསགས ནས་ལོངས་སྤྱད་པར་མ་གནང་བའི་ཕྱིར་རོ།།མིའི་འདོད་པ་རྣམས་ནི་འཁྲིག་པའི་འདོད་པའོ། །དེ་ལས་ལྡོག་པ་ནི་འཁྲིག་པའི་ཆོས་ལས་ལྡོག་པ་ཡང་དག་པར་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མིའི་དགའ་བ་དང་། རྩེད་མོ་དང་། གར་ལ་སོགས་པ་མཐོང་ན་དེ་དག་ལས་ལྡོག་པའི་སྡོམ་པ་ཡང་དག་པར་བླངས་ པས་སྤངས་པའོ།།མཛའ་བོ་ནི་མི་ཕན་པ་སྤོང་དུ་འཇུག་ཅིང་ཕན་པ་ལ་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བའོ། །སྙིང་དུ་སྡུག་པ་ནི་ཕོངས་པའི་དུས་ན་ཡང་མི་འདོར་བའོ། །ཆུང་པོ་གྲོགས་ནི་བྱིས་པའི་དུས་ནས་ཡུན་རིང་དུ་འགྲོགས་བའོ། །བགད་པ་ནི་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་བསླང་བའི་ངག་གི་སྦྱོར་བའོ། །རྩེ་ བ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་ལུས་ཀྱི་སྦྱོར་བའོ།།དགའ་བ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་ཡིད་ཀྱི་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའོ། །དགའ་མགུར་སྤྱོད་པ་ནི་ཕན་ཚུན་ཉོན་མོངས་པས་ཀུན་ནས་བསླང་བའི་དགའ་བའོ། །དེ་ལྟ་བུ་ལས་ལྡོག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་སྡུག་བསྔལ་བ་རྣམས་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ལུས་ཀྱི་དུབ་པ་ ནི་ཤིན་ཏུ་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པས་ལུས་ངལ་བའོ།།སེམས་ཀྱི་འཁྲུགས་པ་ནི་དྲན་པ་བརྗེད་ངས་པ་དང་། སེམས་རྣམ་པར་ཉམས་པའོ། །རྣམ་པ་བཅུ་གཅིག་ཏུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་བྱ་བ་རྣམས་ཏེ། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་ནི་ཆོས་སྒྲུབ་པའི་ཡོ་བྱད་རྣམས་གཟུང་ བའི་བྱ་བའོ།།ཁྱིམ་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་ཉམས་སུ་ལེན་པའོ། །ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་འཛུད་པ་ཁོ་ནར་བྱེད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་ལ་ཡང་དག་པར་འཛུད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ བར་དུ་ལྡོག་པ་ཡང་སྲིད་པས་ཞུགས་ནས་ཀྱང་ལྡོག་པར་མི་བྱེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བའོ།།དེ་ལ་མི་དགའ་བ་མེད་པས་ཡིད་མི་དགའ་བ་མེད་པའོ། །ཡོངས་སུ་གདུང་བ་མེད་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའོ། །ཡང་དག་པའི་ལམ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་སྟེ། ཡང་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་རྣམ་པའོ། །ཆོས་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་ཟག་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའོ། །སོ་སོར་འབྱེད་པས་ན་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའོ། །རིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ན་ཡང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད པ་ནི་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་སྟེ།དེ་ལ་རིགས་པ་རྣམ་པ་བཞི་ལ་བརྟེན་ནས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་བརྟགས་པའོ། །རྒྱུ་དེས་མོས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་བརྟགས་པའི་བློས་མོས་པའོ།

随闻思维而在寂静处思考即是思。修习止观即是修。具寿们，乞食者应当观察二十二种乞食处，如经中所说，取其中前七处而如是宣说：因为这些是以苦处而分别。
'我舍弃在家相而形貌不净'，是说以相而取不净形貌，也以舍弃在家相而表示。因为舍弃在家相故，剃除头发、胡须等。'我当受持丑陋颜色'是第二。穿着破旧衣服和穿着丑陋颜色衣服即是受持丑陋颜色。穿着红黄色衣服即是穿着丑陋颜色衣服。
'我当行持异于常人之行为'是第三，即于行走等一切世间行为中自我约束而住。'我当依靠他人而活'是第四，即舍弃一切事业，依靠他人所施而活命，从他人所得而维持生命度日，乃至活着期间从他人乞求而活，即使一次得到很多也不允许积蓄受用。
人的欲望即是淫欲。远离此即是因为受持远离淫欲法。见到人的欢乐、游戏、歌舞等时，因为受持远离这些的戒律而舍弃。
友人是劝离不利而引导趋向利益者。亲爱是即使在贫困时也不舍弃者。童年好友是从幼年起长期相处者。笑是由贪欲所引发的语言行为。游戏是如是的身体行为。欢喜是如是的意识行为。欢喜受用是彼此烦恼所引发的欢喜。应当远离如是，如是诸苦应当如理配合。
身体疲惫是因精进用功而身体劳累。心乱是忘失正念和心意损坏。'应当知道有十一种'是指如是诸事：出家者是受持修法资具的事业。在家者是受持正当事业。
'唯令趣入正等菩提'即是确实令趣入菩提资粮的意思。虽已发起精进，中途退转也是可能的，故说'入已亦不退转'。
于此无不喜故为意无不喜。无遍恼故为非烦恼。正确观察正道即是遍分别：'正确'是指无颠倒相。法是有漏和无漏等。因为分别故为遍分别。若有正理，则无颠倒地如理作意自相和共相即是遍分别：依于四种正理而分别即是善察。由此因而胜解即是以善察慧而胜解。

།ངེས་པའི་དངོས་པོ་ལ་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་ངེས་པར་འཛིན་པ་ནི་ལེགས་པར་གནས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བདུད་དང་ཕས་ ཀྱི་རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་ཐུབ་པའི་ཕྱིར་དང་།སྟོབས་བརྟན་པོ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཀོན་མཆོག་གི་ཡོན་ཏན་ཞེས་བྱ་བྱ་བ་ནི་དཀོན་མཆོག་གི་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་དོ། །དེ་ཁོ་ནའི་དོན་ནི་གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པའོ། །མཐུ་ཆེན་པོ་ནི་སྔར་བསྟན་པའི་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །གང་གནས་གསུམ་བོ་འདི་ལ་ མོས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཟབ་མོ་ལ་མོས་པ་དང་།རྒྱ་ཆེ་བ་ལ་མོས་པ་ཞེས་བྱའོ། ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ལ་མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པ་ནི་མོས་པ་སྟེ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་མཚན་ཉིད་ནི་འདི་ལྟ་བུའོ་ཞེས་ངེས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ལེན་པའོ། །བདག་གིས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་དོན་འདི་ནི་ངེས་པར་ ཡོད་དེ།།དེ་ཐོབ་པར་བྱའོ་ཞེས་ངེས་པར་ཐོབ་པའོ། །དེ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ལམ་ནི་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པར་ཐོབ་པ་ནི་དེ་ཐོབ་པའི་ཐབས་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདི་དག་ནི་མངོན་པར་མོས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཤེས་བྱའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ལ་འདི་ནི་འདི་ལྟ་བུ་ཡིན་གྱི། གཞན་དུ་ མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པར་གཟུང་བ་ཐོབ་པའོ།།བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་ཆེན་པོ་གཅིག་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྒོམས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་ཡུན་རིང་དུ་སྦྱོར་བའོ། །ས་བཅུ་ལ་ལེགས་པར་ཞུགས་པར་གྱུར་པའི་རྟོགས་པའི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པར་གྱུར་པའི་ཆོས་བདག་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ ཅན་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།།བཟོད་པ་ཐམས་ཅད་དུ་དཀའ་བའི་བཟོད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དེ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དཀའ་བའི་བཟོད་པ་ཡང་རྣམ་ པ་གསུམ་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་སྟེ།བཟོད་པར་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་དང་། བཟོད་པར་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་དང་། གནོད་པའི་དངོས་པོའི་ཁྱད་པར་རོ། །བཟོད་པར་བྱ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། ཉམ་ཆུང་བ་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དམན་པ་དེ་དག་ནི་བྱམས་པའི་ཡུལ་ཡིན་ ཞིང་།སྙིང་རྗེའི་རྟེན་ཡིན་པས་བཟོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། གཞན་པའི་བྱ་བ་མེད་པས་བཟོད་པ་ནི་དཀའ་བའི་བཟོད་པའོ། །བཟོད་པར་བྱེད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། བཟོད་པར་བྱེད་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྗེ་དཔོན་ནི་ནུས་པ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གནོད་པ་བྱེད་པར་ནུས་པ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་ བཟོད་པ་འདི་ནི་དཀའ་བའི་བཟོད་པ་ཞེས་བྱའོ།།དམན་པའི་གནས་ན་གནས་པ་དག་གིས་སྲོག་ལ་ཐུག་པའི་གནོད་པ་བྱས་ལ་བདག་ཉིད་ནི་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་ཅིག་ཡིན་ན་ཡང་བཟོད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཉམ་ཆུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་གནོད་པ་བྱས་པ་ལ་བཟོད་པ་དང་། མཚུངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གནོད་པ་བྱས་ པ་ཡང་བཟོད་པ་དང་།དམའ་བ་རྣམས་ཀྱིས་བ་རྣག་པར་དཀའ་བའི་གནོད་པ་བྱས་པ་ཡང་བཟོད་པ་ནི་དཀའ་བའི་བཟོད་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །མཛའ་བོ་རྣམས་ལ་ནི་ཕན་པའི་སེམས་ཀྱིས་བཟོད་པར་བྱེད་དོ། །མི་མཛའ་བ་རྣམས་ལ་ནི་བྱམས་པའི་སེམས་ཀྱིས་སོ། །ཐ་མལ་པ་རྣམས་ལ་ནི་སོ་སོར་མ་ བརྟགས་པའི་བཏང་སྙོམས་ཀྱིས་སོ།།དེ་ལྟར་སྒོ་གསུམ་ནས་སོ། །གསུམ་ཆར་ལ་ཡང་མཉམ་པའི་རྣམ་པས་བཟོད་པར་བྱེད་པ་ནི་སྒོ་བཞི་པའོ། །མི་བཟོད་པའི་སྒོ་ནས་བདག་དང་གཞན་ལ་གནོད་པ་མི་བྱེད་པ་ནི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་བཟོད་པ་ནི་སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་བཟོད་པའོ། །མི་བཟོད་ པའི་ཉེས་པ་རྣམ་པ་ལྔ་མཐོང་ཞིང་།དེ་ལས་ལྡོག་པའི་བཟོད་པའི་ཕན་ཡོན་རྣམ་པ་ལྔ་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །ཕན་ཡོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཕྱི་མ་ལ་དགྲ་མང་བར་མི་འགྱུར་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་འདི་དག་གི་ཕན་ཡོན་གྱི་དོན་བསྟན་པ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ་ཐོས་པ་ ལས་བྱུང་བའི་ས་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ།།དེ་ལྟར་བཟོད་པའི་ཕན་ཡོན་མཐོང་བ་ནི་དེ་ལ་མང་དུ་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཡང་རྗེས་སུ་བརྩེ་བའི་ཕྱིར་གཞན་དག་ཀྱང་བཟོད་པ་ལ་ཡང་དག་པར་འགོང་པར་བྱེད་དོ།

对于确定的事物如实确定地执持，称为善住，因为魔众和一切外道论敌不能胜过，以及获得坚固力故。所谓'三宝功德'即是三宝的殊胜本性。真实义即是人法二无我。大力即是前面所说的三种相。对于这三处有信解的菩萨，称为深信解者和广信解者。对如前所说的因果生起胜解即是信解，即以确定力领受'因果相是如此'。'我所应得的义利确实存在，应当获得'，如是确定获得。'获得此义利的道即是此道'，如是确定获得，称为获得方便，这些称为胜解。
所谓'所知境界'，即是对无常等行相'此是如此，非为他相'而获得确定执持。由于在一大阿僧祇劫中修习的缘故，于信解行地中长时修习。入于十地而获得殊胜证悟，获得以法无我为相的极为清净智慧。
为显示难忍等一切忍辱的建立而说'依此'等。'此应当视为三种'者，难忍也应当建立为三种：所忍的差别、能忍的差别和损害事的差别。就所忍而言而说'对弱小者'等，弱小者是慈悲的对境和所依，应当忍耐，无有其他所作，此忍即是难忍。就能忍而言而说'能忍者'等，主人是具有能力者，能以一切方式作损害，对如是者的忍即是难忍。
处于低劣地位者作危及生命的损害，虽自身已成为大人物却仍能忍耐；同样，对弱小者作损害能忍耐，对平等者作损害也能忍耐，对低劣者作难以忍受的损害也能忍耐，称为难忍。对亲友以利益心而忍，对怨敌以慈心而忍，对普通人以不加分别的舍心而忍。如是从三门。对三者皆以平等相而忍即是第四门。
从不忍门而不损害自他者称为胜者，其忍即是胜者之忍。见到不忍的五种过患，及见到远离彼之忍辱的五种功德。为显示功德而说'后世不会有众多怨敌'等，此等功德义应当如前了知，即如闻所生地中所说。如是见到忍辱功德者，将多住于彼。由于悲悯众生，也令他人善巧修习忍辱。

།བཟོད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། སེམས་ཅན་རྣམ་པ་གསུམ་ ཡང་དག་པར་འགོད་པར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།།མི་སྡུག་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔྱས་ཤིང་འཇིགས་སུ་རུང་བ་ལ་བཟོད་པ་ཞེས་བྱ་བར་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །སྙིང་བརྩེ་བའི་སེམས་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་བསམ་པ་ཉིད་དོ། ། སྙིང་རྗེའི་སེམས་ནི་སྡུག་བསྔལ་བར་འདོད་པ་ཉིད་དོ། །མཉེན་པའི་སེམས་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་མི་གཏོང་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟ་ན་སེམས་ཅན་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་ལྟོས་ནས་བཟོད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ལྷག་པར་མོས་པའི་བསམ་པ དྲག་པོ་དང་ལྡན་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཟོད་པའོ།།བཟོད་པའི་སྟོབས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཀའ་ཐུབ་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན་བཟོད་པའི་དཀའ་ཐུབ་ནི་མཆོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་དཀའ་ཐུབ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་བཟོད་པའི་ སྟོབས་ཅན་ཞེས་བརྗོད་དོ།།དེ་ལྟར་ན་བདག་ཉིད་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པས་བཟོད་པར་བྱེད་དོ། །རིགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་ཀྱི་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པའོ། །སྔོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་གནས་སྐབས་སོ། །གནས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་པ་ནི་འདུག་ པས་ཞེས་བྱ་བའོ།།ཁ་ཅིག་ནས་གནས་པ་ལ་ཞེས་འདོན་པ་དེར་ནི་དོན་འདི་ཡིན་ཏེ། བཟོད་པ་གོམས་པར་བྱས་པས་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་གྱུར་པས་འདུག་པ་ནི་གནས་པའོ། །རང་བཞིན་གྱིས་ཀྱང་བཟོད་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུའི་སྟོབས་ཅན་ཡིན་གྱི། སྦྱོར་བའི་སྟོབས་ཅན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་ བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ས་ལ་ཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་སོ་སོར་རིག་པས་འདི་ལ་བཟོད་པར་བྱ་བ་བདག་གིས་བཟོད་པར་བྱའོ་ཞེས་རློམ་སེམས་མེད་པ་ནི་བཟོད་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། སེམས་ཅན་མེད་པར་རིག་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ལ་བདག་ མེད་པར་རབ་ཏུ་རྟོགས་ནས་གནོད་པ་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཇི་མི་སྙམ་པའོ།།དེ་ལྟར་ན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་བཟོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་རྣམ་པ་དྲུག་གོ། །རྣམ་པ་བདུན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བཟོད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པའོ།།དེ་ལྟར་ན་དངོས་པོའི་བྱེ་བྲག་དང་། ཡུལ་གྱི་བྱེ་བྲག་དང་། ངུས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་དང་། གནས་སྐབས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་དང་། རྣམ་པ་གསུམ་ལ་བྱེ་བྲག་མེད་པར་བཟོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་བདུན་ཡིན་ནོ། །ཕོངས་ཤིང་འདོད་པའི་བཟོད་པ་རྣམ་པ་བརྒྱད་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་རྣམ་པར་ གཞག་པར་བྱ་སྟེ།གང་གིས་སེམས་ཅན་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་བ་དེ་བཟོད་པར་བྱས་ནས་སྤོང་བར་བྱེད་པ་དང་། གང་དག་དོན་དུ་གཉེར་བ་དེ་དག་ལ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །སློང་བའི་གནོད་པ་བཟོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སློང་བ་པོ་རྣམས་ཀྱི་འཁྲུལ་པ་སྣ་ཚོགས་ལ་མི་འབྱེད་པའི་བཟོད་པ་སྟེ། །དེ་ ལྟ་བུའི་བྱ་བས་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པ་སྒྲུབ་པས་ཕོངས་ཤིང་འདོད་པའི་བཟོད་པ་ཞེས་བྱའོ།།མ་རུངས་པ་སྡིག་པ་ཆེན་པོའི་ལས་ཀྱི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ཆེན་པོ་ལ་སྤྱོད་པ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ལ་ཞུགས་པ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གནོད་སེམས་མི་སྐྱེད་ཅིང་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་པ་རྣམས་ལ་མནར་ སེམས་མེད་པ་ནི་བཟོད་པ་སྟེ།དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཁྱིམ་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ལོག་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ་བཟོད་པར་བྱ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། བརྩལ་བ་མི་མཇེད་པའི་བཟོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་སྒོ་ནས་སྐྱེས་པའི་སྡུག་ བསྔལ་དང་དུ་ལེན་པའི་བཟོད་པའོ།།གང་གིས་ཕོངས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ། མི་འདོད་པ་དང་མི་འཕྲོད་པ་ནི་ཕོངས་པར་གྱུར་པའོ། །བཟོད་པས་ཡོངས་སུ་སྤོང་བར་བྱེད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཟོད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ལུས་ལ་སོགས་པས་ལན་དུ་གནོད་པ་མི་བྱེད་པའོ། །གང་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ ཟང་ཟིང་དང་ཆོས་ལ་སོགས་པའོ།

就忍辱而言，如前所述应当了知安立三种有情等。所谓丑陋异熟，是指对于可怖可畏之事的忍辱。
慈心是对有情利益安乐的心意。悲心是希望解除痛苦的心意。柔软心是不舍弃有情的心意。如是，显示对三种有情行忍辱。
以对圆满菩提的强烈胜解意乐，为圆满菩提资粮而行忍辱。所谓具忍力，因为在一切苦行者中忍辱苦行最为殊胜，以及由其力量使苦行与戒律成就，故称具忍力。
如是，依据自身不同阶位而行忍辱。所谓圆满种姓，是指具有种姓觉悟。所谓'昔'，是指随信行位。所说'住'，即是安住。
有些版本中读作'于住'，其义为：由修习忍辱而趣向现前，安住即是住。'且本性具忍'，意为依靠因力，而非依靠加行力。
就已入地菩萨而言所说：由通达人无我，于此无有'我应忍受所应忍'的我慢，是为忍辱。其所以说'了知无有情'，是指通达法无我后，对一切加害者无所计较。
如是，显示由真实性智力而成就忍辱，如是为六种。就七种而言所说：'一切忍'等。
如是，事物差别、境界差别、力的差别、阶位差别，以及对三种无差别的忍辱，是为七种。贫乏所欲忍八种略摄为二种：
了知对有情造成伤害者，忍受后予以断除；以及对所希求者予以成办。所谓忍受乞求之害，是对乞求者种种错乱不加分别的忍辱。
以如是行为成办所欲者的意愿，故称贫乏所欲忍。对于造作大恶业、行持大恶行、趣入痛苦因的恶劣者，以大悲心不生嗔心，对住于恶行者无有恼害心，是为忍辱。
如是是就在家众而言。为显示对邪入出家众的忍辱，故说'于破戒者'等。所谓不厌劳忍，是忍受由此所生之苦的忍辱。
关于'彼所贫乏'，不悦意与不适意即是贫乏。'以忍遍断'，是指依靠忍辱而不以身等作害以为报复。所谓'所欲'，是指资具、法等。

།དེའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་དེ་དག་ཉིད་གཞན་དག་ལ་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རིག་པར་བྱའོ། །སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་བརྒྱད་པོ་དང་དུ་བླངས་ནས་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པས་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ ཆོས་རྣམས་དང་མ་འདྲེས་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་དང་དུ་ལེན་པའི་བཟོད་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་འདིར་བདེ་བའོ།།དེའི་སྒོ་ནས་བདག་ཉིད་ཀྱི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཉེ་བར་བསགས་པས་འཇིག་རྟེན་གཞན་དུ་བདེ་བར་འགྱུར་བའོ། །ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཁྱད་དུ་བསད་ནས་གཞན་དག་འདི་དང་གཞན་དུ་བདེ་བར་ འགྱུར་བ་ལ་རབ་ཏུ་བཀོད་པ་ནི་གཞན་དག་འདི་དང་གཞན་དུ་བདེ་བར་འགྱུར་བའི་བཟོད་པ་ཞེས་བྱ་བའོ།།སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་བརྒྱད་ནི་དུས་ཚིགས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི་གང་ཡང་སྨྲས་པ། གྲང་བ་དང་། ཚ་བ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་གང་ཡིན་པ་ནི་བཀྲེས་པ་དང་། སྐོམ་པ་ཞེས་ བྱ་བའོ།།རྩུབ་པའི་རེག་པ་ལས་བྱུང་བའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བྱས་པ་ནི་གང་ཡང་སྨྲས་པ། སྦྲང་བུས་ཟིན་པ་དང་། ཤ་སྦྲང་གིས་ཟིན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བའོ། །ལུས་གདུངས་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་རླུང་དང་། ཉི་ཚན་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་གདུང་བ་དང་། སྐམ་པར་བྱེད་པའོ། ། སོས་རེག་བ་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་བྲང་འགྲོ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གང་ཡང་སྨྲས་པ། སྡིག་སྦྲུལ་གྱིས་ཟིན་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྩལ་དྲགས་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི་གང་ཡང་སྨྲས་པ། ངལ་བ་ལས་བྱུང་བའི་ལུས་དང་། སེམས་དུབ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ནི་གང གི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།འཁོར་བ་ན་ཡོད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་དང་དུ་བླངས་ནས་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་བདག་ལ་ཕན་པ་དང་གཞན་ལ་ཕན་པ་ལ་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ནི་དང་དུ་ལེན་པའི་བཟོད་པ་སྟེ། བདག་དང་གཞན་དག་འདི་དང་གཞན་དུ་བདེ་བའོ། །གནོད་པ་བྱས་པར་གྱུར་ པ་ལ་ལན་དུ་གནོད་པ་མི་བྱེད་པ་ནི་སྦྱོར་བ་དག་པས་ནི་རྣམ་པར་དག་པའི་བཟོད་པ་ཞེས་བྱ་བའོ།།ད་ལྟར་གཞན་གྱིས་གནོད་པ་བྱེད་པར་གྱུར་པ་ལ་སེམས་འཁྲུགས་པར་མི་བྱེད་པ་ཉིད་དང་། འདས་པའི་དུས་སུ་བྱས་པར་ཤེས་ཀྱང་ཞེ་ལ་མི་འཛིན་པ་ཉིད་དང་། དེ་དག་ལ་སླར་ཕན་གདགས་པར་འདོད་པ་ཉེ་བར་ བཟུང་ནས་བསམ་པ་དག་པ་ཡིན་པས་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་བའོ།།སེམས་ཅན་གནོད་པ་བྱེད་པ་རྣམས་ལ་རང་ཉིད་སོང་ནས་མཐུན་པར་སྨྲ་ཞིང་ཁོ་ན་མེད་པར་སྟོན་པ་དང་། གཞན་གནོད་པར་བྱེད་པ་དག་འོངས་ནས་བཟོད་པ་གསོལ་ན་དེ་བཞིན་དུ་དང་དུ་ལེན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ནི་ཕྱིར་བཅོས་པས་ རྣམ་པར་དག་པའོ།།མི་བཟོད་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཤས་ཆེར་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་ནི་བཟོད་པའི་སྒོ་ནས་སྟོན་པ་ལ་གུས་པར་བྱ་བའི་བསམ་པ་ཉིད་དང་། རྣམ་པར་ཐོ་མའི་ཚམས་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ། སྙིང་རྗེ་བའི་བསམ་པ་ཉིད་དང་། དངོས་པོའི་ཁྱད་པར་གྱི་སྒོ་ནས་བསམ་པའི་ཁྱད་པར་རྣམ་པར་དག་པའོ། །མི་ བཟོད་པའི་ཆོས་ཀྱི་གྲོགས་ནི་ཁོང་ཁྲོ་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སོ།།འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ཀྱི་བཟོད་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རབ་ཏུ་སྤངས་པས་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་མདོར་བསྡུ་ན་སྦྱོར་བ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། སྦྱོར་བའི་ ཁྱད་པར་རྣམ་པར་དག་པ་དང་།བསམ་པའི་ཁྱད་པར་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་རྣམ་པར་དག་པས་བཟོད་པ་གསོལ་བར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་གཅིག་པའི་འགྲེལ་པ་རྫོགས་སོ།། །།བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ནི་རྣམ་པ་བཞིར་ རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་སྟེ།གང་ཡང་རྣམ་པ་ཉིད་སྨྲས་པ། སེམས་མངོན་པར་སྤྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ། །སེམས་ལས་བྱུང་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། བརྩོན་འགྲུས་གང་ཞེ་ན། དགེ་བའི་ལས་ལ་སེམས་སྤྲོ་བའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།

为了证成这一点，应当了知'即是广泛向他人宣说这些法'等。对于八种痛苦加以接受，具足善法修持，于现世中不与罪恶不善法相混，故而接受痛苦的忍辱是现世安乐。由此门径积累自身善法，于他世得安乐。如前所说忍受痛苦而安立他人于此世他世安乐中，即是令他人此世他世安乐的忍辱。
八种痛苦中，由季节变化而生者，即所说的寒、热。俱生者，即是饥、渴。由粗触所生而分为二种者，即所说的为虻蝇所咬、为蚊虫所咬。由身体疲惫所生者，即风与炎热，即是身体疲惫与干渴。由毒触所生者，即蛇等，也就是所说的被毒蛇所咬等。由过度劳累所生者，即所说的身心疲惫。生等轮回之苦，即所说的'于轮回中'等。
对这一切加以接受，如理精进于利益自他，即是接受忍辱，令自他于此世他世安乐。对已作损害者不以损害回报，即是由清净加行而清净的忍辱。对现在他人作损害时不生扰乱心，对过去所作虽知亦不记恨，对彼等欲作饶益，由具清净意乐故称为清净。
对作损害的众生，自己前往和善言说无嗔示教，若他人作损害者前来请求宽恕则如是接受，即是由还净而清净。由不忍而生起的惭愧，即是由忍辱门中对佛陀生起恭敬心，由极度愤怒而生起的悲心，由事物差别门中清净意乐差别。
不忍的助伴法即是嗔恚等烦恼。离贪者的忍辱由断除违品而清净。如是总之，由清净加行、清净意乐、清净加行差别、清净意乐差别、离贪清净而成就忍辱。忍辱波罗蜜多品第十一释终。
精进的本性分为四种，即所说的'心生欢喜'。心所法的自相称为相，为显示'何为精进？即是于善法中心生欢喜'故。

།སེམས་མངོན་པར་སྤྲོ་ བ་ཞེས་བྱ་བ་དང་།སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན་སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ནི་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ལ་ཡང་འཇུག་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་སྤྱིའི་རྣམ་པ་སྟེ། དེ་ནི་ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་སེམས་ཡོངས་སུ་གཡོ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡང་མངོན་པར་སྤྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པའི་བྱ་བ་སྒྲུབ་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཏེ། ཡང་དག་པའི་གཙོ་བོས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྲོ་བ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཏེ། སེམས་ལས་བྱུང་བ་དགེ་བ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུར་གྱུར་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱ་བ་ལ་མངོན་པར་ཕྱོགས་པ་ནི་སྤྲོ་བ་སྟེ། མངོན་པར་ སྤྲོ་བ་ཞེས་བརྗོད་དོ།།མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ནི་ཡོངས་སུ་གཡོ་བ་ཙམ་འབའ་ཞིག་ཉིད་དོ། །དམིགས་པ་ཉིད་ནི་གང་ཡང་སྨྲས་པ། དཔག་ཏུ་མེད་པ་བསྡུ་བ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་དགེ་བའི་ཆོས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། དགེ་ བའི་ཆོས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བསྡུ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།གང་ཡང་སྦྱོར་བ་ཉིད་སྨྲས་པ། །སྦྱངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། གུས་པར་བྱ་བའི་སྦྱོར་བས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ནི་སྦྱངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། མངོན་པར་འདུས་བྱས་པའི་རྣམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུན་མི་འཆད་པར་རྟག་ཏུ་ འཇུག་པ་ཉེ་བར་བཟུང་ནས་རྟག་ཏུ་སྦྱོར་བས་ཡོངས་སུ་བསྡུས་པ་ནི་བར་ཆད་མེད་པའོ།།ཐབས་ཀྱི་སྦྱོར་བས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ནི་ཕྱིན་ཅ་མི་ལོག་པ་སྟེ། བརྩོན་འགྲུས་ཚུལ་བཞིན་བརྩམས་པ་ལ། །དཀའ་བ་ཅུང་ཟད་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་སོ། །རྒྱུ་མཐུན་པ་ཉིད་ ནི་གང་ཡང་སྨྲས་པ།དེ་ལས་བྱུང་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་ན་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་སློང་བའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་ཏེ། མངོན་པར་སྤྲོ་བ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཀྱིས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །སྡོམ་པ་ པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཡུལ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་འདི་ལ་མ་སྨོས་ཏེ།དེ་ནི་ལྡོག་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལ། བརྩོན་འགྲུས་ནི་སྤྲོ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པས་འཇུག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇུག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉིད་ནི་སྤྲོ་བ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཕྱིར་ལྡོག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཚུལ་ ཁྲིམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་།དེ་ཡང་ཡོངས་སུ་གཡོ་བ་ཙམ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱིམ་པའམ་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་དང་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་ སྨིན་པར་བྱ་བ་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་པ།རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ཡང་གཉི་གའི་ཕྱོགས་ལ་བརྟེན་པས་སོ་སོར་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འགྱུར་རོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཐམས་ཅད་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བསྡུ་སྟེ། གོ་ཆའི་བརྩོན་འགྲུས་དང་སྦྱོར་བའི་བརྩོན་འགྲུས་སོ། །སྦྱོར་བའི་བརྩོན་འགྲུས་ལ་རྫས་ ཀྱི་རྣམ་པ་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བྱས་ནས་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་སྨྲས་ཏེ།ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པའི་མདོར་བསྟན་པ་དང་ཆོས་མཚུངས་པའོ། །རྩོམ་པའི་བརྩོན་འགྲུས་དང་། རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་དག་གི་རྣམ་གྲངས་སོ། །གོ་ཆ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་དང་པོར་རྣམ་པར་བརྟགས་ ནས་ཡོངས་སུ་ལེན་པའོ།།དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། སྦྱོར་བའི་སྔ་རོལ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་གོ་ཆའི་བརྩོན་འགྲུས་ནི་ཚད་མེད་པ་བཞིས་བསྡུས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་བསྟོད་པ། ཚད་མེད་པ་ནི་བཞི་པོ་ཡིས། །ཡོངས་སུ་བཟུང་བས་འཇིགས་པ་ མེད།།ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།

如果问及'心生欢喜'和'心造作'有什么区别，心造作是指进入善、不善和无记三性的普遍状态，这是因为它具有造作业的心遍动的本质。
'心生欢喜'是指具有成办所欲事业的本质，因为它是由正确的主导所摄持。欢喜即是精进，是善心所的因。同样，趣向于事业即是欢喜，称为'心生欢喜'。
'心造作'仅仅是遍动而已。关于所缘，如所说'摄集无量'，是为了趣入无量善法和利益众生。因此说'摄集无量善法'等。
关于所说的修习，'修习'等是指由恭敬修习所摄持，称为修习，因为是造作的行相。
持续不断地恒常趣入，由恒常修习所摄持，是无间断。
由方便修习所摄持是不颠倒，如偈颂所说：'如理精进修，少许亦不难。'
关于随顺性，如所说'从彼所生'，即是由精进所发起的身语意善法，这是以'具有欢喜心的造作'来说明的。
防护戒的对境在此精进中未提及，因为它是遮止的本质，而精进具有欢喜的本质是趣入的本质。趣入戒本身安立为欢喜性，而遮止戒则不是。
'戒'是指无过失的身语意业所摄，这也是由'仅仅遍动'这一词所摄。
在家或出家菩萨精进于成熟佛法和成熟众生，如所说'二种'，这也依靠二者方面各自成为三种。
一切精进摄为二种：即铠甲精进和加行精进。加行精进以事物的分类分为二种，说为三种，与戒等略说相应。
发起精进和圆满精进是这些的异名。
所说'铠甲'是指最初观察后受持。
因此说'在加行之前'等，应知菩萨们的铠甲精进是由四无量所摄。
因此赞叹：'由四无量所摄持，故无所畏惧。'

།ཚད་མེད་པ་བཞི་གང་ཞེ་ན། དུས་ཚད་མེད་པ་ནི་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་གྱིས་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་པར་ཐོས་ནས་དེ་བཞིན་དུ་དམ་བཅས་ནས་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནི་དུས་དེ་སྙེད་གྲངས་མེད་པའི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་སོ་སོར་ རབ་ཏུ་མྱོང་བ་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ཉིད་དོ།།བསོད་ནམས་ཚད་མེད་པ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་འཇིག་རྟེན་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་བསོད་ནམས་ཉེ་བར་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ ངན་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཉིད་དོ།།དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་དོན་གྱི་རྣམ་གྲངས་རིམ་གྱིས་འདིར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཉིད་ལས་བརྩམས་ཏེ། སྦྱོར་བ་བྱས་བ་ལས་དགོས་པ་ཆུང་ངུ་ཙམ་དུ་གྱུར་ལ་ངལ་བ་ནི་ཆེན་པོར་གྱུར་ཀྱང་། དེ་ལྟ་ན་ཡང་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བར་བྱེད་ པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གོ་ཆ་ཆེན་པོ་ཉིད་བསྟན་པའོ།།དགོས་པ་ཆུང་བ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟ་བུའི་རྩོམ་པ་ཆེན་པོ་བརྩམས་པ་ལས་སེམས་ཅན་གཅིག་ཅིག་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་བྱེད་ནུས་ན་ཡང་དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྦྱོར་བ་ཉིད་དུ་བྱེད་ན་མང་པོ་དག་གིས་ ལྟ་ཅི་སྨོས་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང་།དུས་དང་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོས་ཡོངས་སུ་ངལ་བ་ཆེན་པོ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡོངས་སུ་བགྲང་བ་བཟུང་ན་བསྐལ་པ་སྟོང་ཕྲག་གྲངས་མེད་པའི་ཉིན་དང་མཚན་མོའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང་མཉམ་པ་གྲངས་མེད་པ་བརྒྱ་སྟོང་ཡོངས་སུ་བགྲང་བ་བཟུང་བ་སྙེད་དུ་ ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་དུ་དམྱལ་བར་གནས་པས་བདག་གིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་པར་འགྱུར་ན་ཡང་དེ་ལྟ་ན་ཡང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱའོ་ཞེས་གོ་བགོས་ན་མཐར་ཐུག་པར་མ་གྱུར་གྱི་བར་དུ་བར་མ་དོར་འདོར་བར་མི་བྱ་བ་དང་།གལ་ཏེ་ དེ་བས་ཡུན་ཐུང་བ་དང་།སྡུག་བསྔལ་ཆུང་བས་ཐོབ་པར་འགྱུར་ན་ལྟ་ཤིན་ཏུ་ཡང་འཇུག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདི་དག་གིས་ནི་དུས་རིང་པོ་དང་། དུས་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འཇུག་པས་སྡུག་བསྔལ་ཤིན་ཏུ་དྲག་ཅིང་ཆེ་བའི་སྒོ་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་ན་ ཡང་དེའི་དོན་དུ་སྦྱོར་བའི་དོར་བར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་གོ་ཆ་ཡོངས་སུ་གསལ་བར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་བུ་ལ་མོས་པ་ཙམ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་བུ་ཐམས་ཅད་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གོ་ཆའོ་ཞེས་དེ་བཞིན་དུ་བཟུང་ནས་དེ་ལྟ་བུའི་མོས་པ་ཙམ་གྱིས་དེ་དང་འདྲ་བའི་གོ་ཆ་ལ་དད་པ་སྐྱེ་ བར་འགྱུར་བ་ནི་དད་པ་ཙམ་སྐྱེད་པའོ།།དེ་ཡང་བརྟན་པོ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་ཅིང་བརྟན་པོར་འགྱུར་བ་སྟེ། ཕྱིར་ནི་ལྡོག་པའི་ས་བོན་དང་ཡང་དག་པར་འགྱུར་བར་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། རྒྱུ་ཡོངས་སུ་རྟས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་དོན་དུ་ བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པས་ས་བོན་བསྐྲུན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གོ་ཆ་དེ་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པར་གྱུར་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་དང་། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དཀའ་བའི་སྤྱོད་པའི་བྱ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་འཇུག་ པའི་དཀའ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།སེམས་ཞུམ་པ་ནི་རྩོམ་པའི་དུས་སུ་ཡི་བསད་པའོ། །དཀའ་བ་སྤྱད་དགོས་པ་ནི་སྦྱོར་བའི་དུས་ན་མི་ནུས་ང་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཐམས་ཅད་རིམ་གྱིས་བདེ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སྦྱོར་བ་དང་། མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་དང་། འཇུག་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ནི་ དགེ་བ་སྡུད་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།རེ་རེ་ཡང་རྣམ་པ་བདུན་བདུན་གྱིས་བསྡུས་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྣམ་པ་བདུན་པོ་དེ་དག་ཀྱང་མདོར་བསྡུ་ན་གསུམ་དུ་བྱས་པས་བསྡུ་བར་བྱའོ། །སྟོབས་བརྟན་པོས་བསྐྱེད་པ་དང་། སྦྱོར་བའི་ཁྱད་པར་དང་། གནས་རྣམས་དང་ཇི་ལྟར་ རིགས་པར་སྦྱར་པར་བྱའོ།

什么是四无量？时间无量是指听闻需要三大阿僧祇劫才能证得佛果后，仍然立誓精进修行；
无量苦是指在如此无数的生世中，各自经历和体验种种痛苦。
福德无量是指超越一切声闻、缘觉和世间人的福德，为了积聚和摄受福德。
众生无量是指为了使无量众生界得以涅槃而摄受。
为了依次显示这些意义的差别，如果从成佛开始，虽然所作功用微小而疲劳却很大，即便如此也要为了证得佛果而精进修行，这就是显示大铠甲。
为了显示功用微小，'假如一个众生'等，从如此大的精进中，即使只能使一个众生涅槃，尚且要精进修行，何况是多数众生。
为了显示长时间和大苦所致的巨大疲劳，如果计数的话，等同于无数千劫的日夜时分，无数百千计数那么长时间，
即使要在地狱中一直活到那时才能证得无上正等正觉，也要精进修行无上正等菩提，穿上铠甲后在未到究竟之前中途不舍弃，
如果比那更短时间、更小痛苦就能证得，就更应该趣入。这些显示了长时间和不间断地趣入，虽然通过极为剧烈和巨大的痛苦才能证得无上正等正觉，
但为了这个目标也不应舍弃精进，这就是完全阐明不可思议的铠甲。
'仅仅信解如此'是指理解这一切都是菩萨铠甲后，仅仅以如此信解就能对相似的铠甲生起信心，这就是仅仅生起信心。
'这也是坚固的'是指不退转而坚固，因为具有不退转的种子和正确的转变。
因此说'如果令因圆满'等，意思是通过为菩提精进而播下种子。
具足那种铠甲的人，为了成熟佛法和成熟众生，没有难行之事，因为没有比那更殊胜的难行。
心怯懦是指开始时的畏惧。需要难行是指在修行时无有不能，因为一切都是渐次安乐而行。
修习六波罗蜜多、成就和趣入的精进，就是所说的摄善精进。
'应知每一个都由七种所摄'等，这七种在总结时应归纳为三类。应当根据坚固力所生、殊胜加行和处所适当配合。

།མི་གཡོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྟན་པ་སྟེ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བསྡུ་བར་བྱ་སྟེ། རང་གི་རྒྱུད་དུ་གཏོགས་པ་དང་། གཞན་གྱི་རྒྱུད་དུ་གཏོགས་པའོ། །རང་ གི་རྒྱུད་དུ་གཏོགས་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ།ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ནོ། །དེ་ལ་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་ལོག་པར་སྒྲུབ་པར་ཏུང་བ་ཡིད་པ་བྱེད་པས་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བས་བརྩོན་འགྲུས་མི་བརྟན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལས་བཟློག་ པ་ནི་བརྟན་པ་སྟེ་གནས་པའོ།།གནས་པའི་ཕྱིར་མི་གཡོ་བའོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་སྟེ། དེ་དག་གིས་མི་བསྐྱོད་པས་ན་བརྟན་པའོ། །གཞན་གྱི་རྒྱུད་དུ་གཏོགས་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། བསྟན་པ་འདི་ལ་སྡང་ཞིང་གནོད་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཟློག་ ཏུ་ཟིན་ཀྱང་འདི་ཉིད་ལ་བརྩོན་འགྲུས་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་གྱུར་པ་ནི་བརྟན་པའོ།།སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་པའི་གཞི་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་ཡང་དག་པར་མྱོང་ཞིང་དེ་དག་གི་གནོད་པ་དྲག་པོ་མྱོང་ཡང་བརྩོན་འགྲུས་རྒྱུན་མི་འཆད་པའོ། །བརྟན་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པར་ཞུགས་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ཏེ། གུས་པར་བྱེད་ པའི་སྦྱོར་བའོ།འདི་དག་ཉིད་རིག་པའི་གནས་ཐམས་ཅད་ལ་མཁས་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། མཁས་པའི་སྒོར་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་དཔག་མེད་པའོ། །ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཐབས་ཡང་དག་པ་དང་ལྡན་པས་ཐབས་དང་ལྡན་པའོ། །མཉམ་པ་ཉིད་རབ་ཏུ་རྟོགས་པས་ཉོན་མོངས་པ་ཉིད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ ཡང་ཐབས་དང་ལྡན་པའོ།།དོན་ཆེན་པོ་ལ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ཞེས་བྱའོ། །དུས་རྟག་ཏུ་སྦྱོར་བ་དང་། རྒྱས་པར་ཞུགས་པས་ན། རྒྱས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ངར་སེམས་པའི་སྐྱོན་དང་བྲལ་པའི་ཕྱིར་དང་རྒྱལ་མེད་པའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་རྣམ་པ་བདུན་པོ་འདི་དག་ནི་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་ པའི་ཚུལ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།བརྩོན་འགྲུས་ཚུལ་བཞིན་དུ་བརྩམས་བའི་འབྲས་བུ་ཉི་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་གྱུར་པ་ནི་མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཙོ་བོ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་ནི་དེའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། བསྟན་པས་སྟོན་པར་མཛད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་དགའ་བོ་བརྩོན་འགྲུས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུའི་གཙོ་བོའོ་ཞེས་མདོ་སྡེ་ནས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུས་ཀྱི་ སྟོབས་དང་།ནུས་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་པས་ལོངས་སྤྱོད་དང་ལུས་དང་སྲོག་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་སྦྱོར་བར་བྱེད་པར་མི་ནུས་པ་ཉིད་དཀའ་བ་དང་། རྣམ་པ་འདྲ་བས་དུས་རིང་པོར་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་སྦྱོར་བ་བྱེད་པར་དཀའ་བ་ནི་གཉིས་པའོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་མཉམ་པ་ཉིད་རབ་ཏུ་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་ཉིད་དང་། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ལ་འཇུག་པར་དཀའ་བ་ཉིད་ནི་དཀའ་བ་གསུམ་པའོ། །དེའི་རྒྱུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འདི་སྡུད་པའི་རྒྱུ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། ལུས་ཀྱི་མཐུ་དང་སྟོབས་ཐོབ་པར་གྱུར་པས་ལུས་དང་སྲོག་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་སྦྱོར་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་དང་པོའོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ སྙིང་རྗེའི་སྟོབས་བརྟན་པོ་ཐོབ་པར་གྱུར་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་བསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་དུ་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྙིང་རྗེའི་སྦྱོར་བ་སྟེ།བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་རྒྱུ་གཉིས་པའོ། །སྐྱེས་ཤིང་སྐྱེས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ པ་མེད་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་ཤེས་རབ་ཡིན་ནོ། །སྡུད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདྲེན་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་སྟེ། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱས་ནས་རྒྱུ་གསུམ་པའོ།

所谓'不动'即是坚固，因为一切违缘都无法压制。一切违缘可归纳为两类：属于自相续的和属于他相续的。属于自相续的也有两种：无烦恼的和有烦恼的。其中，由于轮回的痛苦和众生的邪行所生起的厌倦心会使精进退失，这就是说精进会变得不坚固。与此相反则是坚固，即安住。因为安住所以不动。有烦恼的是指烦恼和随烦恼，由于不为这些所动摇故为坚固。
属于他相续的也有两种：即使被憎恨并损害此教法的人们阻碍，仍然对此不断精进即是坚固。因为是痛苦感受的基础，即使真实感受痛苦并经历他们的剧烈伤害，精进也不间断。
坚固是极善入的精进，是恭敬的加行。这些正是为了获得一切明处的通达，以及为了入于智者之门而无量。由于具足获得的正确方便而具足方便。由于通达平等性而远离烦恼故也具足方便。
因为趣入广大义利故称为正精进。因为恒时加行和广大趣入，故称为广大。因为远离我慢过失故无胜负，所说的这七种相是显示精进加行的方式。
为显示如理精进的果，因果圆满即能迅速获得无上正等正觉。为显示精进是一切菩提资粮中最主要的，因为布施等都是以此为因。因此所说：'为何'等，'教中所说'是指阿难，精进是菩提因中最主要的，如经中所说。
获得身体力量和能力后，若不能不顾及受用、身体和生命而加行，即是第一难。如同这种形式长时间不间断地加行困难是第二难。通达精进平等性困难以及趣入无颠倒困难是第三难。
为显示其因故说'此摄集之因'等：获得身体力量后不顾及身命而加行，这是第一因。获得对众生坚固的悲心力量后，为除众生痛苦而尽形寿加行，这是悲心加行，即精进的第二因。对所生起的烦恼完全了知而修习，即无烦恼精进，平等性精进的因是智慧。摄集之因即是引导之因，称为成办者是第三因。

།ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་ནས་བརྩོན་འགྲུས་ནི་ཡང་དག་པར་སྤོང་བས་བསྡུས་པ་སྟེ། དེ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་ ཐབས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྡུས་པ་དང་།རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་གཉིས་དང་གཉིས་ཀྱིས་བསྡུས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཆོས་རྣམ་པར་སྤོང་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་སྔ་མ་དག་གིས་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ནི་ཕྱི་མ་དག་གིས་བསྡུས་པ་ཡིན་ ནོ།ཡོངས་སུ་དག་པའི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པས་ནི་ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་དང་པོ་གཉིས་ཀྱིས་སྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལས་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱེད་པ་དག་གི་ཐབས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་ལ་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བས་ཡེ་ ཤེས་རྣམ་པར་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་ནི་ཕྱི་མ་གཉིས་རྣམ་པར་དག་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ།།རྣམ་པར་དག་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་སྟེ།གཅིག་ཏུ་དགེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཉེ་བར་སོགས་པའི་ཕྱིར་སྡུད་པར་བྱེད་ པའོ།།མ་སྐྱེས་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྐྱེས་པ་རྣམས་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བ་ནི་རྣམ་པར་འཕེལ་བར་བྱེད་པའོ། །སྐྱེས་བུ་དམན་པ་རྣམས་ཀྱི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པ་ནི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་བརྩོན་འགྲུས་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱའོ། །དམན་པ་རྣམས་ནི་ འདུན་པ་དང་མོས་པ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱང་འདོར་བར་བྱེད་དོ།།དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་སྟེ། འདུན་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱས་ནས་སོ། །དམན་པ་རྣམས་ནི་བརྩམས་ནས་ཀྱང་འདོར་བར་བྱེད་དེ། སྦྱོར་བ་མི་བརྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལས་བཟློག་པ་རྣམས་ནི་ཕྱིར་ཞིང་རྩོམ་པ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ ཕྱིར་འཕེལ་བར་བྱེད་པའོ།།བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་མདོའི་ཚིག་གིས་ནི་རྟག་ཏུ་བྱེད་པ་དང་གུས་པར་བྱེད་པའི་སྦྱོར་བས་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པའོ། །སེམས་མི་འགོང་ཞིང་སྒྱིད་ལུག་པ་མེད་པ་ནི་རབ་ཏུ་སྤྲོ་བ་ཉིད་དོ། །ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་སྒྲུབ་པས་འབྲས་བུ་ཉེ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་ཡང་དག་པར་ སྤོང་བས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྤངས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མགོའམ་གོས་ལ་མེ་འབར་བ་གསོད་པ་ལ་བརྩོན་པ་ལྟ་བུའི་སྦྱོར་བས་མྱུར་དུ་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པ་ནི་བརྟུན་ཏེ་སྦྱོར་བའོ།།ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བརྒྱན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དེ་བསྡུས་པ་དང་སོ་སོའི་རྣམ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དུས་རྟག་ ཏུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རྟག་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ཞེས་བྱའོ།།འདུན་པ་དྲག་པོའི་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པས་གུས་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ཞེས་བྱའོ། །མོས་པས་སྤྱོད་པའི་སའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་རྒྱུའི་སྟོབས་ལས་ཀུན་དུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མཐུན་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ཞེས་བྱའོ། །སྐྱེས་ཤིང་འབྱུང་བའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་མི་ནོན་པའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བའི་བརྩོན་འགྲུས་ཞེས་བྱའོ།།སྡུག་བསྔལ་དྲག་ཅིང་རྩུབ་པའི་རེག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་ལྡོག་ཅིང་སྐྱོ་བ་མེད་པ་ནི་འཁྲུགས་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ཞེས་བྱའོ། །བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་ནས་འབྲས་བུ་མཐར་ཐུག་པའི་བར་དུ་འགྲོ་བ་ཉིད་ནི་ཆོག་མི་ཤེས་པའི་བརྩོན་ འགྲུས་ཞེས་བྱའོ།།བརྩོན་འགྲུས་རྣམ་པ་དྲུག་པོ་འདི་ནི་མདོའི་ཚིག་དྲུག་དང་ཡང་དག་པར་སྦྱར་བར་བྱས་ཏེ། བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ཉིད་ནི་རྟག་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ཞེས་བྱའོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་མཐུ་དང་སྟོབས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་གུས་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ཞེས་བྱའོ། །ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ སྦྱོར་བའི་རྒྱུ་མཐུན་པའི་བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མཐུན་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ཞེས་བྱའོ།།གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་སྤྲོ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བའི་བརྩོན་འགྲུས་ཞེས་བྱའོ། །བརྟུན་པ་བརྟན་པའི་ཕྱིར་མི་འཁྲུས་པའི་བརྩོན་ འགྲུས་ཞེས་བྱའོ།

从一切门中精进是由正断所摄，由圆满彼之方便所摄，安立由二二所摄当知。
所谓断除染污法是由前正断所摄。
生起诸善法是由后所摄。
由清净身语意行为，是以前二正断圆满修习，从所谓清净方便之因。
获得殊胜智慧及于善法正加行而增长智慧，是后二清净方便之因。
所谓清净者，身等业非染污，因为是一向善故。
为摄集诸善法而摄。
从未生而生起是正成就。
已生者增进是增长。
劣士精进之违品，当安立为胜士精进。
劣者虽生欲乐亦舍弃。
与彼相反是胜士，谓生起欲乐。
劣者虽已开始亦舍弃，因为加行不坚固故。
与彼相反者，因为再次开始具有殊胜加行故而增长。
以'于精进开始'经文，是以恒常作及恭敬加行而开始精进。
心不沮丧无懈怠是欢喜性。
由无倒修行成办果故，及为显示由正断无倒断除故，如救头或衣着火般精进努力，迅速开始精进是坚固加行。
为以一切功德庄严故一切相，为显示摄集与各别相故。
因为恒时趣入故称为恒常精进。
由具猛利欲乐加行故称为恭敬精进。
因为从胜解行地位之因力生起故称为随顺因精进。
因为生起之违品不能胜伏故称为加行所生精进。
不为一切剧烈粗猛触所退却无厌故称为不动精进。
开始精进直至究竟果故称为无厌足精进。
此六种精进当与六种经文相应：开始精进即是恒常精进。
为获得精进力量故称为恭敬精进。
由具殊胜精进加行随顺因精进故称为随顺因精进。
由对治分力胜伏违品而具欢喜故称为加行所生精进。
因为坚固稳固故称为不动精进。

།ངན་ངོན་ཙམ་གྱིས་ཆོག་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་བརྩོན་པ་མི་གཏོང་བ་ཞེས་བྱའོ། བརྩོན་འགྲུས་གང་གིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འདུན་པ་དྲག་པོ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་པ་དང་། སྨོན་ལམ་མང་དུ་འདེབས་པ་ནི་འདུན་པ་དང་ལྡན་པའི་གོ་ཆའི་བརྩོན་འགྲུས་ཞེས་ བྱའོ།།དགེ་བའི་སེམས་མ་སྐྱེས་པའི་མི་མཐུན་པ་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་ཞིང་ཞེས་བྱའོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་གཉིས་རྣམ་པར་སྤངས་པས་མཐུན་པ་དང་ལྡན་པས་དགེ་བའི་ཆོས་སྐྱེས་པ་རྣམས་མི་འཕྲོགས་པ་ལ་གནས་པས་མི་རྨོངས་པའི་ཕྱིར་རྣལ་དུ་གནས་པ་སྟེ། འཕེལ་ཞིང་སྤངས་པར་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེས་པ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་པས་སྤོང་བར་བྱེད་པས་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་ཅན་ཞེས་བྱའོ། །རིག་པའི་གནས་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་སྦྱོར་བའི་སྒོ་ནས་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་དང་དེ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ལམ་ནས་ཞུགས པ་ཉེ་བར་བཟུང་ནས་ཚོལ་བ་པ་ཞེས་བྱའོ།།ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་རིག་པའི་གནས་རྣམས་ལ་སྒོམ་ཞིང་ནན་ཏན་བྱེད་པས་སློབ་པ་ནི་སློབ་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ཞེས་བྱའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་གྱི་བྱ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ཞེས་བྱའོ། །ཉེས་པ་བྱས་པ་ལས་སླར་གསོ་བའི་སྦྱོར་བ་ནི་ཀུན་ནས་ སྲུང་བའི་བརྩོན་འགྲུས་ཞེས་བྱའོ།།མངོན་པར་མོས་པ་དང་། འདུན་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་དང་། གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་དང་། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་འཐོབ་པ་དང་སྤོང་བའི་བརྩོན་འགྲུས་དང་། ལུང་དང་རྟོགས་པའི་ཆོས་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པའི་བརྩོན་འགྲུས་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ དང་།བསླབ་པ་རྗེས་སུ་སྲུང་བའི་བརྩོན་འགྲུས་ཏེ། བདུན་པོ་འདི་དག་གི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །བཟོད་པ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་བརྒྱད་དུའོ། །སློང་མོའི་དོན་དུ་སྡུག་བསྔལ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་འོངས་པ་ལ་བཟོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་འདིར་བརྩོན་འགྲུས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏེ། སེམས་ཅན་གཞན་དག་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །སྤྱོད་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་སྦྱོར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཚམ་པ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གང་དང་གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དུས་རིང་པོར་ཡོངས་སུ་འདྲིས་པའི་དངོས་པོ་ལ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་གོམས་པ་དང་ཞེས་བྱའོ། །མ་འོངས་པའི་དུས་སུ་ཡང་རྒྱུན་མི འཆད་པར་གུས་པར་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་མི་གཡེལ་བ་ཞེས་བྱའོ།།བདག་ཉིད་ཀྱང་ལྟ་བ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པར་མི་བྱེད་པའི་དུས་སམ། གཞན་དག་ལས་གདམས་ངག་དང་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་བཟུང་ནས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་དུས་སུ་ཡང་རུང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ལྟ་བའི་དབང་གིས་ཡང་དག་པར་ མཚོན་པའི་སྦྱོར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལེགས་པར་ཟིན་པ་ཞེས་བྱའོ།།མཚན་མ་བསྒོམ་པའི་དུས་སུ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་དུས་སུ་གོམས་པར་བརྩོན་པ་ཞེས་བསྟན་ཏེ། །མཚན་མ་རྣམ་པ་དྲུག་ལ་མཁས་པ་ནི་མཚན་མ་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ཞེས་བྱའོ། །མཚན་མ་ཉིད་ཀྱང་དང་པོ་ཉིད་དུ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་ ཤེས་པས་ཉེ་བར་མཚོན་ནས་མཚན་མ་རྣམས་ཡང་དག་པར་བཟུང་ནས་མི་བརྗེད་པར་མཚོན་པའི་དུས་སུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་ཤིང་རབ་ཏུ་རྟོགས་པའོ།།ཟབ་པ་ནི་དེ་ཁོ་ནའི་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་བརྩོན་འགྲུས་སོ། །མཐུ་རྣམས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་བརྩོན་འགྲུས་སོ། །བདག་ཉིད་ ལ་ཁྱད་དུ་མི་གསོད་པ་ནི་དེ་དག་ཀྱང་མིར་གྱུར་པས་འདི་ལྟ་བུའི་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་ཀྱིས་བདག་ཀྱང་མིར་གྱུར་པ་ཡིན་པས་རིམ་གྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་ཞེས་གོ་ཆ་བགོ་བར་བྱེད་ཅིང་།གོ་ཆ་ཆེན་པོའི་སྦྱོར་བ་མི་འདོར་ཞིང་བདག་གིས་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་འདུ་ཤེས་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཞུམ་པར་མི་བྱེད་པའོ། །བར་ མདོར་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཆོག་པ་མེད་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ཞེས་བྱའོ།།བཅུ་པོ་འདི་དག་ནི་རྣམ་པར་དག་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཡིན་ནོ།

由于不知以平庸为满足而不放弃精进，称为不舍精进。以何种精进而对无上正等正觉生起强烈意乐，并且多作发愿，称为具足意乐铠甲精进。
对于未生善心的违品烦恼之对治分而相应，称为相应。由于断除二种烦恼，具足相应，对于已生起的善法安住于不被夺取，由于不迷惑而安住，因为增长并趋向断除。由于不与所生烦恼共住而断除，因为是对治分本身，由于具足殊胜而称为殊胜。
由于通过证悟五明处的修行而趣入，以及从获得彼之道而趣入，摄持寻求，称为寻求。对于已通达的明处修习精勤，学习称为学习精进。
由于具足一切有情利益事业，称为利他精进。从所造过失中恢复的修行，称为遍护精进。
胜解、意乐为先导，对治分、违品获得与断除的精进，于教证二法精勤的精进，于有情利益精勤的精进，守护学处的精进，应当如理了知这七种的差别。
如同安忍，即是八种。对于为乞食而来的痛苦有情的安忍，此处以精进等来说明，对其他有情也是如此。因为是随顺行为的修行。
为显示适宜，故说'以何等'等。因为修行长时熟悉的事物，故说'串习'。因为于未来时也恒常恭敬修行，故说'不懈怠'。
于自己执著胜见不生执著之时，或从他人领受教诫教授而修行之时，由于是以无颠倒见力而正确标示的修行，故称为善巧把握。
因为在修相之时修行，故说'适时串习精进'。于六种相善巧，称为具足观相精进。相也是最初如实了知而标示，正持诸相而不忘失，于标示时了知通达。
甚深是通达真实义的精进。为通达诸力而修行是不可思议精进。不轻视自己，即是彼等也是人而发起如是精进，我亦是人，当渐次成办，而披甲修行，不舍大铠甲修行，不作'我不能'想，故不怯弱。
因为中途不退转，称为无足精进。这十种是清净精进的种类。

།མདོར་བསྡུ་ན་སྦྱོར་བ་རྣམ་པ་ལྔས་རྣམ་པར་དག་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྦྱོར་བ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་རྗེས་སུ་སྐྲག་པ་དང་། ཡང་དག་པར་དགའ་ བ་དང་བྲལ་བའི་སྒྲུབ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་།ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཚོགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། ཞི་གནས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་ལ་སྦྱོར་བ་རྣམ་པར་དག་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་རིགས་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ལེའུའི་འགྲེལ་པ་སྟེ་བཅུ་ གཉིས་པ་རྫོགས་སོ།། །།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་གཏན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ནི་བཞིར་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་སྟེ། འགང་ཡང་དམིགས་པ་ཉིད་སྨྲས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ཐོས པ་དང་།དེའི་དོན་བསམ་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བར་བྱས་ནས་བསྒོམ་པ་དང་ལྡན་པས་བསྐྱེད་པའི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བར་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་སྟེ། བསམ་གཏན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཆོས་རྣམས་དེ་ལས་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་རྣམ་པ་སྨྲས་པ། འཇིག་རྟེན་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་རྣམ་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ངོ་བོ་ཉིད་གང་གི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དམིགས་པ་གཅིག་ལ་སེམས་རྣམ་པར་མི་གཡེང་བའི་རྒྱུན་གྱིས་འཇུག་པ་ནི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཞེས བྱ་སྟེ།དམིགས་པ་ལ་གཏད་པས་ཞེས་བྱས་ནས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། སེམས་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཞི་གནས་ཀྱི་ཕྱོགས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། བསམ་གཏན་གྱི་རྩ་བ་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཡིན་ལ། ཉེ་བར་གྱུར་པ་ནི་ལྷག་མཐོང་གི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ། །གཞི་ལ་ བརྟེན་ནས་འཕགས་པའི་ལམ་སྐྱེ་བས་གཉིས་ཀའི་ཕྱོགས་སོ།།ཡང་ན་སེམས་གནས་པ་རྣམ་པ་དགུ་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་ཕྱོགས་སོ། །སེམས་གནས་པ་རྣམ་པ་བཞི་ནི་ལྷག་མཐོང་གི་ཕྱོགས་སོ། །འཕགས་པའི་ལམ་ནི་གཉི་གའི་ཕྱོགས་སོ། །བདག་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དང་། བདག་ཉིད་ཀྱི་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསམ་གཏན་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱའོ།།བསམ་གཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའོ། །བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཚེ་འདི་ལ་བདེ་བར་རེག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གནས་པ་ནི་བདེ་བར་གནས་པར་བྱ་བའི་བསམ་གཏན་ ཞེས་བྱ་སྟེ།རང་གི་རྒྱུད་དུ་གཏོགས་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཡོན་ཏན་སྒྲུབ་པའི་བསམ་གཏན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བའི་བསམ་གཏན་ནི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དོ། །རེ་ཞིག་བྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱ་བ་ནི་འདི་ཙམ་སྟེ།གང་ཡང་བདག་གི་རྒྱུད་སྣོད་དུ་རུང་བར་བྱ་བ་དང་སྣོད་དུ་རུང་བར་གྱུར་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དང་། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའོ། །ཅི་རིགས་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བའི་བསམ་ གཏན་རྣམ་པར་སྤངས་པའོ།།འཇིག་རྟེན་པའི་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་ཡང་ཡིན་ནོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པ་བཞི་སྤངས་པའི་བསམ་གཏན་ནི་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་བདེ་བར་གནས་པ་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རབ་ཏུ་རྒྱུ་བ་དང་བྲལ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་སྨྲས་ པ།རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པ་སྔར་བསྟན་པ་རྣམས་སོ། །དེ་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་གྱུར་པ་ལས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པས་བསྐྱེད་པས་མཆོག་ཏུ་རབ་ཏུ་ཞི་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྟེན་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པས་ ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པས་བསྐྱེད་པའོ།།རང་གི་ངང་གིས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་མཆོག་ཏུ་ཞི་བ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ལྟ་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རློམ་སེམས་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱའོ།

简而言之，应当了知五种瑜伽是清净的：三摩地瑜伽清净和随后的恐惧，远离正确欢喜的修行清净，三摩地资粮瑜伽清净，止观瑜伽清净，以及殊胜果位瑜伽清净，应当如理运用。精进波罗蜜多品释第十二品终。
菩萨禅定的本质可分为四种：其中所缘境界所说的是，以听闻和思维菩萨藏为前行，即是听闻广大的大乘经典，以思维其义为前行，具足修习而生起的专注心，这就是建立为所缘境界，因为从中生起禅定所摄诸法。
为何说诸相？世间和出世间，即是世间相和出世间相的意思。为何说本质？所谓一心专注，即是心于一境相续趋入不散乱，称为一心专注，因为专注于所缘。因此说是心住。
为何说分类？关于止分等，禅定的根本是止分，近分是观分。依止基础生起圣道故为二分。或者说九种心住是止分，四种心住是观分，圣道是二分。应当依一切自性相及一切自性作用建立一切禅定。
一切禅定的相有二种：世间和出世间。作用有三种：为现世安乐而住的是安乐住禅定，为成熟自相续故；成就三摩地功德的禅定是为成熟佛法故；利益有情的禅定即是成熟有情。
总之，菩萨的事业仅此而已：即是使自相续成为法器，成为法器后成熟佛法和有情。所谓如理，出世间有二种：舍离利益有情的禅定。世间则有三种。
远离四种烦恼的禅定能成就现世安乐住，为显示此义，远离分别妄念流转，为何说远离一切分别？一切分别即是前说的自性分别等。由其殊胜而生轻安故称最极寂静。由依止利益的殊胜而生轻安。因自然趣入故称最寂静。因远离见烦恼故称离慢心。

སྲེད་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ་མྱོང་བ་མེད་པའོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ཐམས་ཅད་སྤངས་ པའི་ཕྱིར་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐ་དད་པ་ནི་མང་བས་ན་སྣ་ཚོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཉིད་ནི་དེ་དག་གི་མིང་ཡང་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། མིང་ཡང་མི་ཤེས་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །ངོ་བོ་ཡང་སྤྱོད་ ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚད་མེད་པ་ཉིད་དོ།།གང་གི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། སྙོམས་པར་འཇུག་པར་ལྟ་ག་ལ་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཡོན་ཏན་སྒྲུབ་པའི་བསམ་གཏན་བསྟན་པས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ངེས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉན་ཐོས་དང་ཐུན་མོང་བ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིང་ཉིད་ ཀྱིས་ཡིན་གྱི་རྒྱ་ཆེ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ནས་དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་བདག་གི་ལུས་སྤྲུལ་པ་དུས་གཅིག་ཏུ་སྤྲོས་པས་སྡུག་བསྔལ་བ་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་སེལ་བ་དང་། ཕན་པ་བྱས་པ་རྣམས་ལ་ལན་དུ་ཕན་འདོགས་པའི་ཕྱིར་དུ་བྱེད་པ་དང་། འཇིགས་པ་ རྣམས་ལས་སྲུང་བ་དང་།སྡུག་བསྔལ་བར་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་མྱ་ངན་སེལ་བ་དང་། སྐྲག་པར་བྱེད་པའི་བར་དུའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་བསམ་གཏན་གྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བྱ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་བསམ་གཏན་ཞེས་བྱའོ། བྱ་བ་སྒྲུབ་པ་ཉིད་ལ་དེ་དག་ལས་གཞན་པའི་བསམ་ གཏན་ནི་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།འདི་ལས་གོང་ན་ཡང་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བསམ་གཏན་ལས་ཡོངས་སུ་མ་ཉམས་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་སྐྱེ་བ་གཞན་དག་གིས་བཟློག་པར་དཀའ་བ་གང་ཡིན་པ་བཟློག་པ་ནི་དཀའ་བའི་བསམ་གཏན་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསམ་ གཏན་ལ་བརྟེན་ནས་བསམ་གཏན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་གྲངས་མེད་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་གཞན་དག་གིས་མི་ནུས་པ་དང་།ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ལ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དཀའ་བའི་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་དང་གསུམ་པའོ། །དང་པོ་ནི་རྟོག་དཔྱོད་དང་ལྡན་པའོ། །གཉིས་པ་ནི་ཡིད་ བདེ་བའི་དབང་པོ་དང་ལྡན་པའོ།།གསུམ་པ་ནི་བདེ་བའི་དབང་པོ་དང་ལྡན་པའོ། །བཞི་པ་ནི་བཏང་སྙོམས་དང་ལྡན་པ་སྟེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་མདོའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་ཤེས་པར་བྱའོ། །རང་གི་རྒྱུད་ཀྱི་བདེ་བ་ལ་འཇུག་པ་ཉེ་བར་གཟུང་ནས་ཟག་པ་མེད་པའི་དགེ་བ་ནི་རོ་མྱང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུ་དམ་ པའི་བསམ་གཏན་ཞེས་བྱ་སྟེ་སྲེད་པས་རོ་མ་མྱངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།སེམས་ཅན་གཞན་ལ་བསྟན་ནས་གནོད་སེམས་ལ་སོགས་པའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཚད་མེད་པ་བཞི་ནི་སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་བསམ་གཏན་ཞེས་བྱའོ། །རྣམ་པ་དྲུག་ནི་ཡང་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཉིད་ཀྱང་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །ཕྱོགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཡང་རྣམ་པ་ གཉིས་སོ།།བྱ་བའི་བྱེ་བྲག་ཀྱང་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཉིད་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསམ་གཏན་ཐམས་ཅད་ནི་དགེ་བ་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱོགས་ཉིད་ཀྱི་དབྱེ་བ་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་། ལྷག་མཐོང་གི་ཕྱོགས་ཏེ། མ་འདྲེས་པའི་ དབྱེ་བའོ།།དེའི་ཕྱིར་གཉི་གའི་ཕྱོགས་མ་སྨོས་སོ། །བྱ་བའི་བྱེ་བྲག་ཉིད་ནི་གང་ཡང་བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ནས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་རང་གི་དོན་དང་གཞན་གྱི་དོན་ལ་ལེགས་པར་སེམས་པ་ནི་དོན་ལེགས་པར་ངེས་པར་བསམས་པའི་བསམ་གཏན་ཞེས་བྱའོ། །མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་བསམ་གཏན་ ནི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྣམ་པ་བདུན་ནི་མདོར་བསྡུས་ན་དམིགས་པ་ཉིད་དོ། །བྱ་བ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱའོ། །དམིགས་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། མཉམ་པར་བཞག་པའི་ས་དང་། མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་ས་པའོ། །མིང་ལ་དམིགས་པ་ནི་ བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྟན་པ་མཉན་པ་དང་།གཟུང་བ་དང་། བཅང་བ་དང་། བསམ་གཏན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་མོས་པ་སྣ་ཚོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡི་གེ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་ཆོས་སྟོན་པ་སྟེ། བསམ་གཏན་དེ་ནི་མིང་ལ་དམིགས་པ་ཞེས་ བྱའོ།

由于远离了贪爱的一切烦恼，故无所贪著。由于断除了色等一切受用，故远离一切相。由于菩萨们的禅定差别众多，故为种种。由于连它们的名称也非所行境界，故不可思议。因此说'连名字也不知'。由于体性也非所行境界，故无量。因此说'何况能入定'。由于通过显示修证功德的禅定而确定显示殊胜功德。所谓声闻共同的，仅是名称而已，并非广大。
依靠禅定，以其力量同时化现无量众生利益的身相，为除苦者之苦，为报答曾施恩者而作利益，为护持恐惧者，为消除痛苦者之忧愁，乃至令其安心。如是禅定成办众生事业，称为利益众生的禅定。为显示除此之外别无其他成办事业的禅定，故说'此上更无有'等。
禅定不退失的异熟果报，能遮止其他难以遮止者，是难行禅定。菩萨依靠禅定，能成就无量无数不可思议的禅定，是其他人所不能及，声闻等所不具有的，这是第二和第三难行禅定。初禅具有寻伺。第二禅具有喜根。第三禅具有乐根。第四禅具有舍，应随顺颠倒经而了知。
摄持自相续的安乐而趣入无漏善法，因无贪著故称为圣者禅定，因为不为贪爱所味著。对其他众生开示，对治害心等的四无量心，称为圣者禅定。六种又有二种差别。方分差别亦有二种。作业差别亦有二种。差别即是一切菩萨禅定皆为善或无记，因为无有烦恼。
方分差别即止分与观分，是不相杂的差别。因此未说二者俱分。作业差别即是依靠禅定而如实思维自利他利，称为善巧决定思维禅定。现证禅定是殊胜功德所依故。七种总摄即是所缘性。应安立为作业性。所缘亦有二种：等持地和不等持地。
缘名禅定即是依靠禅定，菩萨听闻、领受、受持一切佛陀所说，以禅定力为种种意乐众生以种种文字说法，此禅定称为缘名。

།དོན་ལ་དམིགས་པ་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་དོན་རྣམས་རྟོགས་ནས་གཞན་ལ་སྟོན་པ་ཉིད་དོ། །མཉམ་པར་གཞག་པའི་ས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། ཞི་གནས་ཀྱི་མཚན་མ་ལ་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དམིགས་པ་ནི་མཚན་མ་སྒོམ་པའི་དུས་སོ། །བྱ་བ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། བདག་དང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་དབྱེ་བའོ། །ཕོངས་ཤིང་འདོད་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཕོངས་པ་བསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། འདོད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་བསམ་གཏན་ནི་ཕོངས་ཤིང་འདོད་པ་དང་ལྡན་པའི་བསམ་གཏན་ཞེས་བྱ་བའོ། །འབྱུང་པོ་དང་གདོན་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་ཞི་བར བྱེད་པའི་སྒྲུབ་པའི་གསང་སྔགས་རྣམས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ནས་བསམ་གཏན་གྱི་སྟོབས་དང་།གསང་སྔགས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་འབྱུང་པོ་དང་གདོན་གྱི་གནོད་པ་འབྱུང་བ་རྣམས་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་ རྣམས་བསྟན་པས་ཉེ་བར་འཆེ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་རབ་ཏུ་ཞི་པར་འགྱུར་རོ།།དང་པོར་བརྟགས་ནས་གནོད་པ་བྱུང་བ་རྣམས་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། བསམ་གཏན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རོ་དང་ནུས་པ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་ཁྱད་པར་ཤེས་ནས་བྱིན་གྱིས་རློབ་པར་བྱེད་པའི་བསམ་གཏན་དེ་ ཡང་དེའི་མིང་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་འཐོབ་པོ།།མུ་གེའི་ངུ་འབོད་ཆེན་པོ་དག་བྱུང་བའི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལོ་མང་པོར་ཤིན་ཏུ་དྲག་པའི་མུ་གེ་བྱུང་ཞིང་ཆར་མི་འབབ་པའི་ཚེ་ཆར་འབེབས་པར་བྱེད་དོ། །བསམ་གཏན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་འཇིགས་པ་ལས་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པར་ཡང་ བྱེད་དོ།།འབྲོག་དགོན་པ་ལ་སོགས་པར་ཞུགས་ཤིང་ལམ་སྟོར་བ་རྣམས་ལ་ལམ་སྟོན་ཅིང་བཞོན་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །ལོངས་སྤྱོད་སྦྱིན་པས་འདུལ་བ་རྣམས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དེ། དེ་དག་གདུལ་བའི་དོན་དུའོ། །དུས་གཅིག་ཏུ་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་དུ་ བག་མེད་པ་ལ་སྐུལ་བར་ཡང་བྱེད་དོ།།དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་དེ། དེ་དག་ནི་ཕོངས་ཤིང་འདོད་པ་དང་ལྡན་པའི་བསམ་གཏན་ཞེས་བྱའོ། །དང་པོར་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཆོ་འཕྲུལ་གྱིས་མ་ཞུགས་པ་རྣམས་འཇུག་པར་བྱེད་དོ། །གཉིས་པས་ནི་ཞུགས་པ་རྣམས་ ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དོ།།གསུམ་པ་རྗེས་སུ་བསྟན་པས་ནི་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་རྣམས་གྲོལ་བར་བྱེད་དོ། །སེམས་ཅན་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་འགྱོད་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཉེས་པར་སྤྱོད་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །སྔ་མ་གསུམ་ནི་ཚེ་འདི་ལ་བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། ངན་འགྲོའི་ས་རྣམ་པར་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་བདེ་བའོ། །གཞན་དག་རྩོད་པ་བྱེད་པའི་དུས་དང་། དོན་སྟོན་པའི་དུས་སུ་ནི་སྤོབས་པ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །དྲན་པ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་ཆོས་སྟོན་པ་དང་། དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པའི་དུས་སུའོ། །ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ནི ཡང་དག་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཉེ་བར་སྟོན་པ་ཉིད་ནི་བསྟན་བཅོས་ཏེ།གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པར་དོན་གསལ་བར་སྟོན་པར་བྱེད་པའོ། །སྙན་ངག་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པར་སྦྱར་བའོ། །མ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་མན་ངག་སྟོན་པར་བྱེད་པའོ། །སྦྱོར་བ་རྣམ་པར་གཞག་པ་སྟོན་པར་བྱེད་ཅིང་ སྟོན་པ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་བཟོའི་གནས་ལ་སོགས་པ་ལ་སྔོན་གོམས་པར་བྱས་པས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ཡང་འདི་ལ་བདེ་བའི་བསམ་གཏན་ཞེས་བྱའོ། འོད་ཟེར་སྤྲོས་པས་འགྲོ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡང་འདི་ལ་བདེ་བའོ།།དེ་བཞིན་དུ་མདོར་བསྡུ་རྣམ་པར་དག་པ་རྣམ་པ་ལྔས་རྣམ་པར་དག་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་རྣམ་པ་བཅུར་འགྱུར་རོ། །འཇིག་རྟེན་པའི་དག་པ་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་དག་པར་བྱེད་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བའི་ཆ་དང་མཐུན་པའམ། ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་ དང་མཐུན་པའོ།།གནས་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་དང་། ཉམས་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་དག་ནི་རང་གིས་པ་དང་། ས་འོག་མ་པ་དག་གི་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་བ་དང་མཐུན་པའི་ཕྱིར་མ་དག་པའོ།

缘于义理是以禅定力了悟所说的义理后向他人宣说。就等持地而言所说的是：缘于止相，所谓缘是修相之时。事业有二种：即自他相续的差别。为了遣除贫乏而具有欲求的众生的贫乏，以及圆满欲求的禅定，称为具有贫乏欲求的禅定。依靠菩萨禅定而以禅定力和密咒加持来息灭诸如部多鬼魔等的修法密咒，为了息灭众生的部多鬼魔所生的损害，宣说与之相应的咒语文句，则诸如侵害等彼等将得以息灭。
首先观察后为了息灭所生的损害，以及以禅定力了知诸事物的味道和功能转变的差别而作加持的禅定，也获得以彼命名的安立。所谓'当大饥荒哭声出现之时'，是指多年中出现极为严重的饥荒且不降雨时令降雨。也以禅定力救护众生脱离恐惧。
为进入荒野等处而迷失道路者指示道路，也成办坐骑等。对以受用布施而调伏者成办受用，为调伏彼等故。也同时于一切方向劝勉放逸者。如是令入行持利益众生，彼等即称为具有贫乏欲求的禅定。首先以神变神通令未入者入。
以第二令已入者得以成熟。以第三随说令已成熟者得以解脱。为令造作恶行的众生生起追悔而显示恶行果报之地。前三者称为现世安乐。显示恶趣地是后世安乐。在他人辩论之时和开示义理之时则成办辩才。
成办正念是在说法和宣说三宝功德之时。不颠倒即是开示正法相即是论典，不依他而明显显示义理。诗歌是偈颂的结构。所谓'本母'是显示经典教授。显示安立诸加行，是为了令正法久住。
菩萨由于往昔串习无过失的工巧等处，如是也称为此中安乐禅定。放光遣除众生痛苦也是此中安乐。如是总之以五种清净安立为十种清净。应知世间清净总之是能净，或随顺殊胜分，或随顺决择分。
随顺住分和随顺退分是自地和下地的烦恼随顺生起故不清净。

།དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། རོ་མྱོང་བ་མེད་པའི་བསམ་གཏན་ཞེས་བྱའོ། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དག་པ་ ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའོ།།དེ་དག་གཉིས་ཀ་ཡང་རྣམ་པར་དག་པས་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྦྱོར་བ་དང་། དངོས་གཞི་དག་གི་དག་པ་ནི་ཐོབ་པའི་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །གང་ཡང་སྨྲས་པ། སྦྱོར་བའི་དག་པས་དག་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དངོས་གཞི་ལས་ཁྱད་ པར་གོང་མ་རྣམ་པར་དག་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་གཏན་ཁྱད་པར་ཅན་ཐོབ་པ་སྟེ།དེ་ཡང་ཐོབ་པའི་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་འཇུག་པ་དང་། གནས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་དབང་བའི་སྦྱོར་བ་ཉིད་དང་། བསམ་གཏན་ལས་ཟློག་པ་ལ་དབང་བ་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་དང་། ཡོན་ཏན་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་ པ་ལ་དབང་བ་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་གང་དག་ཡིན་པ་ནི་དབང་བ་དག་པས་རྣམ་པར་དག་པའི་བསམ་གཏན་ནོ།།ལྟ་བར་གྱུར་པའི་སྐྱོན་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས་ནི་རྟེན་རྣམ་པར་དག་པའོ། །ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པ་རྣམས་རབ་ཏུ་སྤོང་བ་ནི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་དག་པས་རྣམ་པར་དག་པའི་ བསམ་གཏན་ཞེས་བྱའོ།།བསམ་གཏན་གྱི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་གསུམ་པའི་འགྲེལ་པ་རྫོགས་སོ།། །།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་གཞག་པར་བྱ་སྟེ། གནས་སྐབས་ཉིད་ནི་གང་ཡང་སྨྲས་པ། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་པ་དང་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ནི་ཤེས་བྱ་ལ་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ།ཆོས་བདག་མེད་པ་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ས་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ནི་ཤེས་བྱའི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་ཡིན་ཏེ། །མངོན་པར་རྟོགས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ནི་གང་ཡང་སྨྲས་པ། ཆོས་རྣམས་རབ་ཏུ་རྣམ་ པར་འབྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ།ཤེས་རབ་ནི་རབ་ཏུ་རྟོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་རྣམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དམིགས་པ་ཉིད་ནི་གང་ཡང་སྨྲས་པ། རིག་པའི་གནས་ལྔ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རིག་པའི་གནས་ལྔ་པོ་དག་ལ་མཁས་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་པའི་ཤེས་རབ་ ཀྱང་དེ་དག་ལ་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད་པར་བྱའོ།།ཤེས་རབ་ཐམས་ཅད་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་བསྡུས་པ་ཉིད་ནི་གང་ཡང་སྨྲས་པ། འཇིག་རྟེན་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཐམས་ཅད་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་དང་། འཇིག་རྟེན་ ལས་འདས་པས་བསྡུས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའོ།།རྣམ་པ་དེ་དག་གཉི་ག་ཡང་ཅི་རིགས་པར་གསུམ་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཁོ་ནའི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་དང་། མཁས་པའི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་དང་། བྱ་བའི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་སྟེ། དབྱེ་བ་ནི་དེ་དག་གོ། དེ་ཁོ་ནའི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་ཡང་རྣམ་པ་བཞིར་ རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་སྟེ།དམིགས་པ་ཉིད་དང་། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཉིད་དང་། རྣམ་པ་ཉིད་དང་། ཞུགས་པའི་ལམ་རྣམ་པར་གཞག་པའོ། །དེ་ལ་དམིགས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་བདེན་པའི་ཚུལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་བདེན་པ་བཞི་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་ པ།ཆོས་བདག་མེད་པ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །བདེན་པ་རྟོགས་པར་བྱ་བའམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྦྱོར་བ་དང་། དངོས་གཞི་དང་། མཇུག་གི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །དེ་ལ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ལ་སྦྱོར་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། བདེན་པ་རྟོགས་པར་བྱ་བའམ་ ཞེས་བྱ་བ་ལ།དེ་ནི་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་སར་གཏོགས་པའོ། །མངོན་པར་རྟོགས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། བདེན་པ་རྟོགས་པའི་དུས་སམ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ས་དང་པོ་ལ་ཞུགས་པའི་དུས་སུའོ། །དེའི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། བདེན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཡན་ཆད་ ཅེས་བྱ་བ་སྟེ།དེ་ནི་ས་གཞན་ལ་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བུ་ནི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཉིད་དོ། །རྣམ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། མཆོག་ཏུ་རབ་ཏུ་ཞི་བར་ཉེ་བར་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྒྱུ་བ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའོ།

因此说道，称为无味禅定。出世间的清净是远离一切分别戏论。由于这两者都清净，故称为清净。加行和正行的清净称为获得的清净。如所说：'以加行清净而清净'等。由殊胜正行清净，是说获得殊胜禅定，这也称为获得的清净。
于三摩地入定、安住等得自在的加行，从禅定出定得自在的加行，于功德圆满得自在的加行，这些是以自在清净而清净的禅定。远离一切见解过失是所依清净。断除相续中的烦恼障和所知障，是以断除障碍清净而清净的禅定。
禅定品第十三释完。
菩萨智慧的体性应当安立为三种：其阶位如所说，'于一切所知趣入和已入'，信解行菩萨的智慧是随顺趣入所知，因为修习通达法无我。已入地菩萨的智慧是随顺已入所知，因为以现证而分别。
其体性如所说：'分别诸法'，智慧是具有遍计的特征，因为是分别的行相。所缘性如所说：'五明处'，为获得五明处的善巧而趣入的智慧，应当说是缘于彼等。
总之，一切智慧略说为二种。其摄略如所说：'世间和出世间'，即一切智慧为世间和出世间所摄。
这两种形式也应当随应理解为三种：随顺真实、随顺善巧、随顺事业，这些是其分类。随顺真实也应当安立为四种：所缘性、分别性、行相性、趣入道的安立。
其中所缘安立是依据谛理，由真如所分别的四谛。因此说道：'从无法我不可言说开始'。'应当证悟谛'等，以加行、正行、后得的分类为三种。其中依据趣入现证的智慧而说：'应当证悟谛'，这是属于信解行地。
依据以现证所分别而说：'证悟谛时'，是初地入地之时。依据其后得而说：'现证谛以上'，这应当了知是在其他地。如是即是分别性。
依据行相而说：'最极寂静而安住'等，由于远离一切分别活动故是无分别。

།རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྤྱོད་ ཡུལ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པའི་ཕྱིར་དང་།ཚིག་གིས་བརྗོད་པའི་གནས་དང་བྲལ་པའི་ཕྱིར་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའོ། །དག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་སོང་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་རོ་གཅིག་པ་རབ་ཏུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དང་། མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་སོང་བ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཆེན་པོ་ལ་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀུན་དུ་འགྲོ་བ་ལ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཆེན་པོ་ལ་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །མཆོག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་རབ་ཏུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཤེས་བྱའི་མཐར་ཕྱིན་པའོ། །གཉིས་སུ་མེད པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བས་མཐའ་གཉིས་རྣམ་པར་སྤངས་པའོ།།མཐའ་གཉིས་རྣམ་པར་སྤངས་པའི་ཕྱིར་དབུ་མའི་ལམ་དུ་འགྲོ་བའོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ་མདོ་སྡེ་ལས། འོད་སྲུངས་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ནི་མཐའ་གཅིག་གོ། །མེད་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ནི་མཐའ་གཉིས་པའོ། །འདི་གཉིས་ཀྱི་དབུས་གང་ཡིན་པ་ དེ་ནི་གཟུགས་མེད་པ།བསྟན་དུ་མེད་པ། ཐོགས་པ་མེད་པ། མི་གནས་པ། སྣང་བ་མེད་པ། རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱར་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འོད་སྲུངས་དབུ་མའི་ལམ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཡང་དག་པ་ལ་རྟོགས་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གནས་བརྒྱད་ལ་མཁས་པ་ནི་རྣམ་པར་གཞག་པའི་རབ་ཏུ་ངེས་པ་ ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།།རྒྱས་པར་ནི་རིགས་ཀྱི་ལེའུའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་སོ། །དོན་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་དང་པོ་དགེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་ཚོགས་སོ། །གཉིས་པ་ནི་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་ཚོགས་སོ། །གསུམ་པ་ནི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཚོགས་སོ། །དེ་དག་ལ་དེ་ནི་རྣམ་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ལ་ མཁས་པའོ།།རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དམ་པའི་ཚུལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ནི་ཚོགས་དང་པོའོ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རྫས་སུ་ཡོད་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི་ཚོགས་གཉིས་པའོ། །ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་བཏགས་པ་ཉིད་དུ་ཡོད་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི་ ཚོགས་གསུམ་པའོ།།གནས་བརྒྱད་ལ་མཁས་པས་བསྡུས་པའི་ཤེས་རབ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པ་དང་། །རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཤིན་ཏུ་ཕན་འདོགས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང་། མཁས་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཤེས་རབ་གསུམ་པ་ནི་རབ་ཏུ་དབྱེ་ན་བཅུ་གཅིག་ཏུ་རིག་ པར་བྱ་སྟེ།དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། སྔ་མ་བཞིན་དུ་རྣམ་པ་བཅུ་གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དཀའ་བའི་ཤེས་རབ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་བསྟན་ཏེ། དེ་ཁོ་ནའི་དོན་རྟོགས་པའི་མཐར་ཐུག་པ་ཉིད་དེ། ཆོས་བདག་མེད་པ་རབ་ཏུ་རིག་པའི་རྣམ་པས་ཞུགས་པ་ཉིད་དང་། གདུལ་བའི་ ཐབས་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པ་ཉིད་དེ།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གདུལ་བའི་ཐབས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་དང་། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པ་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་རབ་དེ་དག་ནི་བདག་དང་གཞན་ལ་ཕན་པ་སྒྲུབ་པ་དང་། གཞན་ལ་ཕན་པའི་ ཐབས་སྒྲུབ་པ་དང་།གཞན་ལ་ཕན་པའི་ནུས་པ་སྒྲུབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་ས་པའི་སྦྱོར་བའི་དབྱེ་བ་དང་། མཉམ་པར་བཞག་པ་དང་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་ས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་བསྐྱེད་པ་འཕེལ་བ་དང་། མཉམ་པར་བཞག་པའི་ ས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྒོ་བཞིར་རྣམ་པར་བཞག་པར་བྱའོ།།མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དམ་པའི་ཆོས་ཐོས་པའི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པའི་སྦྱོར་བ་ལས་སྐྱེས་པ་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་དང་། དེ་ཉིད་ལ་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་ བྱེད་པ་དང་ལྡན་པས་རིགས་པས་ངེས་པར་བརྟགས་པའི་སྦྱོར་བ་ལས་སྐྱེས་པ་བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའོ།།དེ་ཉིད་སྦྱོར་བ་བྱེད་པའི་དུས་སུ་ལུས་ཀྱི་སྟོབས་དང་། ནུས་པ་དང་། བརྟན་པ་དང་བཅས་པས་གེགས་སུ་གྱུར་པ་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་སོ་སོར་རྟོག་པའི་སྟོབས་ཞེས་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའི་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ།བྱ་བ་ལ་འཇུག་པ་དང་། བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ལས་ལྡོག་པའོ།

由于远离分别念的行境，以及远离言语表达的处所，故远离一切戏论。由于超越一切行境，故称为随顺一切法平等性。
由于通达如是一味，以及显示随顺平等性，故称为趣入大共相，由于趣入遍一切如是性，故称为趣入大共相。
由于通达殊胜等诸相，故达所知边际。由无二分别而远离二边。由远离二边故趣入中道。
如经中说：'迦叶，有是一边，无是第二边。此二边之中即是无色、不可示、无碍、无住、无相、不可识，迦叶，此即是中道，称为诸法正观。'
应知八处善巧是决定安立。广说则随顺种性品。
有意义的诸法聚，第一是善法聚，第二是不善法聚，第三是无记法聚。于彼等善巧遍知。
另一种分类，就胜义理而言，胜义有是第一聚，就自相而言，实有是第二聚，就世俗理而言，假有是第三聚。
由八处善巧所摄之智慧，由于随顺获得大菩提，由于显示极为利益，由于摄受智者等。
第三种智慧分别为十一种，为显示此义故说：如前十一种等。
难行智慧显示为三种：通达真实义究竟，即以通达法无我相而趣入；调伏方便究竟，即遍知一切众生一切调伏方便；以及于一切所知究竟无碍。
应知彼等智慧是就成办自他利益、成办利他方便、成办利他能力而言。
非等持地加行差别，等持地与非等持地智慧力增长，以及就等持地智慧而言安立四门。
非等持加行所生智慧亦有二种：闻正法后所得加行所生闻所生慧，以及于此如理作意相应以理决择加行所生思所生慧。
即于加行时以具足身力、能力、坚固力而降伏障碍成办，称为择力。
菩萨事业应知有二种：趣入应作及远离非应作。

།མཉམ་པར་བཞག་པའི་ས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ཐོབ་ཀྱང་རུང་མ་ཐོབ་ཀྱང་རུང་བསྒོམས་པའི་སྟོབས་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཚད་མེད་ པའོ་ཞེས་བྱ་བའོ།།སྐྱེས་བུ་དམ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཤེས་རབ་ལས་བཟློག་པ་ནི་སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་ཤེས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་གཞག་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །སྐྱེས་བུ་དམ་པ་མ་ཡིན་པའི་རིམ་གྱིས་འཇུག་པའི་ཤེས་རབ་ནི་རྣམ་པ་ལྔར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་དང་པོར་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་མ་ཡིན་པ་དང་བསྟན་པ་ལས་དམ་པ་མ་ཡིན་ པའི་ཆོས་ཐོས་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཐོབ་པའོ།།དེའི་རྗེས་ལ་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པའོ། །དེ་ལས་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བསྒྲུབ་པ་ལས་ཐབས་མ་ཡིན་པ་དང་བཅས་པའི་ བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའོ།།དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་ཞུགས་པ་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་འཇོག་པ་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཆོས་ལ་གནས་པའི་ཤེས་པ་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ལྟ་བུའི་ལམ་ནས་དེ་ལྟར་རིམ་གྱིས་ཞུགས་པ་ལས་ཉོན་མོངས་པ་ཟློག་པ་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཤེས་རབ་དེས་ཀུན་ནས་ཉོན་ མོངས་པ་སྤོང་བར་མི་འགྱུར་རོ།།དེ་དག་ལས་བཟློག་པས་ནི་སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་ཤེས་རབ་ལ་རིམ་གྱིས་འཇུག་པར་རིག་པར་བྱའོ། །རྣམ་གྲངས་གཉིས་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་ནན་ཏན་བྱ་བའི་དབྱེ་བ་དང་། རྒྱུ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རྣམ་པར་གཞག་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ཁོ་ ནའི་དོན་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་དང་།གྲངས་སུ་ཡོངས་སུ་བཅད་པས་ཆ་ཕྲ་བ་དང་། མཁས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །སྔོན་གྱི་ལས་ལས་ངེས་པར་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའོ། །དེ་ཉིད་ནི་སྐྱེ་བས་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱའོ། །རྒྱུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སྔར་ཡང་དག་པར་ཐོབ་པའི་ ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།སྔོན་གྱི་སྐྱེ་བས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཡང་དག་པར་བསགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་ལུང་དང་ལྡན་པའི་ཤེས་རབ་ཅེས་བྱའོ། །ས་བཅུ་རྣམས་སུ་སོ་སོར་རིག་པ་ནི་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དམིགས་པ་དང་། རྣམ་པའི་དབྱེ་བས་དང་། བྱ་བ་གཉིས་བྱས་པའི་ལམ་གྱི་ཤེས་རབ་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ཤེས་པའི་དབྱེ་བས་ནི་རྣམ་པ་བཞིའོ། །འདི་ཉིད་ལ་ཉོན་མོངས་པ་ཟད་པ་ཤེས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་ན་ཕུང་པོ་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པའོ། །ཕུང་པོ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས འདས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཟད་པ་ཤེས་པ་དང་།མི་སྐྱེས་བ་ཤེས་པ་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་། རྣམ་པའི་ཁྱད་པར་དང་། མཐུའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། རྒྱུའི་དངོས་པོའི་ཁྱད་པར་དང་། སྦྱོར་བའི་ཁྱད་པར་དང་། རྟེན་གྱི་ཁྱད་པར་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རྣམ་པ་བདུན་དུ་རྣམ་ པར་གཞག་གོ།།དེ་ལ་ཟག་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པ་ནི་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པའི་རྗེས་སུ་རྟོག་པ་ཤེས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་སོ། །ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་ཀུན་ རྫོབ་ཀྱི་རྣམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ།།མཐུ་རྣམ་པ་དྲུག་དང་ལྡན་པ་ནི་ཡང་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །མཚན་རྣམས་ངེས་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཤེས་པ་ནི་མཚན་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་ཤེས་པའི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྟོབས་བཅུའི་སྦྱོར་བར་གྱུར་པའི་ ཡེ་ཤེས་ནི་སྟོབས་བཅུ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཤེས་པའོ།།ཡང་གཞན་དག་ནི་སྟོབས་བཅུའི་སྒོ་ནས་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་བར་བྱེད་དོ། །རིགས་པ་རྣམ་པ་བཞི་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་དང་དེ་ལས་རིགས་པས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་རྣམ་པ་ནི་རིགས་པ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ།

无论是已获得等持地的智慧力所摄，还是未获得，都称为修习力。由于其分类无量，故说'无量'。
应当了知，与非胜者智慧相反的即是安立为胜者智慧。非胜者次第趣入的智慧有五种。
其中首先，从非胜者和非正法的教法中听闻，获得颠倒闻所生慧。
其后，具有非如理作意，产生颠倒思所生慧。
由此，从颠倒成办自他利益，具有非方便的修所生慧。
如是趣入后，从安立颠倒法相中，生起住于颠倒法的智慧。
从如是道次第趣入，不能获得烦恼对治，因为此慧不能断除烦恼。
应当了知与此相反即是胜者智慧的次第趣入。
第二种分类是依据真实义的精进差别和因的差别而安立。
真实义也应当善巧了知自性、数量决定的细微分。
从往昔业中决定生起的智慧是俱生慧，此即称为生得慧。
为说明其因，说'由先前已正得智慧资粮'，意思是由前世正积累智慧资粮。
从听闻菩萨藏等所生的是具教智慧。
于十地中的各别证悟是具证智慧。
由所缘、行相差别和二种作用的道智慧应当观为六种：由四圣谛智的差别为四种。
于此中有尽智和无生智。
依有余涅槃安立尽智和无生智。
依对治分智慧差别、行相差别、力的差别、因事差别、加行差别、所依差别而安立七种。
其中，作为欲界对治分的无漏智是法智忍。
作为色界和无色界对治分的是类智，如是为对治分。
一切有漏皆是世俗行相故称为世俗智。
具足六种力即称为神通。
决定成就诸相的智慧，由于遍知诸相之因，故称为相智。
十力加行所摄的智慧是十力为先行的智慧。
另有说是从十力门趣入。
依四道理，从彼彼以理遍察的行相称为理智。

།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གཞན་གྱི་དོན་སྟོན་པ་ལ་མཁས་ པ་དང་།བསྟན་པ་རྗེས་སུ་སྲུང་བ་ལ་ནུས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། ཁྱིམ་རྒྱུད་ལེགས་པར་བསྐྱང་བ་ལ་མཁས་པ་དང་། རྒྱལ་པོའི་ཚུལ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ལ་མཁས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཕོངས་ཤིང་འདོད་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་ཆོས་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དང་། ཁོང་དུ་ཆུད་ པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པ་ནི་ཕོངས་ཤིང་འདོད་པའི་ཤེས་རབ་ཅེས་བྱ་བར་རྣམ་པར་གཞག་གོ།།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གཞན་གྱི་དོན་སྟོན་པ་ལ་མཁས་པ་ནི་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞིར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཤེས་པ་གང་གིས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ངེས་པར་སྟོན་པ་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པའི་རྣམ་པས་ རབ་ཏུ་མཁྱེན་པ་དེ་ནི་ཆོས་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཞེས་བྱའོ།།མཚན་ཉིད་ལས་བརྩམས་ནས་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་ནི་དོན་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ངེས་པའི་ཚིག་བརྗོད་པ་ལས་བརྩམས་ནས་ནི་ངེས་པའི་ཚིག་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའོ། །རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལས་བརྩམས་ནས་སྤོབས་ པ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའོ།།ཤེས་རབ་གང་གིས་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་ཉེས་པ་བརྗོད་པར་ནུས་པས་ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བ་ཚར་གཅོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཚར་གཅོད་པའི་ཤེས་རབ་ཅེས་བྱའོ། །གང་ཡང་རང་གི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ནི་རང་གི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ཐོབ་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་ཡང་དག་པར་ རྣམ་པར་འཇོག་པའི་ཤེས་རབ་ཅེས་བྱའོ།།ཁྱིམ་རྒྱུད་ལེགས་པར་བསྐྱང་བ་ལ་མཁས་པས་ནི་ཁྱིམ་གྱི་འབྱོར་པ་འཕེལ་བར་བྱེད་དོ། །རྒྱལ་པོའི་བྱ་བ་ལ་མཁས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ལ་མཁས་པས་རྒྱལ་པོ་བསྲུང་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ཤེས་པའི་ཤེས་རབ་ཅེས་བྱའོ། །ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིན་ ཏུ་ངེས་པ་སྟེ།མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་གནས་ཉིད་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་བྱ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་འདི་དང་གཞན་དུ་བདེ་བར་འགྱུར་བའི་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱའོ། །རིག་པའི་གནས་རྣམ་པ་ལྔ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་བྱང་ཞིང་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་བྱང་བ་སྟེ། རྣམ་པར་གནས་པའི་ དབང་དུ་བྱས་ནས་ཆོས་དང་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བས་སོ།།རབ་ཏུ་གནས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིག་པའི་གནས་བཞི་ལ་ཆོས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་སྒྲུབ་པས་གནས་པར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་རབ་གང་དང་གང་གིས་དེ་དང་དེ་ལ་རྨོངས་པ་རྣམས་ལ་བསྟན་པ་ནས། ཡང་ དག་པར་དགའ་བར་བྱེད་པའི་བར་ནི་བྱ་བ་བྱས་པའི་ཤེས་རབ་ཅེས་བྱའོ།།དབྱེ་བ་གཉིས་ཀྱིས་ཐ་དད་དུ་བྱས་པས་དོན་རྣམ་པ་ལྔ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་ལ་དམིགས་པའི་ཤེས་རབ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་རྣམ་པར་དག་པ་བཅུར་རིག་པར་བྱའོ། །དོན་རྣམ་པ་ལྔ་ནི་དེ་ཁོ་ནའི་དོན་དང་། འཇུག་པའི་དོན་དང་། ཉེ་ བར་ལེན་པའི་དོན་དང་།ཐབས་ཀྱི་དོན་དང་། མཐར་ཐུག་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཁོ་ནའི་དོན་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དེ་ཁོ་ནའི་དོན་ཡང་དག་པ་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའོ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དོན་ནི་འཇུག་པའི་དོན་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་གི་རྒྱུན་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ།ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་རྣམ་པས་རྒྱུར་འཛིན་པ་དང་། འབྲས་བུར་འཛིན་པའོ། །ཉེ་བར་ལེན་པའི་དོན་རྣམ་པ་གཉིས་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་སྟེ། འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པའི་ཕྱོགས་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བས་དེ་དག་གཉིས་ཀ་ཡང་ ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་དེ་ལྟར་རྣམ་པ་གཉིས་སོ།།ཐབས་ནི་འཇུག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡོག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་བྱ་བ་དང་། བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པས་ལས་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །མཐར་ཐུག་པའི་དོན་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རབ་ཏུ་སྤངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བ་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པའོ། །དེ་གཉི་ག་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །ཤེས་རབ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་ངེས་ཤིང་སྟེ། རྣམ་པར་བྱད་པ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནི་རྫས་ཀྱི་རྣམ་པའི་དབྱེ་བས་སོ།

在一切方面善于教导他人利益，具有护持教法的能力，善于管理家族，通达王道和世间名言，为了帮助贫穷和有需求的人们成就法，以及帮助他们理解等等，这就是所谓的贫穷和需求的智慧。
在一切方面善于教导他人利益，即是四种无碍解智，应当了知：以无碍的方式完全了知诸法差别并能宣说的智慧，称为法无碍解。
从特征方面而言，如是了知的智慧称为义无碍解。从词源解释方面而言，是词无碍解。从分类方面而言，是辩才无碍解。
能够指出外道过失并降伏论敌的智慧，称为降伏智慧。能够宣说自宗功德，显示自己所证见解的智慧，称为正确安立智慧。
善于管理家族者能增长家庭财富。通达王事和世间名言者，能护持国王和了知世间，称为世间智慧。
'决定'即是完全确定，意为'善巧'。应当安立智慧的所依和智慧的作用，能带来今生来世安乐的智慧。
对五明处极其通达并且完全通达，是从安住的角度而言，随顺法和随法而行。
说'非安住'是因为对四明处不以法和随法修行而安住。
以种种智慧对愚痴者从教导到令其欢喜为止，称为已作所作智慧。
通过二种分类区分，依于五种义，缘于彼的智慧应当了知为十种清净无颠倒相。
五种义即是真实义、趣入义、取著义、方便义和究竟义。
真实义有二种：真实义的真实和遍知一切相。
因果之义即是趣入义，因为因果相续趣入的缘故。这也有二种：以无颠倒相执取为因和执取为果。
取著义有二种：颠倒和无颠倒，因为取著趣入和还灭二分的缘故。由于以此取著，所以通过遍知这两者而成为二种。
方便即是趣入戒律和还灭戒律。如是通过如实了知一切应作和不应作，成为二种业。
究竟义即是完全断除烦恼和成就清净。如实遍知这两者，如是成为二种智慧。
智慧极其决定，因为能给予分别。无量是由于事物种类的差别。

།ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ དྲུག་པོ་འདི་རྣམས་ནི་མདོ་ནས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།འདི་ནི་མདོ་སྡེ་གཞན་དེ་དང་དེ་དག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། འཕགས་པ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པའི་མདོ་ལ་སོགས་པའི་མདོ་རྣམས་སོ། །ཐོར་བུ་ཐོར་བུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉུང་ཤས་ཉུང་ཤས་ཀྱིས་བསྟན་པ་རྣམས་སོ། །མདོར་ བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་ཉིད་བསྡུས་ནས་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོར་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པའོ། །ངེས་པར་བཤད་པ་ནི་རྒྱས་པར་བསྟན་པའོ། །སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་འདིར་བསྟན་པའི་དོན་ངེས་པར་གཟུང་བ་མདོ་ གཞན་དག་ནས་བསྟན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དག་ལ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ངེས་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ།།འདིར་བཤད་པའི་ལུགས་འདི་ཡང་གཞན་དག་ཏུ་གྲངས་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་སྨྲས་པ། བསྡུ་བ་ཡང་ཅི་རིགས་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །མདོ་སྡེ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི་སྐྱེས་ པའི་རབས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།སྐྱེས་པའི་རབས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐྱེས་པའི་རབས་ཐམས་ཅད་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ནི་བསོད་ནམས་ དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྐྱེས་པའི་རབས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ལས་ཀྱང་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་འགའ་ཞིག་ཀྱང་སྟོན་ཏོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཁ་ཅིག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དེ་དག་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་དཔྱད་ནས་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཕ་ རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པའི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་པ་དང་།དགེ་བའི་ཆོས་འདས་པ་ཉེ་བར་བཟུང་ནས་ཆེན་པོ་ཉིད་དེ་དང་ལྡན་པས་དཀར་པོའི་ཆོས་ཀྱི་ཆུ་ཆེན་པོ་སྟེ། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཆེན་པོ་བསགས་པ་ དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ།།མ་འོངས་པའི་དུས་ཉེ་བར་བཟུང་ནས་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཆེན་པོ་བསགས་པ་དང་ལྡན་པས་དཀར་པོའི་ཆོས་ཆེན་པོའི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། །ཇི་ལྟར་རྒྱ་མཚོར་གནས་པའི་ཆུ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཡིན་པས་ཆུ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །བྱ་བ་སྣ་ཚོགས་འབབ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་རྒྱ་ མཚོ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ།།ཚུལ་འདི་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ། །རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་དང་ཆོས་མཚུངས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་རིན་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྱུང་གནས་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོའི་འབྱུང་ གནས་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུར་གྱུར་པས་རིན་པོ་ཆེའི་འབྱུང་གནས་ཡིན་ཏེ། རབ་ཏུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པས་ཞེས་བྱ་བས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་རབ་ཏུ་སྦྱིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་དག་གིས་ནི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་ པོ་དང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མཚུངས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེའི་རྒྱུ་འདི་ནི་འབྲས་བུ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའོ་ཞེས་བྱ་བའོ།།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་བཞི་པའི་འགྲེལ་པ་རྫོགས་སོ།། །།སྡོམ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་འགྲེལ་བ་ནི་སྔར་བསྟན་པའི་གང་ལ་བསླབ་པ་དང་། ཇི་ལྟར་སློབ་ པ་ཞེས་བསྟན་པ་དེ་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་སྦྱོར་བས་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པས་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།ད་ནི་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་རྣམ་པ་བཞིའི་སྦྱོར་བས་ཀྱང་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞི་པོ་ཡང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་དང་མཐུན་པར་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ སྨྲས་པ།སྡོམ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བའོ།

为了说明这六波罗蜜多是经中所说的，故而说道。关于'在其他诸经中'等词，是指《圣无尽慧经》等经典。'零散地'是指以少量少量来说明。'略说'是指总括性地说明的意思。'说明'是指简略地说明。'详细解释'是指广泛地说明。
对于布施等的自性等特征在此处所说的意义，应当确定地运用到其他经中所说的波罗蜜多的自性等方面。此处所说的这个方式也应当适当地运用到其他处的数目上，所以说'应当根据情况理解其归纳'。
不仅在经典中，在本生故事等处也应当运用，为了说明这一点而说'无量本生故事'等。所有菩萨的本生故事都与六波罗蜜多相应，因为一切菩萨行都是由福德和智慧所分别的。
为了说明在这些本生故事等中也说明了布施等波罗蜜多的自性等某些方面，故而说'有些'等。应当根据适当情况考察后运用。
由于具足六波罗蜜多的福德所摄的福德和智慧资粮积累，把过去的善法摄持后，由于具有这种广大性而成为白法的大河，因为具足积累广大的福德和智慧资粮。
摄持未来时，由于具足积累广大的福德和智慧资粮，称为白法广大的大海。如同住于海中的水量广大故称为大水，由于种种事业流注广大故称为大海。这种情况也是相似的。
为了说明与大海相似的道理，如同大海是一切珍宝的源泉，同样菩萨也是一切众生利益的一切种类的大珍宝的源泉。因为他成为一切众生一切圆满的因，所以是珍宝的源泉，因为能够生起的缘故。因此称为'赐予大珍宝'。
这些说明福德和智慧与大菩提在因果上相应，所以说'此因与果相应'。
般若波罗蜜多品第十四释完。
关于'总结如前'的解释是：对于前面所说的何处修学和如何修学，应当以六波罗蜜多的修行来成就而修学。
现在为了说明也应当以四摄事的修行来修学，为了说明四摄事与六波罗蜜多相应，故而说'总结如前'。

།བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་དང་པོ་ནི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པས་དེ་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ཡང་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསམས་ནས་དེ་བཞག་ནས་སྙན་པར་སྨྲ་བ་ཉིད་བསྟན་པ་ནི་ཐོག་མ་དང་། བར་དང་། ཐ་མར་དགེ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་ནི་སྙན་ པར་སྨྲ་བ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལ་རྣ་བའི་དབང་པོས་ཐོས་པའི་དུས་ན་དབང་པོ་འཕྲོག་ཅིང་དགའ་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐོག་མར་དགེ་བའོ། །ཡིད་འཕྲོག་པར་བྱེད་ཅིང་བྱ་བ་ཉམས་དགའ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་བཟོད་པའི་ཕྱིར་བར་དུ་དགེ་བའོ། །སྒྲུབ་པ་ ཉམས་སུ་ལེན་པའི་དུས་སུ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་བདེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐ་མར་དགེ་བའོ།།དེ་ལ་ཡིད་དུ་འོང་བའི་ཚིག་ནི་ཐོག་མར་དགེ་བའོ། །བདེན་པ་ནི་སླུ་བ་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡོངས་སུ་བརྟག་བཟོད་པའི་ཕྱིར་བར་དུ་དགེ་བའོ། །བདེ་བར་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་དང་། ཕན་པར་ཡོངས་སུ་འགྱུར་ བའི་ཕྱིར་དང་།ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་འབྲས་བུ་ཆོས་ཀྱི་དོན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེས་ན་ཐ་མར་དགེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་ཐོག་མ་དང་བར་དང་ཐ་མ་རྣམས་སུ་དེའི་ཚིག་བཞིན་དུ་བྱས་ན་བདུད་རྩིའི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་ཞིང་། ཡན་ལག་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་ལེགས་པར་བཤད་པ་ནི་སྙན་ པར་སྨྲ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ།།ཡན་ལག་གསུམ་ནི་སྙན་པ་དང་། བདེ་བ་དང་། ཕན་པར་འགྱུར་བའོ། །སྙན་པའི་ཕྱིར་རྣར་བདེ་བའོ། །བདེ་བ་ནི་ཡིད་བདེ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་དུས་སུ་དགའ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་སྒྲུབ་པའི་དུས་སུ་མངོན་ པར་མཐོ་བ་དང་།ངེས་པར་ལེགས་པའི་འབྲས་བུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་འདྲེན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྙན་པར་སྨྲ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། །མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །མདོར་བསྡུ་ན་སྙན་པར་སྨྲ་བ་ཐམས་ ཅད་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་རྣམ་པར་གཞག་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ།འཇིག་རྟེན་གྱི་གཏམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། ཆོས་སྟོན་པའི་གཏམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་གཏམ་གྱི་ངོ་བོ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་རབ་ཏུ་འཇུག་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་བ་དང་། ཡང་དག་པར་འབྱོར་པ་དང་ལྡན་པའི་དུས་ སུ་འཇུག་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རེས་འགའ་བའོ།།དེ་ཡང་སྔ་མ་ནི་ཡང་དག་པར་དགའ་བར་བྱེད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི་ཀུན་དུ་དགའ་བར་བྱེད་པའོ། །ཡང་དག་པར་དགའ་བར་བྱེད་པའི་ངག་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་སྟེ། ལུས་དང་ངག་གི་ཉེས་པ་རྣམ་པར་སྤོང་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ དང་།དངོས་པོ་རྣམ་པ་བཞི་ཡོངས་སུ་འདྲི་བར་བྱེད་པའི་རྣམ་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་ལུས་ཀྱི་སྐྱོན་ནི་གནོད་སེམས་དང་ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་། མནར་སེམས་དང་། ཕྲག་དོག་གི་ཀུན་ནས་ལྡང་བ་དང་བཅས་པའི་བཞིན་གྱི་འགྱུར་བའོ། །དེ་མེད་པའི་ངོ་བོ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཁྲོ་གཉེར་མེད་ལ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ངག་གི་སྐྱོན་ནི་ རིགས་མཐོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ང་རྒྱལ་གྱིས་ཁེངས་པས་ཡིད་ཀྱིས་མི་འདུད་པ་དང་།དྲུང་དུ་འོངས་བ་རྣམས་ལ་མཚོར་བ་ལྟར་གནས་པའོ། །དེ་མེད་པའི་ངོ་བོ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསོང་པོར་སྨྲ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རང་ཉིད་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འོངས་པ་རྣམས་ལ་བདེ་བར་འོངས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་རང་ཉིད་སྔོན་དུ་སྨྲ་བའོ།།ཚིག་གཉིས་པོ་འདི་དག་ཚིག་གཞན་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ཉིད་དེ། ཚིག་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ཅེས་བྱ་བ་ཡང་གོ་རིམས་ལ་བརྟེན་ནས་བཞིན་གྱི་མདངས་འབྱིན་ལ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཁྲོ་གཉེར་མེད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་ཏོ། །འཛུམ་པ་སྔོན་དུ་གཏོང་ཞིང་ཚིག་གང་གི་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ གསོང་པོར་སྨྲ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་ཏོ།།དེ་ལྟར་ལུས་དང་ངག་གི་སྐྱོན་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་འདྲི་བའི་རྣམ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བདེ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། བདེ་བ་དང་བདེ་ལེགས་ཉིད་ནི་གནོད་པ་མེད་པ་ཉིད་དེ། གདོན་དང་མི་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པའི་གནོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ གནོད་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ།

第一摄事是布施波罗蜜多的本体，因此通过宣说布施也就宣说了摄事，考虑到这一点，搁置布施而宣说爱语，即初善、中善、后善的语言是爱语的本体。
其中，当耳根听闻时能摄受感官并令人欢喜，故为初善。因能摄受意根且具有悦意之行，并且经得起观察，故为中善。在修行时能带来转变的安乐，故为后善。
其中，悦意之语为初善。真实语因无欺诳且经得起观察，故为中善。因能转为安乐、转为利益，且具有安乐利益之果及法义，故称为后善。
另一种说法是，若依其语义于初中后三时，则成为甘露之性，具足三支分的善说即是爱语的本体。三支分是悦耳、安乐和有益。悦耳故令耳根愉悦。安乐是令意愉悦，因为在修行时能生起欢喜。
因为在修习正法及随顺法时能带来增上和决定善的果报，故能引生利益和安乐。这些即是菩萨爱语的本体。总之，应知其在一切方面都无过失。
简言之，应知一切爱语可分为两类：世间言谈的本体和说法言谈的本体。其中世间言谈的本体又分两种：因为在一切时中都应实行故为恒常性的，因为在具足圆满时才实行故为间断性的。
其中前者是真实令喜，后者是普遍令喜。真实令喜的语言也可分为两类：即断除身语过失，以及询问四种事情。
其中身过是由害心、忿怒、恼害心、嫉妒心所引起的面部变化。为显示无此过失，故说'无皱眉'。语过是由高贵种姓等傲慢心所生的意不恭敬，对来者如深渊般对待。为显示无此过失，故说'温和言语'，为显示自身面向对方，故对来者说'安好否'等自先发语。
这两种语言由其他两种语言表示，所谓两语表示是依次序而言，'面带光彩'表示'无皱眉'，'先露笑容而后言'表示'温和言语'。如是断除身语过失。
为显示询问事情的形式，故说'安乐'等。安乐与安好即无害，因为无有魔鬼非人等的危害，故称无害。

།ནད་ཀྱི་གནོད་པ་མེད་པ་ཉིད་ནི་ཁམས་སྙོམས་པའོ། །གཞན་དག་གི་ལུས་དང་སེམས་ལ་གནོད་པ་མེད་པ་ནི་མཚན་མོ་དང་ཉིན་མོ་བདེ་བ་ཡོངས་སུ་འདྲི་བའོ། །ཅི་ཞིག་འདྲི་ཞེ་ན་བདེའམ། ཁམས་སྙོམས་སམ། མཚན་མོ་བདེའམ། ཉིན་མོ་བདེའམ་ཞེས་འདྲི་བར་བྱེད་དོ། །ཚུར་ཤོག་ལེགས་ པར་འོངས་སོ་ཞེས་སྨྲ་ཞིང་སྟན་འདིངས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་འདྲི་བའོ།།འཇིག་རྟེན་པའི་ཐ་སྙད་ནི་གྲོང་ཁྱེར་བའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་སོ། །དེ་དག་ནི་དངོས་པོའི་དབང་དུ་བྱ་བའོ། །འབྱོར་པ་འཕེལ་བའི་དུས་སུ་དང་པོར་སྙན་པའི་ངག་སྨྲ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་དགའ་བར་བྱེད་པའོ། །མདོར་བསྡུ་ན་འཕེལ་བ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་འདིའི་འབྱོར་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གྱི་འབྱོར་པའི་དབང་དུ་བྱ་བའོ། །འཇིག་རྟེན་འདིའི་འབྱོར་པ་ནི་སེམས་ཅན་དང་སེམས་ཅན་མ་ཡིན་པར་བགྲང་བའི་མཐར་ཐུག་པའི་ཁྱད་པར་རོ། །དེ་ལ་སེམས་ཅན་དུ་བགྲང་བ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རིགས་རྒྱུད་ངེས་པར་འཛིན་པ་ནི་གང་སྨྲས པ།བུ་འབྱོར་པའམ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བུ་རྙེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །རྩེད་མོ་དགའ་བའི་དངོས་པོ་ནི་གང་སྨྲས་པ། ཆུང་མ་འབྱོར་པའམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཐོག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །མ་དང་པའི་ཕྱོགས་སུ་གཏོགས་པའི་དངོས་པོ་ནི་གང་སྨྲས་པ། ཉེ་དུ་ འབྱོར་པའམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་དུའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ནི་འབྱོར་པའོ།།སེམས་ཅན་མ་ཡིན་པར་བགྲང་བའི་དངོས་པོ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཉོ་ཚོང་འདུ་བའི་སྒོར་གྱུར་པའི་འབྲས་བུ་ནི་གང་སྨྲས་པ། ནོར་འབྱོར་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཞིང་གིས་འདུ་བའི་སྒོར་གྱུར་ པ་ནི་གང་ཡང་སྨྲས་པ།འབྲུ་འབྱོར་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འབྱོར་པ་ནི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བདག་འབྱོར་པ་དང་ལྡན་པར་མ་རྟོགས་ཤིང་མ་ཤེས་པ་ལ་འབྱོར་པ་མཐོང་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་འབྱོར་པ་དང་ལྡན་པར་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྔར་མ་ཤེས་པ་ལ་དང་པོར་དེ་ བརྗོད་པ་ལས་དེ་ཐོབ་པས་རབ་ཏུ་དགའ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་གང་སྨྲས་པ།བསྙད་ཅིང་ཀུན་དུ་དགའ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གྱི་འབྱོར་པ་ནི་མངོན་པར་མཐོ་བ་དང་། ངེས་པར་ལེགས་པའི་ལམ་འཇུག་པ་དང་བཅས་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་དད་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། གཏོང་བས་ནི་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་གིས་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་རྗེས་སུ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་ན་མངོན་པར་མ་ཐོ་བ་འབྱོར་པ་ཡིན་ནོ། །དད་པས་ཐོས་པ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལས་ཤེས་རབ་རྣམ་པ གསུམ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ།།ཤེས་རབ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ཅི་རིགས་པར་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པས་ངེས་པར་ལེགས་པ་ཡང་དག་པར་འཐོབ་བོ། །དེ་ལྟར་ན་ངེས་པར་ལེགས་པ་འབྱོར་བར་འགྱུར་ཏེ། ཕ་རོལ་གྱི་འབྱོར་པ་ཞེས་བྱའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡོན་ ཏན་དང་ལྡན་པ་ནི་རྣམ་པ་ཉི་ཤུར་རིག་པར་བྱ་སྟེ།ཕན་པ་མཆོག་གིས་ཕན་འདོགས་པར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྙན་པར་སྨྲ་བ་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་ཕྱི་མ་མཆོག་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་སྙན་པར་སྨྲ་བ་ཉིད་ཀྱང་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དམན་པ་དང་བར་མ་དང་། མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ།།རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱས་པ་ཉིད་དོ། །མདོར་བསྡུ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོར་བསྟན་པའོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཚུལ་དང་ལྡན་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ལུགས་ཀྱིས་བསྡུས་པའོ། །ཆོས་བསྟན་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་དེའི་ངོ་བོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དཀའ་བའི་སྙན་པར་སྨྲ་བ་ནི་ རྣམ་པ་གསུམ་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱའོ།

无病痛的危害即是身体平衡。对他人的身心无害即是询问夜晚和白天是否安好。
问什么呢？问'安好吗？身体平衡吗？夜晚安好吗？白天安好吗？'
说'请来，来得好'并铺设座位即是问候。世间用语即是城市中的人们。这些是依事物而定。
在兴盛时期首先说悦耳之语即是令人欢喜。简而言之，兴盛有两种：即此世间的兴盛和他世间的兴盛。
此世间的兴盛是有情和非有情计数的究竟差别。其中有情计数也有两种：确定种姓传承即所说的'子嗣兴盛'，意思是得子。
游戏欢乐之事即所说的'妻子兴盛'，意思是获得种姓等殊胜。母亲方面的事物即所说的'亲属兴盛'，意思是获得亲属圆满的殊胜即是兴盛。
非有情计数的事物也有两种：买卖集聚之门的果实即所说的'财富兴盛'。由田地集聚之门即所说的'谷物兴盛'，兴盛即是获得圆满的殊胜之意。
对于自己未觉知未了知具有兴盛而见到兴盛，即如同自己先前不知具有兴盛，初次从他人言说中得知而生起欢喜，因此所说'宣说并普遍欢喜'。
他世间的兴盛应知是获得增上和决定善的入道。其中以信心、戒律和布施而入，以彼等获得殊胜的身体和受用，如是增上即是兴盛。
以信心趣入闻法。由此生起三种智慧。以三种智慧随应见道和修道断除所断烦恼而证得决定善。如是决定善成就兴盛，称为他世间的兴盛。
具足一切种类功德应知有二十种：'以最胜利益而作饶益'是说在三种悦语中显示后者为最胜。
如是悦语本身也应知有三种：应知为下等、中等和最胜。
'以广分别'即是广说。'简而言之'即是略说。具足世间之理即是摄于世间之理。具足法教即是其体性之义。难行悦语应安立为三种。

།གནོད་པ་དྲག་པོ་བྱེད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཡང་ལན་དུ་གནོད་པ་བྱེད་པར་འདོད་པ་བྱམས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་མནན་པ་ཉིད་དང་། ཤིན་ཏུ་རྨོངས་ཤིང་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེའི་སེམས་ཉེ་བར་བཞག་ནས་ཡིད་སྐྱོ་ བ་ཟིལ་གྱིས་མནན་ཏེ་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་སྟོན་པ་དང་།ཡོན་གནས་རྣམས་ལ་སྒྱུ་དང་གཡོས་རྣམ་པར་གནས་ཤིང་ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོ་བྱེད་པ་རྣམས་ལ་ཡང་གནོད་སེམས་མི་སྐྱེད་པ་སྟེ། ཚིག་རྣམ་པ་གསུམ་ནི་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ། །གནོད་པ་ཆེ་ཐང་དུ་བྱེད་པ་ཉིད་བསྟན་ པའི་ཕྱིར་གསོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།གསོད་པ་ནི་སྲོག་གི་བར་ཆད་བྱེད་པའོ། །ཕྱིར་རྒོལ་བ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་བར་ཆད་བྱེད་པའོ། །དགྲ་ནི་ཆུང་མ་འཕྲོག་པར་བྱེད་པའོ། །རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་དགེ་བའི་བར་ཆད་བྱེད་པ་ནི་ཕྱིར་རྒོལ་བའོ། །ཕན་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། དོན་ མ་ཡིན་པ་འདོད་པ་ནི་དགྲ་ཞེས་བྱའོ།།སྒོ་བཞི་ནས་འཇུག་པའི་སྙན་པར་སྨྲ་བ་ནི་མདོར་བསྡུས་ན་གང་ཟག་གསུམ་གྱི་བྱ་བས་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་སྟེ། གང་ཟག་གསུམ་ཡང་སྒྲུབ་པ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་དང་། སྒྲུབ་པ་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པ་དང་སྒྲུབ་པར་འདོད་པ་ཐབས་མི་ཤེས་པའོ། །དེ་ལ་སྒྲུབ་པ་ལ་མངོན་ དུ་ཕྱོགས་པ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ།རྒྱུད་ཡོངས་སུ་མ་སྨིན་པ་དང་། རྒྱུད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའོ། །རྒྱུད་ཡོངས་སུ་མ་སྨིན་པའི་ལམ་བསྐྱེད་པ་ལ་གེགས་དང་བཅས་པར་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ལ་དགའ་བ་དང་སྤྲོ་བའི་སེམས་ཐོབ་ནས་རྒྱུད་སྣོད་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྔ་རོལ་དུ་བྱ་བའི་ཆོས་བསྟན་པ་རྣམ་པ་དགུ་པོ་སྦྱིན་ པའི་གཏམ་ལ་སོགས་པ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ།།རྒྱུད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ནི་སེམས་དགའ་ཞིང་སྒྲིབ་པ་མེད་ལ་སྤྲོ་བ་དང་བཅས་པ་སྟེ། དེའི་འཕགས་པའི་ལམ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། དར་འགྲོ་ལས་གདོན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡང་དག་པའི་འདོན་པར་བྱེད་པའི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །སྒྲུབ་ པ་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པ་ལ་ཡང་ཁྱིམ་པ་དང་།རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །དེ་ལ་ཁྱིམ་པ་ནི་འདོད་པ་ལ་ཞེན་པ་དང་ལྡན་པས་བག་མེད་པའི་ཕྱིར་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་སྒོམ་པར་མི་བྱེད་པའོ། །རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ནི་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་ཆགས་པ་དང་ལྡན་པས་སོ། །ཡང་ ཁྱིམ་པ་ནི་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་སྤྱོད་པས་སོ།།རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ནི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ཆོས་ལ་སྤྱོད་པས་སོ། །བག་མེད་པ་གཉི་ག་ལ་ཡང་དགེ་བའི་ཆོས་བསྒོམ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ལ་ཡང་དག་པར་བསྐུལ་བ་ནི་དུས་དང་མཐུན་པར་དོན་འདོད་པས་བྱམས་པའི་སེམས་ཉིད་ཀྱིས་ཚིག་སྙན་པས་འདི་ ལྟར་མི་ཉིད་དང་།འཕགས་པའི་རིགས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་སྐྱེས་པ་དང་། དབང་པོ་མཚང་བ་མེད་པ་དང་། ལས་ཀྱི་མཐའ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་ལ་དད་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ནས་ཁྱོད་ལྟ་བུ་འདི་ལྟར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཞུགས་ནས་དོན་མ་ཡིན་པ་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་སྤྱོད་ཅེས་དྲན་ པར་བྱེད་ཅིང་ཡང་དག་པར་སྐུལ་བར་བྱེད་དོ།།ཐབས་མི་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐེ་ཚོམ་བྱུང་ངོ་ཅོག་སྟེ་ཆོས་སོམ་ཉི་དང་ལྡན་པ་དེ་དག་གི་སྐྱེས་ཤིང་སྐྱེས་པའི་ཐེ་ཚོམ་གཅོད་པ་ནི་བསྟན་པ་དང་། ཉེ་བར་བསྟན་པས་སྟོན་པ་སྟེ། ཆོས་བསྟན་པ་དང་། འབེལ་བའི་གཏམ་རྣམ་པར་ངེས་པར་བྱའི་ཞེས་བྱ་ བའོ།།སྐྱེས་བུ་མཆོག་གི་སྙན་པར་སྨྲ་བ་ནི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་སྙན་པར་སྨྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པས་སྟོན་ཏེ། ཆོས་སྟོན་པ་ནི་རྣམ་པ་ལྔར་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་གྱུར་པ་དང་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ས་ ཆེན་པོ་ལ་ཞུགས་པ་རང་གི་ངོ་བོ་ལུས་ལ་གནས་པའོ།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་དེ་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྲུལ་པའི་སྐུའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པའོ། །ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་སྟོན་པ་ནི་འདུལ་བ་ལས་བཅས་པ་དང་། མདོ་སྡེ་ལས་བཅས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རྣམ་པ་ལྔར་ཤེས་པར་བྱའོ།

对于造作强烈危害的众生，也想要以危害回报时，应以生起慈心而制伏，对于极其愚痴且根钝的众生，应安住悲心而制伏厌离心来宣说利益安乐，对于以欺诈谄曲而住，行持大邪行的应供处众，也不生起害心，这三种语言按理来说是难行的。
为了显示造作巨大危害，所说的'杀害'等，杀害是断绝生命，反击是阻碍受用，怨敌是夺取妻子。另外，阻碍善行者是反击者，希求不利与非义者称为怨敌。
从四门入的爱语，略说由三种补特伽罗的行为而安立，三种补特伽罗即是趣向修行者、背离修行者以及欲修行而不知方便者。
其中趣向修行者又有二种：相续未成熟者与相续已成熟者。对于相续未成熟者，为了在生起道路时有障碍而乐于行持者，获得欢喜与精进心后，为使相续成为法器，首先宣说九种法，即布施之语等。
相续已成熟者是心欢喜无障碍且具精进，为了生起其圣道、从恶趣中解脱以及为正确宣说而教示四圣谛。
背离修行者也有在家与出家两种分类。其中在家者由于贪著欲望而放逸，故不修习善法。出家者则由于贪著利养恭敬。又在家者是行持不善法，出家者是行持无记法。由于二者放逸都不修习善法，对他们的如理劝勉是随顺时机，以希求利益的慈心，用善语如是提醒：'获得人身、生于圣种之地、诸根具足、业行无倒、于如来教法获得信心之后，你为何如此颠倒而行非义？'而作正确劝勉。
对于不知方便者所生起的一切怀疑，即具有法上疑惑者，断除其所生起的疑惑是以教说与开示来宣说，即应当以法教说和相关谈话来决定。
最胜士夫的爱语即是圣者们的爱语，以圣者独特方式宣说，说法以五种方式宣说：'菩萨成为菩萨'是说住于大地的自性身，'成为如来'是说以佛陀化身方式而住。独特教说依据律藏所制与经藏所制而应知有五种。

།འདུལ་ བ་ལས་བཅས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ།གླེང་གཞི་དང་བཅས་པ་དང་། ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་བཅས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལྟུང་བ་བྱུང་བ་ལ་མཁས་པ་དང་། དེ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ལ་མཁས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་གོ་རིམས་བཞིན་ཏེ། ལྟུང་བ་འབྱུང་བ་ལ་མཁས་པ་ལ་བརྟེན་ནས། གདུལ་ བྱ་རྣམས་ཀྱིས་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་སྤྱོད་པའི་དངོས་པོ་དང་མཐུན་པའི་ཉེས་པ་བྱས་པ་ལས་བསླབ་པའི་གཞི་གནས་ཏེ་དུས་སུ་འཆའ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གླེང་གཞི་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱའོ།།ཇི་སྐད་དུ་འདུལ་བ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གླེང་གཞི་འདི་དང་། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་འདི་དང་། དངོས་པོ་འདི་ལས་ཞེས་ རྒྱས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་བཅས་པ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་བསླབ་པའི་གཞིའི་གནས་སུ་བཅས་པའི་ཆོས་སྟོན་པ་དང་། ངེས་པར་འབྱུང་བ་ལ་མཁས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དུས་དང་། ཡུལ་དང་། གང་ཟག་དང་། གནས་སྐབས་ལ་ལྟོས་ནས་ལྟུང་བ་མེད་པ་ཡང་གསུངས་ཏེ། ལས་ དང་པོ་པ་ལ་ཉེས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་བུའི་འདུལ་བའི་བསླབ་པ་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་བཅས་པ་ལྟུང་བ་བྱུང་བ་དང་། ངེས་པར་འབྱུང་བ་ལ་མཁས་པ་འདི་ནི་སངས་རྒྱས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་མ་ཡིན་པ་གཞན་ཉན་ཐོས་ལ་ སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་མ་ཡིན་པའོ།།དེའི་ཕྱིར་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །མདོ་སྡེ་ལས་བཅས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་བསྟན་ཏོ། །རྟོན་པ་དང་བཅས་པར་བསྟན་པ་ནི་དངོས་པོ་རྣམ་པ་བཞི་ལ་རྟོན་པ་རྣམ་པ་བཞི་བསྟན་པའོ། །རྟུལ་བ་དང་བཅས་པ་བསྟན་པ་ནི་སྡུག་ བསྔལ་ཐམས་ཅད་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ལམ་བསྟན་པའོ།།ཆོ་འཕྲུལ་དང་བཅས་པ་སྟོན་པ་ནི་ཆོ་འཕྲུལ་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་བརྟེན་ནས་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་སེམས་ཅན་རྣམས་གཞུག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་རྣམ་པ་བཞི་ལས་དང་པོ་གཉིས་ནི་འདི་གཉིས་ཏེ། ཆོས་དང་། གང་ཟག་གོ། །དེ་ལས་ཆོས་ ལ་བརྟན་པར་བྱའི་གང་ཟག་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།གང་གི་ཚེ་དེ་ཉིད་ལས་རྣམ་པར་གྱུར་ནས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ཡང་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཀྱང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དོན་དང་ཡི་གེའི་དབྱེ་བས་སོ། །དེ་དག་ལས་ཀྱང་དོན་ལ་བརྟན་པར་བྱའི་ཡི་གེ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཡི་གེ་ནི་རྣམ་གྲངས་དང་། ཡོངས་སུ་ འགྱུར་བའི་སྒོ་ནས་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་དང་།ཡང་དག་པའི་དོན་རབ་ཏུ་སྟོན་པས་སོ། །དོན་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དྲང་བའི་དོན་དང་། ངེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་ངེས་པའི་དོན་ལ་བརྟན་པར་བྱ་སྟེ། ཚིག་གི་དོན་སོ་སོར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དྲང་བའི་དོན་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་གཞན་སྟོན་པས་ན་ཚིག་གི་དོན་ རྟོགས་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་རོ།།དོན་ཉེ་བར་ཐོབ་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཉེ་བར་ཐོབ་པ་ནི་སྣང་བ་ཙམ་གྱི་དངོས་པོ་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཐོབ་པ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་ པོའི་ཕྱོགས་རྣམ་པར་བྱང་བ་དང་མཐུན་པའི་རྣམ་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ།།དེ་ལས་དང་པོ་ལ་བསྟན་པར་མི་བྱ་སྟེ། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལ་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་དེ་ལས་བཟློག་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ལ་ནི་བསྟན་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་རྟོན་པ་དང་ བཅས་པ་ཡིན་ནོ།།རྟུལ་བ་ནི་ལམ་གྱི་ནུས་པའི་ཁྱད་པར་རོ། །དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་དོ། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བསྟན་པ་དོན་དང་བཅས་པ་ནི་ཆོ་འཕྲུལ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་སྟོན་པའོ། །སྙན་ པར་སྨྲ་བ་རྣམ་པ་དྲུག་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་སྟེ།འདུལ་བའི་བསླབ་པའི་གནས་ལ་རྗེས་སུ་གནང་བ་དང་། དགག་པར་བསྟན་པ་དང་། མདོ་སྡེ་ལས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚིག་གི་དོན་ངེས་པར་བསྟན་པའི་བསྟན་པའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚིག་གི་དོན་ངེས་པར་བསྟན་པ་ནི་སོ་ སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་ལ་བརྟེན་པའི་རྣམ་གྲངས་དང་།མཚན་ཉིད་དང་ངེས་པའི་ཚིག་དང་། སྤོབས་པ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་དབྱེ་བས་སོ།

从律部制戒的角度来说，所谓'具有因缘及出离'是指：通晓犯戒和从中出离的智者，依次为：依靠通晓犯戒的智者，针对所化众生行非法之事的过失，适时制定学处，这就是'具有因缘'。如律部所说：'世尊依此因缘、此分类、此事'等广说。
'具有出离'是指同样依据学处制定的法教，依靠通晓出离的智者，观待时间、处所、人和情况而说无过失，如'初业者无过'等广说。
如是律部学处二种，即制戒犯戒和通晓出离，这不是诸佛和大菩萨们的，也不是声闻等其他人的。因此称为'不共'。
从经部制戒的角度说明三种：具依止所说是说明四种事物的四种依止。具对治所说是说明出离一切苦的道。具神变所说是依三种神变，如理引导众生。
四种事物中前二者是法和补特伽罗。其中应依止法而不依止补特伽罗，因为彼时其性转变而可能变成他者。
法也有二种：以义和文的差别。其中也应依止义而不依止文，因为文字以异名和变化的方式显示非真实和真实义。
义也有二种：权义和实义。其中应依止实义，因为能各别了知词义。不应依止权义，因为显示他义故词义难解。
所得义也有二种：获得自相是仅缘显现事物的识。获得无倒共相是与离贪相顺、对治烦恼分的清净相顺的智慧。
其中不应示现前者，因为不顺离贪。应示现与此相反的后者智慧自性。如是为具依止。
对治是道的殊胜功能。彼使了知定能出离一切苦。'不退转'是'极'的异名。
具义所说是具神变说法。六种善说应安立为二种：律部学处中开许和遮止的教说，以及经部中以四无碍解为依的异门、相、词义和辩才无碍解差别的一切词义决定教说。

།རྣམ་པ་བདུན་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཚུལ་གྱི་གཏམ་དང་། དམན་པ་དང་། བར་མ་དང་། མཆོག་རྣམས་ཇི་ལྟར་རིགས་ པར་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ལ་ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་དོན་སྦྱིན་པ་དང་།འཇིགས་པ་རྣམས་ལ་དབུགས་དབྱུང་བའི་གཏམ་དང་། རྨོངས་པ་རྣམས་ལ་རིགས་པས་ཉེ་བར་སྟོན་པ་དང་། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས་ཡང་དག་པའི་དངོས་པོར་སྐུལ་བ་དང་། རང་ཉིད་ལ་ནུས་པ་མེད་ན་ཡང་གཞན་དག་ལ་སྐུལ་བར་ བྱེད་པའི་གཏམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པའོ།།འཇིག་རྟེན་གྱི་ཚུལ་གྱི་གཏམ་ནི་ཡང་དག་པར་དགའ་བར་བྱེད་པ་དང་། ཀུན་དུ་དགའ་བར་བྱེད་པའོ། །ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་དོན་སྦྱིན་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྙིང་ལས་ཆུང་བར་བྱ་བ་དང་། བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་སྙིང་ལས་ཆུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ བདག་ཉིད་ཀྱིས་དེ་དག་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའོ།།སླུ་ཞིང་རྣམ་པར་ཉམས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ངག་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་ཐ་སྙད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལས་བཟློག་པའི་འདོད་པ་རྣམས་ལ་མི་སླུ་བའི་རྣམ་པ་ནི་ངག་གི་ཐ་སྙད་རྣམ་པ་བརྒྱད་དོ། །ཡོངས་སུ་དག་ པའི་ངག་གི་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ནི་ཕོངས་ཤིང་འདོད་པའི་སྙན་པར་སྨྲ་བའོ།།ངག་རྣམ་པར་དག་པ་རྣམ་པ་བཞི་ལ་བརྟེན་ནས་ཞེས་བྱ་བས་ནི་འཕགས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྒྱུ་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྟན་ཏོ། །རྣམ་པ་བཞིས་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ངག་གི་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ཉིད་ལ་འཕགས་པའི་ཐ་སྙད་བརྒྱད་གཞག་པར་བྱའོ། ། གཞན་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསམས་པའོ། །འདི་དང་གཞན་དུ་བདེ་བའི་སྙན་པར་སྨྲ་བ་ནི་ཕོངས་པ་སྤོང་བ་དང་། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ། །ཕོངས་པ་ཡང་མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་འདིར་ཐོབ་པ་དང་། འཇིག་རྟེན ཕ་རོལ་དུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའོ།།ཡང་རྒྱུ་དང་། འབྲས་བུའི་དབྱེ་བས་རྒྱུས་ཕོངས་པ་དང་། འབྲས་བུས་ཕོངས་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དང་པོ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཉེ་དུ་སྲོག་དང་བྲལ་བའམ་སྡུག་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕོངས་པ་དང་། དེ་ལྟ་བུ་ལ་གནས་པ་ལ་འཆི་བ་དང་། མི་རྟག་པ་བསྟན་ པས་མྱ་ངན་སེལ་བར་བྱེད་པའི་སྙན་པར་སྨྲ་བ་ཉིད་དང་།ཡིད་དུ་འོང་བའི་ལོངས་སྤྱོད་དང་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་རྣམ་པར་ཉམས་པ་ནི་མེ་ལ་སོགས་པས་ལོངས་སྤྱོད་རླག་པའི་མྱ་ངན་སེལ་བ་སྟེ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ནད་མངོན་དུ་གྱུར་པས་ནད་མེད་པས་ཕོངས་པར་གྱུར་པ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་སྟོབས་དང་། སྡུག་བསྔལ་དང་དུ་ ལེན་པའི་བཟོད་པ་བསྟན་པས་སོ།།ཕོངས་པ་གཉིས་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པ་ལས་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་དང་། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པའོ། །དེ་དག་གཉི་ག་སྤང་བའི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཡང་དག་པའི་གཏམ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཡང་དག་པའི་གཏམ་བྱེད་པ་ནི་སྙན་པར་སྨྲ་བའོ། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་འདུལ་བའི་བསླབ་པ་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པ་ནི་དགེ་སློང་རྣམས་རིགས་བཞིའི་བསླབ་པའི་གནས་ལ་ཡོངས་སུ་དག་པར་སློབ་པར་སྟོན་པའོ། །རིགས་ཀྱི་ལེའུ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སྙན་པར་སྨྲ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ ནི་དོན་སྤྱོད་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ།སྙན་པར་སྨྲ་བ་དེ་དང་དེར་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདོད་པའི་དོན་སྤྱོད་པ་ཡང་ཡིན་པས་དོན་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། དོན་སྤྱོད་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཚིག་འཁྱལ་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་རྣམས་ནི་ངག་ འཁྱལ་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ།ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉོན་མོངས་ཅན་རྣམས་ནི་ངག་འཁྱལ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ།

七种安立是：世间常理之语，以及对下、中、上等根机如理趣入者随其所欲而予以利益，对恐惧者予以安慰之语，对愚昧者以理开示，对颠倒者劝导趣入真实，即使自己无力也劝导他人行持之语的缘故。
世间常理之语是令人欢喜和普遍欢喜。随欲予利有二种：以一切资具减轻忧虑，以及为减轻一切事务的忧虑而自己如实成办这些。
欺诳而具毁坏本性的语言，是因为以这样的言说令众生痛苦。与此相反的不欺诳诸欲的形式是八种语言言说。清净语言的行为是对贫乏者与求者的爱语。
依于四种清净语言是为了明示圣者言说的因而宣说。应当安立八种圣者言说于四种清净语言的行为本身，而非其他，此为所思。此处及他处安乐的爱语是就断除贫乏和成办圆满而安立。
贫乏略说有二种：今世所得和来世所得。又以因果差别分为因的贫乏和果的贫乏。
第一种有三：亲友离世或爱别离的贫乏，对处于如是状态者以宣说死亡和无常来遣除忧愁的爱语；可意受用和受用毁坏是以火等毁坏受用的遣除忧愁，如前所说；对因病显现而失去无病的贫乏者，以宣说择力和忍受痛苦的安忍。
第二种贫乏有二：从破戒而起的行为和颠倒执著。为断除这两者而作持戒的如实语和智慧的如实语即是爱语。
成办圆满是示现具足律仪学处的比丘于四种学处清净学习。所谓种性品即是随顺等。
凡是爱语即是利行，因为在彼彼爱语中所应成办者即是所欲利行，故称为利行。因此所说利行即是安立绮语，如同妄语等语言也是绮语，因为是烦恼性的缘故。以烦恼性者是绮语的言说。

།གང་དོན་དེ་ལྟ་ན་ནི་ངག་གི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་བཞི་ཆར་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་བའི་སྐྱོན་སྤང་བའི་ཕྱིར་བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པ་ ལམ་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་ངག་འཁྱལ་པ་ཡང་ཡོད་པས་རྣམ་པར་འཇོག་པ་བཞིན་དུ།འདིར་ཡང་སྙན་པར་སྨྲ་བ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོན་སྤྱོད་པ་ཡིན་ན་ཡང་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞི་ཐ་དད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། དེ་ལས་བྱེ་བྲག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་སྤྱོད་པ་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པའོ།།དེ་དག་གཉི་ག་བཤད་པའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། སྙན་པར་སྨྲ་པ་དང་ལྡན་པ་དེ་ནི་སྙན་པར་སྨྲ་བར་རིགས་པས་ཞེས་བྱ་སྟེ། སེམས་ཅན་སྡུད་པའི་ཐབས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པར་བསྟན་པ་ནི་རྗེས་སུ་གཟུང་བས་ཁས་ བླངས་ཤིང་བདག་གིར་བྱས་པའོ།།དེ་ལྟར་ན་གོ་རིམས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །སྙན་པར་སྨྲ་བའི་རྗེས་ཐོགས་སུ་དོན་མཐུན་པ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །བསླབ་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ལ་སོགས་པ་བསླབ་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡིན་ལ། དེ་དག་ཀྱང་དོན་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་བཅུས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་པར་རྒྱུ་བཅུས་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དོན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། དོན་སྤྱོད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པར་གཞག་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དོན་གྱི་གཙོ་བོ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་དབང དུ་བྱས་ནས་སོ།།རྒྱུ་བཅུ་པོ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། སྡོམ་པ་གསུམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྡོམ་པ་གསུམ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པ་ལས་སྡོམ་པ་དང་། ཡུལ་ལས་སྡོམ་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ལས་སྡོམ་པའོ། །ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་གསུམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཡང་ཕྱིར་རོ། །ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་ གསུམ་ནི་ལོག་པའི་སྡོམ་པ་བླངས་པ་དང་།གཏན་དུ་མ་སྤངས་པ་དང་། གཏན་དུ་སྤངས་པའོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་གཉེན་པོའི་ཡང་ཕྱིར་ཏེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་གསུམ་ནི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ནི་སྡིག་པ་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱིའོ། །སྲད་པའི་ ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ནི་དེ་ལས་གཞན་པའི་འདོད་པ་ཅན་རྣམས་ཀྱིའོ།།ལྟ་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ནི་མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ཀྱིའོ། །ངན་འགྲོ་དང་། གནོད་པ་དང་བཅས་པའི་བདེ་འགྲོ་དང་། གནོད་པ་མེད་པའི་བདེ་འགྲོའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པའི་ཡང་ཕྱིར་ཏེ། ངན་འགྲོ་ནི་ངན་སོང་ རྣམ་པ་གསུམ་མོ།།གནོད་པ་དང་བཅས་པའི་བདེ་འགྲོ་ནི་ངན་འགྲོ་རྣམས་མ་གཏོགས་པ་འདོད་པའི་ཁམས་པ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནོད་པ་མེད་པའི་བདེ་འགྲོ་ནི་གཟུགས་དང་། གཟུགས་མེད་པའོ། །ནག་པོའི་ལས་དང་། ལས་འདྲེན་མ་དང་། དཀར་པོའི་ ལས་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པའི་ཡང་ཕྱིར་ཏེ།ནག་པོ་ནི་མི་དགེ་བའོ། །འདྲེན་མ་ནི་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་དགེ་བའོ། །དཀར་པོ་ནི་གཟུགས་དང་། གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་དགེ་བའོ། །གནས་སྐབས་གསུམ་གྱི་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པའི་ཡང་ ཕྱིར་ཏེ།།གནས་སྐབས་གསུམ་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་ནི་མངོན་པར་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་གནས་སྐབས་དང་། ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའི་གནས་སྐབས་དང་། བག་ལ་ཉལ་གྱི་གནས་སྐབས་སོ། །ཡང་སྡིག་པའི་སྤྱོད་པ་དང་། འདོད་པའི་སྤྱོད་པ་དང་། དཀའ་བའི་སྤྱོད་པའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པའི་ཡང་ཕྱིར་ཏེ། སྡིག་པའི་སྤྱོད་པ་ནི་ལས་ངན་པ་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱིའོ། །འདོད་པའི་སྤྱོད་པ་ནི་འདོད་པའི་བདེ་བ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་རྣམས་སོ། །དཀའ་བའི་སྤྱོད་པ་ནི་བདག་ཉིད་ངལ་ཞིང་དུབ་པར་བྱེད་པའོ། །རབ་ཏུ་བྱུང་བས་ནི་མཐའ་དེ་གཉི་ག་སྤང་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཡང་བདེ་འགྲོ་དང་། །འཇིག་རྟེན པ་དང་།འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་རྣམ་པར་དག་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཡང་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཤེས་རབ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཡང་ཕྱིར་དང་། གཉིས་ཀྱིས་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་མཉམ་པར་གཞག་པ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་རྒྱུ་ཡང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

为了避免有人说'如果是这样的话，就会导致语言的四种过失都不存在'这个过失，就像妄语等是另一种闲谈语言一样也是存在的，所以要作如此安立。在这里，虽然爱语本身的特征就是利行，但为了将四摄法分别安立，所以说'从中分出的其他利行'等。
为了解释这两者，如此说'菩萨'等。具有爱语者应当说爱语，因为这是摄受众生的方便。正确宣说是以摄受而接受并认同。如此则显示次第。在爱语之后趋入同事，这就是其意义。
'诸学处'是指增上戒学等三学，这些也是由十种利行分别开显，应当以十种因来安立。因此，从圆满一切方面利益的角度而言，应当了知利行的体性安立，是从摄持主要利益的角度而言。
什么是十种因呢？因为是三种律仪的因。三种律仪是防护破戒的律仪、防护境的律仪、防护烦恼的律仪。
也因为是三种梵行的因。三种梵行是受持邪律仪、非永久断除、永久断除。
也因为是三种烦恼的对治。三种烦恼是：造作恶业者的恶行烦恼，其他贪欲者的贪欲烦恼，外道的见解烦恼。
也因为是恶趣、有害善趣、无害善趣的对治分。恶趣是指三恶道。有害善趣是除了恶趣之外的欲界众生，因为有苦受。无害善趣是色界和无色界。
也因为是黑业、杂业、白业的对治分。黑业是不善业。杂业是欲界的善业。白业是色界和无色界的善业。
也因为是三种状态烦恼的对治分。三种状态的烦恼是：现行状态、串习状态、随眠状态。
也因为是恶行、欲行、苦行的对治分。恶行是造作恶业者的行为。欲行是执著欲乐者的行为。苦行是使自身疲惫困乏的行为。出家人应当远离这两种极端。
也因为是善趣、世间、出世间清净的因。也因为是三摩地、智慧、解脱的因，也因为是具有二种根机者的等持和解脱之因。

། བསླབ་པའི་དོན་རྗེས་སུ་སྤྱོད་པ་ནི་དོན་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་བསླབ་པ་བཅས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་སྦྱོར་བ་བྱེད་པ་ནི་སྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ཉིད་བཤད་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་སྒྲུབ་པའི་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །རྒྱུ་མེད་པར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྙིང་བརྩེ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་དེ་ལ་ཡང དག་པར་དགོད་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།སྙིང་རྗེའི་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ངོ་བོ་ཉིད་མདོར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དེ་དག་གིས་དགེ་སྦྱོང་གི་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་དོན་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་སྡུད་པ་ཉེ་བར་ བཟུང་ནས་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་སྟེ།མ་སྨིན་པ་རྣམས་སྨིན་པར་བྱ་བ་དང་། སྨིན་པ་རྣམས་གྲོལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དེའི་དོན་གྱི་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བའི་ཆོས་ཅན་དང་། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །ཡང་དེ་ནི་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བའི་སྒོ་གསུམ་དུ་འཇུག་པའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཚེ་འདིའི་དོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་འདིའོ། །ཚེ་ཕྱི་མའི་དོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གྱིའོ། །ཚེ འདི་དང་ཕྱི་མའི་དོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་གཉི་གའི་དོན་ཏོ།།ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་བདེ་བ་དང་། ངེས་པར་འབྱུང་བའི་བདེ་བ་དང་། ཉེ་བར་ཞི་བའི་བདེ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྒོ་གསུམ་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། །ཆོས་དང་མཐུན་པ་ནི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་རྣམ་པར་སྤང་པའོ། །ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ནི་ སླུ་བ་དང་།འདྲིད་པ་དང་། བཅོས་པའི་གཡོ་དང་། སྒྱུ་རྣམ་པར་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲུབ་པ་ནི་མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའོ། །ཐོབ་པ་རྣམ་པར་མི་ཉམས་པ་ནི་བསྲུང་བའོ། །བསྲུངས་པ་རྣམ་པར་འཕེལ་བ་ནི་སྤེལ་བ་ཉིད་དེ། ལས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་འདི་དག་གིས་འཇིག་རྟེན་འདིར་ཡང་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་སྙན་ པ་དང་བདེ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ།དེ་ལྟ་བུ་ནི་འཇིག་རྟེན་འདི་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་དམད་པར་མི་འགྱུར་ལ། རང་ཉིད་ཀྱང་དགའ་བ་དང་མགུ་བའི་གནས་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ། །ལོངས་སྤྱོད་སྤངས་ནས་གཞན་ལ་རག་ལས་པའི་འཚོ་བ་དང་རབ་ཏུ་འབྲེལ་པའོ། །རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ ཚུལ་ལ་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་ནི་གཅིག་ཏུ་ཕྱི་མའི་དོན་ཡིན་ཏེ།ངེས་པར་ཕྱི་མ་ལ་རབ་ཏུ་བསྔགས་པའི་འགྲོ་བ་རྣམས་སུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་ཞིང་བདེ་བར་འགྱུར་རོ། །འཇིག་རྟེན་འདི་ལ་ནི་གཅིག་ཏུ་བདེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། རིམ་གྱིས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་ པ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱིས་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ངན་འགྲོའི་འགྲོ་བ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་།བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་འདོད་པའི་ཁམས་མ་ལུས་པ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུར་ཇི་སྲིད་སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་བར་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བས་བསྟན་པར་བྱའོ། །དེས་ཚེ་ འདིའི་དོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར།ལུས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང་། སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལུས་དང་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པ་སྟེ། ལུས་དང་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པའི་བདེ་བ་རབ་ཏུ་མྱོང་བར་འགྱུར་བས་དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། །བདེ་བ་ལ་རེག་པས་གནས་པར་ འགྱུར་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ།འཇིག་རྟེན་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བས་རྣམ་པར་དག་པའི་ལྷར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་མཐར་ཐུག་པ་ཐོབ་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཁམས་སུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྱུར་རོ། །གང་ཟག་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་གོ་རིམས་བཞིན་ དུ་དགེ་བ་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་གཞུག་པའི་སྤྱོད་པ་དང་།རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་པའི་སྤྱོད་པ་དང་། ལྟ་བ་ངན་པ་འདོར་དུ་བཅུག་ནས་བསྟན་པ་ལ་འཛུད་པར་བྱེད་པའི་སྤྱོད་པ་ནི་ནུས་པ་དཀའ་བའི་ཕྱིར་དཀའ་བའི་དོན་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱའོ།

随学处而行即是行义，就是随顺所制学处而修行，这就是称为修行。对此的解释即是称为随顺法而修行法之行为。
为了安立彼无因而本性具有慈悲之自性者而说'悲心'等。
简略宣说自性是指以彼等圆满一切沙门事业。其中一切行义即是摄持一切有情之一切方面利益，而建立为二种：为令未成熟者成熟，及令已成熟者解脱。
又其利益事业应知是不般涅槃法者与已般涅槃法者之世间与出世间的成熟与解脱。
又为显示彼由三门舍弃事物而趣入，故说：'此生利益'是指此世间。'来世利益'是指他世间。'此生来世利益'是指两世间之利益。
应知由受用安乐、出离安乐、寂静安乐而分为三门：随顺法即是断除诸恶行。具德即是为断除欺诳、引诱、伪装之诡诈。
修行即是令未得者得。已得不退即是守护。守护增长即是增上，由此等业功德于此世间亦得无过失之名誉与安乐。
如是称为世间法。即是不为他人所轻蔑，且自身增长欢喜满意之处。
舍弃受用而与依他活命相关联。精进修行出家之法唯是后世利益，必定往生后世称赞之趣处而得安乐。
于此世间非唯安乐，因为无有决定。
'渐离贪欲'是指以见道离欲界恶趣之贪，以修道离一切欲界之贪，如是乃至应以离有顶之贪显示。
为显示此生利益故说'身极轻安与心极轻安'等。具有身心轻安之殊胜，由于领受身心轻安之安乐，故说'住于触乐'。
以世间离贪而生为清净天，以证得出世间究竟而于涅槃界般涅槃。
对三种补特伽罗依次为令摄受善法之行为、令摄受出家之行为、令舍邪见而引入教法之行为，因为能力困难故称为难行义。

།གང་ཟག་གསུམ་ལས་རྒྱུ་ལས་ཉམས་པ་ནི་སྔོན་གྱི་ དུས་ཉེ་བར་བཟུང་ནས་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་དུ་མ་སྤྱད་ཅིང་དགེ་བ་ལ་གོམས་པར་མ་བྱས་པ་ཉིད་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འབད་པ་ཆེན་པོས་སོ་སོར་བརྟགས་ནས་སྐྱེ་བ་འདི་ཉིད་ལ་མི་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཕྱིས་ཀྱང་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་དུ་རིག་ནས་དགེ་བ་ལ་ཡང་དག་པར་འཛུད་པར་བྱེད པའོ།།ད་ལྟར་གྱི་དུས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པས་བག་མེད་པ་ལ་མང་དུ་གནས་ཤིང་འདོད་པ་ལ་གཅིག་ཏུ་ཞེན་པ་དེ་དག་གི་རབ་ཏུ་བྱུང་བར་སྐུལ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བ་ཡིན་པ་ལས་དེ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པར་སྐུལ་བར་བྱེད་པའོ། །སྐྱེ་བ་གཞན་དག་ཏུ་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་ལྟ་བ་ལ་མོས་པ་བརྟན་ཞིང་ སྦགས་པ་དེ་དག་ལྟ་བ་ངན་པ་དང་ཕྲལ་ནས་བསྟན་པ་འདི་ལ་གཞུག་པར་དཀའ་བ་ལས་ལྟ་བ་ངན་པ་དེ་དང་ཕྲལ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་ལ་འགོད་པར་བྱེད་པའོ།།བདག་ཉིད་ཀྱིས་བླུན་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པའི་བློ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་པར་ཞེན་པ་ནི་འདི་ཁོ་ན་བདེན་གྱི། གཞན་ནི་རྨོངས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ལོག་པར་ལྟ་བ་མང་པོ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རིགས་པ་དང་རིགས་པ་མ་ཡིན་པ་སྟོན་པའི་ཚིག་གི་སྒོ་ནས་བསྟན་ཅིང་བསྒྲུབས་ཀྱང་ཁས་ལེན་པར་མི་བྱེད་པའོ། །མངོན་པར་མཐོ་བའི་ལམ་གཉིས་འཇུག་པ་དང་བཅས་པ་དང་ངེས་པར་ལེགས་པའི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ ནི་གཅིག་གོ།།འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཡང་དག་པར་སྐུལ་བར་བྱེད་པས་སྒོ་བཞི་ནས་འཇུག་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་ནས་དོན་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དད་པས་ནི་སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་ གིས་ནི་མ་འོངས་པ་ན་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ།ཁམས་གསུམ་དུ་ཇི་ལྟར་རིགས་པ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དད་པས་ནི་ཤེས་རབ་ལ་ཡང་འཇུག་པར་འགྱུར་ལ། ཤེས་རབ་ཀྱིས་སྒོམ་པ་རབ་ཀྱི་མཐར་ ཐུག་པར་གྱུར་པ་ན་ཉོན་མོངས་པ་རབ་ཏུ་སྤངས་ནས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།།ཡང་ན་རིམ་གྱིས་ནན་ཏན་དུ་བྱ་བ་ཡིན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དད་པ་ལ་སོགས་པ་བཞི་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །འདི་ནི་རིགས་ཀྱི་བུའམ། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་ཞིག་གིས་ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་ཆོས་ཐོས་པ་ན་ལས་དང་འབྲས་བུ་དང་།དཀོན་མཆོག་དང་། བདེན་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་དད་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་དད་པ་ཐོབ་པ་དེ་དང་ལྡན་པས་ཁྱིམ་ན་གནས་པའི་ཉེས་དམིགས་དང་། རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཕན་ཡོན་མཐོང་བ་ན་ལུས་ཀྱི་སྡོམ་པ་དང་། དག་གི་སྡོམ་པ་དང་། འཚོ་བ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་གོ། །ཡང་དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གྱིས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་ལྡན་པར་ཤེས་ནས་འཇིག་རྟེན་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཤེས་རབ་ལ་འགོད་པར་བྱེད་དོ། །དེས་དོན་ངན་པ་གཏོང་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བས་གཏོང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡང དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་གོ་ཞེས་བརྗོད་དེ།འདུས་བྱས་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་རྣམས་ལ་འཛིན་པ་ནི་སེར་སྣ་ཅན་ནོ་ཞེས་བྱ་བས་སོ། །ཚིག་རྣམ་པ་ལྔའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་དོན་སྤྱོད་པ་ནི་རྣམ་པ་ལྔའོ། །ཡང་ཚིག་གི་དོན་རྣམ་པ་ལྔ་ནི་སྐུལ་བ་དང་། རྗེས་སུ་སྟོན་པ་དང་། ཆོས་ སྟོན་པ་རྣམས་སུ་རིག་པར་བྱའོ།།དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཡང་དག་པའི་དོན་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཚིག་གི་ལམ་ལྔ་ནི་ཡང་དག་པའི་དོན་ལ་སོགས་པའོ། །རྣམ་པ་གཉིས་ནི་རང་གི་འཁོར་དུ་གཏོགས་པ་ཡང་དག་པ་དང་། ལོག་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་ཡོངས་ སུ་བཟུང་བ་དང་།ཚར་བཅད་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་དང་། གཞན་དག་བསྟན་པ་ལ་སྡང་བ་དང་། བར་མ་དང་ཞུགས་པ་དང་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་དྲང་བ་དང་གཞུག་པ་དང་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་བྱ་བ་ནི་ གཉིས་ཏེ།ཟང་ཟིང་གི་བགོ་བཤའ་བྱ་བས་དང་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་དགའ་བར་བྱ་བས་སོ། །ཚར་གཅད་པའི་བྱ་བ་ནི་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་གྱིས་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། སྤྱོ་བ་དང་། ཆད་པའི་ལས་དང་། བསྐྲད་པར་བྱའོ།

在三种补特伽罗中，从因退失者，是指从往昔时期开始，未曾修习一切善根，未曾熟习善法，菩萨以大精进观察后，了知此生不行善法者，以后也将不会行善，知此后令其趣入善法。
对于现在时期具有大受用而放逸，多住于放逸，一向耽著欲乐者，劝其出家虽极为困难，仍如是正确劝导。
对于其他生中坚信外道见解并受其染污者，虽然要使其远离恶见并趣入此教法极为困难，仍要使其远离恶见而安置于如来教法中。
由自身愚痴是因为具有颠倒心故。执著是说'唯此为真实，其他皆愚痴'，因为具有众多邪见，即使以说理与非理之语来教导证成，也不接受。
增上道二种及其趣入与决定胜道之本质是一。
依世间与出世间圆满而正确劝导，从四门趣入，称为从一切门行利。
其中由信而趣入布施与持戒。由此等于未来获得殊胜身体与受用，如三界所应，因为是世间圆满之因。
由信也趣入智慧，由智慧修习达到究竟时，断除烦恼而获得出世间圆满。
或者依次第精进所作而安立信等四种。此即善男子或善女人从菩萨处闻法时，于业果、三宝、三谛获得信心。
具足彼信心者，见到在家过患与出家功德时，令其受持身律仪、语律仪及清净活命。
复次知其以如是方式具足戒蕴后，令其安住世间与出世间智慧。
所谓'彼舍弃恶义'即令其正确受持圆满布施，因为执著有漏诸行者即是悭吝者。
依五种语，正士行利有五种。又五种语义即当知为劝导、随示、说法等。
故说'令正确受持正义'等，五种语道即正义等。
二种是依摄受自眷属正行与邪行者、调伏他人，以及引导、趣入、成熟憎恨教法、处中、已入、已成熟诸有情令解脱。
摄受事业有二：以财物分配及令正欢喜。调伏事业有小等三种次第：呵责、治罚、驱摈。

།རྣམ་པ་བདུན་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་སྤྱིའི་རིམ་གྱིས་སྒོམ་ པ་ལ་སྦྱོར་བའི་ནན་ཏན་ལ་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའོ།།རྣམ་པ་ལྔ་སྟ། ཁྱད་པར་ཉིད་ནི་ཐེག་པ་གསུམ་ལ་རབ་ཏུ་དགོད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །སྤྱིའི་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཐེག་པ་དམན་པ་ལས་བརྩམས་པ་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལས་བརྩམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། །ཐེག་ པའི་དབྱེ་བའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེ་ལ་ཚོགས་ནི་དབང་པོའི་སྒོ་བསྡམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་སྲུང་བ་ནི་ཉམས་པ་ལས་སྲུང་བའོ། །བསགས་པ་ནི་འཕེལ་བར་བྱེད་པའོ། །རབ་ཏུ་དབེན་པ་ནི་ལུས་དང་སེམས་དབེན་པའོ། །སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་དང་པོར་སེམས་ཡང་དག་ པར་གཏོད་པའོ།།སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་དག་པར་བྱ་བ་ནི་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་དམིགས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྒོམ་པའོ། །ལས་དང་པོ་ལ་སྐྱོ་བ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་མཚན་མ་ལྔ་བཟུང་ལ་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཕོངས་ཤིང་འདོད་པ་དང་ལྡན་པའི་དོན་སྤྱོད་པ་ནི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་ པ་རྣམ་པ་བརྒྱད་རབ་ཏུ་སྤོང་བ་ལ་འཛུད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱའོ།།ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་རྣམ་པ་བརྒྱད་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཚོགས་དང་བཅས་པའི་གེགས་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ ངོ་ཚ་མེད་པ་དང་།ཁྲེལ་མེད་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་གེགས་སུ་གྱུར་པ་སྟེ། བདག་དང་གཞན་ལ་ལྟོས་ནས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་སྤངས་ནས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་ལེན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། བླངས་པ་ཡང་དག་པར་མི་སྲུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པ་ལ་ བྱིང་བ་དང་རྨུགས་པའི་འཇིགས་པ་ཡོད་པས་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཞུམ་པར་འགྱུར་ཏེ།།དེ་དག་གིས་ཏིང་འཛིན་གྱི་ཕུང་པོའི་གེགས་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་མཐོང་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པ་ལ་ནི་རྒོད་པ་དང་། འགྱོད་པའི་འཇིགས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །ཆགས་པ་དང་འགྱོད་པ་དང་ བཅས་པའི་ཕྱིར་ཤེས་བྱའི་གཟུགས་བརྙན་མཐོང་བ་མེད་པ་ཉིད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་གཉི་ག་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕུང་པོའི་གེགས་སུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་བར་དུ་གཅོད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུས་དང་སེམས་ཉེ་བར་བརྟན་པར་གྱུར་པ་ནི་ཕུང་པོ་གསུམ་སྒོམ་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་ལུས་ ཉེ་བར་བརྟན་པ་ནི་སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་བྱས་པའི་སྦྱིན་པས་ཚེ་འདི་ལ་དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་རྐྱེན་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ།།སེམས་ཉེ་བར་བརྟན་པ་ནི་སྐྱེ་བ་གཞན་ལ་བྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པས་ཚེ་འདི་ལ་དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་ཐོས་པ་དང་། གདམས་ངག་དང་རྗེས་སུ་ བསྟན་པ་རབ་ཏུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།།སྦྱིན་པ་རྣམ་པ་གཉི་གའི་བར་དུ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ནི་གཞན་གྱི་འབྱོར་པ་མི་བཟོད་པ་དང་། དངོས་པོར་འཛིན་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་ན་སྦྱིན་པ་ལ་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བས་སོ། །སེལ་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོར་རྟོག་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱེས་པ་རྣམ་སྤོང་བའོ། ། སྤོང་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཤིན་ཏུ་མི་སྐྱེད་པའོ། །རྣམ་པ་དགུ་ནི་ལུས་དང་ངག་གི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བས་སོ་སོར་རྣམ་པ་བཞིར་འགྱུར་ལ། ཡིད་ཀྱི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པའི་དབྱེ་བ་རྣམས་ནི་ཡང་གཅིག་ཏུ་བྱས་པའོ། །དེ་ལ་རིགས་པ་གཉིས་ཀྱིས ལུས་ཀྱི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་བཞིར་གཞག་པར་བྱ་སྟེ།ལས་ཀྱི་ལམ་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང་། དགེ་བསྙེན་གྱི་བསླབ་པའི་གནས་ཀྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རྣམ་པར་གཞག་པའི་དབང་དུ་བྱས་པས་སོ། །ལས་ཀྱི་ལམ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཚུལ་གྱིས་ནི་ལུས་ཀྱི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། ། ཚུལ་གཞན་གྱིས་ནི་བཞི་པ་མྱོས་པར་འགྱུར་བའི་བཏུང་བ་གཏོགས་པར་བྱས་པའོ། །ཡིད་ཀྱི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་གཅིག་ཏུ་བྱས་པ་ནི་དེ་དག་ལ་བྱ་བ་ཐ་དད་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ཙམ་གྱིས་ལས་ཀྱི་ལམ་དུ་རྣམ་པར་འཇོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱོར་བ དང་།དངོས་གཞི་དང་། མཇུག་རྣམས་སུའོ།

七种分类是依照总体次第修行而精进修持。五种差别是依据安立三乘而分为两种。为了总体宣说，从小乘开始和从大乘开始，这是依据乘的差别而言的术语。
其中资粮是为了防护诸根门。守护它们是为了防护退失。积累是为了增长。远离是身心远离。专注一境是最初将心安住于彼。清净遮障是修持缘取净化诸行等的作意。为了初业生起厌离而应持五相修持。
具有贫乏与欲求的行事，是依据引导断除八种缠缚而建立的。八种缠缚的建立是依据其对戒蕴、定蕴、慧蕴及资粮的障碍作用而言。
其中无惭无愧是戒蕴的障碍，因为不顾及自他而不能断除恶行并如实受持戒律，以及不能如实守护已受之戒。对于具足禅定者，因为有昏沉、睡眠的怖畏而内心变得怯弱，这些会障碍定蕴。
对于具足毗婆舍那者则有掉举、恶作的怖畏。因为具有贪著和后悔，故无法见到所知的影像。因此这两者都成为慧蕴的障碍，因为能够间断它。
身心安稳者修持三蕴。其中身体安稳是因为前世所行布施，此生获得与之相应的缘。心安稳是因为前世所行法布施，此生获得与之相应的闻法、教诫和教导。
能障碍两种布施的是不能容忍他人的富裕和执著事物，因此不能趣入布施。所谓'对治'是以观察力断除已生起的。所谓'断除'是以修持力令未生起的永不生起。
九种是依据身语恶行的分类而各自成为四种，意的恶行则合为一种。其中依据两种理由建立身恶行为四种：即依据业道的建立和近事戒学处违品的建立。
依据业道建立的方式，身恶行有三种。依据其他方式则加上第四种饮酒。意恶行合为一种是因为虽然它们有不同的行为，但仅以显现即可建立为业道。所谓'断除一切种'是指断除加行、正行和后行。

།རྣམ་པ་བཅུ་མདོར་བསྡུ་ན་སྦྱོར་བ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །སྦྱོར་བ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡང་རྣམ་པ་ལྔའོ། །དེ་བཞིན་དུ་བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡང་ངོ་། །ཡང་འདི་དག་གི་རྣམ་པར་གཞག་ པ་གཞན་སྨྲས་པ།ཕྱི་རོལ་དག་པ་དང་། ནང་དག་པ་ལ་བརྟེན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་མ་འདྲེས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡང་དག་པར་བླངས་པའི་ཕྱིར་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེས་ན་སྨྲས་པ། ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་དང་འདྲེས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བར་བར་དུ་ཉེས་ པར་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པ་ནི་འདྲེས་པ་ཉིད་དོ།།ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ནི་དགེ་བ་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྔོན་དུ་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཉིད་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དེ། དཔེར་ན་ཆོས་མ་ཡིན་པས་ལོངས་སྤྱོད་བསྒྲུབས་ནས་སམ། ཕ་རོལ་ལས་ཕྲོགས་ ནས་སྦྱིན་པ་བྱེད་པ་ལྟ་བུའོ།།དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དག་ལ་ཡང་ཅི་རིགས་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཤིན་ཏུ་མ་ཡིན་པས་ན་ཕྱིར་ལྡོག་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཐར་པ་མ་ཡིན་པའི་སྲིད་པ་འདེད་པ་དང་གཟུགས་དག། གཟུགས་མེད་པས་བསྡུས་པ་དང་། གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་རྣམ་པར་དག་པ་མ་ཡིན་པར་ང་གིས་ པའི་བག་ལ་ཉལ་དང་བཅས་ལ་གཅིག་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཐར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཡང་དག་པར་འཛུད་པར་མི་བྱེད་དོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་དོན་གྱི་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །རིམས་སུ་འབབ་པ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ནན་ཏན་བྱ་བ་ལ་སྦྱོར་བའོ། །དེས་ན་སྨྲས་པ། ཐོག་མར་བསླབ་པའི་ ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བ་དང་། ཕྱོགས་གཅིག་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ནི་རིགས་ལ་སོགས་པའི་ངེས་པ་མེད་པར་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱས་ནས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། རིགས་བཞི་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཅི་ནུས་ཅི་ལྕོགས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་དང་རྗེས་སུ་ མཐུན་པའི་དོན་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པའོ།།མཐུན་མཐུན་དུ་སྦྱོར་བ་ནི་ཐབས་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། གང་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གང་ཟག་སྡིག་པའི་ལས་ཤིན་ཏུ་དྲག་པོ་དང་ལྡན་པས་སྡུག་བསྔལ་ཆེ་ཐང་དུ་མྱོང་བའི་རྒྱུ་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ ཆེན་པོའི་བསམ་པ་ན་ད་དག་པ་དང་པོའོ།།སེམས་ཅན་ཆེར་རྨོངས་པ་རྣམས་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ངལ་བར་གྱུར་ཀྱང་སྐྱོ་བ་བཟོད་པར་བྱས་ནས་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་བསམ་པས་སྤྱོད་པ་ནི་གཉིས་པའོ། །ཤིན་ཏུ་དམན་ཞིང་ཕོངས་པའི་གང་ཟག་ལ་ཡང་བདག་ ཉིད་རིགས་དང་འབྱོར་པ་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་དམན་པའི་བསམ་པས་སྤྱོད་པ་ནི་གསུམ་ལའོ།།གཡོ་སྒྱུ་ས་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་བཅོས་མ་མ་ཡིན་པའི་སེམས་ཀྱིས་སྤྱོད་པ་ནི་བཞི་པའོ། །གནོད་པོ་བྱེད་པ་རྣམས་ལ་ཡང་བྱམས་པའི་བསམ་ པས་སྤྱོད་པ་ནི་རྣམ་པར་དག་པ་ལྔ་པའོ།།དོན་སྤྱོད་པ་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་དོན་མཐུན་པ་ཡང་ཡིན་པས་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཡང་བསྟན་པར་མི་བྱ་སྟེ། གྲུབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་འདིར་རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་དོན་མཐུན་པ་བསྟན་པར་བྱའོ། །དང་པོར་དོན་མཐུན་པ་རྣམ་པ་ གསུམ་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་སྟེ།དངོས་པོ་ཉིད་ནི་དོན་གང་དང་། དགེ་བའི་རྩ་བ་གང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཉིད་དོན་ཅེས་བརྗོད་དོ། །བདག་དང་གཞན་གྱི་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་འདོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ཞེས་བྱས་ནས་སོ། །རང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ སྨྲས་པ།བདག་ཉིད་དང་ཡང་དག་པར་སྟོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དོན་མཐུན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་དང་དོན་མཐུན་པ་ཉིད་དེ། དོན་འདྲ་བ་ཉིད་དང་། སྒྲུབ་པ་འདྲ་བ་ཉིད་དོ། །དགོས་པ་ཉིད་ནི་དགོས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ལ་གཞན་དག་གུས་པ་ བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་།བདག་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་གཟུང་བར་འོས་པར་བྱ་བ་དང་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་སྐབས་མེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དང་པོ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། དེ་འདུལ་བ་གཞན་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྟན་ཞིང་ངེས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གུས་པར་བྱས་ནས་སྒྲུབ་པ་ལས་ཕྱིར་ མི་ལྡོག་པར་འགྱུར་བའོ།

简略而言十种分为清净加行和清净意乐两类。清净加行有五种，同样清净意乐也有五种。又有人说此等另一种建立，依于外净和内净，即由于不与违品相杂而正受持善根，故称无过失。因此说'与恶行相杂'者，即间或从事恶行即是相杂。以恶行为先，即为了行善而先行恶行。因此是具烦恼性且有过失，如以非法获得财物或从他人处夺取而行布施等。其他诸事也应如理类推。
由于并非极善故成为退转，非解脱而追求有，以色、无色所摄，非一向清净而具我慢随眠，不应执为一向清净解脱。因此是无颠倒义之所作。次第即是依次精进修行。故说'首先学处法'等。
遍一切处而非局部即是无种姓等限定而趣入之义。因此说'四姓'等，即随力随能成办与有情相应之义。和合修行即是以种种方便成办。因此说'诸'等。
对于具极重恶业、趣入大苦因缘之补特伽罗，以法大悲心意乐清净是第一。对于极愚痴有情，虽遍受一切苦恼疲惫，仍忍受厌倦而以欢喜意乐而行是第二。对于极卑贱贫乏补特伽罗，即使自身种姓财富等殊胜，仍以卑下意乐而行是第三。对于行诡诈者以无伪心而行是第四。对于作害者仍以慈心意乐而行是第五清净。
从说明义行门中，义和合亦已说明，故不须再说自性等，因已成立故。因此此处应以他相说明义和合。首先应建立义和合为三种：事体性即何义与何善根，即说善根即是义。由求自他利益安乐者所欲求故。
自成办性即是为何所说'自身与正说'等。义和合即与他义和合性，即义相同性与修行相同性。作用性即二种作用：为令他人对正受持善根生起恭敬故，及为使自身言语堪能领受且无诽谤机会故。为说明第一故说'彼为其他律仪'等，坚固决定即恭敬修行而不退转。

།དེས་ན་སྨྲས་པ། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བརྟན་ཞིང་ངེས་པའི་སྦྱོར་བའི་རྒྱུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདིས་གང་ཁོ་ན་བདག་ཅག་ལ་བསྟན་པ་དེ་ཉིད་ལ་བདག་ཉིད་ཀྱང་བརྟན་ཞིང་ངེས་པར་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་ལས་ན། ངེས་པར་བདག་ཅག་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ཉིད་ཀྱང་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་འདོད་པ་བཞིན་དུ་མི་ཕན་པ་དང་མི་བདེ་བ་ལ་སྤྱོད་པར་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བསམས་ནས་འདི་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་ཞེས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །གཉིས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། བཅོས་དགོས་སོ ཞེས་མི་ཟེར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་དོན་མཐུན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཡོད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མུ་བཞི་དང་ལྡན་པར་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། མུ་གསུམ་ནི་དཀར་པོའི་ཕྱོགས་སུ་གཏོགས་པ་ཡིན་ནོ། །བཞི་པ་ནི་ནག་ པོའི་ཕྱོགས་སུ་གཏོགས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ནི་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་ཉིད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུད་བཟང་པོ་རྣམས་གཞན་དག་དང་མཉམ་དུ་ཟིན་ཀྱང་རབ་ཏུ་སྦས་ནས་གནས་པ་གཙོར་བྱས་ནས་དམན་པར་སྟོན་པ་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མུ་དང་པོ་སྟེ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཕན་ཚུན་མཉམ་པ་ཉིད་དེ། མཉམ་པའི་ས་ལ་གནས་པ་ཉིད་དང་། གང་ཡང་ས་རྣམ་པར་སྦྱོང་བར་བྱེད་པ་ཉིད་དོ། །ཡོན་ཏན་མཉམ་པ་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། དགེ་བའི་ ཆོས་ལ་སྦྱོར་བ་ཉིད་དོ།།མཐུ་མཉམ་པ་ནི་མངོན་པར་ཤེས་པའི་མཐུའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྒྲུབ་པའོ། །སློབ་དཔོན་ནི་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སློབ་དཔོན་དུ་འདོད་པའོ། །དེ་དང་མཉམ་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་མི་སྟོན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ ཞེ་ན།།དེ་ཉིད་ལ་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གུས་པ་དང་བསྙེན་བཀུར་དང་རིམ་གྲོ་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་དང་། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སློབ་དཔོན་དུ་འཛིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ན་དེ་ལ་དེ་ལྟར་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་། གུས་པ་དང་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པ་ ཉམས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟ་བུ་མཐོང་བས་དོན་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པར་མི་བྱེད་དོ། །བདག་ཉིད་ཡོན་ཏན་དང་མཐུ་ཁྱད་དུ་འཕགས་པ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ལ་དམན་པ་ལ་མོས་པ་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཉིད་ཐོས་པ་དང་། བསྒྲུབ་པར་མི་ འགྱུར་ཞིང་སྐྲག་པ་རྣམས་ལའོ།།སོ་སོར་བརྟགས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགོས་པའི་དབང་གིས་དེའི་རྣམ་པས་དོན་མཐུན་པ་ཉེད་དུ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །དཔེར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་དང་བདག་ཉིད་དོན་མཐུན་པར་སྟན་པར་མཛད་དོ། །དེས་འདུལ་བ་རྣམས་ཀྱི་ དོན་བྱེད་པ་ལྟ་བུའོ།།སེམས་ཅན་དམན་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་ཡང་བྱེད་པར་འདོད་པས་སྐྱེ་གནས་དང་། རིགས་དང་། རུས་ལ་སོགས་པ་བདག་ཉིད་མཉམ་པར་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། བསམས་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །མུ་གསུམ་པ་ནི་བསྐུལ་བར་བྱ་བ་གང་ ཞིག་འདྲིས་ཤིང་བཤེས་པས་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་དེ་དག་ཀྱང་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ལ་བརྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་དང་དོན་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་འདི་ནི་ཡང་རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་དོན་མཐུན་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།།བདག་ཉིད་ཀྱི་དོན་དང་། གཞན་གྱི་དོན་ལ་ཡང་ འཇུག་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བས་གཞན་གྱི་དོན་ལ་ཡང་བག་མེད་པའི་དབང་གིས་བཏང་སྙོམས་སུ་གནས་པས་དོན་མཐུན་པ་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ས་བཅུ་པ་ལ་སོགས་པའི་མདོ་སྡེ་ནས་གསུངས་པའི་ས་དང་པོ་ལ་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྷག་པར་སྤྱོད་པར་ འགྱུར་ཞིང་།བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་ཡང་སྦྱིན་པ་ལས་བྱུང་བའོ།

因此说道：'将成为不退转'，为了显示坚固决定修行的因，此菩萨正如为我等宣说的那样，自己也坚固决定地普遍行持，因此必定为我等宣说利益和安乐。此人如同希求利益和安乐一样，不会行持无益和不安乐之事，思维此理后应当修行。
依第二分说道：'不说需要修正'等。为了显示一切菩萨并非完全一致，而是有差别。
以四句来说明，其中三句属于白分，第四句属于黑分。那是应当断除的，因为已完全超越菩萨法性。
虽然自身具有与他人相等的善根，但以隐藏为主而示现低劣，这是无过失的，这是第一句。
菩萨以两种方式互相平等：即住于平等地以及清净诸地。功德平等是指布施等波罗蜜多以及修习善法。力量平等是指神通力。菩萨道即是菩萨的修行。上师是一切世间所认可的上师。
虽然与彼平等，但不显示平等性。为什么呢？因为一切世间对他恭敬、承事、供养，一切世间应当视他为上师。若显示一致性，则不会如此看待他，恭敬承事也会衰减。
见到如此情况故不显示一致性。对于自身具有殊胜功德和力量，而信解下劣的声闻等，听闻一切法不可言说性而不能修行且恐惧者。
所谓'观察'是指依需要以彼相显示一致性。如同如来显示与声闻等和自身一致，为调伏众生而作利益。
为欲利益下劣众生，显示出身、种姓、血统等平等。因此说道：'故意'等。
第三句是对于应当劝导且因熟识和亲近而趋入的人们，为使他们坚定于所受持，而显示与彼一致，应知这也是极为著名的一致性。
所谓'不趣入自利和他利'，是说由于放逸而住于舍心，不以显示一致性的方式作他利。
如十地经等所说，初地主要修行布施波罗蜜多，摄事也是由布施而生。

།དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དག་ལ་ཡང་ངོ་། །གཉི་ག་སྨོས་པའི་དགོས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། དེ་ལ་སྦྱིན་པ་རྣམ་པ་དུ་མར་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། བདག་ གི་རྒྱུད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་དང་།ཕྱི་རོལ་གྱི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའོ། །དེ་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་ནི་སྔ་མ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དོ། །བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་གཞན་ནོ། །དེས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ནི་ འདི་དག་གིས་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ།།ད་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཉིད་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་ལ་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་རྣམས་ཀྱང་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་དང་། ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཉིད་དང་། རྣམ་པར་དག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དེའི་རྒྱུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ གསུམ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། དགེ་བའི་ཆོས་ལ་ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ཉིད་དེ། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལུས་ལ་ སོགས་པའི་སྒོ་གསུམ་ནས་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའོ།།རྒྱ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་རྣམ་པ་བསྟན་ཏོ། །རྒྱ་ཆེ་བ་ཉིད་ནི་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྒྱུ་གསུམ་གྱིས་དབྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་མ་ལུས་པ་ལ་འཇུག་པས་ན་དེས་ན་རྒྱ་ཆེ་བ་ཉིད་དོ། །སེམས་ ཅན་ལ་དབྱེ་བ་མེད་པ་ནི་བདག་དང་།གཞན་ཞེས་དབྱེ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །དངོས་པོ་ལ་དབྱེ་བ་མེད་པ་ནི་འདི་ནི་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །འདི་ནི་སྦྱིན་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །དུས་ལ་དབྱེ་བ་མེད་པ་ཉིད་ནི་དུས་འདི་ལ་ནི་སྦྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དང་། དུས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་ནས་འཇུག་པ་ནི་རྒྱ་ཆེ་བ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་དབྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྤྱིའི་ཆེན་པོ་ཉིད་དོ། །སྤྱིའི་ཆེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆེན་པོ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་ རྟེན་དང་དངོས་པོ་དང་།དུས་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །ཆེན་པོ་ཡིན་པས་ན་རྒྱ་ཆེ་བ་ཞེས་ཡོངས་སུ་གསལ་བར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། སྐྱེ་བ་གཞན་གྱི་རྒྱུའི་སྟོབས་ཀྱི་རབ་ཏུ་སྤྱོད་པས་དེ་བཞིན་དུ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་བཞིར་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགའ་བའི་བསམ་པའི་སྦྱོར་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་བའི་རབ་ཏུ་དགའ་བ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དེ།།དེའི་ཕྱིར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའོ་ཞེས་སྦྱར་བར་བྱའོ། །མ་འདྲེས་པའི་སྦྱོར་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མི་མཉམ་པ་མེད་པའོ། །གུས་པ་དང་བཅས་པའི་བསམ་པའི་ སྦྱོར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གུས་པར་བྱ་བ་བྱེད་པའོ།།ལྟོས་པ་མེད་པའི་བསམ་པའི་སྦྱོར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟེན་པ་མེད་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་བསམ་པའི་སྦྱོར་བ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཡང་དེ་དག་གི་དག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ དག་པ་ནི་དྲི་མ་མེད་ཅིང་འོད་གསལ་བར་རིག་པར་བྱའོ།།འདྲེས་པར་གྱུར་པའི་སྦྱོར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཞན་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་ཉིད་དང་། །ད་ཡང་ལྟ་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་རྒྱུ་དང་པོ་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། །གཞན་ལ་གནོད་པ་མེད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་ལ།གཞན་དག་ལ་གནོད་པ་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྒྱུ་གཉིས་པ་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ལྟ་བར་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། །མ་འདྲེས་པ་དེ་དག་ཀུན་དུ་སྤྱོད་དོ་ཞེས་བྱའོ། །གུས་པར་བྱེད་པའི་ སྦྱོར་བ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ།ཕན་ཡོན་མཐོང་བ་ཉིད་དང་། དེ་ལོ་ན་ཉིད་ལ་རབ་ཏུ་ངེད་པ་ཉིད་དོ། །སྒོ་གསུམ་ནས་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཡོན་ཏན་དུ་ལྟ་བ་ཉིད་ནི་གཞན་རྗེས་སུ་གཟུང་བ་ལ་རབ་ཏུ་ཞུགས་པའོ།

同样也适用于其他。为了说明提到两者的必要性而说：关于'所说的布施有多种'等，菩萨的事业有两种：一是使自相续成熟佛法，二是使外在众生得以成熟。其中，波罗蜜多使前者成熟，四摄事则成熟其他。因此，菩萨一切善根事业都包含在这些之中。
现在，为了说明波罗蜜多等这些本身适合于获得菩提，以及菩提分法也是从行持、殊胜性和清净的角度而言，为了说明其因而说：关于'以三种'等，'因'是指门的意思，即善法的善行。善行是指无过失的身语意业所摄，即从身等三门行持布施等法。
'因为广大'等是说明殊胜的方面。广大即是成为大的意思。因为以三因无有差别故而遍入一切，因此是广大。对众生无差别是指无有自他分别的分别念。对事物无差别是指无有'这个应该布施，这个不应该布施'的分别念。对时间无差别是指无有'在这个时候布施'等的分别念。
因此，从一切众生、一切事物、一切时间的角度而入，即说明为广大。又因为无差别故为总的大，因为是总的大故为大。如是，以所依、事物和时间的大而称为大。因为是大故而明确称为广大。
关于'以彼因'等，是说明以其他生的因力而如是行持。'以四种'是指因为是欢喜意乐的加行故而具有净信的欢喜，因此应当配合'无烦恼'。因为是不杂的加行故而无不平等。因为是具恭敬意乐的加行故而作恭敬。因为是无所依的意乐加行故而无所依。如是，应知因为断除了有烦恼的意乐加行故而无烦恼。
又以彼等清净故，应知清净是无垢且明净。因为是杂染的加行故而有害他性，以及有见解为先导性。为了说明无第一因故，关于'无害他'等，意思是不害他人。为了说明无第二因故，说'于诸见无执著'。因此说：'行持那些无杂染'。
恭敬加行有二种：见到功德性和确信其功德性。为了从三门显示功德故，视为功德性即是趣入摄受他人。

།འབྲས་བུ་ཁྱད་པར་ཆེན་པོ་ཉིད་མཐོང་བ་ནི་ སྙིང་པོར་ལྟ་བའོ།།མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་གང་ཡིན་པ་ནི་ཞི་བར་ལྟ་བའོ། །རྒྱུ་གཉིས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་བློའི་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་དོ། །དེས་ན་སྨྲས་པ། གཞན་གྱི་དྲིང་མི་འཇོག་ཅིང་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་གྱི་དད་པ་ བསྐྱེད་ནས་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ།གཞན་གྱི་གདོང་དུ་ལྟ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཁམས་གསུམ་གྱི་ཤིན་ཏུ་རབ་ཏུ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་བསྟན་པ་ནི་མི་རྣམས་ཀྱི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་སྲིད་ལ་ཡང་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཉིད་དང་། འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ལྷ་རྣམས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། །ས་ལ་བརྟེན་པ་དང་། གཞལ་ཡས་ཁང་ལ་བརྟེན་པའོ། །ས་ལ་བརྟེན་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ནི་བརྒྱ་བྱིན་ཉིད་དོ། །གཞན་རྣམས་ཀྱི་ལྷའི་རྒྱལ་པོ་ནི་བདུད་ཉིད་དོ། །གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་དབང་དུ བྱས་ནས་སྨྲས་པ།ཚངས་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །ཚེ་འདི་ལ་ལན་དུ་ཕན་འདོགས་པ་ལ་ཡང་རེ་བ་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཕན་འདོགས་པ་ལ་ཡང་རེ་བ་མེད་ཅེས་བྱའོ། །རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཁེ་དང་། རྙེད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པའོ།།བདག་གི་ལུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་ཡང་མི་བརྟེན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཐ་ན་ལུས་དང་སྲོག་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པ་བཞི་ཉེ་བར་བསྡུ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་ དང་ལྡན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དད་བ་དང་རབ་ཏུ་དགའ་བ་དང་ལྡན་པའོ།།གཞན་ལ་གནོད་པ་མི་བྱེད་པས་ན་མི་མཐུན་པ་མེད་པའོ། །ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བས་ཡང་དག་པར་བླངས་ལ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གུས་པར་བྱ་བ་བྱེད་པའོ། །རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་ ལྟོས་པས་ན་མི་བརྟེན་པའོ།།རྣམ་པར་དག་པ་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྦྱངས་པ་ཉིད་དང་། མི་གཡོ་བ་ཉིད་དང་། ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མཐར་ཐུག་པའི་ས་མ་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་རྣམ་ པར་དག་པའོ།།མཐར་ཐུག་པར་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་གསུམ་ཆར་གྱིས་ཀྱང་ངོ་། །སྦྱངས་པ་ནི་བསམ་པའི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པ་དང་། རང་གི་ངང་གིས་འཇུག་པ་དང་འབད་པ་མེད་པར་འཇུག་པ་ཉིད་དང་། མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མེད་པར་འཇུག་པ་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། སོ་སོར་ མ་བརྟགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ།སོ་སོར་བརྟགས་ནས་བྱེད་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནའོ། །གང་གིས་འབད་པ་མེད་པར་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུར་འཇུག་པར་འགྱུར་བའི་རྟེན་དང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའོ། །མི་གཡོ་བ་ཉིད་ནི་བརྟེན་པས་སོ། །ཡང་ན་གཞན་ དུ་འགྱུར་པ་མེད་པ་ཉིད་དེ།ཡོངས་སུ་མ་ཉམས་པའི་སྦྱོར་བས་སོ། །དཔེར་ན་བདེན་པ་མཐོང་བའི་ཉན་ཐོས་རྣམས་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལས་ཀྱང་མི་ཉམས་ཏེ། ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ས་ལ་ཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱང་ཁྱད་པར་ དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་རོ།།འཕེལ་བར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རྒྱུ་ཉེ་བར་བསགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དང་། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པ་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། མཚན་མོ་དང་ཉིན་མོ་དང་དེ་དང་དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པ་ལ།དུས་ལ་ལྟོས་ནས་ངེས་པར་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལ་རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་དངོས་པོ་དཔེར་བྱས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། དེ་ལྟར་མིག་སྨན་རི་མོ་སྣ་ཚོགས་ལྟར། །ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་མཐར་ཐུག་པར་འགྲོ་བའི་ས་ལ་གནས་པ་ནི་ས་བཅུ་པ་ལ་དབང་བསྐུར་བ་ཐོབ་པའོ།།དེའི་དོན་དམ་པའི་ཚུལ་དང་། རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་ཚུལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱའོ། །དོན་དམ་པའི་ཚུལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི་དབང་ཕྱུག་ ཆེན་པོའི་གནས་སུ་སྐྱེས་པ་དེ་དག་ལ་དབྱེ་བ་མེད་པའོ།

见到殊胜大果即是观察精要。对治违品之对治分即是观察寂静。为显示第二因而说'极为决定'，即是因果已成为心之现量。因此说'不依赖他人'。不是依靠生起他人信心而修行，意思是不看他人脸色。显示不顾及三界极为殊胜异熟，即是对人中转轮王王位也不顾及，欲界诸天有二种：依地而住和依宫殿而住。依地而住诸天之王即是帝释。其余诸天之王即是魔。依色界无色界异熟而说'即是梵天'。为显示对今生回报也无所期待而说'对恩惠也无所期待'。为显示不顾及利养恭敬而说'利益和获得'等。为显示也不依靠自身殊胜而说'乃至身命'等。为摄集四种无烦恼而说'净信'等，'具足最胜欢喜'即是具足信心和极喜。由于不害他故无违品。由见功德等而如实趣入即是恭敬。由不顾及异熟等故不依靠。为显示三种清净相而说'修习性、不动性和极清净性'，未得究竟地菩萨之诸善根以二种方式清净。已得究竟者则以三者清净。修习即是获得意乐殊胜、自然趣入、无功用趣入和无造作趣入。因此说'无须观察而行'，即非观察后而行。获得无须功用而行持之所依和心相续。不动性即是依靠，或者说无有变异，以不退失加行故。如见谛声闻不退失善法，因为趣向殊胜。如是入地菩萨也因趣向殊胜故不会退失。增长之因有二种：具足积集因和获得异熟殊胜。因此说'夜晚和白天及彼等'等，依时必定增长是以世间共知事物为喻。'如是'即是譬如之义，如说'如同彩绘眼药'等。究竟菩萨住地即是获得第十地灌顶。依其胜义理和共许理二种而安立。依胜义理者，生于大自在处彼等无有差别。

།རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་ཚུལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི་སྨྲས་པ། སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པ་དང་། སྲིད་པ་ཐ་མ་པའོ། །དེ་ལ་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པ་ནི་དགའ་ལྡན་གྱི་ཕོ་བྲང་དུ་སྐྱེས་པར་གྱུར་པའོ། །སྲིད་པ་ཐ་ མ་པ་ནི་དེ་ནས་ཤི་འཕོས་ནས་མིའི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པའོ།།དེའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པའི་མཐར་ཐུག་པ་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་བའོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་ལ་དེ་དག་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ འདི་དག་གི་མཐར་ཐུག་པའི་འབྲས་བུ་ལ་དབྱེ་བ་མེད་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།གཞན་དུ་ན་སྔར་བསྟན་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསྡུས་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་ཇི་ལྟར་རང་གི་རྒྱུད་རབ་ཏུ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཐོབ་པར་ འགྱུར།དེས་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀུན་གྱི་སྤྱིའི་འབྲས་བུ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་དགུར་ཅིའི་ཕྱིར་བསྟན་ཞེ་ན། དེ་དག་གི་འབྲས་བུ་རྣམ་པ་དགུ་ཉིད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པའི་ ཕྱིར།དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་མཐར་ཐུག་པ་དང་མཐར་ཐུག་པ་མ་ཡིན་པས་གཅིག་དང་དུ་མའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྤངས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་དང་། ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་ གཉིས་ཀྱི་དང་པོའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ།།རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོའི་སྐུ་ཉིད་ནི་དེའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་མཚན་གྱིས་བརྒྱན་པའི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་གཅད་དུ་མེད་ཅིང་གཞིག་ཏུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་རྡོ་རྗེའི་རང་བཞིན་ཡིན་གྱི་སྐུ་གདུང་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ ཟད་པའོ།།དཀའ་བའི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཐོབ་པའོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཞུགས་པས་ནི་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་ནས་མཆོད་པ་ནི་ འབྲས་བུའོ།།སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དམ་པར་གྱུར་པ་ཉིད་དེ། ངེས་པའི་དོན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་མདོའི་ཚིག་རྣམས་བསྟན་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཚུལ་བཞིན་ན་རྐང་པས་འགྲོ་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་དྲང་བའི་དོན་ཏོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཅུ་ གཉིས་ལ་རྐང་པ་ཞེས་བརྗོད་དེ།ཡང་སྲིད་པར་འགྲོ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། འདིས་འགྲོ་ཞིང་བསྐྱོད་པས་ཞེས་བྱས་ནས་སོ། །དེ་དག་ལྷག་མ་མ་ལུས་པར་སྤངས་པས་ན་དགྲ་བཅོམ་པ་ནི་རྐང་པ་མེད་པའོ། །ཕྱིར་མི་འོང་བ་ནི་རྐང་པ་གཉིས་པ་སྟེ། ཡང་སྲིད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་བདེ་བར་ འདུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ཉིད་དོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལ་གཅིག་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་འདུ་ཤེས་དང་སེམས་ཀྱིས་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པར་གྱུར་ན་ནི་ཡང་སྲིད་པར་སྐྱེ་བ་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་དེ་དག་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་རྐང་གཉིས་པའོ། །རྐང་བཞི་པ་ནི་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་ འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བའི་གང་ཟག་སྟེ།དེ་དག་ནི་མི་གཙང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་འཁྲིག་པའི་འདོད་པ་ལ་གཙང་བར་འདུ་ཤེས་པ་དང་། སེམས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡོད་པ་དང་ཡང་སྲིད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་བདེ་བར་འདུ་ཤེས་དང་སེམས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྐང་ མོངས་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་སྟེ།ཐམས་ཅད་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དེ་ནི་ཁམས་དང་། སྐྱེ་བའི་དབྱེ་བས་གཟུགས་ཅན་དང་། གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པའོ། །གཟུགས་ཅན་ལས་མིང་གི་ཕུང་པོ་བཞི་ལ་ཞུགས་པ་ནི་འདུ་ཤེས་ཅན་ནོ། དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་འདུ་ཤེས་མེད་པའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་མི་གསལ་བའི་འདུ་ཤེས་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའི་གཟུགས་མེད་པ་ནི་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་དགྲ་བཅོམ་པ་དང་། སློབ་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་མཆོག་ཉིད་དུ་བསྟན་པར་འགྱུར་གྱི། གཞན་དུ་ནི་ཉེ་བར་དགོད པ་འདི་མཛེས་ཤིང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་མ་ཡིན་ནོ།

就广为人知的方式而言所说：一生补特伽罗和最后有者。其中一生补特伽罗是指生于兜率天宫者。最后有者是指从彼处死后转生于人类种姓者。以其善根圆满清净成就菩萨行。因此所说：'于菩萨地彼等'等，是显示布施等诸法究竟果无差别。否则，以前所说方式所摄诸事物，以'令众生成熟'之语，如何能获得殊胜自相续？因此显示一切菩提分法之体性皆为共同一果。如是，为何显示布施等九种？为显示彼等功德而说彼等果有九种。
如是，为显示菩提分诸法究竟与非究竟果一与多之自性果，就无上正等正觉二种断除和二种智慧之初而言。金刚藏身即是彼所依相好庄严色身，以如来色身不可断不可坏故，一切皆为金刚自性，不仅是舍利。难行布施等稀有殊胜之果即是获得如来稀有殊胜诸法。以一切门行布施等，其果即是为天人以一切门供养。
因依止胜士故成为一切众生之胜者，应知是就了义而说经文。'以足行走'之语是权义。十二颠倒称为足，因为令趣向后有，以此行走故。彼等无余断除故，阿罗汉是无足。不还果是二足，因为于后有苦作乐想故是颠倒行者。若于彼唯一苦想及心行，则不得后有生。是故彼行彼等故为二足。四足是未离贪圣声闻补特伽罗，彼等于不净相淫欲作净想，有心颠倒，于后有苦作乐想，有心颠倒故。
多足是凡夫，因未断一切故。复次，彼以界及生之差别分为有色与无色。从有色入四名蕴者是有想。与彼相反者是无想。如是行不明显想之无色是非想非非想。如是显示阿罗汉、有学、世间离贪之最胜性，否则此安立不庄严且不相顺。

།མཚན་རྣམས་ནི་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རེ་རེ་ཡང་བསོད་ནམས་བརྒྱ་ཡིས་བསྐྱོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་བཞུགས་པ་ལ་བདུད་དང་ཕྱིར་རྒོལ་བ་རྣམས་ ཀྱིས་གནོད་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་འབྲས་བུའོ།།དེ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པ་མེད་པ་ནི་གནོད་པ་མེད་པའོ། །སྐུ་ལ་མི་འདོད་པའི་དངོས་པོའི་རེག་པ་མི་འབྱུང་བ་ནི་ཐོ་འཚམས་པ་མེད་པའོ། །ཐུགས་ལ་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་མེད་པ་ནི་བསྐྱོད་པར་མི་ནུས་པའོ། །འདི་དང་གཞན་དུ་བདེ་བར་འགྱུར་ བའི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་འདི་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་དུ་མཆོག་ཏུ་བདེ་བའི་དངོས་པོ་མི་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའོ་ཞེས་བྱ་བར་སྨྲས་པ།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། བདེ་བའི་མཆོག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་པའོ། །སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ དག་པའི་འབྲས་བུ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་རྣམས་རྣམ་པར་དག་པའོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སའི་གཞི་ལས་བསྡུ་བའི་དངོས་པོའི་ལེའུ་སྟེ་བཅོ་ལྔ་པའི་འགྲེལ་པ་རྫོགས་སོ།། །།དཀོན་མཆོག་ལ་མཆོད་པ་དང་། མཛའ་བོ་བསྟན་པའི་སྡོམ་གྱི་འགྲེལ་པ་ནི་ཇི་ལྟར་བསླབ་པར་ བྱ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ཤིང་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་དེ་དང་མཐུན་པར་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞིའི་སྒོ་ནས་ཇི་ལྟར་བསླབ་པར་བྱ་བའི་སྦྱོར་བ་བསྟན་ནས།ད་ནི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་མཆོད་པའི་སྒོ་ནས་དང་། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པའི་སྦྱོར་བ་དང་། ཚད་མེད་པ་བཞི་བསྒོམ་པའི་སྦྱོར་བས་ ཀྱང་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྡོམ་ཐ་མ་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལས་དང་པོ་ཁོ་ནར་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་ལ་མཆོད་པ་བསྟན་པར་འདོད་ནས་སྨྲས་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མཆོད་པ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ བཞིན་གཤེགས་པའི་རྟེན་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།རེ་རེ་ལ་ཡང་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡོད་པས་མདོར་བསྡུ་ན་ཞེས་སྨྲས་སོ། །རྣམ་པ་བཅུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཆོད་པ་ནི་རྣམ་པ་བཅུར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་བཅུ་པོ་དེ་དག་ ཀྱང་མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་གཞག་པར་བྱ་སྟེ།མཆོད་བྱའི་དངོས་པོ་ཁྱད་པར་ཉིད་དང་། མཆོད་པ་པོའི་ཁྱད་པར་ཉིད་དང་། མཆོད་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་ཁྱད་པར་ཉིད་དེ། གང་ལ་མཆོད་པ་དང་། གང་གིས་མཆོད་པ་དང་། གང་དག་གིས་མཆོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུམ་པོ་ འདི་དག་གི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རྣམ་པ་བཞི་དང་།གཉིས་དང་ཚིག་ལྷག་མས་སོ། །མདོར་བསྡུ་ན་མཆོད་བྱའི་དངོས་པོ་ཡང་གཉིས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གཟུགས་ཡེ་ཤེས་དང་བཅས་པ་མ་གྱུར་པ་ལ་མཆོད་པ་དང་། གྱུར་པ་དང་བཅས་པ་ནི་གང་ཡང་སྨྲས་པ། མཆོད་རྟེན་ལ་མཆོད་པ་ཞེས་ བྱ་བས་སོ།།དེ་དག་གཉིས་ཀ་ལ་མཆོད་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། མངོན་དུ་གྱུར་པ་ལའམ། མངོན་དུ་མ་གྱུར་པ་ལ་མཆོད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །མངོན་དུ་གྱུར་པ་ལ་མཆོད་པ་དང་། མངོན་དུ་མ་གྱུར་པ་ལ་མཆོད་པ་ཞེས་བྱ་བས་དེ་ལྟར་ན་མཆོད་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ཡང་རྣམ་པ་བཞིར་དབྱེ་བར་བྱའོ། །ཟང་ ཟིང་གི་མཆོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་སྦྱིན་པ་དང་འདྲ་བར་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ།ལུས་ཀྱི་སྒོ་ནས་མཆོད་པ་ནི་གང་ཡང་སྨྲས་པ། བདག་གིས་བྱས་པའི་མཆོད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བའོ། ངག་གི་སྒོ་ནས་བྱེད་དུ་བཅུག་པ་ནི་གང་ཡང་སྨྲས་པ། གཞན་བྱེད་དུ་བཅུག་པའི་མཆོད་པ་དང་ཞེས་ བྱ་བའོ།གཞན་བྱེད་དུ་བཅུག་པའི་མཆོད་པ་ཡང་གཉིས་ཏེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་མཆོད་པ་ནི་སྐྱོན་དང་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་དགག་པར་བྱའོ། །འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པས་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ནི་རྗེས་སུ་གནང་བ་ཡིན་པས་ཡང་འདིར་རྗེས་སུ་གནང་བར་བསྟན་པར་རིག་པར་བྱའོ། ། མཆོད་པའི་ངོ་བོ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རྫས་ལ་བརྟེན་ཅིང་གནས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཉིད་ནི་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟིའི་མཆོད་པའོ། །རྫས་ལ་མི་བརྟེན་པ་རང་གི་དོན་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ནི་སྒྲུབ་པའི་མཆོད་པའོ།

诸相为无量福德所摄持，因为每一相都由百福所生。这是在菩提座上安住时，魔众和诸反对者不能加以损害等的果报。其中无间断即是无损害。身体不生起不悦意的触受即是无侵犯。心无变异即是不能动摇。此世他世安乐的布施等，即是此世他世获得超胜人间的最胜安乐果报。
如所说'如来'等，最胜安乐即是如来相续所摄。布施等清净果报即是佛陀不共法的清净。菩萨地基摄事品第十五释完。
供养三宝和亲近善知识的摄颂释，是依随学处而作，随顺相应地以四摄事门说明如何修学后，现在为了说明应当以供养三宝的方式、依止善知识的修习、以及修习四无量的修习来修学，而说最后的摄颂。
其中首先为了说明供养佛宝而说：'云何供养如来'等。'如来'即是指如来所依的意思。由于每一种都有无量差别，故说'略而言之'。'十种'即是说明应当了知如来供养有十种。
这十种略而言之可安立为三种：所供养境的殊胜性、能供养者的殊胜性、供养差别的殊胜性。即是依于何处供养、谁在供养、以何供养这三者而说四种、二种和余文。
略说所供养境也有二种：供养非如来色身具智慧者，及具足者，即如所说'供养塔庙'。对这两者的供养也有二种：对现前或不现前的供养两种。以'对现前供养和对不现前供养'，如是所供养境可分为四种。
资具供养也如布施一样有两种进行方式：以身供养即如所说'自作供养'。以语教他作即如所说'教他作供养'。教他作供养也有两种：有烦恼的供养以过失门而应遮止。具大果报的有功德者是随许的，故此处应知为随许。
供养的体性也有两种：依止资具而安住所分别即是利养恭敬供养。不依止资具而以专注自利所分别即是修行供养。

།རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟིའི་མཆོད་པའི་བྱེ་བྲག་གི་དབྱེ་བ་ཡང་རྣམ་པ གཉིས་ཏེ།རྒྱ་ཆེན་པོའི་མཆོད་པ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་མཆོད་པའོ། །ཆེན་པོ་ཉིད་དང་ལྡན་པས་རྒྱ་ཆེན་པོའོ། །དག་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་འདིར་མཆོད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡིན་ནོ། །མངོན་སུམ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པ་སྟེ།ཤའི་མིག་གིས་མཐོང་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །མཆོད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཀུར་སྟི་བྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གྱུར་པས་ཤེས་པ་དང་མི་ལྡན་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གཟུགས་ཀྱང་འདུ་ཤེས་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་རྣམ་ པར་གཞག་པར་བྱ་སྟེ།ཐ་མལ་པ་དང་། ཁྱད་པར་ཅན་ནོ། །ཐ་མལ་པ་ནི་བསོད་ནམས་བསགས་པའི་སྒོར་གྱུར་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་གནས་དང་དབྱིབས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ནི་དབྱིབས་ཀྱི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །གང་ཡང་སྨྲས་པ། །མཆོད་ རྟེན་ནམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།དེ་ལ་མཆོད་རྟེན་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གདུང་གི་སྙིང་པོ་ཅན་འབྲུའི་ཕུང་པོའི་དབྱིབས་ལྟ་བུས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའོ། །གཙང་ཁང་ཕྱུར་བུ་ནི་ནང་ན་སྐུ་གཟུགས་བཞུགས་པའི་གྲུ་བཞིའོ། །གཙང་ཁང་ནི་དེ་གཉིས་ཀའི་སྙིང་པོ་ཅན་གྱི་ཟླུམ་པོའོ། །གསུམ་པོ་འདི་ དག་ཉིད་སོ་སོར་གནས་སྐབས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ།མཆོད་རྟེན་རྙིང་ངམ་མཆོད་རྟེན་གསར། །ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལ་རྙིང་པ་ནི་གང་ཡང་མི་བཞུགས་པས་མཆོད་པ་དང་བསྙེན་བཀུར་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའོ། །དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་གསར་པའོ། །ཡང་དེ་དག་ནི་དབྱིབས་ཉམས་ ཤིང་འཐོར་བར་གྱུར་པ་ནི་རྙིང་བའོ།།རྙིང་པ་ལས་བཟློག་པར་གྱུར་པ་ནི་གསར་པའོ། །དེ་དག་གི་དབྱེ་བ་བསྟན་པ་ཡང་མཆོད་པ་བྱས་ན་བསོད་ནམས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མཉམ་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །མངོན་དུ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་པོའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། མངོན་སུམ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། །མིག་གི་མདུན་ན་གནས་པས་ཞེས་བྱས་ནས་སོ། །མངོན་སུམ་དུ་མཆོད་པའི་དབྱེ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། མངོན་སུམ་དུ་མཆོད་པ་བྱེད་པ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། མཆོད་པར་གྱུར་པའི་བསམ་པ་རྣམ་པ་དྲུག་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ལྷག་པའི བསམ་པ་དང་ལྡན་པའོ།།དེའི་སྒོ་ནས་དགའ་བ་དང་རབ་ཏུ་དགའ་བ་དང་ལྡན་པ་ནི་དགའ་བ་དང་ལྡན་པའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཅིག་གི་ཆོས་ཉིད་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་སྐབས་གསུམ་ཡོངས་སུ་བསྡུས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཚོགས་དང་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དག་དང་། ། འགྲོ་བའི་དོན་ནི་སྤྱོད་པ་ཡིས། །སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པར་བཞེད། །ཅེས་བྱ་བས་སོ། །མཆོད་རྟེན་གཅིག་གི་ཆོས་ཉིད་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་སྐུ་གདུང་གི་སྙིང་པོ་ཅན་གྱི་ཆོས ཉིད་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་མངོན་སུམ་དང་། མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པའི་ཐུན་མོང་གི་མཆོད་པ་སྟེ། གཅིག་མངོན་དུ་བྱས་ནས་མཆོད་པ་བྱེད་པ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་མཆོད་པའོ། །དེ་ལས་གཞན་པ་ནི་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པའི་མཆོད་པའོ། །དེ་དག་གཉི་ག་ཐུན་མོང་གི་རྣམ་པ་ལ་ཞུགས་ པའི་ཕྱིར་ཐུན་མོང་གི་མཆོད་པའོ།།མངོན་སུམ་དུ་མ་གྱུར་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་ཐོས་པ་དང་། རྗེས་སུ་དྲན་པ་སྟེ། གཞན་དག་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཞུགས་སུ་ཟིན་ཀྱང་མཐོང་བའི་ཡུལ་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་རམ། མ་བྱུང་བའམ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་མ་ གྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བའོ།།མཆོད་རྟེན་རྣམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་སེམས་མངོན་པར་འདུས་བྱས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྨི་ལམ་བཞིན་དུ་ཡིད་ཀྱིས་བརྟགས་པ་ནི་བསོད་ནམས་ཆུང་བའི་ཕྱིར་འབའ་ཞིག་ཅེས་བརྗོད་དེ། མངོན་སུམ་དུ་མ་ཡིན་པའི་མཆོད་པ་གཉིས་པ་ལ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞེས་ བརྗོད་པའི་ཚིག་གིས་སོ།།དེས་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ལ་མི་བྱ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ།

获得和供养的供品差别分类也有两种：广大供养和无烦恼供养。具有广大性故为广大供养。具有清净性故为无烦恼供养。如是此处供养有两种。
'现前'是指如来现前，即以肉眼见到的意思。'作供养'是指作恭敬的意思。
对于无心识的如来像也应以两种想法来安立：平常和殊胜。平常是指作为积累福德之门的各种处所和形状差别。殊胜则以形状差别分为三种。
如所说'塔庙等'。其中塔是以如来舍利为心，形状如谷堆般区分。方形殿堂是内有佛像的四方形建筑。圆形殿堂是包含前两者为心的圆形建筑。
这三者各自又因时期差别分为两种：旧塔或新塔。其中旧塔是指无人居住、远离一切供养恭敬的塔。与此相反的是新塔。
另外，形状破损散乱的是旧塔。与旧塔相反的是新塔。说明它们的差别是为了显示供养所获福德相等。
'现前'是指成为感官对境。因此说'现前'即在眼前存在的意思。
为显示现前供养的差别而说'作现前供养者'等。由于具有六种供养意乐之一，故具有增上意乐。由此而具有欢喜和极欢喜，故具有欢喜。
'一如来法性'是指总摄三时的体性之意。如说'以资粮及法身，利益众生之行故，诸佛皆平等'。
'一塔法性'是指一切世界如来涅槃舍利为心的法性相同的缘故。
如是现前和非现前的共同供养，即对一尊作现前供养是现前供养。除此之外是非现前供养。由于二者皆入于共同相，故为共同供养。
'非现前'是指随闻随念，即虽有如来住世但超越见境的缘故，或未出世或已涅槃称为非现前。诸塔亦复如是。
'如是摄心'是指如梦般意识所观想，由于福德小故说'唯'字。以'广大'词说明第二种非现前供养。
这不是指不共，因为有'为一切佛'的词句。

།མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པའི་མཆོད་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དངོས་པོ་ཉེ་བར་སྟོབས་པའི་མཆོད་པ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་ པའམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།དངོས་པོ་ཉེ་བར་བཞག་པའི་མཆོད་པ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཅི་ནུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནུས་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་དོན་བསྟན་པ་ན་ཅི་ལྕོགས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཡང་ན་ བསམ་པ་དང་།འབྱོར་པ་ཇི་ལྟ་བུས་ཚིག་གཉིས་སོ། །རྒྱ་ཆེ་བ་ཉིད་བསྟན་པ་ནི་ཚད་མེད་པའི་འབྲས་བུ་ཉིད་དང་ལྡན་པར་བསྟན་པས་ཚངས་པ་དུ་མའི་བསོད་ནམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་མཆོད་རྟེན་གཅིག་ཅིག་རབ་ཏུ་བཞེངས་པའི་བསོད་ནམས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་ མང་ཚངས་པའི་བསོད་ནམས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་འགྱུར་ན་དུ་མ་ཉིད་ཀྱི་བཞེངས་པས་ནི་ཚངས་པ་དུ་མ་ཉིད་ཀྱི་བསོད་ནམས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་འགྱུར་རོ།།ཇི་སྐད་དུ་མདོ་གཞན་དག་ལས། ས་ཕྱོགས་གང་དག་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཆོད་རྟེན་མི་བཞུགས་པ་དེ་དག་ཏུ་ བཞེངས་པར་བྱེད་ན་ཚངས་པའི་བསོད་ནམས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་ཡང་ཚངས་པའི་བསོད་ནམས་དང་མཉམ་པར་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།ཚངས་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚད་ནི་བསོད་ནམས་གང་གིས་བསྐལ་པ་གཅིག་ཏུ་མཐོ་རིས་སུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། ཡང་དང་ཡང་ རྒྱུན་མི་འཆད་པར་རྣམ་པར་སྨིན་པ་འཇུག་པར་འགྱུར་བའི་བསོད་ནམས་ལ་ཚངས་པའི་བསོད་ནམས་ཞེས་བརྗོད་དོ།།བསམ་གཏན་དང་པོའི་སེམས་ཅན་གྱི་བསོད་ནམས་དང་མཚུངས་པ་ལ་བྱའོ། དེ་ལ་མདོ་གཅིག་ལས་ནི་དགེ་འདུན་མཐུན་པར་བྱས་ན་ཚངས་པ་དང་མཉམ་པའི་བསོད་ནམས་འཐོབ་ པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ།།ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཞན་དག་ལས་ནི། དགེ་འདུན་མཐུན་པར་བྱས་ན་ནི། །བསྐལ་པར་མཐོ་རིས་བདེ་བ་འཐོབ། །ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ལོག་པར་ལྟུང་བ་མི་འགྱུར་ལ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །བདེ་ འགྲོར་ཡང་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་འཇུག་པའོ།།ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མི་བྱེད་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཆོད་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཆེན་པོ་ཉིད་མཚོན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་དག་གིས་ནི་ཇི་ལྟར་རིགས་པའི་རྒྱུད་དང་འབྲས་བུའི་ཆེ་བ་ཉིད་ཡོངས་སུ་ གསལ་བར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ།།འབའ་ཞིག་གི་སྒྲའི་དོན་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་དོན་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །འབའ་ཞིག་གི་སྒྲ་གཉིས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཆོད་རྟེན་གཅིག་བཞེངས་པའི་འབའ་ཞིག་གོ། །དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོད་རྟེན་དུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་འབྲས་བུ་ཐུན་མོང་པའོ།།བདག་གིས་བྱས་པའི་མཆོད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་ཀྱི་རང་གི་ལག་གིས་ཉེ་བར་བཟུང་ནས་ཏེ། ཉེས་པའི་དབང་གིས་གཞན་བྱེད་དུ་བཅུག་པ་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ལེ་ལོ་ལ་སོགས་པ་ལ་ བརྟེན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ།ལུས་ཀྱི་ལེ་ལོ་དང་། སེམས་ཀྱི་སྙོམ་ལས་བདག་པོར་བྱས་ནས་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བྱ་བ་ངན་པ་དང་འབྲེལ་པའི་ཉེས་པ་དང་། བག་མེད་པའི་ཉེས་པའི་གནས་ཀྱིས་ཏེ། དེ་ལྟ་བུས་ཀྱང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་མཆོད་པ་ཡིན་ནོ། །མ་ དང་ཕ་ལ་སོགས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བར་བྱས་ནས་བྱེད་དུ་བཅུག་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བར་བྱས་པ་ཡིན་གྱི་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་དངོས་པོ་འབའ་ཞིག་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། །འོན་ཀྱང་དེ་ལས་གཞན་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བར་ བྱས་ནས་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རྒྱལ་པོ་རྣམས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།དེ་ལྟར་ཁྱིམ་པ་གཞན་བྱེད་དུ་བཅུག་པའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་འབྱོར་པ་དང་ལོངས་སྤྱོད་མང་པོ་ཡོད་པའི་ཚུལ་བསྟན་ནས། ཆུང་བ་རྣམས་ཀྱི་ལུགས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། །དངོས་པོ་ཆུང་ངུ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པའི་ ཞེས་བྱ་བ་ལ།སེམས་ཅན་ལ་བརྩེ་བ་བདག་པོར་བྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

非现前供养也有两种：实物近供养，为何而说，即'如来'等。实物近置供养，为何而说，即'般涅槃后'等。'随力'即是随顺能力。表达其义时说'尽己所能'。或者，'随心意和资具'两词。
显示广大性即通过显示无量果报性而为诸梵天福德所摄受，即是说建立一座佛塔所摄受的福德等同多位梵天的福德，那么建立多座则摄受多位梵天的福德。如其他经中所说：'在如来佛塔未建立的地方建立佛塔，则获得等同梵天福德的福德。'
梵天福德的量是指以此福德可于一劫中往生天界，即称反复不断感得果报的福德为梵天福德。等同初禅天众生的福德。关于这点，一部经中说：'若使僧团和合，则获得等同梵天的福德。'其他偈颂中说：'若使僧团和合，则得劫时天界安乐。'
'不堕邪见'是就随信行位阶而言。在善趣中也是果报相续不断。'不会不圆满资粮'是表示供养的福德资粮极大。以上是随理显示因果的殊胜性。
'唯'字的含义应视为不共义。第二个'唯'字是指建立一座如来佛塔的'唯'。其中加持为一切如来的佛塔是极为殊胜的共同果报。
为显示自己所作供养，故说'亲手持拿'，即非因过失而令他人代作。为显示此义，故说'依止懈怠等'，即身体懈怠和心的懈怠为主。与恶行相关的过失，放逸过失处，如是也是烦恼性的供养。
令父母等先行而使之代作，如是为摄受一切众生而作前行，并非仅是摄受事物，而是为显示其他众生事为前行，故说'诸王'等。如是令其他在家人代作。显示如是具足众多资具受用后，为显示小者之规，故说'具有小物'。'具足悲心'即是以怜悯众生为主的意思。

།སྔོན་བསོད་ནམས་མ་བྱས་པས་ཚེ་འདི་ལ་སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་ལ། ཚེ་འདི་ལ་བསོད་ནམས་མ་བྱས་པས་ཕྱི་མ་ལ་དེ་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར་གྱི་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་ནས་སྙིང་རྗེས་དེ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་རྣམས་ ལ་མཆོད་པ་བྱེད་དུ་འཇུག་གི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རང་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ།།དེ་ལ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་མཆོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མཆོད་བྱའི་དངོས་པོའི་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་ཉིད་དོ། །གཞན་གྱིས་མཆོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་ཉིད་དེ། ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་ལྷུང་བ་ཡིན་ཡང་མཆོད་བྱའི་དངོས་པོ་དང་། མཆོད་པ་པོའི་དངོས་པོའི་ཁྱད་པར་གྱིས་སོ། །གཉི་གས་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཉི་གའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པས་བསོད་ནམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་པས་སྔར་བསྟན་པའི་མཆོད་པ་བས་ཤིན་ཏུ་ཁྱད་པར དུ་འཕགས་པ་ཡིན་པས་གོང་ན་མེད་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའོ།།རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟིའི་མཆོད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། ན་བཟའ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཕྱིའི་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ནི་རྙེད་པའི་མཆོད་པའོ། །ནང་གི་བདག་ཉིད་ལུས་ ཀྱི་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པས་བྱས་པ་ནི་བསྙེན་བཀུར་གྱི་མཆོད་པའོ།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཆོད་རྟེན་ལ་མངོན་པར་ཕྱག་འཚལ་བ་དང་། ཐལ་མོ་སྦྱོར་བ་དང་། འདུད་པ་ལ་སོགས་པས་བསྡུས་པ་ནི་གཉི་གའི་རྣམ་པས་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། བསྙེན་བཀུར་གྱི་བྱ་བས་ ཡོངས་སུ་བསྡུས་པ་ཉིད་དོ།།ད་ནི་བསྙེན་བཀུར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་མཆོད་པར་བྱ་བ་རྙེད་པའི་མཆོད་པས་བསྡུས་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བདུག་པའི་སྤོས་རྣམས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། གཡས་ཕྱོགས་སུ་སྐོར་བ་དག་གིས་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་སྐོར་བ་བྱེད་པས་མཆོད་པའོ།།དེ་ལྟ་བུར་རྒྱལ་མཚན་དང་། བ་དན་ལ་སོགས་པའི་མཆོད་པ་ཡོངས་སུ་བཏང་བའི་དངོས་པོའི་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་སྒོ་ནས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་དང་། ཟད་མི་ཤེས་པ་ཅན་གྱི་སྦྱིན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲོང་དང་ཤིང་ལ་སོགས་པ་གཏན་ཟད་པར་མི་འགྱུར་བའི་དངོས་པོ་རབ་ཏུ་ སྦྱིན་པར་བྱེད་པའོ།།རིན་པོ་ཆེའི་མཆོད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རིན་པོ་ཆེ་རབ་ཏུ་སྦྱིན་པས་བསྡུས་པ་ནི་ནོར་བུ་དང་། མུ་ཏིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རྒྱན་གྱི་མཆོད་པ་ནི་སྙན་ཆ་གདུབ་ཀོར་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཐ་མར་གྱུར་པའི་རིན་པོ་ཆེའི་མཆོད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཐ་ན་དྲིལ་བུ་ འབུལ་བ་དང་།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཤིན་ཏུ་དམན་པའི་རྒྱན་གྱི་མཆོད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྲད་བུས་དཀྲི་བ་རྣམས་ཀྱིས་མཆོད་པ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྣམ་པ་བདུན་གྱིས་ཡོངས་སུ་བསྡུས་པའི་རྒྱ་ཆེ་བའི་མཆོད་པ་རྣམ་པ་བཞི་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཆུང་ངུ་ཡང་དུས་རིང་དུ་མཆོད་ པ་ལ་ཞུགས་པས་རྟག་ཏུ་བྱེད་པའི་སྦྱོར་བས་དུས་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་རྒྱ་ཆེ་བ་ཉིད་དེ།གང་གི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཡུན་རིང་པོར་མཆོད་པ་བྱེད་དེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ལན་ཅིག་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་ཉེ་བར་འབུལ་བས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཉིད་དེ། དངོས་པོ་མང་པོའི་སྒོ་ནས་མཆོད་པས་ དངོས་པོ་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་རྒྱ་ཆེ་བའོ།།དངོས་པོ་གཅིག་ཅིག་གཏོང་བའི་སྒོ་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་ན་ཡང་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། རིན་ཆེ་བའི་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་ལ་ཞུགས་པ་ཡང་དངོས་པོ་གོང་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་རྒྱ་ཆེ་བ་ཞེས་བྱ་བའོ། །བྱ་བ་རྒྱ་ཆེ་བས་རྒྱ་ཆེ་བ་ནི་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ལ་མཆོད་ པ་ནས་གཞན་བྱེད་དུ་བཅུག་པའི་བར་དག་ལ་གཅིག་ཏུ་དེར་ཞེན་པས་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ།།མོས་པ་དྲག་པོས་བྱས་པ་ནི་བསམ་པ་རྒྱ་ཆེ་བས་རྒྱ་ཆེ་བ་ཉིད་དོ། །རྒྱ་ཆེ་བའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རྒྱ་ཆེ་བ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། ཉེས་པ་དྲུག་རྣམ་པར་སྤངས་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་མཆོད་པ་རྣམ་པ་དྲུག་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བག་མེད་པ་དང་། ལེ་ལོའི་ཉེས་པ་སྤངས་པ་ནི་རང་གི་ལག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སྦྱིན་པ་ལ་ཁྱད་དུ་གསོད་པའི་ཉེས་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་གུས་པས་བྱེད་དེ་ཞེས་བྱ་བའོ།

由于往昔未造福德，今生遭受痛苦。今生若不造福德，来世也将同样遭受痛苦。知道这个道理后，菩萨以悲心让显现的众生行供养，而不是菩萨自己供养。
其中，自己所作的供养，由于供养对象的殊胜性而获得大果。他人所作的供养，虽然偏于一方，但由于供养对象和供养者的差别，也能获得大果。若二者都做，则因为兼具二者而获得更大的福德果报，比前述供养更为殊胜，应当了知这是无上的。
关于利养和恭敬供养而言：所谓'衣服'等，以外在物品布施为特征的是利养供养。以内在身体恭敬等所作是恭敬供养。对如来塔以顶礼、合掌、礼拜等所摄的，应知是二者的形式，为恭敬供养所摄。
现在为了显示以恭敬供养之事物进行如法供养是利养供养所摄，所说'香烟供养等'，'右绕'是指以绕行作供养。如是以幢幡等供养，以受用布施物品的方式作种种无尽供养。'无尽供养'是指布施村庄和树木等永不穷尽之物。
为显示珍宝供养，以珍宝布施所摄的是'宝珠、珍珠'等。装饰供养是'耳环手镯'等。为显示最下等的珍宝供养而说'乃至铃铛供养'等。为显示最低等的装饰供养而说'以线缠绕等作供养'。
为显示以七种方式所摄的广大供养四种而言：以小物长时供养，由于恒常修行时间广大故为广大。因此说'长时供养'。虽然只是一次，但由于供养最胜物品而区分，以多种物品供养故，因物品广大而广大。
虽然只布施一物，但由于布施悦意和珍贵之物，也因物品无上而广大。以广大行为而广大，是指从现前供养到令他作供养等，由于专一执著而作故。以猛利信解所作是以广大意乐而广大。
为了将一切广大事物回向为广大性而说'彼善根'等。为显示断除六种过失的无烦恼供养六种而言：断除放逸、懈怠过失是'以自手'等。为断除轻视布施的过失而说'恭敬而作'。

།རྣམ་པར གཡེང་བའི་ཉེས་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར།།སེམས་མི་གཡེང་བས་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའོ། །རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟིའི་ཉེས་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པས་ཞེས་བྱ་བའོ། །གྲགས་པ་དང་། སྒྲ་དང་། ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་ཉེས་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཚུལ་འཆོས་པའི་ཕྱིར་ མི་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའོ།།དངོས་པོ་དམན་པའི་སྐྱོན་སྤངས་པའི་ཕྱིར་མཐུན་པའི་དངོས་པོས་མཆོད་པ་བྱེད་དེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དངོས་པོ་དམན་པ་ནི་དམ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་གྱིས་མངོན་པར་འདོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དམན་པས་མོས་པའི་ལྷ་ལ་སོགས་པ་མཆོད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཉིད་དོ། །ཡོ་ བྱད་རུང་བ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆང་དང་ཤ་ལ་སོགས་པའོ།།ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟིའི་མཆོད་པ་ནི་སྒྲོ་གསུམ་ནས་འཇུག་པའི་ཉེ་བར་མཁོ་བའི་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། རང་གི་ཞོ་ཤས་བསྒྲུབས་པ་རྣམས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། རང་གི་ ཞོ་ཤས་བསྒྲུབས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་དང་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ།མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ལས་ཡོངས་སུ་བཙལ་བ་རྣམས་སམ་ཤེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་དང་མཐུན་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ། །ལོག་པར་འཚོ་བ་རྣམ་པར་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོ་བྱད་ལ་ དབང་ཐོབ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐུ་དང་ནུས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དབང་ཐོབ་པར་གྱུར་པས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བའི་ངལ་བ་རྣམ་པར་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པས་རྒྱ་ཆེ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ལུས་གཉིས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། མངོན་པར་སྤྲུལ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ལུས་སོ། །ལྷའི་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་མེ་ཏོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལྷ་དང་མི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསོད་ནམས་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་མཐུ་ཁྱད་པར་ཅན་ལས་སྐྱེས་པའོ། །བསྟོད་པ་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་གྱི རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མཚོན་པར་བྱེད་པའོ།།འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བ་ལ་དགག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་དོན་དུ་གཉེར་མི་དགོས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཐོགས་པ་མེད་པར་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཐམས་ ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་མཆོད་པའི་ཡོ་བྱད་མེད་པར་གྱུར་ན་མཆོད་པ་ལ་མཁས་པའི་བསོད་ནམས་འཕེལ་བར་བྱ་བའི་ཐབས་བསྟན་པ་ནི་འཛམ་བུའི་གླིང་ལ་སོགས་པ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་ཡུལ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཁྱབ་པར་འཇུག་པའི་མཆོད་པ་རྣམས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོད་པར་ཡོངས་སུ་གཟུང་ནས་ཆུང་ངུ་དང་།འབྲིང་དང་། ཆེན་པོའི་བྱེ་བྲག་གིས་ནུས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འཇུག་པར་བྱེད་དོ། །དགའ་བ་དང་ལྡན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྲན་པ་དང་ཕྲག་དོག་སྤངས་ནས་ཇི་ལྟར་རང་གི་བསོད་ནམས་ཀྱིས་མགུ་ཞིང་དགའ་བ་བཞིན་དུ་ གཞན་གྱི་བསོད་ནམས་བྱས་པ་ལ་དགའ་བར་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་མོས་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསོད་ནམས་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་ངེས་པར་བྱས་ནས་སྦྱར་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། སྡིག་པ་སོ་སོར་བཤགས་པ་དང་། བསོད་ནམས་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་། སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་གསོལ་བ་བཏབ་པ་དང་། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བའི་ལམ་རྣམ་པ་བཞི་ནི་བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ཐབས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ། །སྒྲུབ་པའི་མཆོད་པ་བསྟན་པ་ནི་རྣམ་པ་བརྒྱད་དེ། ཚད་མེད་པ་བཞི་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་དང་། འདུས་བྱས་ཀྱི་ཉེས་དམིགས་བསྒོམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཕན་ཡོན་མཐོང་བས་དང་། དཀོན་མཆོག་གསུམ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་བསྒོམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་དང་། ཆོས་བདག་མེད་པ་ཡིད་ལ བྱེད་པ་བསྒོམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་དང་།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསླབ་པ་གསུམ་ཡང་དག་པར་བླངས་པས་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་དང་མངོན་པར་མི་འབྲལ་བའི་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་ལ་སྦྱར་བས་སོ།

为了断除散乱过失，所以说'以不散乱心而行'。为了断除利养恭敬过失，所以说'以无烦恼心'。为了断除名声、音声、偈颂过失，所以说'不为伪装而行'。为了断除劣质供品过失，所以说'以适宜供品而行供养'。
劣质供品是指非殊胜、非世间所欲求的低劣之物，如供养低劣信仰的神灵等所作的区分。不适宜供品是指酒肉等物。
为了显示如前所说的利养恭敬供养是三门趋入的殊胜所需，故说'以自己工资所得'等。'以自己工资所得'是指如法所得，因为断除不与取。'从他人处所求'是指如法获得，因为断除邪命。'获得资具自在'是指获得殊胜能力之意。
由于获得自在而断除寻求劳累，因获得广大身与受用而显示广大，故说'二身'等。'变化'是指自身。'超越天业的花'是指远超一切天人福德、从殊胜威力所生。'极为广大赞颂'是指表示成办一切自他利益。
由于在一切世界前往无碍，故不需要追求佛陀出世。因此说'由于无碍而行'。
若一切处皆无供养资具，为显示善巧供养增长福德之方便，即以阎浮提等一切世界之殊胜为广大领域，遍及所行之供养，皆回向于一切如来，以小、中、大差别随力而行。
'具足欢喜'是指断除竞争嫉妒，如同对自己的福德满意欢喜一样，对他人所作福德也应欢喜之意。'具足广大胜解'是指确定受持广大福德而应当修行之意。
忏悔罪业、随喜福德、祈请诸佛、证得圆满菩提智慧这四种道，是以受持广大福德方便而分别宣说。
修行供养分八种：以修习四无量心、以修习有为过患、以见涅槃功德、以修习忆念三宝与菩萨道、以修习法无我作意、以正受持菩萨三学、以不离菩提分法之行、以修习波罗蜜摄事。

།ཟང་ཟིང་གི་མཆོད་པ་བས་སྒྲུབ་པའི་ མཆོད་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།མཆོད་པ་དེའི་བརྒྱའི་ཆ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཆོས་ལ་མཆོད་པ་དང་། དགེ་འདུན་ལ་མཆོད་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་ཅི་རིགས་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཆོད་རྟེན་ལ་མཆོད་པ་མ་གཏོགས་པ་ལྷག་མ་ཆོས་ལ་མཆོད་པ་དང་། དགེ་འདུན་ལ་མཆོད་པ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ལྷག་པའི་བསམ་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་སྔར་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །བསམ་པ་དེའི་དབྱེ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། །དྲུག་གིས་བྱེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡོན་ཏན་གྱི་ཞིང་གི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕན་འདོགས པའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་ཕན་འདོགས་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ།།མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དམ་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཀོན་པའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ནི་རེས་འགའ་ཞིག་རྙེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། འགའ་ཞིག་པའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ནི་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་གཅིག་པུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྟོན་པའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཆོས་སམ་དེའི ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་ལ་མཆོད་པ་བྱས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་ལ་ཡང་སྟེ།ཆོས་དང་དགེ་འདུན་ལ་ཡང་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་མཆོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པ་ནི་སྟོན་པ་དང་། བསྟན་པ་དང་། སློབ་མའི་འབྲེལ་པས་སོ། །རྣམ་པ་བདུན་ཉིད་ཀྱིས་དགེ་བའི་བཤེས་ གཉེན་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་སྟེ།ཡན་ལག་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང་། བྱ་བ་དོན་ཡོད་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང་། དད་པའི་གཞིའི་གནས་ལ་གནས་པར་བསྟན་པ་ཉིད་དང་། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་བྱ་བ་ཉིད་ངེས་པར་བསྟན་པ་ཉིད་དང་། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་ བརྟེན་པ་ཉིད་དང་ཆོས་མཉན་པའི་བྱ་བ་བསྟན་པ་ཉིད་དང་།ཡིད་ལ་མི་བྱ་བའི་གནས་བསྟན་པ་ཉིད་དོ། །ཡན་ལག་རྣམ་པ་བརྒྱད་ནི་གཞན་ལ་ཕན་གདགས་པའི་ཕྱིར་འཇུག་པའི་རྒྱུ་དང་། ལྡོག་པའི་རྒྱུ་རྣམས་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རྣམ་པར་གཞག་པའོ། །རྣམ་པ་ བཞིས་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ།ཚིག་གཟུང་བར་འོས་པ་ཉིད་དང་མང་དུ་ཐོས་པ་ཉིད་དང་། རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་འདོད་པ་ཉིད་དོ། །རྒྱུ་རྣམ་པ་བཞིས་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ལས་ལྡོག་པར་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུ་ རྣམ་པ་བཞི་དང་ལྡན་དུ་ཟིན་ཀྱང་སྤོབས་པ་མེད་པས་འཇིགས་པ་དང་།སྡུག་བསྔལ་བཟོད་པར་མི་ནུས་པ་ཉིད་དང་། ངལ་བ་དང་ཡིད་ཡོངས་སུ་སྐྱོ་བ་མང་བ་ཉིད་དང་། ངག་གི་བརྗོད་པ་མ་ཚང་བ་ཉིད་དོ། །དེ་དག་ལས་བཟློག་པའི་རྒྱུ་བཞི་དང་ལྡན་པ་ལས་ནི་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ལས་ ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་རོ།།ཡང་ཡན་ལག་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཀྱིས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་གསུམ་གསལ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། ཚིག་གཟུང་བར་འོས་པ་དང་། གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་དང་། གཞན་དོན་སྒྲུབ་པའི་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། ཡན་ལག་ གཅིག་དང་།གསུམ་དང་། བཞི་དང་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གནས་པ་ནི་ཚིག་གཟུང་བར་འོས་པར་འགྱུར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ལེགས་པར་བླངས་པའི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམས་ལ་གནས་པའོ། །དེའི་རྗེས་སུ་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་མ་ཉམས་པའོ། ། ཉེས་པ་བྱུང་བ་ཕྱིར་འཆོས་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་དང་། བསྲུང་བ་དང་། ཕྱིར་བཅོས་པས་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གནས་པར་གསལ་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ལུང་གི་ཆོས་མང་དུ་ཐོས་པར་བྱས་ན་བློས་རྟོགས་ནས་ནི་མང་དུ་ཐོས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བྱང ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ལས་བརྩམས་ནས་ཆོས་གང་དག་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་མངོན་པར་བརྗོད་པས་རྗོད་པར་བྱེད་ལ།དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་མང་དུ་ཐོས་པར་གྱུར་ལ་གཟུང་ཞིང་བརྗོད་ནས་ཡིད་ཀྱིས་ལེགས་པར་དཔྱད་དེ་ལྟ་བས་རབ་ཏུ་རིག་པར་བྱས་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་མང་དུ་ཐོས་པ་ཞེས་ བྱའོ།

为了显示修行供养比财物供养更为殊胜，所以说'供养的百分之一'等等。对于法的供养和僧伽的供养，也应当如是理解。这是说，除了对佛塔的供养之外，其余对法的供养和对僧伽的供养都应当阐述。
增上意乐已如前所述。为了显示这种意乐的差别，所以说'以六种'。功德田的增上意乐是因为是无上福田的缘故。利益的增上意乐是因为以一切方式成办极大利益而区分的缘故。最胜的增上意乐是因为是一切众生的殊胜的缘故。稀有的增上意乐是因为偶尔才能获得的缘故。独一的增上意乐是因为在三千大千世界中唯一出现的缘故。依止的增上意乐是因为依止世间和出世间一切功德的缘故。
所说'对其法或其声闻僧伽作供养'是指对法和僧伽，也就是对法和僧伽也应以同样的增上意乐来供养，这是由于导师、教法和弟子的关联。
应当以七种方式建立善知识：建立支分、建立有意义的事业、显示安住于信仰基础、确定显示善知识的事业、依止善知识、显示听闻法的事业、显示不应作意的处所。
八种支分是依据利益他人的趣入因和退转因的有无而建立的。
以四种方式趣入利益他人：言语值得采纳、多闻、具有证悟、希求众生利益。
以四种因退转利益他人：即使具足四种因，但由于无勇气而恐惧、不能忍受痛苦、疲惫和心生厌倦过多、语言表达不完整。相反，具足与这些相反的四种因则不会退转利益他人。
又以八种支分清晰显示善知识的三种功德：言语值得采纳、具足成办他人利益的功德、具足成办他人利益的作用，分别对应第一、三和四支分。
安住于戒律则言语值得采纳。由于善受菩萨戒律仪故安住于诸戒。为了随后守护故不失坏。为了忏悔所生过失故令无过失。如是以正受、守护、忏悔而清晰显示安住于戒律。
对教法多闻后以智慧理解称为多闻：以菩萨藏为基础，通过宣说菩萨道的诸法而作阐述，对如是之法多闻、受持、诵说，以意善加思察，以见解善加了知，如是称为多闻。

།ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བསམ་གཏན་དང་པོ་ནས་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་བར་དུ་དང་། བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་ཚད་མེད་པ་བཞི་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྣ་ཚོགས་པ་དེ་ལྟ་བུ་ ཐོབ་པ་ནི་ཞི་གནས་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱའོ།།མི་རྟག་པའི་འདུ་ཤེས་ནས་འགོག་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་བར་དུ་ཐོབ་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་ལྷག་མཐོང་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱའོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་བསམ་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་སྙིང་བརྩེ་བའི་བསམ་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བའོ། །བདག་ཉིད་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་ གཞན་ལ་ཕན་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པའོ།།དེས་ན་སྨྲས་པ། རང་གི་བདེ་བ་ཡལ་བར་དོར་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རང་གི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བདེ་བ་ཡོངས་སུ་བཏང་ནས་གཞན་གྱི་དོན་ལ་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱའོ། །དྲན་པ་ཉམས་པ་མེད་པ་དང་། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཟད་པ་ མེད་པས་ཆོས་སྟོན་པ་ན་བག་ཚ་བ་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཇིགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱའོ།།གཞན་གྱི་གནོད་པ་བྱས་པ་བཟོད་པས་བཟོད་པ་ཅན་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བརྙས་ཀྱང་རུང་། འཕྱས་ཀྱང་རུང་། བསྟིངས་ཀྱང་རུང་། ངན་དུ་བརྗོད་ཀྱང་རུང་འགྱུར་བ་མི་བསྐྱེད་པར་གཞན་གྱི་དོན་ལ་སེམས་ པར་བྱེད་པ་དང་།ཁྲོས་པ་ལ་ལན་དུ་མི་ཁྲོ་བ་ཡིན། གཞན་གྱིས་སྨོད་ཅིང་ཚིག་ངན་པ་བརྗོད་པའི་བར་དུ་བྱས་ཀྱང་གཞན་དག་ལ་ཁྲོ་བར་ཡང་མི་བྱེད་ལ་ཡིད་ཀྱིས་ཀྱང་ལོག་པར་མི་སེམས་སོ། །བརྡེག་པ་ལ་སོགས་པས་ཀུན་དུ་སྐྱོ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། ལུས་ཀྱི་མཐུ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། ། སོ་སོར་རྟོག་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཡིད་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོར་རྟོག་པ་མང་པ་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། །ངལ་བ་མེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དགེ་བའི་ཚིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྫོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རྒྱས་པར་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །མདོར བསྡུ་ན་ཆོས་ཉིད་ལས་མ་ཉམས་པའི་ངག་དང་།སླུ་བ་མེད་པས་རྒྱུན་ཆགས་སུ་འབྱུང་བ་དང་། ཡི་གེ་གསལ་བས་གསལ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པར་ནུས་སོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། ། བྱ་བ་དོན་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་ཕན་བསྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་ཡོད་པ་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་འདི་དག་ནི་སྔར་བསྟན་པའི་ཡན་ལག་གི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་ཤེས་པར་བྱའོ། །སྙིང་བརྩེ་བ་ཅན་ནི་ཕན་པ་དང་བདེ་བར་འདོད་པའོ། །མང་དུ་ཐོས་པ་ནི་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་པའོ།།རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་བློ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མི་འགྱུར་བའོ། །འཇིགས་པ་མེད་པ་དང་། གསལ་བའི་ཚིག་ཉིད་ནི་ཐབས་གང་དང་། ཆོས་བསྟན་པའི་ཚུལ་གང་གིས་སེམས་ཅན་གང་འདུལ་ནུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ལྡང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ པ་ནི་ཡིད་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་བ་ཡིན་ནོ།།བཟོད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་བའོ། །དེ་ལྟར་ན་བསམ་པས་དོན་འདོད་པ་ཡིན་པ་ཉིད་དང་། བསྟན་པའི་ཚུལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་ལུང་དང་རྟོགས་པ་དག་གི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་། འདུལ་བའི་ཐབས་མཁྱེན་པ་དང་། བརྩོན་ འགྲུས་བརྩམས་པ་ཉིད་དང་།སེམས་སྙོམས་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་གསལ་བར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །མཐོང་བ་དང་ཐོས་པས་ཀྱང་སེམས་མངོན་པར་དང་བར་བྱེད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དད་པར་བྱ་བའི་གནས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། སེམས་རབ་ཏུ་ཞི་བའི་ཕྱིར་སྤྱོད་ལམ་རབ་ཏུ་ཞི་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟེ། ཡན་ ལག་མི་འགྱུར་བས་རབ་ཏུ་མཛེས་པ་ཉིད་དོ།།ལུས་ལ་སོགས་པའི་ལས་རབ་ཏུ་ཞི་བའི་ཕྱིར་དབང་པོ་རྣམས་ཞི་ཞིང་མི་གཡོ་བས་བརྟན་པ་སྟེ། ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་གཡོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ལས་རྙེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཚུལ་འཆོས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །རྙེད་ པ་དང་བཀུར་སྟི་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་པ་དང་།ཡོངས་སུ་ཐོབ་པའི་གང་ཟག་ལ་ཕྲག་དོག་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་བདག་ཉིད་ཀྱིས་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ཐོབ་པས་དགའ་བ་དེ་བས་ཆེས་གཞན་གྱིས་ཐོབ་ན་དགའ་བས་ཕྲག་དོག་མེད་པའོ།

具有修习止观的人称为具有证悟，从初禅乃至非想非非想处定，以及慈等四无量心，以及菩萨的种种三昧，获得如是境界称为获得止。从无常想乃至灭尽想的获得，如是称为获得观。
因为对众生具有利益安乐之心，故称为具有悲悯之心。不顾自身而成办他利者，是为具有慈悲。因此所说：'舍弃自身安乐'，是指完全放弃自身所感受的安乐而投入利他之事。
因为具有不失正念和无尽的正确认知，说法时无有怯懦，故称为无畏。为显示因忍受他人加害而具有忍辱，即使被轻视、嘲笑、欺凌、诽谤，也不生变异而思维利他之事。
对瞋怒不以瞋报之。即使他人诽谤说恶语，也不对他人生瞋，意中也不邪思。对于打击等也不会厌倦，因为已获得身体力量。由于择法力故心不生厌倦，这就是多所择法。
因此所说：'无有疲惫'等，因为是善语，将由'圆满'等广作解释。总之，不离法性之语，无欺诳而相续流出，音节清晰故为明了。
如是具足八支的善知识，将显示能以一切方式成办他利。'所作有义'是指必定成办利益。此五种有义，应随前说支分而了知。
具悲悯者是希求利益安乐。多闻是如实了知。具证悟是心不颠倒。无畏和语言明了是指能以何方便、以何说法方式调伏何等众生。
精进圆满是心不厌倦。因具忍辱故不偏颇。如是，以意乐希求义利，以说法方式圆满而如实通达教证二义，了知调伏方便，发起精进，显明心平等性。
'见闻亦能令心净信'是显示为信仰之处，因心极寂静故行为寂静圆满，以肢体不动故极为庄严。
因身等业极为寂静故诸根寂静不动而稳重，因为身语意无有动摇。因为不依赖他人获得等事故无有伪装。
对于转得供养恭敬和获得供养恭敬的补特伽罗无有嫉妒，即如自身获得供养恭敬而欢喜，较之更加欢喜他人获得，故无嫉妒。

།དེ་ལྟར་ན་བསམ་པ་ཉིད་དང་། སྦྱོར་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཕྲག་དོག་མེད་ པ་གསལ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།ཟང་ཟིང་ལ་ཤིན་ཏུ་འདོད་པ་མ་ཡིན་པས་ཡོ་བྱད་བསྙུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡོ་བྱད་བསྙུངས་པ་ཉིད་ཀྱང་རྙེད་དོ་ཅོག་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏོང་བས་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པ་དང་། སྤྱོད་པ་ཉམས་པའི་ དབང་དུ་བྱས་ནས་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གི་ལམ་ལྔས་སྐུལ་བར་བྱེད་པ་ནི་གླེང་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ།།ལྟུང་བའི་ཆོས་སམ། ཆོས་རྣམས་དྲན་པར་བྱེད་པ་ནི་དྲན་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །རབ་ཏུ་དབེན་པས་ཇི་སྲིད་དུ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་གདམས་ངག་སྟོན་པ་ ནི་འདོམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།ཆོས་དང་འདུལ་བ་ལས་ཡང་དག་པར་བསྟན་པ་རྣམས་ལས་འདས་པ་ལས་ཤེས་ན་སྤྱོ་བ་ནས་བསྐྲད་པའི་ལས་ཀྱི་བར་དུ་བྱེད་པ་ནི་བྱ་བ་དང་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དག་ལ་སྤྱད་ཀྱང་རུང་། མ་སྤྱད་ཀྱང་རུང་། བྱས་པ་དང་མ་བྱས་པ་དག་ལ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དང་། རྗེས་སུ་སྟོན་ པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ།།དུས་དང་དུས་སུ་སྔོན་གྱི་དུས་སུ་བྱས་པའི་གཏམ་དང་། ཡང་དག་པར་འབྱིན་པར་བྱེད་པའི་གཏམ་གྱིས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བ་དང་ལྡན་པའི་ཚིག་དང་ཡི་གེ་ནས་མཁས་པར་གྱུར་པའི་བར་གྱི་ལམ་གྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཆོས་རབ་ཏུ་སྟོན་ པར་བྱེད་པས་ན་ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱའོ།།འདི་ལྟ་སྟེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་ལས་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པར་བྱ་ཞེ་ན་ཁྱད་པར་རྒྱས་པར་ནི་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་ཀྱི་ལེའུ་ལས་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་པ་ནི་རྣམ་པ་བཞིས་ཡོངས་ སུ་རྫོགས་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པར་བྱ་བ་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་མི་སླུ་བ་སྟེ།དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པས་མཉེས་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །རྣམ་པ་བཞི་ཉིད་མདོར་བསྡུ་ན་མཆོད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་གསལ་བར་བསྟན་ཏེ། སྒྲུབ་པའི་མཆོད་པ་དང་། ཟང་ཟིང་གི་མཆོད་པའོ། །སྒྲུབ་པའི་མཆོད་པ་ནི་ན་བ་དང་མི་ན་བའི་དུས་སུ་གཡོག་བྱ་བའི་སྤྱོད་པས་སོ། །སྦྱིན་པ་ནི་གོས་ལ་སོགས་པའོ། །སྡུད་པའི་ལས་བྱ་བ་ནི་བརྩེ་བ་དང་གུས་པས་ཉེ་བར་བསྡུས་པ་སྟེ། སྒྲུབ་པའི་མཆོད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཆོས་དང་མཐུན་པ ཤེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་དང་མི་འགལ་བའི་དོན་རྣམས་ལ་བདག་ཉིད་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་ཡང་དག་པར་གཟུང་བ་ཞེས་བྱའོ།།རྣམ་པར་གཟུང་བ་ནི་བླ་མའི་བཀའ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའོ། །དོན་ལ་དབང་བྱེད་པ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་ནན་ཏན་བྱེད་ཅིང་བླ་མའི་བཀའ་མི་གཅོག་པའོ། །དེ་དག་གཉི་ ག་ལ་གུས་པས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་རྣམ་པར་མི་གཡོ་བ་ཞེས་བྱའོ།།བདག་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་མི་འཆབ་པ་ནི་འཆགས་པའོ། །ཤེས་པར་བྱ་བའི་བསམ་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པར་འདོད་པས་དྲུང་དུ་འགྲོ་བ་དང་། བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པ་ནི་ཕྱག་འཚལ་བ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བས་རྗེས་སུ་འཇུག་ པའོ།།འདྲི་བ་ནི་ཐེ་ཚོམ་གཅད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉན་པ་ནི་དེས་གསུངས་པ་རྣམས་སོ། །ལེགས་པར་བཤད་པ་ནི་འགའ་ཞིག་རེས་འགའ་རྙེད་པར་འགྱུར་གྱི་རྟག་ཏུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཨུ་དུམ+W་རའི་མེ་ཏོག་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བས་རྙེད་པར་དཀའ་བར་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ན་ལུས་དང་སྲོག་ དང་ལོངས་སྤྱོད་ནི་རྙེད་པར་སླ་བ་ཡིན་ལ།ལེགས་པར་གསུང་བ་ནི་རྙེད་པར་དཀའ་བ་ཡིན་པས་དེས་ན་དེ་དག་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་བྱས་ལ་ཆོས་མཉན་པ་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱར་བར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འཕགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མིག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་མཉན་པས་ ཕྲ་བ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་དོན་མཐོང་བ་དང་།མ་འོངས་པ་ན་སྐྱེ་བས་ཐོབ་པའི་ཤེས་རབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བས་ཞེས་བྱ་བས་སོ། །སྣང་པ་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་མིག་ཐོབ་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་གོང་དུ་ཤེས་བྱའི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གསལ་པོར་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་སྟེ། འབྲས་བུ་དང་ཕན་ཡོན་ཆེན་པོའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་ པའི་གོ་འཕང་གི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

如是以思想和行为清楚地显示无嫉妒。因为不太贪求财物而少欲知足。少欲知足也是以'一切所得皆悉舍施'而显示的。
针对增上戒律破戒和行为破戒，以见等五种言语道而劝勉，这称为谏诫。
使忆念堕罪法或诸法，称为忆念。
以远离而教授止观无颠倒的教诫，这是教导。
对于从法和律中正确宣说的诸法中违犯者，从呵责乃至驱摈羯磨，无论是否行持善恶之事，无论是否已作，对已作与未作进行开示和随后开示，这称为开示与随后开示。
适时讲述往昔所作的故事和出离的故事来成熟众生，以及宣说与清净相应的文字语言乃至成就智者之道的法门，这称为说法。
关于'应当了知，如声闻地'这句话应如何理解呢？其详细差别应当从力种性品中了知，这是所显示的。
关于'依止善知识应当了知圆满四种'这句话，依止善知识是指不欺诳的善知识，意思是以正确修行令善知识欢喜。
四种归纳起来明显显示为两种供养：修行供养和财物供养。修行供养是在生病与不生病时以服侍行为。布施是指衣服等。摄受事业是以慈爱和恭敬摄受，应知这是修行供养。
'如法'是指对不违背法义的诸事自己如实修行，这称为正持。
别持是实行上师的教诫。主导义利是如是精进而不违背上师的教诫。对这两者都以恭敬心修行称为不动。
不隐藏自己的过失是忏悔。
'以求知之心'是指以欲知而亲近，承事是以礼拜等行为随顺。
请问是为断除疑惑。听闻是听闻他所说的一切。善说是偶尔才能获得而非经常可得，如优昙钵罗花一样，以此显示难得。
如是身体、生命和受用是容易获得的，而善说是难得的，因此应当不顾及这些而专注于听闻法义，这是所显示的。
因为是获得圣者智慧眼的因，所以成为眼目，这是因为通过听闻法义而见到细微广大的义理，以及将来通过投生而获得智慧。
光明是虽然已得天生眼目，但更进一步如实明显开示所知义理，因为是获得大果报利益涅槃果位的因缘。

།ཆོས་ཐོས་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དག་ཀྱང་ཡང་དགེ་པར་རབ་ཏུ་འབྱེད་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་དག་གི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་དགའ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དགའ་བ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་སོ། །ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མི་ བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ།འབད་པ་དང་བཅས་པས་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་ཉིད་དང་། རིགས་དམན་པ་ཉིད་དང་། བྱད་ངན་པ་ཉིད་དང་། ཚིག་འབྲུ་ངན་ཞིང་ལེགས་པར་སྦྱར་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་དོན་ལ་བརྟེན་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྲོ་ཞིང་སྙན་པར་ སྨྲ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་ཡིད་ལ་བྱེད་པར་མི་བྱ་སྟེ་དེའི་རྒྱུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།ཆོས་ནི་ནམ་ཡང་གང་ཟག་གི་སྐྱོན་གྱིས་སྐྱོན་ཅན་དུ་མི་འགྱུར་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་ཟག་ཀྱང་གཞན་ཡིན་ལ་ཆོས་ཀྱང་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་གང་ཟག་གི་སྐྱོན་གྱིས་ཆོས་སྐྱོན་ཅན་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། དེས་ནི་ཆོས་ ཀྱི་སྐྱོན་མེད་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་གང་ཟག་གི་སྐྱོན་གྱིས་སེམས་སུན་འབྱིན་པར་གྱུར་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤེས་རབ་དམན་པ་དག་ཆོས་ཉན་པར་མི་བྱེད་དོ། །མ་མཉན་པས་བདག་ཉིད་ཕན་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ། ཤེས་རབ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་དང་ལྡན་པར་ འགྱུར་རོ་ཞེས་ཉེ་བར་བརྟགས་ནས་གནས་ལྔ་ལ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པར་ཆོས་མཉན་པ་ལ་འབད་པར་བྱའོ།།ཚད་མེད་པ་བསྒོམ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། བཞིའི་མིང་ བསྟན་པའི་ཕྱིར་བྱམས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།རྣམ་པ་གསུམ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མདོར་བསྡུས་ནས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཚུལ་དང་དོན་དམ་པའི་ཚུལ་ལ་བརྟེན་ནས་ཚད་མེད་པ་རྣམས་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཚུལ་ནི་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་མ་ རྟོགས་པའི་ཚེ་སྟེ།།སེམས་ཅན་རྣམས་བདེ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་ཡིད་ལ་བྱས་ནས་ཚད་མེད་པ་རྣམས་སྒོམ་པར་བྱེད་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བའོ། །དོན་དམ་པའི་ཚུལ་གྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་མཐོང་བའི་སྟོབས་ ཀྱིས་བསྒོམ་པ་ནི་ཆོས་ལ་དམིགས་པ་ཞེས་བྱའོ།།ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་མཐོང་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་གོམས་པར་བྱེད་པ་ནི་དམིགས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །ཚད་མེད་པ་བཞིར་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཉིད་དོ། །ཚོགས་གསུམ་ དུ་རྣམ་པར་བཞག་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་བདེ་བ་བསྒྲུབ་པའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཁྱད་པར་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་གང་ཡང་སྨྲས་པ། ཕྱོགས་བཅུ་ཁྱབ་པར་བྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་རྣམ་པར་གཞག་པ་ ཉིད་ནི་གང་གི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་སེམས་ཅན་ལ་མོས་པས་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བའོ།།དེ་ལྟར་ན་ཚུལ་དང་པོས་ཚད་མེད་པ་རྣམས་མོས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་བསྟན་ཏེ། མོས་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་བདེ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚད་མེད་པ་བཞི་རྣམ་པའི་དབྱེ་བས་དབྱེ་བར་བྱའོ། །རྣམ་ པའི་དབྱེ་བ་ཡང་དམིགས་པའི་དབྱེ་བ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བས་དམིགས་པའི་དབྱེ་བ་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱའོ།།གལ་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པ་བྱམས་པ་ཡིན་ན། མདོ་ལས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བྱམས་པའི་སེམས་བསྒོམ་པར་ བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན།ཕྱོགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་དང་། གནས་ཀྱི་དབྱེ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་བདག་གི་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འགྱུར་ཏེ། དགྲ་དང་། གཉན་བཤེས་ དང་།ཐ་མལ་པའོ། །སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་གནས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཡང་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དཔག་ཏུ་མེད་པར་གཏོགས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཕྱོགས་བཅུ་ཁྱབ་པར་བྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བའོ།

听闻佛法是涅槃和圆满菩提的因,也是能善巧分别止观无过失喜悦的因,所以是无过失喜悦想。关于'不应作意'的含义,是说不应该带着勉强去做。即使是破戒者、种姓低贱者、相貌丑陋者、言辞粗劣不善巧者,也应该依止其所说的义理。
即使说法者发怒且言语不悦耳,也不应作意,为说明其原因故说:法永远不会因人的过失而成为有过失,因为人是一回事,法是另一回事。因此,法不会因人的过失而成为有过失,这是说明法无过失。
因此,那些因人的过失而心生厌烦的智慧浅薄的菩萨们不去听法。由于不听法,自己就会趋入无益之事,会失坏智慧。思维此理后,对五种情况不作意而精进听法。
修习无量的菩萨有两种:与凡夫共同的和不共同的。因此说:'如何'等,为显示四种名称故说'慈'等。
'三种'是说菩萨总的来说依世俗谛方式和胜义谛方式修习无量。世俗谛方式是在随信行位阶段尚未证悟真如时,作意'愿众生得安乐'而修习无量。
因此说:'缘众生'等。胜义谛方式的分类有二:以见人无我力而修习的称为'缘法';以见法无我力而修习的称为'无缘'。如是为三种。
四无量的建立是依所缘的差别而建立。'建立为三聚'等。
体性的建立是'成办安乐的增上意乐'等。特殊性的建立即所说的'遍满十方'等。作意特殊性的建立即所说的'以胜解住于众生'等。
如是,以第一种方式显示以胜解分别无量,因为以胜解缘'愿众生得安乐'故。四无量应以行相差别而分别。行相差别也非无所缘差别,故应建立所缘差别。
若问:如果慈心是缘既非苦也非乐的众生,那么经中所说'应修习对一切众生的慈心'如何理解?是依方分差别和处所差别而说的。既非苦也非乐的众生可分为三类方分:敌人、亲友和中庸者。
彼等众生的处所差别即是遍及虚空界边际的无量世界所摄的一切处所。因此说:'遍满十方'等。

།ཆོས་ཙམ་དུ་འདུ་ཤེས་ དང་ལྡན་པ་ནི་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པར་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་བདག་གིས་དབེན་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།།སེམས་ཅན་དུ་འདོགས་པར་བསམ་པ་ཐག་པ་ནས་མཐོང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་དུ་ཐ་སྙད་དུ་བཏགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་དག་གིས་ནི་སེམས་ཅན་ཞེས་མོས་པར་མི་བྱ་བར་ བསྟན་ཏོ།།དེ་ལྟར་ན་ཡང་དེའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཆོས་ལ་བདེ་བའི་བསམ་པས་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། བྱམས་པ་ཉིད་སྒོམ་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བདེ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་ཡིད་ལ་བྱས་ནས་ཆོས་ལ་དམིགས་པས་སྒོམ་པར་བྱེད་ཀྱི་སེམས་ཅན་དུ་མོས་པས་ནི་མ་ ཡིན་ནོ།།ཆོས་དེ་དག་ཀྱང་བྱིས་པས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པར་མི་བྱེད་པའོ། །ཆོས་ཙམ་ལ་ཡང་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་བདེ་བ་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་ཅིང་སྦྱིན་པར་འདོད་པ་ནི་བྱམས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྙིང་རྗེ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་ཡང་རིག་པར་བྱའོ། །ད་ལྟར་གྱི་སྡུག་ བསྔལ་བསལ་བར་འདོད་པའི་བསམ་པ་ནི་སྙིང་རྗེ་སྟེ།བསམ་པ་ཐག་པ་ནས་སྡུག་བསྔལ་བསལ་བར་འདོད་པ་ཉིད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་བདེ་བ་དང་བྲལ་བར་མ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་དོན་དུ་གཉེར་བ་ནི་དགའ་བའོ། །དེའི་ཕྱིར་བདེ་བ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དགའ་བ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་སྨྲས་ པ་ཡིན་ནོ།།སེམས་ཅན་གྱི་ཚོགས་གསུམ་གྱི་སོ་སོར་ངེས་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་བསལ་བར་འདོད་པ་ནི་བཏང་སྙོམས་ཏེ། བདེ་བ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་མེད་པར་སྟོན་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བ་མེད་པར་སྟོན་པར་བྱེད་ཅིང་ཁྲོ་བ་མེད་པར་བྱེད་ པ་དང་།སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སོ་སོར་མ་བརྟགས་པའི་བཏང་སྙོམས་མི་བྱེད་པས་ཀུན་དུ་རྨོངས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་བཏང་སྙོམས་སུ་གནས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་དག་ཀྱང་དེ་དང་བྲལ་བར་འདོད་པར་བྱེད་དེ་ཉོན་མོངས་པ་བསལ་ བར་འདོད་པའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ།འདི་དག་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་ཡིད་ལ་བྱས་ནས་བཏང་སྙོམས་སྒོམ་པར་བྱེད་དོ། །གཞན་དག་དང་ཐུན་མོང་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གཞན་མུ་སྟེགས་ཅན་དང་ཐུན་མོང་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་ཐུན་མོང་ པ་སྟེ།ཇི་ལྟར་སེམས་ཅན་དུ་ལྟ་བ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་སྒོམ་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་སྒོམ་པར་བྱེད་པའོ། །ཇི་ལྟར་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་དག་བདག་མེད་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བས་དེ་དག་དང་ཐུན་མོང་ པའོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་བསམ་པས་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའོ། །བདེ་བར་བྱ་བའི་ལྷག་པའི་བསམ་པས་བསྡུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བ་མ་སྐྱེས་པ་སྒྲུབ་པར་འདོད་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་སྐྱེས་པ་བསལ་བའི་བདེ་བ་སྒྲུབ་ པར་འདོད་པ་དང་།བདེ་བ་སྐྱེས་པ་རྣམས་གནས་པར་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་རྣམ་པ་དང་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །ཕན་པར་བྱ་བའི་ལྷག་པའི་བསམ་པས་བསྡུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པར་སྤང་བའི་བསམ་པའི་རྣམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཚད་མེད་པ་བཞི་ལ་སྙིང་བརྩེ་བ་ ཞེས་བརྗོད་དོ།།དེ་དག་ཀྱང་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཡིན་ལ་སྙིང་བརྩེ་བར་ཡང་དེའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཚད་མེད་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སྙིང་བརྩེ་བ་ཅན་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་སྙིང་རྗེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ སྡུག་བསྔལ་ཙམ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་མ་ཡིན་ནོ།

具有唯法想者，是因为见到无我的色等法而通达补特伽罗无我。所谓'从根本上见到假立为有情'，是指假立为有情的名言之义。这些是说明不应执著于有情。即便如此，也以安乐之心修习彼时的法。因此说：'修习慈心者'，是指缘于法而修习'愿一切皆得安乐'的意念，而非以执著有情的方式。
对这些法也不作凡夫所遍计的分别。即使对唯法也无执著，如此仍欲求给予安乐，这就是慈心。悲心等的方式也应如是了知。欲除现在的痛苦之心是悲心，即从根本上欲除痛苦。同样，希求'愿不离安乐'是喜心。因此说'具有随喜安乐的增上意乐和喜心'。
欲除三类有情群各自决定的烦恼是舍心。对具有安乐者示现无贪著，对具有痛苦者示现无嗔恚且令无嗔恚，对具有非苦非乐的有情不作无择舍而不愚痴。如是以住于无烦恼的舍心，欲令他们也远离烦恼，即所谓'欲除烦恼的增上意乐'，作意'愿他们远离贪等'而修习舍心。
为显示与他共同，所说'与外道共同'是指与凡夫共同。如同凡夫以执著有情见而修习，菩萨也如是修习。如同声闻等执著无我，菩萨们也是如此，这是与彼等共同。虽然远离一切分别戏论，但以利益安乐之心修习的本质是不共的。
所谓'摄于安乐增上意乐'，是指欲求成办未生起的安乐、欲求成办除去已生痛苦的安乐、随喜已生安乐住留的行相，依次配对。所谓'摄于利益增上意乐'，是因为是断除烦恼意乐的行相。
因此称四无量为悲愍。这些既是具有利益安乐相的增上意乐，也具有悲愍的特征。因此称得无量的菩萨为具悲愍者。声闻等的悲心因为仅缘于苦苦，故非大悲。

།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབྱེ་བ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་བརྒྱ་རྩ་བཅུ་མཐོང་བས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལྔ་བཅུ་རྩ་ལྔ་དང་ལྔ་ བཅུ་རྩ་ལྔ་པའི་རྣམ་གྲངས་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱའོ།།རྣམ་གྲངས་དང་པོ་ལྔ་བཅུ་རྩ་ལྔ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་གཅིག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྣམ་པ་གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་དུ་གཏོགས་པའི་བྱེ་བྲག་མེད་པའི་སྤྱིའི་སྡུག་བསྔལ་ ནི་འཇུག་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བརྗོད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འཇུག་པར་གཏོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་ལྡན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་བརྗོད་དོ། །འདོད་ཆགས་དང་གཏི་མུག་གི་རྒྱུས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྡུག་ བསྔལ་གྱི་རྣམ་པ་གཉིས་ནི་འདུན་པའི་རྩ་བ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ།གང་ལ་འདུན་པའི་འདོད་ཆགས་ཡོད་པ་སྟེ་འགྱུར་བ་སྟེ་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ལས་མྱ་ངན་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །དེ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་པས་ན་འདུན་པའི་རྩ་བ་ཅན་ཞེས་བྱའོ། །འགྱུར་བ་རྣམ་པ་བརྒྱད་ནི་ཇི་ལྟར་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་ ལས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་དག་ལས་དུས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་ནི་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །ལྷག་མ་ནི་གཞན་དུ་འགྱུར་བའོ། །བྱིས་པ་མི་མཁས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་དག་ལུས་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རེག་པ་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་ན་རྨོངས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སོ། །དེ་ནི་ཀུན་དུ་རྨོངས་པའི་ རྣམ་པར་མིན་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཏེ།གང་ལ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཀུན་དུ་རྨོངས་པའི་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཇི་སྐད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་དག་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཐོས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་དག་ལུས་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རེག་པའི་ཚོར་ བ་མྱོང་བར་གྱུར་པ་ན་མྱ་ངན་གྱིས་ཀུན་དུ་རྨོངས་པའི་དབང་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཚོར་བ་དྲག་པོ་གང་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཟུག་རྔུ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ཀྱི་དང་། སེམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་གནོད་བའོ། །སྡུག་བསྔལ་ གསུམ་གྱི་ཚུལ་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་གསུམ་པ་ཉིད་དོ།།རྣམ་པ་བཞི་མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་སྟེ། བྲལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། ཀུན་དུ་རྨོངས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །དེ་ལ་བྲལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། འདོད་པ་དང་བྲལ་ བ་ལས་བྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དང་པོའོ།།འཚོ་བ་དང་བྲལ་བ་ལས་བྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཉིས་པའོ། །གཞན་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དུས་རེ་ཞིག་པའི་སྐྱེ་བ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པའི་སྡུག་བསྔལ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེས་ན་སྨྲས་པ། སྐྱེ་བ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་ དུ་གཏན་སྡུག་བསྔལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བཞི་པའོ།།རྣམ་པ་ལྔ་ནི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པའི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པ་ལྡས་བྱས་པ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ་མདོ་གཞན་དག་ལས། འདི་ན་འགའ་ཞིག་འདོད་པ་ལ་འདུན་པས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་རབ་ཏུ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དེ་ བཞིན་དུ་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ།།རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དབྱེ་བ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་བསྒྲུབ་པ་ལ་སོགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་བདུན་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་བསྟན་པའི་ཚིག་རྣམས་ལས་ཕྱི་མ་ རྩ་བའི་སྡུག་བསྔལ་མ་གཏོགས་པ་རྣམས་སོ།།སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་བརྒྱད་ནི་དུས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། འབྱུང་བ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་དང་། བྱེད་པ་དང་བཅས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། གནས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །དང་པོ་དང་ གཉིས་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་གཉིས་སུ་དབྱེ་བའོ།།གསུམ་པ་ནི་རྣམ་པ་གཅིག་ཉིད་དོ། །བཞི་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་སོ།

为了显示菩萨们缘于一切苦的种类差别而具有大悲心，故而说道：'由见百一十种苦'等。应当以两种方式安立五十五种和五十五种的差别。
为了显示第一种五十五种差别，故说'一种苦'等。'一种'是指属于一切有为法无差别的共同苦，即流转苦。因此说道：'一切有情具有属于流转的苦'。
由贪欲和愚痴为因，依次产生变异苦和苦苦，基于此而说'二种苦是欲望为根本'。即对所贪爱的事物产生变化、改变而生起忧愁等苦。因为这是以贪欲为前导，所以称为欲望为根本。
八种变异如声闻乘中所说。其中由时间而变化的是变异苦，其余是改变苦。愚痴凡夫的自性是当身体生起痛苦触受时会变得迷乱。
这是愚痴异熟的苦，即具有愚痴异熟苦的称为愚痴果。如世尊所说：'诸比丘，愚昧无闻凡夫，当身体感受痛苦触受时，会陷入忧愁迷乱的状态'。
因此说道：'由剧烈感受'等。'二种刺'是指身体和心理两种苦的伤害。以三苦的方式安立第三种苦。
四种苦略而言之可分为两类：离别之苦和愚痴之苦。其中离别之苦又有两种：由与所欲分离而生的是第一种，由与生计分离而生的是第二种。
另外还有两种：暂时从一生到一生相续的苦，因此说'从一生到一生相续'。在一切生中永远痛苦的是第四种。
五种苦是由五种随烦恼障所造成的，如其他经中所说：'此处有人由贪欲随烦恼为缘而感受苦和不悦'乃至'如是由疑为缘'等。
六种安立是基于造作恶行者的因果差别，以及获取受用等。
七种苦是苦谛教言中除最后根本苦之外的诸苦。
八种苦是由时间变化而生的，由界变化而生的，俱生苦，有作为的苦，以及住处苦。第一和第二各分为两种，第三是一种，第四是两种。

།གཞན་གྱིས་བྱས་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། གཞན་གྱི་བསམ་པ་སྔོན་དུ་སོང་ནས་བྱས་པ་དང་། རེག་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ལས་བྱུང་བའོ། །རྣམ་པ་དགུ་ནི་དངོས་པོའི་དབྱེ་ བ་དང་།བྱེ་བྲག་གི་དབྱེ་བ་དང་། གནས་སྐབས་ཀྱི་དབྱེ་བའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །དངོས་པོའི་དབྱེ་བ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། བདག་དང་གཞན་ནོ། །གཞན་གཅིག་པུ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སྡུག་པའི་སེམས་ཅན་དང་དངོས་པོའི་དབྱེ་བས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཉེ་དུ་རྒུད་པའི་སྡུག་ བསྔལ་དང་ཞེས་བྱ་བའོ།།བདག་ཉིད་རྒུད་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། འབྲས་བུ་དང་རྒྱུའི་དབྱེ་བས་སོ། །ནད་མེད་པ་ནི་རྙེད་པའི་མཆོག་ཅེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་དེ་རྒུད་པ་ནི་འབྲས་བུས་བསྡུས་པའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྟ་བ་རྒུད་པ་ནི་རྒྱུས་བསྡུས་པའོ། །གནས་སྐབས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཡང་ རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ།ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་ཕོངས་པ་དང་། ལྟ་བས་ཕོངས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གཉིས་མ་གཏོགས་པ་གཞན་དག་ནི་ཚེ་འདི་པའོ། །དེ་གཉིས་ནི་ཚེ་གཞན་པའོ། །རྣམ་པ་བཅུ་ནི་ལུས་ཀྱི་ཡོ་བྱད་བཅུས་ཕོངས་པའི་དབྱེ་བ་སྟེ། །དེ་ལྟར་ལྔ་བཅུ་རྩ་ལྔར་བསྟན་ཏོ། །ཡང་ སྡུག་བསྔལ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།རྣམ་གྲངས་གཉིས་པས་ལྷག་མ་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་ལྔ་བཅུ་རྩ་ལྔ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཕྱིར་བསྟན་ཏེ། ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་གྲངས་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་དགུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་སྟེ། །མདོར་བསྟན་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཉིད་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ མ་ལུས་པར་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཉིད་དང་།སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་གཞག་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། འདས་པའི་སྐྱེ་བར་སྔོན་བསགས་པའི་ལས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པ་གང་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་དུ་འགྱུར་བ་དང་། ཚེ་འདིའི་རང་གི་རྐྱེན་གྱིས་ ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་སྟེ།གང་ལས་རྒུད་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་འབྲས་བུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའོ། །དུས་ལ་སོགས་པ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པས་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་བཞི་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོའོ། །འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཏེ། ཇི་ལྟར་རིགས་པར་སྦྱར་རོ། །བདག་ ཉིད་ཀྱིས་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱིས་ངན་པར་སྤྱོད་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་ལོག་པར་ཞུགས་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལོ།།ཡང་ལོག་པར་ཞུགས་པ་དེ་ནི་དངོས་པོ་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། སེམས་ཅན་གཞན་གྱིས་བྱས་པ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། གཞན་གྱིས་གནོད་པ་བྱས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། གཞན་གྱིས་གནོད་པ་བྱས་པ་བཤད་པ་ནི་གཞན་ལ་གནོད་པ་བྱས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གཞན་དག་ལ་མི་འདོད་པའི་གནོད་པ་བྱས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བྱང་པས་བྱེད་པ་པོས་ཐོབ་བོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། གནོད་པ་བྱས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རང ཉིད་ལྡང་བའི་ཕྱིར་ཀུན་ནས་སློང་བའོ།ཁ་ཟས་མི་མཐུན་པ་ཟོས་པས་ཁམས་མ་སྙོམས་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི་ནད་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བདག་ཉིད་ཀྱིས་མི་རིགས་པར་སྡུག་བསྔལ་བར་བྱས་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་ལ་བསོད་ནམས་ཀྱི་བློས་སྤྱོད་པར་བྱེད་ པ་དང་།རང་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དབང་གིས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མང་བ་ལས་ཉོན་མོངས་པས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་སོ་སོར་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་ལས་འབྱུང་ངོ་། །ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་མང་དུ་སྤྱད་པས་རྒྱུ་དེས་མ་འོངས་པ་ན་ངན་འགྲོའི་སྡུག་བསྔལ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །འཇུག་པའི་སྡུག་ བསྔལ་ནི་འཁོར་བ་ན་ངེས་པ་མེད་པའི་བྱ་བས་གནས་སྐབས་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་དང་ལྡན་པ་ན་སྔོན་གྱི་གནས་སྐབས་བཏང་ནས་གནས་སྐབས་གཞན་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའོ།ལུས་མ་ངེས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ལ་ངེས་པ་མེད་པས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

他人所作也有两种：一是由他人的想法而引起的，二是由触受体验而引起的。
九种是依据事物的分类、差别的分类和时期的分类而定。
事物的分类也有两种：自己和他人。
单独的他人也有两种：可爱的有情和事物的差别。
因此说：'亲属衰败的痛苦'等。
关于自身衰败有三种：以果和因的差别而分。
所说'无病是最上的获得'这句话中，其衰败是属于果的摄持。
戒律和见解的衰败是属于因的摄持。
时期的分类也有两种：除了戒律匮乏和见解匮乏的痛苦两种之外，其他都是今生的。
那两种是来世的。
十种是身体十种资具匮乏的分类。
如是宣说五十五种。
又于'痛苦'等，以第二种分类宣说余下五十五种痛苦的建立，'又'是指以其他分类建立九种痛苦。
总说分类即是完全摄持一切痛苦的因，以及建立一切痛苦。
痛苦的因也有两种：一是过去生中所积累的业所生的异熟果成为痛苦，二是此生自身缘所摄持而生起衰败痛苦果。
具有时等大的四种痛苦是大痛苦。
由一切趣门而入故，从一切门，如理配合。
由自身身语意恶行所生的是邪入的痛苦。
又此邪入应知有六种事：其他有情所作，故说'他人作害'等。
解释他人作害是'从加害他人而生'，即从对他人作不悦意的损害而生的意思。
为显示作者所得故说'从作害而生'等，是为了自身起而发动。
由食用不适宜的食物导致诸大不调而生的是种种疾病的痛苦之义。
由自身不如理而作痛苦是指以福德想行持非福德，以及由自己分别念力颠倒作意增多而为烦恼缠缚之缘，从而感受各种痛苦。
由多行恶行，以此因在未来获得恶趣痛苦。
流转的痛苦是在轮回中以无定的行为，以其他状态转变的方式具有变化，舍弃前状态而获得其他状态。
所说'身无定'即是'我无定'的意思。

།མི་འདོད་པས་བྱས་པའི་སྡུག་ བསྔལ་ནི་འདོད་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམ་པ་བདུན་ལས་བཟློག་པའི་རྒུད་པ་ཉེ་བར་ཐོབ་པ་སྟེ།ཚེ་རིང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འདོད་པ་ལས་དེ་ལས་བཟློག་པའི་མི་འདོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དག་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། གཟུགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་རིགས་ ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་།ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། སྟོབས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་ཏེ། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་འདི་དག་གོ། །གང་ཅི་ཡང་རུང་བའི་རྣམ་པས་མི་འདོད་པ་དང་ཕྲད་པ་ནི་ཕོངས་པའི་སྡུག་ བསྔལ་ཞེས་བྱ་སྟེ།དེ་ཡང་ཁྱིམ་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའི་དངོས་པོ་ཉམས་པར་གྱུར་པ་ལས་བྱུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། མུ་གེ་བྱུང་བས་ཉེ་བར་གནོད་པའི་བཀྲེས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། གཞན་གྱིས་གནོད་པ་བྱས་པས་རྣམ་པར་ཉམས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། གཅོང་རོང་དུ་ཞུགས་པའི་སྡུག་ བསྔལ་དང་།འཚོ་བ་ཉམས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། ཡན་ལག་ཉམས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། གཞན་གྱིས་མི་འདོད་པ་བྱས་པའི་ཡན་ལག་བཅིང་བ་དང་གཅད་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོངས་པ་གང་ཡིན་པ་ནི་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ལས་བྱུང་ བའི་སྡུག་བསྔལ་ཏེ།དངོས་པོ་མེད་པར་གྱུར་པ་ནི་འཇིག་པའོ། །མ་ལུས་པར་གྱུར་པ་ནི་ཟད་པའོ། །དངོས་པོ་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ནི་རྒ་བའོ། །ཁམས་མ་སྙོམས་པར་གྱུར་པས་ཡོངས་སུ་གནོད་པ་ནི་ན་བའོ། །རིས་མཐུན་པའི་ལུས་འདོར་བ་ནི་འཆི་བའོ། །འདོད་པའི་དོན་མ་ཐོབ་པ་ནི་མ་རྙེད་པའོ། ། གྱི་ཚིག་ནས་སྨྲ་བ་ནི་གྲགས་པ་མ་ཡིན་པའོ། །མངོན་སུམ་དུ་སྐྱོན་སྨྲ་བ་ནི་དམོད་བའོ། །གཞན་དག་ལས་མ་འོངས་པའི་དོན་ཐོབ་པར་འདོད་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་ལེའུར་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་བདེ་བ་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་རྒྱུ་བདེ་བ་ནས་བདེ་བའི་ཚོར་བ་དང་མཐུན་པའི དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་ནས་བདེ་བའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་བར་རོ།།དེ་དག་ལས་བཟློག་པའི་སྦྱོར་བས་ནི་རྒྱུའི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །ཚོར་བ་བདེ་བ་ནི་ལུས་དང་སེམས་ཚིམ་པར་བྱེད་པའི་བདེ་བའི་ཚོར་བའོ། །ཟས་ལ་སོགས་པ་ལོངས་སྤྱད་པ་ལས་བྱུང་བའི་བདེ་བ་ནི་བཀྲེས་སྐོམ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ལྡོག་པས་རབ་ཏུ་ ཕྱེ་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་ཟས་ལ་སོགས་པ་ལོངས་སྤྱད་པ་ལས་བྱུང་བའི་བདེ་བ་མེད་པ་ཙམ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱའོ། ཚོར་བ་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ནི་བདེ་བ་ལས་བཟློག་པའོ། །མངོན་པར་འབྱུང་བའི་བདེ་བ་ནི་ཁྱིམ་ན་གནས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བའོ། །དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་ ཁྱིམ་ན་གནས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱའོ།།རབ་ཏུ་དབེན་པའི་བདེ་བ་ནི་འདོད་པ་དང་སྡིག་པ་མི་དགེ་པའི་ཆོས་སྤངས་པའི་དབེན་པ་བསམ་གཏན་དང་པོའི་དགའ་བའོ། །དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་འདོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །ཉེ་བར་ཞི་བའི་བདེ་བ་ནི་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་ཉེ་པར་ཞི་པའི་བསམ་གཏན་གཉིས་ པ་ལ་སོགས་པའོ།།དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པས་རྣམ་པར་དཀྲུག་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱའོ། །མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་བའི་བདེ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་གཏན་དུ་སྤངས་པར་གྱུར་པའོ། །དེའི་མི་མཐུན་པར་གྱུར་པ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱའོ། །བཞི་པོ་འདི་དག་ གཅིག་ཏུ་བྱས་པ་ནི་ལྔ་པའོ།།ཡང་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། གནོད་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི་གཅིག་ལ་སོགས་པ་སྔར་བསྟན་པ་རྣམས་སོ། །ཡོ་བྱད་མེད་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི་ལུས་ཀྱི་ཡོ་བྱད་མེད་པ་ལས་བྱུང་བའོ། །ཁམས་མ་སྙོམས་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ལོངས་སྤྱོད་དྲེགས་པ་ལས་བྱུང་བའོ། །དགའ་བ་ འགྱུར་བ་ལས་བྱུང་བ་ནི་ཡིད་དུ་འོང་བ་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ལས་བྱུང་བའོ།།ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱོགས་གནས་ངན་ལེན་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །རྣམ་པ་བཅུ་པོ་འདི་དག་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་མདོར་བསྟན་པ་རྣམ་པ་དགུའི་བཤད་པ་ལས་བརྩམས་ནས་སྡུག་བསྔལ་ལྔ་ བཅུ་རྩ་ལྔའོ།།གཉི་ག་བསྡོམས་ན་སྡུག་བསྔལ་བརྒྱ་རྩ་བཅུ་ཡིན་ནོ།

不愿意所造成的痛苦是从所愿的七种圆满中相反而得到的衰败，即从长寿圆满所愿中得到与之相反的不愿意的痛苦，同样也适用于其他方面，即色身圆满、种姓圆满、受用圆满、力量圆满、智慧圆满和胜利圆满，这些就是圆满。
以任何方式遇到不愿意的是贫穷的痛苦，对在家人来说，这是由所拥有的财物损坏而产生的痛苦，由饥荒引起的饥饿痛苦，被他人伤害而造成的损害痛苦，陷入险境的痛苦，生计受损的痛苦，肢体受损的痛苦，以及由他人造成的不愿意的捆绑、砍断肢体等引起的痛苦。
一切众生共同的是随之而来的痛苦，即事物不复存在是坏灭，完全耗尽是穷尽，事物改变是衰老，诸大不调而受到伤害是疾病，舍弃同类之身是死亡，所欲之事未得到是未获得，恶语诽谤是不名誉，当面诽谤是诅咒，希望从他人获得未来之事是痛苦。
如在自他利益品中所说的五种快乐，从因之快乐乃至与乐受相应的根等乃至安乐业的异熟。与这些相反的结合即是因的痛苦。乐受是令身心满足的乐受。由饮食等受用而生的快乐是因消除饥渴的痛苦而区分的。与此相反即是无有饮食等受用所生快乐的痛苦。
感受相续不断的痛苦是与快乐相反的。出离的快乐是远离在家的痛苦。与此相反即是在家的痛苦。极为寂静的快乐是远离欲望和罪恶不善法的寂静初禅之喜。与此相反即是欲望的痛苦。寂静的快乐是寂静寻伺的第二禅等。与此相反即是被寻伺搅扰的痛苦。
证悟的快乐是永远断除一切烦恼。与此相违即是凡夫的痛苦。将这四种合为一即是第五种。又有五种：从损害而生的即是前面所说的一等。从缺乏资具而生的是从身体资具缺乏而生。从诸大不调而生的是从不适宜的受用傲慢而生。从喜乐改变而生的是从可意事物改变而生。从烦恼分住习气所生的是行苦。
这十种称为一切种类。如是从略说九种的解释开始有五十五种痛苦。两者合计为一百一十种痛苦。

།དེ་དག་ལ་དམིགས་ནས་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་གནས་སྐབས་ན་སྙིང་རྗེ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །རྣམ་པར་འཕེལ་བ་ནི་ས་དང་ས་དག་ལའོ། །ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ནི་མཐར་ཐུག་པའི་ས་དག་ལའོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ནི་ཇི་སྐད་བསྟན་ པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཡོངས་སུ་བསྡུས་པའི་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་བཅུ་དགུ་ལ་དམིགས་ནས་ཡང་དང་ཡང་དུ་སྙིང་རྗེ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟ་བུའི་སྡུག་བསྔལ་དེ་དག་ནི་ཟབ་པ་ལ་སོགས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་རིགས་པར་དབྱེ་བ་དང་དེ་དག་གིས་ཟབ་པ་སྟེ། ཆ་ཕྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཆ་ཕྲ་བ་ ཉིད་ཀྱང་རྟོགས་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཚོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ནི་ཚོར་བ་གང་ཅི་ཡང་རུང་བ་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བའོ་ཞེས་བྱ་བས་སོ། །རྒྱུ་རྣམ་པ་བཞིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆེན་པོ་བཞི་དང་ལྡན་པས་ན་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཆེན་པོ་རྣམ་པ་བཞིའི་དམིགས་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་ནི་གང་གི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཟབ་ ཅིང་ཆ་ཕྲ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།དུས་ཆེན་པོ་ཉིད་ནི་གང་ཡང་སྨྲས་པ། ཡུན་རིང་པོ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་ནི་གང་གི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། རྩོལ་བ་དྲག་པོས་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལྟར་འབད་པ་མེད་པར་སྙིང་རྗེས་ནོན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་རྣམས་སེམས་ཅན་གཅིག་གི་དོན་དུ་ཡང་བདག་ཉིད་དང་།བདག་གི་ལུས་དང་ཉེ་བར་མཁོ་བ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བཏང་ནས་བདག་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་དོ། །འདི་དག་གིས་ནི་བདག་ཉིད་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་དང་། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་ ཅན་གྱི་སྙིང་རྗེ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།རྣམ་པར་དག་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་ནི་གང་གི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་མཐར་ཐུག་པའི་ས་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་སྙིང་པོ་ལ་ཡོད་པའི་སྒྲིབ་པ་ སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་སྤངས་པས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྙིང་རྗེ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་དང་། ཆོས་དམིགས་པ་མེད་པའི་སྙིང་རྗེའོ། །ཡང་ན་བསྟན་མ་ཐག་པའི་སྙིང་རྗེ་ཐམས་ཅད་དོ། །སྙིང་རྗེའི་བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་བཞེས་ བྱ་བ་ནི་སྙིང་རྗེ་བསྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་བར་བསམས་པའོ།།སེམས་ཤིན་ཏུ་མཉེན་པ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བའི་བསམ་པ་ཉིད་དོ། །བྱམས་པའི་སེམས་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་འདོད་པའི་བདེ་བ་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པའི་བསམས་པའོ། །བྱེད་འདོད་པའི་སེམས་ནི་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་ཉེ་བར་ བསྒྲུབ་པའི་བྱ་བ་བརྩམས་པའི་བསམ་པ་ཉིད་དོ།།སྐྱོ་བ་མེད་པའི་སེམས་ནི་བར་དུ་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་བའི་བསམ་པ་ཉིད་དོ། །སྡུག་བསྔལ་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་སེམས་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་བསམ་པ་ཉིད་དོ། །ལས་སུ་རུང་བའི་སེམས་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྲན་གྱི་བསམ་པས་ གནས་པའོ།།དེ་ལྟར་མི་འཇུག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་སྐྱོ་བ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཀྱིས་ལེགས་པར་བསྒོམས་པས་བདེན་པ་མཐོང་བའི་གང་ཟག་དག་གི་རྒྱུད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཐར་པར་འཇུག་པ་དེ་བས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ བསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་།རྣམ་པར་གྲོལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མྱུར་དུ་འཇུག་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་སྙིང་རྗེ་བསྒོམས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཀྱང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། གང་ཅི་ཡང་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཕ་རོལ་ ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ནི་སྙིང་རྗེའི་རྩ་བ་ལས་ཡིན་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྫོགས་པར་གྱུར་ན་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་དང་བྱང་ཆུབ་ནི་སྙིང་རྗེ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།ཚད་མེད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁོ་ ནའི་ཚད་མེད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་དག་གི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།

缘于彼等，在胜解行位时会生起悲心。增长是在诸地中。圆满是在究竟地中。苦蕴即缘于如前所说苦所摄的十九种苦而一再生起悲心。如是诸苦应知是甚深等。如理分别彼等即甚深，因为极其微细。极其微细即因难以通达。受苦即'任何受皆是苦'之义。
所谓四种因即具足四大而说为大悲。四大中所说的大所缘性即'甚深且微细'等。大时即所说的'长久以来'等。大作意性即所说的'以猛利精进所缘'等。如是被悲心所摄的菩萨无需勤作，即使为一众生之利，也能舍弃自身及一切受用，而自身能承受一切种苦。此说明对众生生起无有自私且任运的殊胜悲心。
大清净性即所说的'极为清净'等中，清净是获得究竟地的诸菩萨已断心要中的障碍故。如来则是断除带有习气故。一切菩萨悲心即缘众生、法及无缘的悲心。或者即刚说的一切悲心。
清净悲心意乐即意为修习悲心。极其柔软心即不舍众生的意乐性。慈心即成办无过失欲乐的意乐。欲作心即开始成办利益安乐事业的意乐性。无厌心即中途不退转的意乐性。领受痛苦心即领受众生痛苦的意乐性。堪能心即以为一切众生奴仆的意乐而住。
所谓'不如是趣入'等，圣声闻以厌离心善修而见谛的补特伽罗为息灭相续中的痛苦而趣入解脱，较彼菩萨为除遣众生相续中的痛苦及令解脱而迅速趣入。如是修习悲心的菩萨六波罗蜜多亦得圆满，为显示此而说'无有任何不舍'等。波罗蜜多圆满是从悲心根本，若波罗蜜多圆满则得正等菩提故，菩提即住于悲心的菩萨，为显示此而说'无量圆满'，唯菩萨的无量圆满，非他者圆满。

།ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་ཚད་མེད་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་། རྣམ་པ་ཚད་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། ཕན་ཡོན་གྱི་ཁྱད་པར་ཚད་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྐལ་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པར་འདོད་པའི་ འབྲས་བུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་སྟེར་པར་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ།།ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་ལ་དམིགས་པ་ཉིད་ནི་ཚད་མེད་པའི་རྣམ་པའོ། །རྣམ་པ་དེ་དག་གཞན་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་ལྷག་པའི་བསམ་པས་ཡོངས་སུ་གོམས་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་དགེ་ཞིང་ ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ།།ཕན་ཡོན་རྣམ་པ་བཞི་ནི་ཚོ་འདི་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡིན་གྱི་གཞན་གྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་ཁྱད་པར་དང་སྦྱོར་བས་ཏེ། ཚེ་འདི་ལ་བདེ་བར་གནས་པ་ནི་རྟེན་གྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་དུག་དང་མཚོན་ལ་སོགས་པའི་གནོད་པས་མི་ཚུགས་པའོ། །བརྟེན་པའི་ཁྱད་པར་ནི་ཚངས་པའི་གནས་ཀྱིས་ ཡོངས་སུ་བསྡུས་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་འཇུག་པའོ།བསོད་ནམས་ཚད་མེད་པ་ཡོངས་སུ་སྡུད་པའི་ཕྱིར་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཚད་མེད་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའོ། །བརྟན་པར་འགྱུར་བ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་བསམ་པ་ལེགས་པར་བསྒོམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བདག་ ཉིད་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་བསྒྲུབས་པ་དང་ལྡན་པས་སྡུག་བསྔལ་ཉམས་སུ་ལེན་པར་འགྱུར་བའོ།།མཆོད་པ་དང་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པ་དང་། ཚད་མེད་པ་བསྒོམ་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་དྲུག་པའི་འགྲེལ་པ་རྫོགས་སོ།། །།ངོ་ཚ་བརྟན་དད་མི་སྐྱོ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡོམ་གྱི་ཚིགས་སུ་ བཅད་པ་རྣམས་ཀྱི་འགྲེལ་པ་ནི་སྔར།གང་ལ་ཇི་ལྟར་གང་དག་སློབ། །ཅེས་བསྟན་པ་དེ་ལས་གང་ལ་ཇི་ལྟར་སློབ་པ་ནི་བསྟན་ནས་གང་དག་སློབ་པ་མ་བསྟན་པས་དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ལ་སློབ་བོ་ཞེས་ཆོས་ཀྱི་སྡོམ་འདི་དག་བསྟན་ པ་ཡིན་ཏེ།ངོ་ཚ་བརྟན་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་མདོ་རྣམ་པ་བཞིའི་བར་ལ་སློབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་རིག་པར་བྱའོ། །ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་གཞག་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་། དམིགས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། སངས་ རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་དམད་ཅིང་བརྗོད་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པའོ།།ཡང་དེ་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་དངོས་པོ་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལྡོག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། འཇུག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་བརྩམས་ནས་བྱ་བར་འོས་པ་མི་བྱེད་ པ་དང་།བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་བྱེད་པའོ། །ཡང་དེ་དག་ལས་ཉེས་པ་བྱས་ནས་ཕྱིར་མི་འཆོས་པ་ལས་བརྩམས་ནས་རྣམ་པ་གཉིས་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པའི་དངོས་པོ་ཞེས་བྱའོ། །བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་གནས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་གནས་ནི་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་པ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ ལ་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བའི་བྱ་བ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ནི་བདག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཏེ།བདག་ཉིད་ལ་ལྟོས་ནས་འདི་ནི་བདག་དང་མཐུན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱས་ནས་སོ། །འཛེམ་པ་ནི་སེམས་རབ་ཏུ་བག་ཚ་བ་དང་སེམས་འཁུམས་པས་སེམས་ལྡོག་པར་ བྱེད་པའོ།།གཞན་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལ་ལྟོས་ནས་ཏེ། ཇི་ལྟར་ལྟོས་ནས་ཤེ་ན། འཇིགས་ཤིང་གུས་པས་སོ། །འཇིགས་པ་ནི་མངོན་དུ་གྱུར་པ་དང་མངོན་དུ་མ་གྱུར་ཀྱང་གུས་པ་དང་བཅས་པས་ངོ་ཚ་བ་དང་། ད་བྱས་ཀྱིས་དོགས་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་འདི་གཉིས་ནི་ལྟོས་པའི་དབྱེ་བས་ཐ་དད་ ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་ནི་ཐ་དད་པ་མེད་དོ།།རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་ཀྱི་རྟགས་ཀྱི་དུས་ན་ཡང་ཤས་ཆེ་བ་ཡིན་ན་སེམས་བསྐྱེད་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡང་ཆེ་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞི་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཉིད་ཀྱིས་རང་གི་ངོ་བོ་བསྟན་པར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །རེ་རེ་ཡང་ དཔག་ཏུ་མེད་པས་མདོར་བསྡུ་ན་གང་སྨྲས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱ་བ་ལ་འཇུག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་གང་ཡིན་པའོ།

所谓'圆满'是指能完全掌握无量果报，具足无量行相，具足无量功德差别。在无量劫中持续不断地给予所欲之果，故能完全掌握所欲之果。缘于所说诸苦即是无量行相。以利他安乐增上意乐修习彼等行相，故称为善且无过。
四种功德唯属今生，非属他世。依止处与所依差别及修习，今生安乐住是依止处差别，不为毒、刀等所害。所依差别是由梵住所摄之心与心所的运行。由摄集无量福德，故能完全掌握无量福德资粮。坚固是由于善修利益众生安乐之意乐。正因如此，无顾自身而具足修行，故能忍受痛苦。
供养、亲近善知识及修习无量章第十六释完。
'惭坚信不厌'等偈颂释文如前。从'于何如何谁修学'中，已说明于何如何修学，未说明谁在修学，故就此而言，圆满十二种菩萨修学，此等法要偈颂即是说明此义。应知惭愧坚固等四法门修学。
应知惭愧有二种安立：自性与所缘。故说应知有二种，诸佛菩萨所贬斥不应说者即是有过。
又此略说事体有二种：就菩萨止持戒与作持戒而言，不作应作及作不应作。又从造过不改而言，此二者称为有过事体。此四者称为处，于此处生起惭愧。
于前所说有过行为，就'自己'而言是就自身而言，即对自身而言'此非与我相应'而了知。'畏惧'是心生怯惧、心生退缩而止息。'对他人'是对世间而言，如何对待呢？以畏惧恭敬。畏惧是显现或未显现时具恭敬而生惭愧，及担心将来造作。如是此二者虽依所对不同而有差别，自性上则无差别。
'自性'是指种姓相时即偏重，发心者则更为强烈。彼四者是以自相及自相差别而说明自性。
每一种皆无量，略说所谓菩萨事业即是趣入事业之戒。

།དེ་ལ་ནན་ཏན་མི་བྱེད་པ་ནི་མི་སྒྲུབ་པའོ། །དེས་འཛེམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངོ་ཚ་བའོ། །བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ནི་ལྡོག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །དེ་ལ་ནན་ཏན་ བྱེད་པ་ནི་དེ་དབྱེ་བ་ཉིད་དང་དངོས་པོའི་གནས་དང་རྣམ་པ་གཉིས་སོ།།ཉམས་པར་འགྱུར་བ་རྣམ་པ་གཉིས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། །བདག་ཉིད་ཀྱི་སྡིག་པ་འཆབ་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་དག་ལ་ཉམས་སུ་མི་ལེན་པ་དང་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལ་ཆོས་བཞིན་དུ་མི་བསྒྲུབ་པ་ལ་འཛེམ་པ་དང་། དེ་ལས་ འདས་པ་གཞན་ལ་མི་སྟོན་པ་སྟེ།བདག་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གཞན་ལ་མི་སྟོན་པ་དེ་ལ་ཁྲེལ་ཡོད་པའོ། །བདག་ཉིད་འགྱོད་པ་སྐྱེས་པ་གཞན་ལ་སྟོན་དུ་ཟིན་ཀྱང་རྟོན་པ་དང་བཅས་པར་བསྟན་ཏེ། བཤགས་པ་མི་བྱེད་པར་ཡུན་རིང་དུ་ཉེས་པ་དང་བཅས་པར་འཇུག་པ་ནི་གནས་བཞི་པའོ། །དེ་བཞིན་ དུ་ཉེས་པ་བྱུང་བ་གཞན་ལ་སྟོན་པ་དང་།མཐོལ་ནས་བཤགས་པ་མི་བྱེད་པ་ནི་ཡང་གནས་གཉིས་ཞེས་བརྗོད་དོ། །མི་གཡོ་བ་ནི་མི་སྤྲུལ་པ་ཉིད་དོ། །དེའི་བརྟེན་པ་ཉིད་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་མི་ནོན་པ་ཉེ་བར་བཟུང་ནས་ཏེ། མདོར་བསྡུས་ནས་སྤྱོད་པ་དང་། གནས་པ་གཉིས་ བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།སྤྱོད་པར་གཏོགས་པ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མ་སྐྱེས་བ་མི་བསྐྱེད་པ་ཉིད་ནི་གང་གི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་སེམས་ཡང་དག་པར་སྡོམ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྟན་པ་དང་བརྟན་པའི་སྟོབས་བསྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ པ་ཅན་གྱི་སེམས་མི་བསྐྱེད་པ་ནི་མི་གཡོ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེས་པ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་པ་ཉིད་ནི་གང་ཡང་སྨྲས་པ། ཉོན་མོངས་པའི་དབང་དུ་མི་འགྲོ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཅི་ཞིག་ལྟར་སྐྱེས་པར་གྱུར་ན་ཡང་དེའི་དབང་གིས་མི་གནས་པ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པའི་དབང་དུ་གྱུར་ནས་གནས་ པར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་གྲང་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་མི་གཡོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང་དུ་ལེན་པའི་དང་ཚུལ་ཅན་ཞེས་བྱ་བའོ། །གནས་སུ་གཏོགས་པ་ནི་དབེན་པར་གནས་པ་ན་འཇིགས་ཤིང་སྐྲག་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དུ་མ་སྒོ་སྣ་ཚོགས་ པར་འཇུག་པར་འགྱུར་བའི་ཞིང་མང་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཤིན་ཏུ་དྲག་པ་མྱོང་བར་གྱུར་ཀྱང་འཇིགས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་སྦྱོར་བ་ལས་ལྡོག་པར་མི་བྱེད་པའོ།།བརྟན་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་བསྟན་པ་ནི། རང་བཞིན་གྱིས་སྙིང་སྟོབས་དང་ལྡན་པའམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། རང་བཞིན་གྱིས་སྙིང་ སྟོབས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ཀྱི་བསྒོམས་པའི་སྟོབས་སོ།།སོ་སོར་བརྟགས་པའི་སྟོབས་བསྐྱེད་པ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བ་རྣམས་ཀྱིའོ། །ཡང་ཆོས་གསུམ་ཤིན་ཏུ་ལྷག་པར་འཇུག་ཅིང་འབྱོར་པར་གྱུར་པ་ནི་སྙིང་སྟོབས་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ་ཤེས་རབ་དང་། སྙིང་རྗེ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་སོ། །དེ་དག་ཉིད་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་སྙིང་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་སྟེ་བརྟན་པ་ཉིད་དོ། །རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་འཇུག་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་གནོད་པར་གྱུར་ཀྱང་སྒྲུབ་པར་བྱེད པ་ལས་མི་གཡོ་བའོ་ཞེས་བྱ་བས་སྡུག་བསྔལ་དང་ཕྲད་པ་ནི་གནས་དང་པོའོ།།སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་ནི་གཉིས་པའོ། །སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་འཁོར་བར་གནས་པར་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཁས་ལེན་པ་ནི་གསུམ་པའོ། །ཕ་རོལ་གྱི་རྒོལ་བ་དག་གིས་རང་གི་ཕྱོགས་རྣམ་པར་གཞག་པའི་སྒོ་ནས་ དེ་རྒྱལ་བར་གྱུར་པས་བདག་གི་ཕྱོགས་སུན་ཕྱུང་བས་མཐར་ཐུག་པར་བྱས་ཀྱང་ཆོས་སྟོན་པ་ལ་ཡང་ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་འགྱུར་པ་མི་བསྐྱེད་ཅིང་བརྟན་པ་ཉིད་ནི་བཞི་བའོ།།བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསླབ་པ་ཐམས་ཅད་ཁས་བླངས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའི་མཐུ་དང་།དེ་ཁོ་ནའི་དོན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཆོས་ཟབ་མོ་ཐོས་པ་ནི་ལྔ་པའོ།

对此不精进即是不修行。所谓'对此有所顾忌'即是惭愧。非所应作即是相违的戒律。对此精进即是分别自性和事物的两种。
为了说明两种退失，'对于自己的罪过隐藏'是指对这些戒律不受持，对受持不如法修行而有所顾忌，对违犯不向他人显示，即不如实向他人显示自己，这是有愧。虽然向他人显示自己所生的悔意，但是带着执著而显示，不忏悔而长期处于有过失中，这是第四处。
同样，向他人显示所生过失，发露后不忏悔，这也称为两处。不动即是不变异性。其所依即是不被违品所胜而摄持，简要而言，是显示行为和安住两者。
属于行为的也有三种：未生烦恼不令生起，即是所说'正律烦恼心'，是坚固和生起坚固力，即完全不生起一切烦恼心，这是'不动'的意思。
不与已生烦恼共住，即是所说'不随烦恼转'，即使生起了，也不随其力而住，意思是不随烦恼力而住。
对善法精进修行时，不因寒等苦受而动摇，即是具有忍受痛苦的性质。
属于安住的是，在寂静处住时，虽然经历种种恐惧惊怖以各种方式生起的众多痛苦之处所有剧烈痛苦，也不会恐惧且不会退失精进。
显示坚固性的因：关于'或本性具足勇气'等，本性具足勇气是指离贪者的修习力。生起择察力是未离贪者的。
又三法极为增上圆满即是勇气，即是智慧、悲心和精进。获得这些成为广大即是本性具足勇气，即是坚固性。'种种'是指从生等门转，即使遭受如是本性轮回苦的损害也不退失修行，以此苦遇是第一处。
众生的邪行是第二。为众生利益而住轮回自己所受持是第三。虽然他方论敌以安立自宗的方式而胜，以破除自宗而究竟，对说法也不生起身心变异而坚固，这是第四。
受持一切不可思议菩萨学处，以菩萨威力和真实义的缘故听闻甚深法，这是第五。

།དེ་ལྟར་ན་སྡུག་བསྔལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་དང་། འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཁས་བླངས་པ་དང་། ཕ་རོལ་གྱི་རྒོལ་བས་བརྩད་ཀྱང་འཁོར་གྱི་ནང་དུ་ཆོས་སྟོན་པ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང་།ལུང་གི་ཆོས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གནས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ། །ཡིད་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་པ་ཉིད་ནི་ལུས་ཀྱི་དལ་དུ་བ་དང་སེམས་སྐྱོ་བ་མེད་པ་ལ་བརྟེན་པ་དང་། སྦྱོར་བ་བརྩམས་པ་ལ་བརྟན་ནས་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་བའོ། །རྒྱུ་རྣམ་པ་ལྔ་ནི་རྟེན་གྱི་ཁྱད་པར་དང་། སྦྱོར་བའི་ཁྱད་པར་དང་། བསམ་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ། །རྟེན་གྱི་ཁྱད་པར་ནི་ལུས་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། རང་བཞིན་གྱིས་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེས་ན་ལུས་ཉམ་ཆུང་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའོ་ཞེས་བྱ་བར་རོ། །སྦྱོར་བའི་དབྱེ པ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ།གོམས་པའི་སྦྱོར་བ་སྟེ། རིགས་པའི་སྦྱོར་བ་དང་། སོ་སོར་བརྟགས་པའི་སྦྱོར་བའོ། །དང་པོའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། ཡང་དང་ཡང་དུ་གོམས་པར་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དུས་རིང་པོར་གོམས་པར་བྱས་པ་དེའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པས་དེ་ལ་ཆགས་ཤིང་ གནས་སྐབས་དེ་ལས་མི་ལྡོག་པའོ།།རིགས་པའི་སྦྱོར་བའི་བྱེ་བྲག་ཡང་དག་པར་མཐོང་བས་ཀྱང་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །བརྟགས་ཤིང་བརྟགས་ཤིང་ཡང་བརྩམས་པ་ལས་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །བསམ་པ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེའི་སེམས་ཏེ། སྙིང་རྗེའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཉེ་བར་གཟུང་ བས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལས་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་པས་སྙིང་རྗེ་ཅན་ནི་སྐྱོ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱས་ནས་སོ།།མདོར་བསྡུ་ན་བསྟན་བཅོས་ཤེས་པ་ནི་ཡི་གེ་ལ་མཁས་པ་དང་དོན་ལ་མཁས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་བཅོས་ཤེས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱའོ། །ཡི་གེ་ལ་མཁས་པ་ནི་གཞན་དག་ལས་ཕྱིན་ ཅི་མ་ལོག་པའི་ཡི་གེ་ཐོས་པ་ཉིད་དེ།གང་གི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། གཞན་ལས་ལེགས་པར་གཟུང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཐོས་པ་ལེགས་པར་གཟུང་བས་ན་གང་གི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཁ་དོན་ལེགས་པར་བྱང་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བའོ། །ཤེས་རབ་རྣམ་པ་གསུམ་ཐོབ་པ་ནི་དོན་ལ་མཁས་པའོ། །ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་དོན་ཐོས་པ་ ལས་བྱུང་བ་སྟེ།གང་གི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ལེགས་པར་ཐོས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱའོ། །ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་དོན་རིགས་པ་དང་ལྡན་པས་ལེགས་པར་བསམས་ཤིང་ལེགས་པར་བརྟགས་པ་ནི་བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའོ། །མིང་དང་ཚིག་ཐོས་པ་འཛིན་པ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དོན་ཐོས་པ་དང་སེམས་ པ་ནི་དོན་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་ཐོས་པ་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་།མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསམ་པའི་སྦྱོར་བ་དོར་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། གོང་ནས་གོང་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དེ་ལྟར་ན་ཐོས་པ་དང་། བསམ་པའི་ཤེས་རབ་མཐར་ཐུག་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ ཕྱིར་སྨྲས་པ།ཐོས་པ་དང་བསམ་པའི་མཐར་ཐུག་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ནི་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཐོབ་པའོ། །དད་པ་ཐོབ་པ་ནི་ལྷག་པར་མོས་པ་སྟེ། ཆོས་དང་དོན་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་དང་། ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་བཟློགས་པའི་ཕྱིར་ རོ།།ཚད་མེད་པ་ནི་རིག་པའི་གནས་ལྔའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ནི་ཆོས་དང་དོན་ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་མི་འདོར་བའོ། །ཕྱིར་ཅི་མ་ལོག་པ་ཉིད་ནི་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའོ།

如是，由于亲身体验痛苦、众生的邪行、承担轮回的痛苦、即使受到他人诘难也在眷属中说法，以及依据菩萨的修行法和经典法而安立诸处。
心不厌倦是依靠身体安闲和心无厌倦，以及依靠精进修行而不退转。
五种因是依据所依的差别、加行的差别、意乐的差别而安立的。
所依的差别是具有身体力量，因此说'本性具有力量'。因此从'身体羸弱'到'不退转'。
加行的差别也有三种：串习的加行、如理的加行和观察的加行。
依据第一种说'反复串习'，由于长时间串习而成为其本性，对此贪著而不从此状态退转。
由于如理加行的殊胜正见也不会退转。由于反复观察而精进也不会退转。
意乐是对众生的悲心，由悲心力所摄持而不从利益众生的事业中退转，因此说'具悲者不会厌倦'。
总之，了知论典是依据通达文字和通达义理而安立论典的了知。
通达文字是从他人处听闻无误的文字，因此说'从他人处善加领受'，由于善加领受所闻，因此说'善于背诵'。
获得三种智慧是通达义理。从听闻无误义理而生，因此说'善加听闻'。
以具有正理的方式善加思维和观察无误义理是思所生。
持有所闻的名句称为了知法。听闻和思维义理称为了知义，为了使闻法清晰以及为了获得未得到的，不应舍弃思维的加行。
因此说'为了逐渐了知'，如是则圆满闻慧和思慧。因此说'闻思究竟'。
圆满是获得修所生慧。
获得信心是胜解，因为随顺通达法和义，以及不被一切他论者所折服。
无量是随顺五明处。圆满是不舍弃闻思法义。无误性即是圆满。

།མདོར་བསྡུ་ན་སེམས་ཅན་དང་། སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་ པས་ན་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ།རྣམ་པ་བཞིས་སེམས་ཅན་དང་། སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཡོངས་སུ་རིག་པར་འགྱུར་བ་ནི་སེམས་ཅན་དང་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་འཇུག་པ་ཉིད་དང་། རྣམ་པ་བརྒྱད་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་རྣམ་པར་བརྟག་པའི་དོན་ཉིད་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་དོན་དམ་པ་ཉིད་དང་། དེ་སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་ དེ་ལ་སྙིང་རྗེའི་མིག་གིས་རྣམ་པར་བལྟས་པ་ཉམ་ང་བར་ཞུགས་པ་སྟེ།ཉམ་ང་བའི་གནས་སྐབས་ཐོབ་པ་མགོན་མེད་པ་དུས་རིང་པོར་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཞུགས་པར་མཐོང་ནས་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། ཉམ་ང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པའི་ཚིག་གོ། །སྐྱེ་ཡང་སྐྱེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངན་འགྲོ་ཐོབ་བས་བཅོས་ སུ་མེད་པའི་འགྲོ་བ་ཐོབ་པར་བསྟན་པའོ།།རྒ་ཡང་རྒ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་དུ་འོད་བའི་ལང་ཚོ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་བསྟན་པའོ། །འཆི་ཡང་འཆི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཚོ་བ་ཉམས་པར་འགྱུར་པའོ། །དེ་ལྟར་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་ནས་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ།འཆི་འཕོ་ཡང་འཆི་འཕོ། སྐྱེ་ཡང་སྐྱེ་མོད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ། མ་ཐོབ་བ་མི་ཐོབ་པ་དང་། ཐོབ་པ་བརྟན་པ་མེད་པ་ནི་ཉམ་ང་བར་ཞུགས་པ་ཐོབ་པར་བསྟན་ཏོ། །མགོན་མེད་པ་དང་སྐྱབས་མེད་པར་བསྟན་པ་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མི་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ ལྟར་ན་རང་གིས་གྲོལ་བར་བྱ་བ་ནི་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བས་མགོན་མེད་པ་དང་།སྐྱབས་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་འབྱོར་པ་དང་། ཕོངས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་སྨྲས་པ། སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་བཀུས་ཏེ་བོར་བ་ལྟ་བུར་གྱུར་པས་ན་སྙིགས་མ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཤིན་ ཏུ་སྨད་པར་བྱའོ།།ཚེའི་སྙིགས་མ་ནི་ཚེ་ཐུང་བ་ཉིད་དོ། །སེམས་ཅན་གྱི་སྙིགས་མ་ནི་ཡང་དག་པའི་སྒྲུབ་པ་ལས་ཉམས་པའོ། །ཉོན་མོངས་པ་ནི་བཟད་པའི་དབང་གིས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། ཉོན་མོངས་པའི་སྙིགས་མ་ཞེས་བྱའོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཆོས་དོན་དུ་ངེས་པར་འཛིན་པ་ནི་ལྟ་བའི་སྙིགས་ མ་ཞེས་བྱའོ།།བར་གྱི་བསྐལ་པ་དང་ཉེ་བའི་ཆོས་ལ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ནི་བསྐལ་པའི་སྙིགས་མའོ། །ཚེའི་སྙིགས་མའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། འཚོ་བ་ཡུན་ཐུང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། །མི་རྣམས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཛམ་བུའི་གླིང་པ་རྣམས་ཏེ། །གཞན་དག་གི་ཚེ་ནི་ངེས་པར་གནས་པ་ཉིད་ཡིན་པས་སོ། ། བླ་མ་དང་། བླ་མའི་གནས་ལྟ་བུ་དག་ལ་རིམ་གྲོ་མེད་པ་དང་། རང་གི་ལས་ཀྱི་མཐའ་ལ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་བྱ་བ་ལ་ནན་ཏན་མི་བྱེད་པ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་སྙིགས་མ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཚིག་འདི་དག་གི་དོན་ནི་སྔར་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །ད་ལྟར་གྱི་མི་ཕལ་ཆེར་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ལ་འདོད་ཆགས་པ་དང་། མི་མཐུན་པ ལ་ཆགས་པས་མངོན་པར་ཟིལ་གྱིས་མནན་པ་དང་ལོག་པའི་ཆོས་སུ་གཏོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མདོའི་ཚིག་ནི་དུམ་བུ་གཉིས་སུ་བྱས་ཏེ་གཉིས་དང་གཅིག་གིས་ཏེ་ཉོན་མོངས་པའི་སྙིགས་མ་དང་ལྟ་བའི་སྙིགས་མ་སྨྲས་པ།དེ་ལ་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ལ་འདོད་ཆགས་པ་ནི་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཡུལ་གྱི་ ལོངས་སྤྱོད་དང་།འདོད་པ་ལ་ལོག་པར་སྤྱོད་པ་དང་ལྡན་པའོ། །མི་མཐུན་པ་ལ་ཆགས་པ་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་པས་ལོངས་སྤྱོད་ཚོལ་བ་སྟེ། །ཆོམ་རྐུན་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཀྱིས་གཞན་གྱི་ནོར་ལེན་པའོ། །དེས་ཀུན་ནས་བླང་བའི་ལུས་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། །མཚོན་ཆ་ཐོགས་པ་དང་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།དགེ་བ་མ་ཡིན་པའི་སྡིག་པ་ཅན་གྱི་ཆོས་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ནི། ཉོན་མོངས་པའི་སྙིགས་མ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །དམ་པའི་ཆོས་འཇིག་པར་འགྱུར་བ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་ཉམས་ཤིང་ནུབ་པས་ལྷག་མ་མ་ལུས་པར་ནུབ་པར་གྱུར་པའོ། །ཆོས་ལྟར་བཅོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་གཟུགས་བརྙན་ ལྟར་སྣང་བ་སྟེ།དེ་དང་འདྲ་བ་ཞེས་བྱ་ཐ་ཚིག་སྟེ། །འདི་ལྟ་སྟེ་གཞི་བསྡུ་བ་ལས་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ།

简而言之，完全了知有情世间和器世间，是随顺世间而了知，故称为了知世间。以四种方式完全了知有情世间和器世间，即有情世间和器世间的趣入，以八种方式观察世间的意义，世间的胜义，以及以悲悯之眼观察有情世间。
进入可怜的境遇，即获得可怜的处境，无有依怙，长久轮回于痛苦中，见此而为之宣说。'可怜'是教言。'生而又生'是说获得无法改变的恶趣。'老而又老'是说从悦意的青春中衰退。'死而又死'是说生命衰亡。
如是依欲界而说已，复依色界和无色界而说：'死而又死，生而又生'等，说明未得不能得，已得不稳固，即是获得进入可怜境遇。说无依怙无救护，是说不能如实了知真实出离。
如是，不能自行解脱，故为无依怙、无救护。又说了知世间的富裕与贫穷，说'有情世间'等，如被抛弃般成为糟粕，即是'浊'，极为低劣。
寿浊即寿命短暂。有情浊即退失正确修行。烦恼浊即因难以忍受而造恶行。颠倒执著非法为法即见浊。中劫与近法相应即劫浊。
依寿浊而说：'寿命短暂'等。'诸人'即指赡部洲人，因为其他众生寿量是确定的。对上师及如上师般的对象不恭敬，对自己的事业不精进行持善业，即称为有情浊。
这些词义如前所说。现今大多数人贪著非法，为不善所胜，属于邪法，此经文分为两部分，以二和一说明烦恼浊和见浊。
其中贪著非法是非理作意的境界受用，与邪行欲望相应。贪著不善是以非法寻求受用，即以盗贼等行为夺取他人财物。为显示由此所生身等恶行，故说'持兵器'等。
行持不善罪恶法，即说明为烦恼浊。正法将灭即正法衰败隐没，最终完全隐没。'似法'即其影像显现，与其相似之意，如《摄事分》中所说。

།ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ལྟ་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ལོག་པའི་ཆོས་ཀི་དོན་སྤྱོད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བའོ། །བར་གྱི་བསྐལ་བ་དག་ཉེ་བར་གྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་དྲག་པའི་མུ་གེ་ ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཕལ་ཆེར་སྣང་དོ་ཞེས་པ་ནི་བར་སྐབས་པར་སྐབས་སུ་འབྱུང་བའོ། །འཇིག་པ་ནི་ཉམས་པར་འགྱུར་བའོ། །འཆགས་པ་ནི་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའོ། །ཆགས་པ་ཡང་ཆགས་ནས་འདི་སྙེད་ཅིག་ཏུ་གནས་སོ། །བྱ་བ་ཡང་ཤེས་སོ། །འཆགས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་པ་བཞིན་ དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་པ་ཡང་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་མེ་དང་ཆུ་དང་རླུང་གིས་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་པ་སྟེ།དེའི་རིམ་གྱིས་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་རབ་ཏུ་ཤེས་པའོ། །འཇིག་རྟེན་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔའོ། །ཀུན་འབྱུང་བ་ནི་སྲེག་པའོ། །འགོག་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདག་པའོ། །ཀུན་ འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ནི་ཆགས་པའི་དགའ་བའོ།།འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པའོ། །རོ་མྱང་བ་ནི་གང་འཇིག་རྟེན་ལ་རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་བདེ་བ་དང་ཡིད་བདེ་བར་ཚོར་བའོ། །དེ་ལ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ནི་ཉེས་དམིགས་སོ། འདུན་པའི་འདོད་ཆགས་ སྤངས་བ་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བའོ།།མི་ཉིད་ཀྱི་མདོའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་དོན་དམ་པ་བསྟན་ཏེ། དེ་ལས་བསྟན་པ་ནི་མིག་དང་གཟུགས་ལ་བརྟེན་ནས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །གསུམ་འདུས་པར་གྱུར་པ་ལས་ནི་རེག་པའོ། །རེག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་དང་སེམས་ པའི་བར་དུ་འབྱུང་ངོ་།།དེ་བཞིན་དུ་ཡིད་དང་ཆོས་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་པའི་བར་དུ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕུང་པོ་བཞི་དང་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་ལས་གྱུར་པ་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་འདི་དག་ལ་མི་ཉིད་ཅེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལ་བདག་གམ་སེམས་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་འདུ་ ཤེས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་གང་བདག་གིས་ནི་མིག་གིས་གཟུགས་རྣམས་མཐོང་ངོ་ཞེས་དམ་འཆའ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱས་པར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཐ་སྙད་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིང་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱས་བར་འབྱུང་བའོ། །དེ་ ལྟར་འདི་དག་ནི་འདུ་ཤེས་ཙམ་དང་དམ་བཅས་པ་ཙམ་དང་།ཐ་སྙད་ཙམ་སྟེ་ཆོས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་མི་རྟག་པ་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱའོ། །སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇུག་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དོ། །སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ འཆགས་པ་དང་འཇིག་པའོ།།ཉེ་བར་བརྟགས་པའི་དོན་རྣམ་པ་བརྒྱད་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་རྟོག་པ་དང་། ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཐ་སྙད་ལ་བརྟེན་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་དོན་དམ་པ་ཉིད་དང་། ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཤེས་པ་དེ་བཞིན་དུ་དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་འཇིག་རྟེན་ཤེས་ པ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ།།ཡང་ཇི་ལྟར་འཇིག་པ་དང་འཇུག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་གྱི་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་བཅུ་གཅིག་ལ་ཅི་ནུས་ཅི་རིགས་ཀྱིས་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པ་དང་། བདག་ཉིད་ལ་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དབྱེ་ བའི་རྣམ་པ་བཅུ་གཅིག་གང་དག་ཅེ་ན།ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དང་། མཚུངས་པ་དང་། དམན་པ་དང་། དམན་པའི་འདོད་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། མཚུངས་པ་དང་། ཁྱད་པར་ཅན་ཐམས་ཅད་འདོད་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། དགྲ་དང་གཉེན་དང་བར་མ་རྣམས་རྒུད་པར་གྱུར་པ་དང་། མགོན་མེད་པ་ དང་།སེམས་ཅན་གཞན་དང་། གྲོགས་རྣམས་དང་། གནོད་པ་བྱེད་པ་བྱེད་པ་རྣམས་སོ། །མདོར་བསྡུ་ན་ཁྱད་པར་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ན་ཚོད་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ནི་ཆེས་རྒན་པ་ཞེས་པའོ། །ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ནི་ཆེས་ ཡོན་ཏན་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའོ།

为了说明以颠倒见为先导，所以说：'以颠倒法义行为为先导'。'中劫临近'是指极为严重的饥荒的意思。'多数显现'是指在中间时期出现。'坏'是指衰败。'成'是指生起。成已住如是时，也应知。'如实了知成'是指同样也应了知坏，即应知是由火水风，以此次第而坏灭，应当如是通达。'世间'是指五取蕴。'集'是指烧。'灭'是指涅槃。'将生起'是指贪爱喜。'将灭之道'是指八支圣道。'味'是指世间所共称的乐受和悦意受。其中无常等性是过患。断除欲贪是出离。
随顺人经而说胜义，其中所说：依眼色生起眼识。由三和合而有触。从触生起受想思等。如是依意法乃至思，即是说由四无色蕴和四大种所成色蕴，这些称为人。其中所谓我或众生的想，如是广说。其中若执'我以眼见诸色'等，如是广说。其中若是名言，即如是名等广说。
如是这些唯是想、唯是执著、唯是名言，此等一切法是无常、心所生、缘起。'有情世间转'是指具有流转苦性。'器世间转'是指成坏。八种所观察义是：观察取蕴、依止取蕴言说、安立世间、世间胜义性、如世间智而随顺显示世间智。又如何依坏灭和流转而显示世间智。
对十一种众生差别，随力随理如是如是正修，于自身正修即是世间智。何为十一种差别？殊胜、平等、低劣、具有低劣欲、平等、具有一切殊胜欲、衰败的怨亲中者、无怙、其他众生、朋友、作害者。总之，以二种差别显示殊胜世间智。年龄殊胜即最长者。功德殊胜即以功德最为殊胜者。

།ངག་གི་ལས་དང་། ལུས་ཀྱི་ལས་དག་ལས་ངག་གི་ལས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། ལེགས་པར་ཀུན་དུ་སྨྲ་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་དག་འཚམ་པའི་ཚིག་སྨྲ་བས་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ལུས་ཀྱི་ལས་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་སྦྱིན་པ་དང་། བསྟོད་པའི་དབྱེ་བས་སོ། །སྦྱིན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ་ནི། སྟན་སྟོབས་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བསྟོད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ་ནི་ཕྱག་འཚལ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །མཚུངས་པ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ན་ཚོད་དང་། ཡོན་ཏན་གྱིས་སོ། །དེ་ལ་རྣམ་པ་གཉིས ཀྱིས་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དེ།སྙིང་དགའ་བར་བྱེད་པའི་ཚིག་གིས་ལེགས་པར་སྨྲ་བར་བྱེད་པ་དང་། ཡིད་ཀྱིས་བདག་དང་མཉམ་པོ་ཡིན་ཞེས་དཔོག་པས་མ་གུས་པར་མི་བྱེད་པའོ། །དམན་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ན་ཚོད་དང་། ཡོན་ཏན་གྱི་རྣམ་པས་སོ། །དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པ་ བཞི་སྟེ།ཡོན་ཏན་བསྐྱེད་པར་འདོད་པ་ཉིད་དང་། ཡོན་ཏན་ཡོད་པ་ལ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་དང་། སྐྱོན་ཡོད་པ་འཆབ་པར་བྱེད་པ་དང་། བརྙས་པར་མི་བྱེད་པ་ཉིད་དོ། །དམན་པ་འགའ་ཞིག་འདོད་པར་གྱུར་ན་དེ་ལ་ཡང་ཅི་ནུས་ཀྱིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། ཕྱིར་ཕྱོགས་ པར་མི་བྱེད་པ་ནི།གང་གི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཕྱིར་ཕྱོགས་ཤིང་ཁྲོ་གཉེར་མི་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །བཞད་གད་དང་དཔྱས་མི་བྱེད་པ་ནི། འཁྲུལ་པ་ལ་ཡང་འཕྱས་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། ཡང་དང་ཡང་མི་ལྟ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བརྙས་པར་ཡང་མི་བྱེད་པ་ནི་དམན་པར་གྱུར་པ་ལ་ཡང་བརྙས་པར་ མི་བྱེད་པའོ།།དོན་འདོད་པ་དེ་དག་གསུམ་ཆར་ལ་ཡང་རྣམ་པ་བཞིས་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པར་འདོད་པར་བྱེད་དེ། གསོང་པོར་སྨྲ་བའི་ཚིག་གིས་ཚུར་ཤོག་བདེ་བར་འོངས་སོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ཉིད་དང་། སྦྱིན་པར་དམ་བཅས་པས་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། གང་ཡང་སྨྲས་པ། ངལ་སོར་འཇུག་ ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི།འདོད་པ་ཞི་བར་བྱེད་པས་ན་ངལ་སོར་འཇུག་པའོ། །ཁས་བླངས་པ་ལྟར་བྱེད་པ་ཞེས་འདོན་པ་དེའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་དམ་བཅས་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ཅི་ནུས་ཀྱིས་སྡུད་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའོ། །འདོད་པའི་དོན་དུ་གཉེར་བས་བསླངས་པ་ན་བཅོས་མའི་ཟབ་ མོ་ལྟར་བཅོས་ནས་ཅང་མི་སྨྲ་བར་འདུག་པ་སྟེ།གང་གི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་དྲོད་མི་ཟིན་པ་དང་ལྡན་པར་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡང་ན་གྱ་གྱུས་ཟབ་པ་ལྟར་སྟོན་པ་སྟེ་བཅོས་པའི་ཟབ་པ་ལྟར་སྟོན་པའོ། །ཕོངས་པ་རྣམས་ལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པ་ལ།ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའོ། །མཐུན་པའི་ལུས་དང་། ངག་གི་ལས་ཀྱིས་ཀྱང་ཡལ་བར་མི་འདོར་རོ་ཞེས་སྦྱར་བར་བྱའོ། །འདིས་ནི་སྦྱིན་པའི་སྤྱོད་པ་ཀུན་དུ་ཚོལ་པའི་ཡང་དག་པའི་སྒྲུབ་པ་བསྟན་ཏོ། །གྲོགས་པོ་ལ་སོགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། ཐམས་ ཅད་ཀྱང་མཛའ་བོ་དང་གྲོགས་པོར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་གྲོགས་པོའི་བྱ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི།ཐམས་ཅད་མཛའ་བོ་དང་གྲོགས་པོར་བྱེད་པ་སྟེ། བདག་ཉིད་ཀྱི་སྒྲུབ་པས་ཕྱིར་རྒོལ་བ་མེད་པ་ཉིད་ནི། ཕྱིར་རྒོལ་བ་དང་བྲལ་བར་གྱུར་བའོ། །མགོན་མེད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ་མགོན་མེད་ཅིང་ རྟེན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ།མགོན་དང་བཅས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སེམས་ཅན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། རྣམ་གྲངས་གང་གིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཅི་ཡང་རུང་བའི་རྣམ་པར་རེག་པར་མི་གནས་པའི་བསམ་པས་སྡུག་བསྔལ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་སྒྲུབ་པར་མི་བྱེད་ དོ།།ན་ཚོད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། དགོད་པར་བྱེད་ན་ཡང་རན་པར་དགོད་པར་བྱེད་ཀྱི་མ་འོས་པར་དགོད་པར་མི་བྱེད་པའོ། །ཚོགས་པར་མི་འབྱུང་བའི་ཚིག་བརྗོད་པར་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་དང་ཤིན་ཏུ་གཅུགས་པར་གྱུར་པ་དེ་ལ་ཡང་ཚིག་མི་སྙན་པ་རྗོད་པར་མི་བྱེད་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་དེ་ དག་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ།

关于语业和身业，就语业而言所说的'善于言说'，意思是用适当的言语来成办。身业有两种，即布施和礼敬的区别。关于布施所说的是'布施座位'等。关于礼敬所说的是'顶礼'等。
对等者也有两种：年龄和功德。对此二者都要善加成办：用令人欢喜的语言善加言说，心中认为与自己平等而不轻慢。低下者也有两种：年龄和功德的差别。
对此，了解世间有四种：即欲求增长功德、称赞有功德者、隐藏过失、不轻蔑。对于某些低下者若有所求，也要尽力成办，这表现为三种：不背弃，所以说'不背弃且不皱眉'；不嘲笑讥讽，即'对错误也不讥讽'，意思是不要一再观看；也不轻蔑，即对低下者也不轻蔑。
对这三种求事者都要以四种方式表现世间通达：用诚恳语言说'请来，欢迎'；以承诺布施而圆满其心愿，所以说'使之休息'，因为平息所求故称为使之休息。'如承诺而行'的意思是如何承诺就如何实行。因此说'尽力摄受'。
当为所求之事请求时，不要装作深沉而一言不发，所以说'不与冷漠相应'等。或者说不要虚伪地表现深沉，即不要装作深沉。
为显示对贫穷者的成办而说'一切资具'等，即以一切受用来成办。也要以相应的身语业不舍弃。这表明了寻求布施行为的正确成办。
关于朋友等而说'对一切都成为亲友'，即成办一切朋友之事，使一切成为亲友，以自身的成办而无有反对，即远离反对。
关于无依怙者而说'无依怙无依靠'，意思是要使其有依怙。
关于有情而说'以任何方式'，即以任何形式都不以造成痛苦和不悦的心态而住。
关于年龄而说，即使笑也要适度而笑，不要不恰当地笑。'不说不和谐语'是指即使对非常亲密的人也不说不悦耳的话。如此，这些就是通达世间。

།གནོད་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ལ་བཟོད་པའི་སྒོ་ནས་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གནོད་པ་བྱས་པ་དག་ལ་ཡང་ཁྲོ་བར་མི་བྱ་བ་ཡིན་པས། གང་གི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཁྲོ་བར་ཡང་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཁྲོས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ཚིག་ངན་པ་སྨྲ་བར་མི་བྱེད་པའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ སྨྲས་པ།མཚང་སྒྲོགས་པར་ཡང་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཁྲོ་བ་ལ་སླར་ཁྲོ་བར་མི་བྱ་ཞིང་བརྡེགས་ཀྱང་སླར་བརྡེག་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། གཞན་དག་གི་ལུས་དང་ངག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བསྟིངས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྡེགས་ཤིང་སྤྱོས་ཀྱང་ངོ་། །དེའི་ རྒྱུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།ཆོས་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པའམ། བྱིས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་གནོད་པ་བྱེད་པར་བརྟགས་ནས་བཟོད་པ་ལ་མང་དུ་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། སེམས་བརྟན་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྔར་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་གནོད་པ་བྱས་པའི་དུས་སུ་ཡང་ལུས་ལ་སོགས་པས་བཟོད་པས་ བཟོད་པ་བསྟན་པས་མི་རྒོད་པའོ།།དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། བརྟན་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བདག་ཉིད་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པའི་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་བསྟན་པ་ཉིད་ནི་ཁྱིམ་པར་གྱུར་ཅིང་དེ་ལྟ་བུར་གནས་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུར་འཇུག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དྲི་མའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་བཅུ་བཞི་དང་བྲལ་ བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་དྲི་མའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་ནི་དགེ་བ་མ་ཡིན་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་ལ་མདོའི་ཚིག་ནི་ཁྱིམ་བདག་གི་བུ་བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་སྤང་བར་བྱ་བའི་ལས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་སྟེ། སྲོག་གཅོད་པ་དང་། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་དང་། འདོད་པས་ལོག་པར་སྤྱོད་པ་དང་། བརྫུན་དུ་སྨྲ་བའོ། ། གནས་བཞིས་སྡིག་པའི་ལས་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། འདུན་པ་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། འཇིགས་པ་དང་། གཏི་མུག་གོ། །ལོངས་སྤྱོད་ཟད་པར་འགྱུར་བའི་སྒོ་ནི་དྲུག་སྟེ། །ཆང་དང་བཅོས་པའི་ཆང་དང་མྱོས་པར་འགྱུར་པ་བག་མེད་པའི་གནས་ལ་ཆགས་པ་དང་། དུས་མ་ཡིན་པའི་མཚན་མོ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ལ་ཆགས་པ་དང་། ལྟད་མོ་དང་འདུས་པ་ལ་ཀུན་དུ་ཆགས་པ་དང་། རྒྱན་པོ་དང་ཤོ་འགྱེད་པ་ལ་ཀུན་དུ་ཆགས་པ་དང་། སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་ལ་ཀུན་དུ་ཆགས་པ་དང་། ལེ་ལོ་དང་སྙོམ་ལས་ལ་ཀུན་དུ་ཆགས་པའོ། །དྲི་མའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་བཅུ་བཞི་པོ་འདི་དག་སྤང་བ་བྱས་པས་དྲི་མའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་བཅུ་བཞི་དང་བྲལ་བ འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།།ཕྱོགས་དྲུག་གིས་བཀབ་པ་ནི་རྗེས་སུ་གཟུང་བཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཕྱོགས་དྲུག་ལ་ཕྱག་བྱ། མཆོད་པ་བྱ། ཕྱག་བྱས་ཤིང་མཆོད་པ་བྱས་ན་དེ་དག་གིས་སོ་སོར་རྗེས་སུ་བརྩེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱས་ནས་སོ། །དེ་ལ་ཤར་གྱི་ཕྱོགས་ནི་མ་དང་ཕའོ། །ལྷོའི་ཕྱོགས་ནི་སློབ་དཔོན་ དང་མཁན་པོའོ།།ནུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ནི་བུ་དང་ཆུང་མའོ། །བྱང་གི་ཕྱོགས་ནི་གྲོགས་པོ་དང་བློན་པོ་ལ་སོགས་པའོ། །འོག་གི་ཕྱོགས་ནི་བྲན་ལ་སོགས་པའོ། །སྟེང་གི་ཕྱོགས་ནི་དགེ་སློང་དང་བྲམ་ཟེའོ། །སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་བཞི་སྤངས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་བཞི་ནི་གཞན་གྱི་ནོར་འཕྲོག་པ་ དང་།དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་གཟུགས་ཀྱིས་སྡིག་པའི་གྲོགས་པོར་གནས་པ་དང་། བཅོས་མའི་ངག་སྨྲ་པས་སྙན་པར་སྨྲ་བ་ཙམ་ཤིས་པ་དང་། ཐབས་དང་མི་ལྡན་པའི་གྲོགས་པོའོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བཞི་ནི་ཕན་པ་བྱེད་པ་དང་། བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་མཉམ་དུ་སྤྱོད་པ་དང་། པན་པ་སྟོན་པ་དང་། རྗེས་སུ་བརྩེ་བ་ཅན་ནོ། །འདི་དག་གིས་བཤད་པ་ནི་ཇི་ལྟར་གཙུག་ཕུད་ཅན་གྱི་མདོ་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ། །ཚེ་འདི་ལ་ཆོས་དང་མཐུན་པའི་ལོངས་སྤྱོད་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་ཕན་འདོགས་པ་ལས་བརྩམས་ནས་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་ཉམས སུ་ལེན་པའི་སྒྲུབ་པ་ལས་བརྩམས་ནས་སྒྲུབ་ཕོད་པས་ལེ་ལོ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་སྤངས་པ་དང་།ཡོངས་སུ་སྲུང་བ་ལས་བརྩམས་ནས། ཀུན་ནས་སྲུང་བ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། མཚོན་ཆ་ལེན་པ་ལ་སོགས་པ་སྤངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནོར་ལེགས་པར་སྲུང་བའོ།

为了通过忍辱的方式向造恶者显示世间智慧，对于造恶者也不应生嗔恨。因此说道：'也不生嗔恨'。即使生起嗔恨也不说恶语，为了显示这一点而说：'也不诽谤'。不对嗔恨以嗔恨相报，被打也不以打击相报，为了显示这一点而说：'对他人的身语'等。'即使被欺凌'是指即使被打击和侮辱。
为了显示其因而说：观察到这是法性所致或是愚者的本性而造恶，多安住于忍辱，为了显示这一点而说：'心坚定'等，如前所说，在受到伤害时也以身等表现出忍辱，以显示忍辱而不轻浮。因此说道：'是坚定'等。
为了显示正确成就自身的世间智慧，即使是在家人也应如此行持，为了显示这一点而说：'远离十四种染污业'等。染污业即不善业的意思。其中经文说：'居士子，这四种是应当断除的烦恼业：杀生、不与取、邪淫、妄语。以四种因缘造作恶业：贪欲、嗔恚、恐惧、愚痴。
有六种耗尽财富之门：沉溺于饮酒、酿酒、令人陶醉放逸之处；沉溺于非时夜游；沉溺于观看演出和聚会；沉溺于赌博和掷骰子；沉溺于恶友；沉溺于懒惰和懈怠。断除这十四种染污业即可获得远离十四种染污业的果报。
'覆护六方'是随顺摄受的意思。礼敬供养六方，行礼供养后，他们各自会予以慈悲。其中东方是父母，南方是师长和亲教师，西方是妻子儿女，北方是朋友大臣等，下方是奴仆等，上方是比丘和婆罗门。
'断除四种恶友'中的四种恶友是：夺取他人财物者、以善知识形象示现的恶友、仅以甜言蜜语取悦于人者、无有方便的朋友。四种善知识是：利益他人者、同甘共苦者、开示利益者、具有慈悲者。这些解释如同《顶髻经》中所说。
基于今生如法受用财富而行利他的世间智慧，以及基于实践正确业果的修行而精进断除懒惰等，基于守护而具足全面保护，即以断除持武器等而善加守护财富。

།ལོངས་སྤྱོད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། མཐུན་པས་ འཚོ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བདག་ཉིད་ཀྱང་ཚིམ་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནས་རྒྱས་པར་བསླབ་པར་བྱ་བ་ལ་སློབ་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་བར་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ།།དེ་ལ་མཁས་པར་གྱུར་པ་ཐོབ་པའོ། །གཞན་དག་ལ་སླུ་བར་མི་བྱེད་པས་ན་ཕ་རོལ་འདྲིད་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་འཇིག་རྟེན་ཤེས་ པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང་།འཇལ་ལུགས་ལ་སོགས་པས་གཞན་དག་སླུ་བར་མི་བྱེད་པས་ན་གཡོ་མེད་པའོ། །བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་ངོ་ཚ་བར་འགྱུར་བས་ན་སྒྱུ་མེད་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །ཡུལ་ལ་སོགས་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པས་སྤྱོད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །ནམ་ཡང་འདའ་བར་མི་བྱེད་པས་ན་དེ་ལྷུར་ལེན་པའོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་སྤྱོད་པ་སྲུང་བའོ། །ནོར་བཅོལ་བ་ཉམས་པར་མི་བྱེད་པས་ན་དེ་གཏམས་པ་ལ་ཡང་གཡོ་མི་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །བུ་ལོན་ཆགས་པ་ལ་ཡང་མི་སླུ་བས་ན་སྨྲས་པ། བུ་ལོན་ཆགས་པ་ལ་ཡང་དོར་བ་མི་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱའོ། །བགོ་བཤའ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་མི་སླུ་བས་སྨྲས་པ། བགོ་སྐལ གཅིག་པ་ལ་ཡང་མི་འདྲིད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ།།རིན་པོ་ཆེ་བརྟག་པ་ལ་རྨོངས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་སླུ་བར་མི་བྱེད་པས་སྨྲས་པ། རིན་པོ་ཆེའམ་རིན་པོ་ཆེར་སྨོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མི་ཤེས་པ་ལ་སླུ་བར་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཚུལ་ལ་ ཡང་མཁས་པ་ཡིན་པས་རང་ཉིད་གྲོགས་སུ་གཡར་བའི་བློ་དང་ལྡན་པའོ།།གྲོགས་མེད་པ་དག་ལ་བཅོལ་ན་གྲོགས་སུ་འགྲོ་སྟེ། མི་འགྱུར་བ་ནི་ལོག་པར་སྒྲུབ་པར་མི་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གཏམ་རླུང་སྐུར་བ་ནི་གཞན་གྱིས་དྲིས་ན་གཞན་གྱིས་ལན་འདེབས་པ་སྟེ། དྲིས་པའི་ལན་མི་འདེབས་པའོ། །ལས་ཀྱི་མཐའ་བཟང་ པོ་དང་ལྡན་པ་ནི་དུས་དང་འཚམ་པ་དང་།ཐབས་དང་ལྡན་པར་བརྩམས་པ་ཉིད་དོ། །རྒྱལ་པོར་གྱུར་པའི་འཇུག་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རྒྱལ་པོ་བྱེད་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་རྒྱལ་པོ་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། རྩོད་པ་མེད་པར་རྒྱལ་སྲིད་སྐྱོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་སྲིད་བྱེད་པ་ཡིན་ གྱི་རྩོད་པས་རྒྱལ་པོ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཚེ་འདིའི་བདེ་བ་འབའ་ཞིག་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་གྱི་འཇིག་རྟེན་ལ་ཕན་པ་བྱེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེ་བོ་ཕལ་པོ་ཆེ་འཆལ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་བཟློག་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རྒྱལ་པོ་སྨྲ་བ་ལན་གཅིག་གོ། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སྨྲས་པ། འཕགས་ པའི་ཐ་སྙད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།འཇིག་རྟེན་ཤེས་པའི་བསྡུས་པའི་དོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། །འཇིག་རྟེན་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་། །འཇིག་རྟེན་རྗེས་སུ་ འཇུག་པའོ།།རྟོན་པ་བཞི་པོ་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་རྣམ་པ་བཞིས་རྟོན་པ་རྣམ་པ་བཞི་ལ་ཇི་ལྟར་རྟོན་པར་རིགས་པར་འགྱུར་ཞེས་དྲིས་པའི་དོན་ཏོ། །དོན་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་ལྷུར་ལེན་པར་གྱུར་པས་ཉན་པར་བྱེད་ཀྱི་ཡི་གེ་སྦྱར་བ་ལྷུར་ལེན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དོན་ལྷུར་ལེན་པའི་ཕྱིར་ཕལ་པའི་སྐད་ ཀྱིས་ཆོས་སྟོན་ན་ཡང་གུས་པར་བྱས་ཏེ་ཆོས་ཉན་པར་བྱེད་དོ།།དེ་ལྟར་ན་དོན་ལ་རྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ལ་རྟོན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། ནག་པོ་བསྟན་པ་དང་། ཆེན་པོ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནག་པོ་དང་དཀར་པོ་མ་འདྲེས་པར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རིགས་པ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེའི་ཕྱིར་ སྨྲས་པ་རིགས་པ་ལ་རྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་ཞེས་བྱ་བའོ།།གནས་བརྟན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཉིད་ལ་གནས་པ་བརྟན་པ་ཡིན་ཏེ། སྒྲུབ་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཤེས་པའི་གང་ཟག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་གྱིས་སློབ་དཔོན་དུ་འཁུར་བ་སྟེ། མང་དུ་ཐོས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དགེ་འདུན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚོགས་ ཀྱི་དགེ་འདུན་ཏེ།འདིས་ནི་བཏགས་པའི་དགེ་འདུན་ལ་བྱ་བར་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟར་གང་ཟག་ལ་བརྟེན་པར་མི་བྱའི། གཞན་དུ་ན་རིགས་པ་ལ་བརྟེན་པར་བྱའོ།

从受用的角度来说，'以和谐生活'等，从'使自己满足'到'学习应学之事'等偈颂所说的内容。
对此获得了精通。由于不欺骗他人，故不具有欺骗他人的性质，为显示通达世间，
由于不以称量等方式欺骗他人，故无诡诈。因为对这样的行为会感到羞耻，故成为无虚伪者。
随顺地域等而行，故具足圆满行为。因为从不违背，故专注于此。
正因如此而守护行为。因为不损坏托付的财物，故对所托付的也不行欺诈。
对于负债也不欺骗，故说'对于负债也不舍弃'。
对于分配等也不欺骗，故说'对于共同份额也不欺骗'。
对于不懂珍宝鉴别的人也不行欺骗，故说'对于珍宝或称为珍宝'等，意思是不欺骗无知者。
对于无过失的世间言语规范也精通，故具有自愿为友的心意。
若无友者托付，则成为其友，不变即是不行邪行。
传言诽谤是他人询问时由他人回答，即不回答所问。
具足善业，即适时且具方便而行。
为显示作为国王的行为，故说'若为国王'等。以两种方式作国王：无争议地治理国政即是行持正法王政，而非以争议作王。
不仅成办今生安乐，也利益世间，为显示此义。
'使众多凡夫远离破戒'等。
国王一言即定。以此言说'圣者言教'等。
为显示通达世间的总义而说'如何通达世间'等。通达世间可分为两种：遍知世间和随顺世间。
'于四依'是问如何以四种义理如理依止四依。
'为求义故'是因重视义理而听闻，而非重视文字。
因重视义理，即使用通俗语言说法也恭敬听闻。如是即是依义。
就依法而言所说的'显示黑与大'中，'黑白不混'即是通达道理的意思。
因此说'依止道理'等。
'上座'是安住于法性者坚固，即具足修行的意思。
'智者'是为众人所尊为师者，即多闻的意思。
'僧伽'是集体僧伽，此说明是假名僧伽。如是不应依止补特伽罗，而应依止道理。

།དེའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཁོ་ནའི་དོན་ལས་མི་གཡོ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་འདི་སྟོན་པས་གསུངས་པའི་བསྟན་པ་ཡིན་ གྱི་ཟུང་ཤིག་ཅེས་ཟེར་བ་ནི།རིགས་པ་ལ་རྟོན་པ་སུན་འབྱིན་པར་བྱེད་ཅིང་བཀྲིར་མི་བཏུབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་ལེན་པར་བྱེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་དྲིང་མི་འཇོག་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། །གཞན་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་མི་འགྲོ་བ། །ཞེས་བྱའོ། །དད་པས་ཞེན་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་དད་པས་ ཞེན་པ་སྟེ།མདོ་གཞན་ལས་བཞི་ལས་སྐྱེས་པ། །ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་ཞིང་གཅིག་ཏུ་ངེས་པའི་གསུངས་ལ་ནི་མངོན་པར་རབ་ཏུ་དགའ་བར་འགྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །གཅིག་ཏུ་ངེས་པའི་གསུང་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ཞེས་བྱ་སྟེ། །ཇི་ལྟར་མ་དང་ཕ་ནི་རྗེས་ སུ་མཐུན་པའི་གནས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་དྲང་བའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།ཇི་ལྟར་གང་ཟག་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ལ་གང་ཟག་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །རབ་ཏུ་གྲུབ་པའི་དེ་ཁོ་ནའི་དོན་ལ་གནས་པ་ནི་མི་འཕྲོགས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དྲང་བའི་དོན་ཇི་ལྟར་ཚད་མ་ མ་ཡིན་པ་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྒོ་སྣ་ཚོགས་ནས་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།དེ་དང་དེ་དག་གིས་ཇི་ལྟར་འདོད་པར་ཡོངས་སུ་འདྲེན་པར་བྱེད་པས་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་དེ་དག་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ། །ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བའི་ཉེས་དམིགས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།ངེས་པའི་དོན་ཡིན་ཡང་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཡེ་ཤེས་འཐོབ་པ་མ་ཡིན་པས་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཚད་མའི་ཤེས་པ་ཐོབ་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་སྙིང་པོར་བལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཐོས་ པ་དང་བསམས་པའི་ཤེས་པ་ནི་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཤེས་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་སྟེ།དེ་དག་ནི་ལུང་གི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟོགས་པ་ལ་འཇུག་པ་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། དེས་བསྒོམས་པའི་ཤེས་པས་ཤེས་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དེ་ལྟ་བུའི་ ཐོས་པ་དང་།བསམས་པའི་ཤེས་ང་། དང་ལྡན་པ་ཡང་བསྒོམས་པའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་མདོ་སྡེ་གང་ཡིན་པ་ལ་འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྐུར་པ་མི་འདེབས་སོ། །ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་ བ་ལ་སོགས་པ་ལ།གཉིས་གཉིས་སུ་བཅད་པ་བཞིས་ནི་ཚད་མ་བཞི་དང་། ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་བཞི་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་གཉིས་གསུངས་ཏེ། དོན་དང་ཡི་གེའོ། །དེ་དག་ལས་དོན་ཚད་མ་ཡིན་གྱི་ཡི་གེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བསྟན་པའི་དོན་ནི་གཉིས་ཏེ་ཆོས་དང་ གང་ཟག་གོ།།དེ་ལས་ཆོས་ཚད་མ་ཡིན་གྱི། གང་ཟག་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡོངས་སུ་གྱུར་ནས་གཞན་དུ་ཡང་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ལ་ཆོས་ནི་གཅིག་ཏུ་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་རིགས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཆོས་ཀྱང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ངེས་པའི་དོན་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་སོ། །དེ་དག་ལས་ངེས་ པའི་དོན་ནི་ཚད་མ་ཡིན་ཏེ།གཅིག་ཏུ་ངེས་པའི་དོན་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། དྲང་བའི་དོན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་སྣ་ཚོགས་སུ་བརྗོད་དུ་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། རྟོན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལས་ཀྱང་ཤེས་པ་གསུམ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ ཏེ།རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་བྱུང་བ་ཐོས་པ་དང་བསམས་པའི་ཤེས་པ་དང་། སླུ་བ་མེད་པ་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་སོ་སོ་རང་རིག་པའོ། །དེ་དག་ལས་དང་པོ་ནི་རང་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྣམ་པ་ལ་གནས་པ་ཉིད་དོ། །དེས་ན་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྟོན་ པ་དང་ལྡན་པ་སྒྲུབ་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་སྒོ་ནས་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ།

为了显示其功德利益，'不动摇真实义'是指此法是佛陀所说的教法。若说'要执持'，则是对依止正理者的诽谤，不应接受。与此相反的则应接受。因此也不依赖他人，即所谓'不随他缘行'。
'信心执著'是指以信心执著如来，如其他经中所说'从四处生起'等。如是，对于不变而一向决定的教言，则生起殊胜欢喜。
为了显示一向决定的教言，称为了义经。如'父母是随顺处'等不了义经则不是，如'宣说有情实有，有情有四种'等。安住于已成就的真实义则不会被夺取。
为了显示不了义如何非量，所说'从种种门入'等。由于随各自所欲而引导，故生疑惑，因此彼等非量。为了显示说'了义经非量'的过患，故说'若菩萨于了义经'等。
虽是了义，但并非一切都能获得智慧，故非量。若问如何获得量智？答：关于'视证悟智慧为核心'等，闻思所生智仅知少许，应安立为识，因为彼等是以教证为对境，故无入证悟。
因此说'以修所生智所应知'等。具有如是闻思智者，对于成为修所生智对境的经典，也不诽谤说'此非如来所说'。为了理解所说义，'如是菩萨'等。
以四个二分说明四种量和四种非量。诸如来说二种：义和文字。其中义是量，文字非量。所诠义有二：法和补特伽罗。其中法是量，补特伽罗非量，因为彼转变后还会变异，而法则一向决定。
因此说'正理'等，法也有二种，以了义等差别。其中了义是量，因为显示一向决定义。不了义非量，因为可说种种义。因此说'所依'等，因为是一向决定所说。
由此也生三种智：从分别生起的闻思所生智，及无欺的修所生自证智。其中第一种安住于自分别相。因此修所生是量。具足所依的修行菩萨，由于通过遍计无有执著，故是无错谬的出离。

།ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདུས་བྱས་རྣམས་ཀྱི་དོན་སོ་སོར་ལེགས་པར་རྟོགས་པ་ནི་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའོ། །རྣམ་གྲངས་ཐམས་ཅད་དེ། མིང་གི་ཁྱད་ པར་ཐམས་ཅད་ལའོ།།ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་སྙེད་ཅིག་གོ་ཞེས་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའོ། །ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ཁོ་ན་ལྟར་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཡང་ན་རང་བཞིན་དང་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པས་ངོ་བོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་པ་ཤེས་པའོ། །ཐོགས་པ་མེད་ ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པ་དེ་དང་ལྡན་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་གཞན་ལས་ཐོས་པ་ན་མིང་འདིའི་རྗོད་བྱ་གང་ཡིན་ཞེས་བདག་ཉིད་ལ་སྒྲུབ་པའི་དུས་སུ་ཀུན་དུ་ཐོགས་པ་མེད་པའོ།།གཞན་ལས་སྟོན་པའི་དུས་ན་ནི་མི་བཟློགས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་མཚན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་རིག་ པར་བྱའོ།།མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་གོ་ཞེས་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་ཤེས་པ་འཇུག་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ངེས་པའི་ངག་ནི་ངེས་པའི་ཚིག་སྟེ། གཟུགས་སུ་རུང་བའི་དོན་གྱིས་ན་གཟུགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །འཇིག་རྟེན་ལ་གྲགས་པའི་ ཚུལ་གྱིས་ནི་རྣམ་པ་ལྔར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ།ཡི་གེ་སྐྱེ་ཞིང་གཞན་དུ་བཟློག་པ་དང་། །ཡི་གེ་བསྒྱུར་ཞིང་ཕྱི་བ་གཞན་གཉིས་དང་། སྐད་བྱིངས་དོན་ནི་ཤིན་ཏུ་གཞན་སྦྱོར་དང་། །རྣམ་ལྔ་དེ་ལ་ངེས་པའི་ཚིག་ཅེས་བརྗོད། །ཅེས་བྱ་བའོ། །རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བལྟར་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པའོ། །མདོར་བསྡུ་ན་ སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་རྣམས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་འདི་ལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་གནས་ལ་སྟོན་པ་ལ་མཁས་པ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་རྣམ་པ་འདི་བཞིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞིས་བསྟན་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བདག་ཉིད་ཀྱིས་ལེགས་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚིག་དང་དོན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བསྟན་པར་བྱ་བ་ལ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བཞི་པོ་འདི་ལས་གོང་ན་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཚོགས་ཀྱང་མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དང་། ཡེ་ཤེས་ཚོགས་སོ། །དེ་དག་དབྱེ་བ་ཡང་སྔ་མ་བཞིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་ལེའུ་ལས་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། ཚོགས་དེ་དག་ལ་བརྟེན་པ་དང་། བསྒོམས པ་དང་།མང་དུ་བྱས་པ་དང་ལྡན་པ་ལས་བསྐལ་བ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་གྱིས་སངས་རྒྱས་ཉིད་འཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་ནི་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པས་གཞག་པ་སྟེ། མོས་པས་སྤྱོད་པ་ནི་ཆུང་ངུ་ཡིན་ཏེ། བརྩོན་འགྲུས་འབར་བ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། སྤྱོད་པའི་སས་བསྡུས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་སྦྱང་དཀའ་བ་དང་། །མི་གཡོ་བའི་ཕྱིར་འབྲིང་པོའོ། །ངེས་པའི་ས་ལ་གནས་པ་ནི་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་ཆེན་པོའོ། །ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་གྱུར་པ་ནི་ཚོགས་བསགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་བསྒོམ་པར་རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བྱང ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་བསྒོམ་པ་བསྟན་ཏོ།།སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་པོ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞིས་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རྟོགས་པའི་ཐབས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་དང་། གཞན་ལ་རབ་ཏུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་དག་ལ་བརྟན་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་རྣམ་པ་བཞིར་རབ་ཏུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཐབས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་པ་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པ་ཡིན་གྱི་མི་རིགས་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་པ་སྟེ། ཤེས་པ་གང་གིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་རྣམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པར་རིག པའི་སྒོ་ནས་རབ་ཏུ་ཤེས་པའོ།།དེ་གང་ཞེ་ན་མངོན་སུམ་དུ་མ་བྱས་པའི་སྒོ་ནས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། དེ་དག་མངོན་སུམ་ནི་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་ན་ནི་ཐབས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པའི་ཤེས་པ་དེའོ།

所谓'一切法'，是指对诸有为法的义理各别善加了知，即是各别正确认知。一切异名，即一切名称差别。所谓'尽所有'，是指确定'有这么多'。所谓'如所有'，是指'正是如此，而非其他'。或者，通过自性、作用等如实了知体性。
所谓'无碍'，是指具有此智慧者，当从他人处听闻一切法的异名时，在思考'此名所诠为何'时于自身毫无障碍。在向他人宣说时则无有阻滞。同样也应了知相等其他方面。
所谓'于一切相'，应知是指了知进入通达'这些是自相等'的智慧。决定语即是确定词，如'以可色义故名为色'等。
依世间共许的方式，应知有五种：'文字生起及相反转，文字变化及后二种，词根意义极不同合，此五即说为决定词。'
所谓'差别'，即是可见等。总之，为显示诸无碍解于如来此教法中是善巧宣说不共处，故说'以此四种法'等。为显示依四无碍解所说法而说'自善'等。
显示在宣说一切法的文义一切方面时，此四种差别最为殊胜无上。为显示在世俗谛中应修学福德智慧二资粮而说：
若问何为菩提资粮？资粮略说有二种：福德资粮与智慧资粮。其差别如前所说，即如自他利品中所说。依止、修习、多修习此等资粮，经三无数劫而证得佛果。
其中三无数劫是以小等行相安立：信解行是小，因离精进炽然等故。行地所摄是中，因极难净治及不动故。决定地住是大，因清净故。
圆满资粮者，为显示因具足资粮故应修菩提分，故说修菩提分。所谓'依四无碍解'，是因四无碍解以自身了知一切法一切方面的方便而分别，以为他证成的方便而分别。
依彼等，亦应了知菩提分法有四种。所谓'方便摄持'，是指与正理相应而非不合理，即以何智如实正确了知诸菩提分而通达。
若问是何？是从未现证的角度。故说：'彼等不作现证'，即是彼方便摄持的智慧。

།ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པའི་ཚུལ་གྱིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་བསྒོམ་པ་ནི་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་ཏེ། དེ་ལ་ཉན་ ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་ལ་འཇུག་པའི་སྒོ་ནས་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པས་དེ་དག་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་ལས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་ལ་འཇུག་ པའི་སྒོ་ནས་དོན་དམ་པའི་ཚུལ་ལ་བརྟེན་ནས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རྣམ་པར་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཚུལ་གྱིས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའོ།།ལུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་དབུ་མའི་ལམ་གྱིས་རབ་ཏུ་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་སྒྲོ་འདོགས་པའི་མཐའ་རྣམ་པར་སྤངས་པའི་ཡེ་ ཤེས་ཉིད་དེ།ངོ་བོ་ཉིད་དང་། ཁྱད་པར་དུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའོ། །དོན་དམ་པའི་ངོ་བོ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དེ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པའོ། །དབུ་མའི་རྣམ་པས་བསྡུས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ ཚིག་གོ།།དེས་ན་སྨྲས་པ། དོན་དམ་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱ་དག་སྟེ་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་དོན་དམ་པ་ཉིད་དོ། །ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་ནི་ལུས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པའི་རྣམ་པ་དཔག་ཏུ་ མེད་པ་ཉིད་དེ།ལུས་ཀྱི་འབྱུང་བ་དང་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་བྱེ་བྲག་གི་དབྱེ་བ་ཚད་མེད་པས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལྷག་པ་རྣམས་ཀྱང་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཉན་ཐོས་རྣམས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་བསྒོམས་པ་ནི་བདེན་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་ཉིད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དོན་དམ་ པའི་ཚུལ་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་བསྒོམ་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཆོས་ཉིད་རབ་ཏུ་རྟོགས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།ལུས་དང་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དུ་ཡང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་ལ་ཀུན་འབྱུང་བ་ལ་རྒྱུར་གྱུར་པར་ཡང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཅིང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་བསྒོམས་པས་བྱས་ པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤོང་བ་ལ་ཡང་འགོག་པ་ཞེས་མི་རྟོག་ལ།སྤོང་བ་ཐོབ་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ལ་ཡང་ལམ་དུ་མི་རྟོག་ཅིང་བདེན་པ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཚུལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བདེན་པ་མཐོང་བའི་དུས་སུ་ཆོས་བདག་མེད་པའི་ཤེས་པས་བདེན་པ་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱས་ནས་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ངོ་བོར་སྡུག་ བསྔལ་གྱི་ཆོས་ཉིད་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པས་དེ་ལྟར་དོན་དམ་པའི་ཚུལ་གྱིས་བདེན་པ་བསྒོམ་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་ནི་བདེན་པ་ལ་མཁས་པ་ཚད་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་ཤེས་པར་བྱ་བའོ། །ཞི་གནས་ཀྱི་རྣམ་པའམ། ལྷག་མཐོང་གི་རྣམ་པས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེའི་རྗེས་ལ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་བསྟན་ཏེ།།ཆོས་དེ་དང་དེ་དག་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་རྣམ་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་རྟོག་པ་མེད་པ་ནི་ཞི་གནས་སོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ལྷག་མཐོང་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟ་བ་ བཞིན་ཤེས་པ་ནི་ལྷག་མཐོང་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།རྣམ་པ་བཞི་པོ་འདི་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་བསྒོམ་པ་ཉིད་དང་། འབྲས་བུ་བསྒོམ་པ་ཉིད་དང་། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཇུག་པ་ཉིད་དང་། རོ་གཅིག་པར་འཇུག་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་རྒྱུའི་ངོ་བོ་དང་། འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་དང་། རྣམ་པའི་ཁྱད་ པར་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རྣམ་པ་བཞིར་རྣམ་པར་གཞག་གོ།།ཞི་གནས་ལ་བརྟེན་ནས་ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། དོན་དམ་པ་པ་དང་། བརྡར་བཏགས་པའི་ཤེས་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུའི་ངོ་བོས་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དོན་དམ་པ་ནི་བརྗོད་དུ་ མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་དམིགས་པའོ།།བརྡར་བཏགས་པ་ནི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཚད་མེད་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པས་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ལ་དམིགས་པའོ།

以声闻乘的方式修习菩提分，是以两种智慧的方式。关于'以声闻乘的方式'等，从入无我的门径，以自相和共相的行相，声闻以声闻乘的方式如实完全了知这些。
从入法无我的门径，依胜义谛的方式，以大乘的方式如实完全了知无二的行相。
'观察身'是指以无分别智摄于中道，故远离增益边的智慧，即自性和特殊的无分别。因缘于胜义自性，也非无有。为显示以中观行相所摄，故说：'不可言说自性的法性'，即是身如是性的自性的意思。
因此说：'胜义'是指所知和能知，以如是性和正智的自性分别，故如理即是胜义。
以世俗谛方式则是无量身念住行相，因为身的四大和所造色差别无量而有差异。其余也应如是观察。
声闻修习菩提分即是完全了知谛的安立。为显示菩萨以胜义方式修习菩提分法而通达法性故说：对于身受等不作为果的苦谛分别，对于集谛不作为因分别，对于以修菩提分所作的对治所断也不作为灭谛分别，对于得断的因也不作为道谛分别，依谛安立的方式，于见谛时以无我智见谛后，以不可言说自性显示苦法性等，如是显示以胜义方式修谛。
以世俗方式则应知是以无量方式随行通达诸谛。
为显示'应以止或观的行相修习菩提分'故，其后显示止观：以于彼彼诸法无分别影像行相分别故，显示'无分别即是止'。观则以智慧分别故，显示'如实了知即是观'。
'此四种行相'是指修因性、修果性、任运趣入性、一味趣入性。如是依因的自性、果的自性、行相差别而安立四种。
为显示依止修观故说：'以胜义和假名所知为先'，即是以因自性趣入的意思。胜义是缘于不可言说法性。假名是随行无量安立而缘自相共相。

།དང་པོའི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ནི་མཚན་མ་མེད་པའི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའོ། །གཉིས་པའི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ནི་མཚན་མ་དང་བཅས་པའི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་ པའོ།།གང་གི་ཚེ་ལྷག་མཐོང་ལ་བརྟེན་ནས་ཞི་གནས་སྒོམ་པར་བྱེད་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ཤེས་པའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་སྟེ། །དོན་དམ་པའི་ཤེས་པའི་འབྲས་བུ་ནི་ཞི་གནས་སོ། །ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པར་འཇུག་པ་དང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཇུག་པ་སྟེ། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ རྣམ་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་དབེན་པ་ཉིད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་དངོས་པོ་ཙམ་དེ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པས་དབེན་པའི་ཕྱིར་མཚན་མ་མེད་པའོ། །ངོ་བོ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའོ། ། རྣམ་པ་འདི་གཉིས་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཞི་བའོ། །མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རོ་གཅིག་པ་ཉིད་ནི་དོན་དམ་པའི་རྣམ་པ་ཉིད་དང་། རོ་གཅིག་པར་འཇུག་པ་ཉིད་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཐོག་མ་དང་བར་མ་དང་ཐ་མར་ས་དང་ས་རྣམས་ལ་ཞི་གནས་ཀྱི་ལམ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །ལྷག་མཐོང་རྣམ་པ་བཞི་ཡང་ཐབས་ཀྱི་རྒྱུ་ཉིད་དང་། རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱའོ། །ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཞི་གནས་ལ་བརྟེན་ནས་དོན་དམ་པ་པ་དང་། བརྡར་བཏགས་པའི་ཤེས་པས་བསྡུས་པའི་ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །རྒྱུའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པར་གཅིག་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱའོ། །དོན་དམ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ནི་མཐའ་གཉིས རྣམ་པར་སྤངས་པའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པ་གཉིས་སོ།།ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཤེས་པའི་སྒོ་ནས་བསྡུས་པ་ནི་ཚད་མེད་པའི་དབྱེ་བའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་དག་བསྒོམས་པས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་སྨྲས་པ། ཡང་དག་པར་འཐོབ་ པའི་བར་དུ་འཇུག་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།ཐབས་ལ་མཁས་པས་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་དེའི་རྗེས་ལ་ཐབས་མཁས་པས་བསྟན་ཏོ། །གཞན་དུ་ཐབས་ལ་མཁས་པ་མེད་པར་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་སྒོམ་པར་བྱེད་པ་ནི་འགོག་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པར་ ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ནི་དྲུག་གོ། །དེའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་རྣམ་པ་དྲུག་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་སྙིང་བརྩེ་བ་དང་། འཁོར་བའི་ཉེས་དམིགས་ལ་བལྟ་བ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་ པ་ཐོབ་པའི་ཕན་ཡོན་མཐོང་བ་དང་།དེ་དག་གཉི་ག་ལ་བརྟེན་པའི་འཁོར་བ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བ་དང་། ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་ལ་བརྟེན་པ་དང་། ལེ་ལོས་བརྩོན་འགྲུས་མི་རྩོམ་པའོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་སྙིང་བརྩེ་བའི་གཉེན་པོར་སྨྲས་པ། སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པར་བལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ ཇི་ལྟར་རིགས་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ།།ཐབས་ལ་མཁས་པ་འདི་དག་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་གཞག་པར་བྱ་སྟེ། ཤེས་རབ་དང་ཐབས་མི་འགལ་བར་འཇུག་པ་ཉིད་དང་། འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མི་འགལ་བར་བསྒྲུབ་པ་ཉིད་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་ པ་མི་འགལ་བར་འཇུག་པ་ཉིད་དོ།།ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཡིན་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་འབར་བར་གྱུར་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བཞིན་དུ་བརྩོན་འགྲུས་འབར་བ་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པའོ། །འབྲས་བུ་ཚད་ མེད་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་བསོད་ནམས་ཚད་མེད་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་། སེམས་ཅན་རྣམ་པ་བཞི་ལ་ཡང་དག་པའི་སྒྲུབ་པ་རྣམ་པ་བཞིའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པའོ། །གཞན་ཡང་ཐབས་ལ་མཁས་པ་རྣམ་པ་དྲུག་སྟེ། དངོས་པོ་དང་ཞིང་དག་ཆུང་ངུ་དག་ལས་དགེ་བ་ཆུང་ དུ་བསྐྱེད་པ་ལས།ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་ཁྱད་པར་གྱི་སྦྱོར་བས་འབྲས་བུ་ཚད་མེད་པར་འགྱུར་རོ།

第一个的前行是无相的无分别。第二个的前行是有相的无分别。当依止于胜观修习止时，应当建立智慧的果，胜义智慧的果即是止。不作意一切言说的想而趣入并任运趣入，因为是不可言说的行相，故为离作意性。因此说：'仅仅是不可言说的事物'等，由于离开对色等的作意故为无相。由于远离以自性了悟等故为无分别。以此二种行相即为寂静。
平等一味性即是胜义行相，一味趣入性，如是于初中后诸地中止道趣入。四种胜观也应当以方便因性及差别而建立。依止如前所说的止而修习胜义及假名所摄的胜观。应当由因门而建立一种行相。胜义智慧所摄的是由离二边门而有二种行相。世俗智慧所摄的是以无量差别方式。
由修习如是止观二者而获得无上正等正觉，故说'乃至正得为止'等。其后以善巧方便开示应当修习止观。否则无有方便善巧而修习止观则成堕入现证灭尽之过。
非是令佛法圆熟方便的法有六种。其对治分六种即是方便善巧：对众生有烦恼的悲悯，观察轮回过患，见到涅槃获得的利益，依彼二者而舍离轮回，依止愚痴，懈怠不发精进。为对治烦恼的悲悯而说'观察具足悲心'等。如是应当如理配合。
此等方便善巧略摄应当安立为三种：慧方不违而趣入性，轮回涅槃不违而成就性，无有烦恼及发起精进不违而趣入性。虽有烦恼而为离烦恼故精进炽然，菩萨虽离烦恼而具足炽然精进，此即是方便善巧。
摄受无量果，如是摄受无量福德，对四种众生依四种正行而说。复次有六种方便善巧：从小事物及小净土中生起小善，由回向差别加行而成无量果。

།དེ་ནི་གཞུང་ཉིད་ལས་དོན་གོ་བར་ཟད་དེ། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་། འཁྲུག་པ་དང་། ནོར་ཟད་པ་དང་བྲལ་བས་བདེ་བ་དང་། ཡིད་བདེ་བའི་སྒོ་ནས་བསོད་ནམས་མང་པོ་ལ་ ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་ནི་བསོད་ནམས་ཚད་མེད་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཏོ།།ཉོན་མོངས་པའི་སྒོ་ནས་ཞུགས་ཀྱང་བསོད་ནམས་མེད་པའི་སྦྱོར་བ་རྣམས་ལ་ངལ་བ་མེད་པའི་སྒོ་ནས་བསོད་ནམས་མང་པོ་སོགས་པར་འགྱུར་བའི་ཐབས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལས་འདུན་པ་བཟློག་ཅིང་ཞེས་པ་མི་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་སྟེར་བ་ ཐབས་མ་ཡིན་པ་དེ་ལས་བཟློག་ནས་ཚེགས་ཆུང་ཞིང་འབྲས་བུ་ཆེ་བའི་ཡང་དག་པར་བླངས་བ་ལ་འཛུད་དེ།དེ་ལྟར་ན་འབད་པ་ཆུང་དུས་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡང་དག་པར་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །ཡང་དཀའ་སྤྱད་ཀྱི་དཀའ་ཐུབ་ཀྱིས་དོན་མེད་པ་ལ་ཞུགས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་དེ་ལས་འདུན་པ་བཟློག་ ནས་བདེ་བ་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་འབྲས་བུ་ཆེ་བ་དེ་དག་ལ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ།།ཡང་མཐོ་རིས་འདོད་ཅིང་བདེ་འགྲོའི་ལམ་ལས་ཉམས་པས་ཚུལ་མ་ཡིན་པའི་སྒོར་ཞུགས་པས་ངལ་བར་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་ཚུལ་དང་མཐུན་པའི་ལུགས་འཇིག་རྟེན་གཉི་གར་བདེ་བའི་ལམ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །ཡང་དག་པར་བྱ་བའི་ བསམ་པས་ཡོངས་སུ་ངལ་བར་གྱུར་ཅིང་དོན་མེད་པའི་བསྟན་བཅོས་ལ་ལྷག་པར་མོས་པ་རྣམས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་འཛུད་ཅིང་ཡང་དག་པར་སྟོན་པར་བྱེད་དོ།།ཡང་ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པའི་ཁྱད་པར་ལ་ཤེས་བྱའི་མིག་གིས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཙམ་གྱིས་བསོད་ནམས་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་ཚད་མེད་པ་ བསྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱས་ནས་ཡང་དག་པར་འཛུད་པར་བྱེད་དོ།།དེ་ནི་མདོ་ལས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་བཞིན་ཏེ་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་ལ་འདོད་ཆགས་དང་འབྲལ་བར་མཐོང་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་འདི་ནི་དེ་བས་ཆེས་འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་སྦྱིན་པ་ལས་ཁྱད་པར་ དུ་འཕགས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།ཡང་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་བདག་གིར་མ་བཟུང་ཞིང་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་མེད་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱིས་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་མཆོད་པར་ལྷག་པར་མོས་པའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་བསོད་ནམས་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཏོ། །ཡང་ཕྱོགས་བཅུའི་དཀོན་མཆོག་གི་མཆོད་པ་ལ་རྗེས་སུ་ ཡི་རང་བའི་སྒོ་ནས་དང་།རྗེས་སུ་དྲན་པ་དྲུག་བསྒོམ་པའི་སྒོ་ནས་དང་། ཀུན་དུ་རྟོག་པའི་མཆོད་པའི་སྒོ་ནས་མཆོད་པའི་བྱ་བ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་སྙིང་རྗེའི་སེམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མི་འདོད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ བདག་གིས་མྱོང་བར་འདོད་པའི་སྒོ་ནས་དང་།བསླབ་པ་འདོད་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་བསམ་པས་དགོངས་པར་བྱས་པས་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་སྡིག་པ་སོ་སོར་བཤགས་པའི་སྒོ་ནས་སྡིག་པ་སོ་སོར་འཆགས་པར་བྱེད་པའི་ཕན་ཡོན་གྱི་ཁྱད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ ཐམས་ཅད་ལས་རྣམ་པར་ཐར་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའོ།།སེམས་ལ་དབང་བསྒྱུར་བ་ཐོབ་པའི་སྤྲུལ་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མཆོད་པ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་ངོ་། །ཚད་མེད་པ་བཞི་བསྒོམ་པའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་བསྟན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་ པ་བཅུ་གཉིས་པོ་མ་ལུས་པ་སྤངས་ཤིང་ཚད་མེད་པའི་བསོད་ནམས་སོགས་པར་རིག་པར་བྱ་བའོ།།ལོག་པའི་ལམ་གྱི་བསྙུང་བ་ལ་མོས་པ་རྣམས་ལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་བསྙུང་བའི་ལམ་སྟོན་པ་དང་། དཀའ་སྤྱད་ཀྱི་བརྟུལ་ཞུགས་ལ་མོས་པ་རྣམས་ལ་དབུ་མའི་ལམ་ངེས་པར་སྟོན་པ་དང་། མཐོ་རིས་ཀྱི་ལམ་ རྣམ་པར་ཉམས་པ་རྣམས་ལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ལམ་ཉེ་བར་སྟོན་པ་དང་།བསྟན་བཅོས་ངན་པ་ལ་མོས་པ་རྣམས་ལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཆོས་སྟོན་པ་དང་། ཤེས་བྱའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་རྨོངས་པ་རྣམས་ལ་ཤེས་བྱ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྟོན་པའོ། །ཐབས་ལ་མཁས་པས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པའི་མཆོད་པ་ཉེ་བར་ བསྒྲུབ་པ་ནི་གཞན་གྱིས་བྱས་པའི་མཆོད་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ཉིད་དོ།།རྗེས་སུ་དྲན་པ་དྲུག་བསྒོམ་པ་ནི་ཀུན་དུ་རྟོག་པའི་མཆོད་པའི་བྱ་བའོ།

这些内容从论典本身就可以理解。通过远离痛苦、不悦、烦恼、财物损失，以快乐和愉悦的方式正确投入众多善行，就能获得无量福德。
即使是从烦恼的角度入手，也能通过不知疲倦地投入无福德的行为，教导获得众多福德的方法。
所谓'从中转变意愿'，是指从带来不悦果报的非方便法中转变过来，引导进入轻松且果报巨大的正确修行中。这样以小小的努力就能正确生起广大的善根。
对于那些通过苦行苦修投入无意义行为的众生，要使他们转变意愿，教导他们追求安乐且果报巨大的修行。
对于那些希求天界却因偏离善趣之道而进入不正确门径而疲惫的众生，要教导他们契合正理、今世来世都安乐的道路。
对于那些以正确发心而疲惫不堪，且对无意义论典深信不疑的众生，要引导他们进入佛乘并正确教导。
又对于所知事物的种种差别相，仅仅以智慧之眼作意观察，就能生起广大无量的福德，以此而引导他们。
这如经中所说：'见一切有为法离贪'等乃至'此较彼更有大果报'，显示此较布施更为殊胜。
又通过作意而不执著、不执取诸法，以对三宝生起殊胜供养信解的方式摄受福德。
又通过随喜十方三宝的供养、修习六念、观想供养的方式作供养事业，以及随喜一切众生的一切福德，以悲心欲受一切众生不悦的果报，
以希求学处的随顺发心，于诸佛前忏悔罪业，为显示忏悔功德的殊胜而说'将从一切业障中解脱'。
通过获得心自在的化身对如来作供养，以及通过利益众生的方式。
通过修习四无量心的方式摄受广大福德。
如是应知舍弃十二种过失而积累无量福德。
对于信受邪道禁食的众生，教导无颠倒的禁食之道；对于信受苦行的众生，明确教导中道；对于偏离天界之道的众生，教导无颠倒之道；对于信受恶论的众生，教导无颠倒之法；对于对所知实相愚痴的众生，教导无颠倒的所知。
以善巧方便摄持的供养成就，即是随喜他人所作的供养。修习六念即是观想供养的事业。

།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསོད་ནམས་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་། གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་བདག་གིས་མྱོང་བར་འདོད་པ་དང་། འདས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྡིག་པ་ བཤགས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དང་།སྤྲུལ་པས་མཆོད་པ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བ་དང་། ཚད་མེད་པ་བསྒོམ་པར་བྱ་བའོ། །མདོར་བསྡུས་ནས་ཐབས་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་བསམ་པའི་སྦྱོར་བ་དང་། བྱ་བ་ལ་འཁྱིག་པའི་དབྱེ་བའི་སྦྱོར་བ་དང་། མི་མཐུན་པའི་བསམ་པའི་སྦྱོར་ བ་དང་ཆད་པས་ཚར་བཅད་པའི་སྦྱོར་བ་དང་།བྱས་པ་ལ་ལན་དུ་ཕན་འདོགས་པའི་སྦྱོར་བ་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་སྦྱོར་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་མདོར་བསྡུ་ན་མཐུན་པའི་ཐབས་ནི་རྣམ་པ་བདུན་དུ་བསྟན་ཏེ། རིམ་གྱིས་འཇུག་པའི་ཆོས་སྟོན་པ་དང་། ཆོ་འཕྲུལ་རྣམ་ པ་གསུམ་སྟོན་པ་དང་།གཞན་ལ་གསོལ་བ་འདེབས་པ་ཉིད་དང་། བསྟན་བཅོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་བྱ་བ་དང་། མདོར་བསྟན་པ་ལ་སོགས་པས་སྦྱིན་པ་དང་། གདམས་ངག་དང་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་པ་དག་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དགོངས་ཏེ་གསུངས་པའི་འགྲེལ་པའོ། །རིམ་གྱིས་འཇུག་པའི་ཆོས་ སྟོན་པ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་སྔར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ།འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་གཙོ་བོར་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་དགའ་བར་བྱས་པ་དང་། ཟང་ཟིང་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་དང་། མཐུན་པར་འཇུག་པས་རབ་ཏུ་གཟུང་བ་དང་། བདག་ཡིད་ལ་གུས་པ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དང་། ཆོས་ལ་འདོད་པ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའོ། །རྣམ་པ་ འདི་ལྡས་སྣོད་དུ་རུང་བར་བྱས་ནས་ཡང་ཉེ་བར་ཞི་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཆོས་ལྔ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ།དགོས་པ་རྣམ་པ་ལྔ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་ལྔ་པོ་ཉིད་སྨྲས་པ་དང་གདུལ་བྱ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་སྟོན་པ་ནི་གང་ཡང་སྨྲས་པ། ཅི་རིགས་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དོན་རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་སྟོན་པ་ནི་གང་ཡང་ སྨྲས་པ་ཡང་ལེགས་པར་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བའོ།།ངེས་པའི་ཚིག་དང་ཡི་གེ་ནི་གང་ཡང་སྨྲས་པ། བརྡ་ཕྲད་པར་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་སྤྱོད་ལམ་གྱིས་གནས་པས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ནི་གང་ཡང་སྨྲས་པ། དུས་སུ་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རིམ་གྱིས་སྟོན་པའམ་མདོར་ བསྟན་ནས་རྒྱས་པར་ཕྱིས་སྟོན་པ་ནི་རིམ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བའོ།།ཇི་ལྟར་དགོངས་པའི་སྒོ་ནས་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ནང་གི་རིག་པས་བསྡུས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསྟན་པའི་དོན་བསྟན་ པ་ཡིན་ནོ།།སེམས་ཅན་དག་གི་དོན་རྣམ་པ་བཞི་བསྒྲུབ་པ་ནི་གཞན་དུ་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བས་གཞན་གྱིས་བརྒལ་ཡང་རུང་ཁྱད་དུ་བསད་ཀྱང་རུང་ཁྲོ་བར་མི་བྱེད་དེ། །གཡོ་བར་མི་པར་རྗེས་སུ་མཐུ་པའི་ལན་འདེབས་པར་བྱེད་པ་ནི་མི་བརྗེད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སེམས་ཅན་ རྣམས་ཀྱི་དགོས་པ་རྣམ་པ་བཞི་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།བྱེད་འདོད་པའི་སེམས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་ཉིད་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གང་ཅི་ཡང་རུང་བའི་རྣམ་པས་དོན་དེ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་ཞེས་ངེས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ནི་བྱེད་འདོད་པ་ཉིད་དོ། །དེའི་ རྒྱུ་བསྟན་པ་ནི་སྙིང་བརྩེ་བའི་སེམས་དང་ཡང་ལྡན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་བསམ་པ་ནི་བྱེད་འདོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།ཆོ་འཕྲུལ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། དེ་རྫུ་འཕྲུལ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། རང་གིས་ མི་ནུས་ན་ཡང་གཞན་ལ་གསོལ་བ་བཏབ་པས་སམ།སྤྲུལ་པའི་སྦྱོར་བས་སེམས་ཅན་རྣམས་འདུལ་བར་བྱེད་དེ། དགོས་པ་རྣམ་པ་བཞི་ལ་སྒྲུབ་པས་སོ། །མདོར་བསྡུས་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་མདོར་བསྟན་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཚིག་དང་ཡི་གེ་ལ་སོགས་པས་རྒྱས་པར་བསྟན་པར་བྱའོ། །ཧ་ ཅང་ཡང་རྒྱས་ཆེས་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱས་པར་བསྟན་པས་འཇིགས་པ་རྣམས་ལ་སྙིང་པོའི་དོན་དང་ཡི་གེ་མདོར་བསྡུས་པའི་བྱ་བས་ཡང་དང་ཡང་དུ་བསྟན་པ་བྱས་པས་བློ་དམན་པ་རྣམས་རྗེས་སུ་གཟུང་བའོ།

随喜一切众生的福德，愿自己承受他人的痛苦，忏悔过去等罪业，以化身供养，为众生做事业，修习无量。简要归纳为六种方便：思维加行、事业相应的差别加行、不相顺的思维加行、以惩罚调伏的加行、报恩利益的加行、以自性成就的加行而宣说。
其中简要归纳相顺方便为七种：宣说次第趣入之法、显示三种神变、向他人祈请、随顺论典的事业、以略说等布施、教诫与随教、如来密意说的解释。
次第趣入说法又应先知五种：以世间智为主而令欢喜、给予财物、以相顺趣入而摄受、令生起对自己的恭敬心、令生起对法的欲求。
以这些方式使成为法器后，又应宣说五种寂静因法，为成就五种目的。所说五种即是随顺所化而说，即所说'如理'。分别开示义理即是所说'善巧趣入'。确定词句文字即是所说'契合'。以随顺威仪而住令成熟即是所说'适时'。次第宣说布施等或先略说后广说即是'次第'。
依据密意而从一切苦完全出离，即是所说'无颠倒'等，是以内明所摄如来所说义理而宣说。
成就众生四种利益非他者所能，即使他人诽谤或轻视也不生嗔恨，不动摇而以随顺回应，即是'不忘'，意思是真实成就众生四种所需。
以欲作之心趣入并精进，为显示此义，以任何方式决定成办彼事即是欲作性。显示其因即是'具有悲悯心'，对一切众生利乐之心即成为欲作。
依三种神变而说'彼神通'等，即使自己不能，也以祈请他人或化身加行调伏众生，以成就四种所需。
'诸略说'即是以其词句文字等广说。'过于广说'即是对于畏惧广说者，以精要义理和简略文字反复宣说，摄受智慧浅薄者。

།རྣམ་པ་བཞིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསྟན་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་དོན་དང་ཡི་གེས་རྟོགས་ པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་ལ་སོགས་པས་སྟོན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།།མདོར་བསྟན་པ་དང་དྲན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡི་གེ་བསྒྲུབ་པའོ། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་གཟུང་བ་དང་། དྲན་པས་ལེན་པ་དང་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །དྲིས་པའི་ལན་གདབ་པ་དང་། དོན་བསྟན་པ་ཉིད་ནི་དོན་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པ་སྟེ། ཐེ་ཚོམ་དང་། མི་ཤེས་པ་གཉིས་ཀྱི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་སོ། །འཇུག་པའི་སྒོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་སྡུག་པ་བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོ་ནས་སོ། །དོན་དམ་པ་ཉེ་བར་སྦས་པའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པའི་ཆོས་སྟོན་པ་དང་། བདག་མེད་པ་གསལ་བར་བྱེད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པའོ། ། དགོངས་པ་དང་བཅས་པའི་ཚིག་གིས་བསྟན་པས་ན་དགོངས་པའི་དོན་ཞེས་བྱ་བའོ། །མདོ་སྡེ་གང་དག་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་མེད་པ་ལ་སོགས་པར་སྟོན་པ་རྣམས་སོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པར་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བས་དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཉིད་འཇིག་པའི སེམས་ཀྱིས་འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རབ་ཏུ་སྤོང་བར་བྱེད་དོ།།དེ་དག་ལས་མཐུན་པ་དང་། འགལ་བ་མེད་པ་དང་། དགོངས་པ་དང་བཅས་པའི་དོན་སྟོན་པར་བྱེད། འཛིན་དུ་འཇུག་གོ། །ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། འདི་ལྟར་ཆོས་འདི་དག་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ ཐམས་ཅད་དུ་མེད་པ་མ་ཡིན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོར་འགྱུར་བའོ།།འོན་ཀྱང་བྱིས་པས་ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་འདི་ལ་མེད་པས་ངོ་བོ་མེད་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དངོས་པོ་མེད་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དངོས་པོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་མངོན་པར་བརྗོད་པའི་ཚིག་གི་གནས་སུ་གྱུར་པ་གང་ལ་བརྟེན་ནས་ བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱི་བརྗོད་པ་འཇུག་པའོ།།དེ་ལྟར་ན་ཡང་དངོས་པོ་ནི་ངག་གི་ཡུལ་ལས་འདས་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་མངོན་པར་བརྗོད་པའི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་དམ་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའོ། །ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་གོས་པ་མེད་ཅིང་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བ་ གཟུགས་མེད་པ་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐབས་འབྱེད་པ་དང་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ལ་གློ་བུར་གྱི་གཟུགས་ཀྱི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བར་གྱུར་ན་འོད་གསལ་བ་ཞེས་བརྗོད་དོ།།དེ་བཞིན་དུ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་དངོས་པོ་ཡང་གློ་བུར་གྱི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པས་ཉེ་བར་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ ཀྱི་སྤྲོས་པ་དང་བཅས་པར་སྣང་བ་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་ན་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འདུ་ཤེས་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ངོ་བོར་གཏོགས་པའི་སྤྲོས་པ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། དེ་ལ་ཆགས་པ་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ཅིང་ཆགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། གཟུགས་ཀྱི་བྱ་བའི་གནས་གློ་བུར་བས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་འདི་རྣམས་ནི་རང་གི་ངང་གིས་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཡེ་ཤེས་འཕགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཚེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་བསལ་བ་དེའི་ཚེ་འཕགས་པའི་མཆོག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་འཕགས་པའི་མཆོག་གི་ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ཡུལ་གྱི་ངོ་བོར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། སྣང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདི་ལས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི ངོ་བོ་མེད་པ་སྟེ།དེ་ཉིད་ནི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། གཞན་ཚོལ་བར་མི་བྱེད་དེ་ཞེས་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མ་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ལས་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རྣམ་པ་ཡིན་པ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར་ན་ གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ལ་གཞན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་བསལ་བར་བྱ་བ་མེད་དེ།དེ་ཙམ་དུ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་དང་། སྐུར་པ་འདེབས་པའི་མཐའ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅུང་ཞིག་བསྟན་དུ་ཡང་མེད་དེ། སྒྲོ་འདོགས་པའི་མཐའ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ།

为了通过义理和文字理解如来所说的教法律仪，应当知道以四种方式来教授等。为了简略宣说和忆念，故而成就文字。
依次为不颠倒地领受、以正念领受。
解答问题和开示义理即是成就义理，这是对治怀疑和无知二者的对治分。
'入门'是指通过修习不净观等禅定之门。
为了隐藏胜义谛而宣说甚深法，以及通过显明无我而具足空性。
由于以带有密意的语言宣说，故称为密意义。
'于某些经典中'是指宣说无自性等的诸经。
在声闻乘中以诸法的体性等来宣说，以执著事物的心认为'这不是如来的教法'而加以舍弃。
从这些经典中显示相顺、无违以及具密意的义理，令人受持。
如何理解呢？为此说道：'如是这些法并非一切处皆无'，是指无实体的本性。
然而由于凡夫所遍计的体性于此不存在，故说无体性。
何为无实体？答道：所谓实体是依托言说表达的基础，凡夫依此而起言说。
如是，由于实体超越言语境界，故不存在于言说自性中，因为是胜义的本性。因此无自性。
如同虚空无垢、离戏论、无形，为一切事业开辟空间并作为所依，若离开暂时的色法垢染，则称为光明。
同样，不可言说的圆成实性虽因暂时的随烦恼而显现为具有一切分别戏论的染污，但若离开分别戏论，则本自光明。因此说与虚空相似。
属于诸想分别自性的戏论是差别分别等。
对此贪著即是执著。如是称为对分别执著贪染，因为是由暂时的色法作用所引起。
为显示这些分别离于自然运行的分别，故说'圣智'，即当以智慧力断除时，即成为圣者殊胜菩萨们圣智殊胜圆成实境界的本性。
为此说道：'显现'等，此外再无更殊胜的本性，因为这即是圆成实性。
为此说道：'不应寻求其他'。如同幻化离于有无，故为无二相，一切法亦如幻化。
如是，于无二法性相中毫无可除，因为仅此而已且已承许，并且远离诽谤边。也无可增添，因为远离增益边。

།དེའི་རྣམ་གྲངས་ ཉིད་ནི་ཉུང་ངུར་ཡང་མི་བྱེད།ལྷག་པར་ཡང་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རྣམ་པར་འཇིག་པར་ཡང་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སེམས་ཅན་རྣམ་པ་དགུ་ལ་འདོད་པའི་དོན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མངོན་དུ་ལྷགས་པའི་བར་ཆད་བྱེད་པ་ནི་ཕན་ པའི་བསམ་པ་སྟེ།མདོ་ལས་མ་དང་ཕའི་བུ་ལ་རེ་ཞིག་མི་སྟེར་བ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །སེམས་ཅན་རྣམ་པ་དགུ་ནི་ལུས་ཀྱི་ཡོ་བྱད་འདོད་པ་དང་། དེ་དག་འདུ་བའི་སྒོ་འདོད་པ་དང་། བཟོའི་གནས་འདོད་པ་དང་། གཉེན་འབྲེལ་དང་འདྲིས་པ་འདོད་པ་དང་། གྲོགས་བྱེད་པ་འདོད་པ་དང་། གཞན་གྱིས་ གནོད་པ་བྱེད་པ་དང་།འཇིགས་ཤིང་སྐྲག་པ་དང་། འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པ་དང་ཕྲད་པ་དང་བྲལ་བར་འདོད་པ་དང་། ནད་ལས་ཐར་པར་འདོད་པའོ། །ནན་ཏུར་ཡང་མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དགོས་པ་གཉིས་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ་དགེ་བ་ལ་ཡང་དག་པར་བསྐུལ་བའི་ཕྱིར་དང་། མི་དགེ་བ་སྤང་བར་ བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། སྡིག་པ་སྤང་བ་དང་དགེ་བ་ཡང་དག་པར་བླང་བ་དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་དགའ་མགུར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་དུ་ལྷགས་པའི་དོན་དེ་གཙོར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་དེ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་དོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་བསྔགས་པ་བཞིན་མི་བྱེད་ན་ རྗེས་སུ་མཐུན་པར་མ་བྱས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ཕན་པའི་བསམ་པ་ཅན་ལ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གནོད་པ་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་དུས་ཅུང་ཞིག་བཏང་སྙོམས་སུ་འཇོག་སྟེ་གཏན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། རེ་ཞིག་ཡལ་བར་འཇོག་སྟེ་ཡལ་བར་འདོར་བའི་བསམ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པའོ།།མི་འདྲ་བའི་ལས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སློབ་པ་ཡང་མེད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་སོགས་པ་ལ། དེ་དག་ལ་ནི་མཐུན་པའི་ཐབས་བསྟན་པའོ། །འོན་ཀྱང་འདྲིས་ཤིང་མཛའ་བཤེས་ཡིན་པར་གྱུར་ན་དེ་དག་མཐུན་པའི་ཐབས་ཀྱིས་དགེ་བ་ལ་ཡང་དག་པར་འགོད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་ཡང་དག་པར་ བསྐུལ་ཡང་སྒྲུབ་པར་མི་བྱེད་ན་དེ་དག་ལ་ཁྲོ་བའི་བསམ་པ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ།ཕན་པ་འདོད་པ་ཡིན་གྱི་མི་མཐུན་པའི་བསམ་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །མི་མཐུན་པའི་སྦྱོར་བའི་བྱ་བ་སྟོན་པ་ཡིན་གྱི་བསམ་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་འདིའི་དུས་རེ་ཞིག་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་བསྐྱེད་པ་དོན་མེད་པ་ ལས་ཟློག་པར་བྱེད་ཀྱི།དོན་མི་འདོད་པས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་བསམ་པ་དག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་སེམས་ཅན་དེ་དང་དེ་དག་ལ་བྱ་བ་དེ་དང་དེ་དག་གིས་བསམ་པ་གཞན་གྱིས་སྦྱོར་བ་གཞན་དག་སྟོན་པ་ནི་བསམ་པ་མི་འདྲ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཐབས་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་མི་མཐུན་པའི་བསམ་པ་ཞེས་བྱ་ བ་ཡིན་ནོ།།སྟོབས་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་འདུལ་བར་བྱེད་པ་ནི་ནན་ཏུར་ལས་བྱུང་བའི་ཐབས་ཞེས་བྱའོ། །དགེ་བ་ཡང་དག་པར་བླངས་ཏེ་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་ལ་གནོད་པ་མེད་པའི་ཐབས་ཀྱིས་དགོངས་པ་སྒྲུབ་པར་ནུས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཕན་པ་བྱས་པ་དག་ལ་ལན་དུ་ཕན་གདགས་ པར་འདོད་པ་ཕན་འདོགས་པ་ལ་འཇུག་པ་ནི་ལན་ལྡོན་པའི་ཐབས་ཞེས་བྱའོ།།ཕན་འདོགས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པ་དང་། མི་འཇིགས་པའི་སྦྱིན་པ་དང་། ཡིད་ལ་རེ་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ནད་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་པ་ཉིད་དོ། །སེམས་ཅན་ དེ་དག་ལ་བྱས་པ་ལ་ལན་ལྡོན་པར་འདོད་པས་ཐབས་ཤེས་པར་བྱའོ།།མཐར་ཐུག་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་དག་པའི་ཐབས་ཞེས་བརྗོད་དོ། །འདི་ལས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཐབས་གཞན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མཐར་ཐུག་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ས་ལ་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའི་ལམ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་སྦྱངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནིས་དེ་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པས་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ནས་དགའ་ལྡན་གྱི་གནས་སུ་སྐྱེ་བ་བསྟན་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་དང་ཉེ་བའི་ཕྱིར་དང་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་འདོད་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱའོ།།དེ་ཉེས་པར་བྱས་ཏེ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དེ་དང་འབྲེལ་པའི་སྐྱེ་བ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་ལས་བྱས་པས་དེ་དང་ཉེ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།

对于其数目，既不减少也不增加等。为了说明'不毁坏'的含义，故说'于正确'等。
为了成办九种众生的所求，以利益心阻止当前的障碍，如经中所说:'如父母暂时不给予孩子'。
九种众生是：希求身体受用者、希求集聚资具者、希求工艺技能者、希求亲友眷属者、希求伴侣者、遭受他人伤害者、恐惧畏惧者、希求远离所欲不欲者、希求脱离疾病者。
惩戒略说有二种：为成办两种目的，即为劝导善行及为断除不善。因此说:'于断除恶业及正确受持善法等'，所谓'欢喜'是指以当前之事为主而如是行持等义。
若不如所赞叹而行，虽未随顺，但对具有利益心者不成过失。为显示此义，对于所生损害等暂时舍置，但非永久。因此说:'暂时舍置，具有舍弃之心'等。
为显示不同的事业，故说'既无学'等，对彼等则示现随顺方便。然而若成为熟识朋友，则以随顺方便令其安住于善。
如是正确劝导而不行持者，则应对彼等示现忿怒心，是为利益而非不随顺心。示现不随顺的加行而非心意。暂时遮止今世无义的痛苦与不悦，而非不欲利益，因为心意清净。
如是对彼彼众生以彼彼事业，以异心示现异加行，称为不同心意。为显示即是方便，故说'此即名为不随顺心'。
以力降伏调伏，称为惩戒所生方便。'正受持善法而住'意即以无害他方便能成办意趣。
欲以报恩回报利益而趣入利他，称为报恩方便。为显示利益，故说财施、无畏施、圆满心愿及息灭疾病。对彼等众生欲报恩故当知方便。
为获得究竟故说清净方便。无有比此更殊胜的方便，因为是究竟故称为'入地'。
'菩萨道极为清净'即由彼清净圆满福慧资粮后，显示生于兜率天宫，因为接近菩提及生起无量众生欲求故。'彼善作'即由成就与彼相关的生，而得生于彼处。

།དེ་ལྟར་ན་དེ་དག་འདུན་པ་མང་དུ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དགའ་ལྡན་དུ་སྐྱེ་བ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །རིགས་མཐོན་པོ་ཞེས་བྱ་ནི་རྒྱལ་རིགས་སོ། །ཀུན་གྱིས་བསྐུར་བ་ནི་མདུན་ན་འདོན་གྱི་རིགས་སོ། ། དབང་ཕྱུག་སྤངས་ནས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གཅེས་པར་བྱ་བ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའོ། དེ་བཞིན་དུ་དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་བདག་ཉིད་བསམས་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་པ་ལ་འཇུག་པའི་དགོས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཐུན་མོང་དུ་འགྱུར་བ་ཞེས བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་རྣམས་དང་།བདག་ཉིད་ཡེ་ཤེས་དང་སྤངས་པ་ཐུན་མོང་དུ་གྱུར་པ་ཞེས་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །མཆོག་རྣམས་ཀྱིས་གསོལ་བ་བཏབ་པའི་སྒོ་ནས་ཆོས་སྟོན་པ་མཛད་དོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་བདག་ཉིད་ལ་གུས་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསོལ་བ་བཏབ་ནས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་ལ་རྣམ་པར་ གཟིགས་པར་མཛད་པ་ནི་གཞན་གྱིས་བསྐུལ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་སྟོན་པར་ཟད་ཀྱི་ཐུགས་རྗེའི་དབང་གིས་བདག་ཉིད་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་འགལ་ཞིག་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཞེན་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་བསྟན་ཏོ།།སྔོན་མ་བསྐོར་བ་ཞེས་པ་ནི་དགེ་སྦྱོང་ངམ་བྲམ་ཟེའམ་ཞེས་རྒྱས་པར་མདོ་བཞིན་ནོ། །ཆོས་ སྟོན་པར་མཛད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའོ།།བསླབ་པའི་གཞི་ནི་མངོན་པ་དང་འདུལ་བའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཆོས་དང་འདུལ་བ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་བསྟན་ཏོ། །མདོར་བསྟན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་མདོར་བསྟན་པ་ནི་སྔར་བསྟན་པའི་རྣམ་པ་བཅུ་པའོ། །རྒྱས་པར་བསྟན་པ་ནི་ཕྱི་མའི་ རྣམ་པ་དྲུག་གོ།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གསུངས་པ་ཐོས་ནས་འཛིན་པར་བྱེད་པས་ན་གཟུངས་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་ལྟ་བུའི་དྲན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་གནས་སྐབས་ན་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་པས་བསྡུས་པའི་ བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་བསྟན་པ་ནས་མང་དུ་བྱ་བའི་བར་དུ་མི་མཐུན་པའི་ཚོགས་དང་མ་འདྲེས་པའི་དྲན་པའམ།ཤེས་རབ་སྔོན་མེད་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་མི་ནོན་པས་ན་སྟོབས་བསྐྱེད་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའོ། །ཐོས་པ་ཙམ་ཁོ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་ དང་ཡང་དུ་གོམས་པར་བྱས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་མ་གོམས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། མ་གོམས་པའི་ཕྱིར་ཁ་དོན་བྱང་བར་མ་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དུས་དང་དུས་སུ་ཁ་དོན་གྱི་བྱ་བས་གོམས་པར་མ་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མིང་ལ་སོགས་པ་དག་ཏུ་འཛིན་པར་འགྱུར་ བ་ཞེས་པ་ནི་དོན་ལ་སྒྲས་བརྡར་བྱས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བསྡེབས་པ་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བསྟན་པའོ། །རིམ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བ་ནི་ལྷུག་པར་བསྟན་པའོ། །གཞུང་ཚད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པ་ལ་སོགས་པའི་གཞུང་གི་ཚད་དོ། །དུས་ཚད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་ཀྱི་བར་དུའོ།།དེ་ལྟར་ན་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ཆོས་ཀྱི་གཟུངས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། མིང་དང་། ཚིག་དང་། ཡི་གེ་རིམ་བཞིན་དུ་འཛིན་པ་དང་། གཞུང་ཚད་མེད་པ་འཛིན་པ་དང་། དུས་ཚད་མེད་པར་འཛིན་པའོ། །སྔ་མ་དང་འདྲ་བ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་དྲན་པ་དང་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།ཆོས་དེ་དག་གཉིད་ཀྱི་དོན་གང་ཡིན་པ་གོམས་པར་མ་བྱས་པ་དག་ཀྱང་ཡིད་ཀྱིས་མཐར་ཐུག་གི་བར་དུ་འཛིན་པའོ། །ཡམས་ཀྱི་ནང་ཡང་དག་པར་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྗོད་པ་ཙམ་ཉིད་ཀྱིས་ཡམས་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་ནུས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བྱིན་གྱིས་རློབ་པར་བྱེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དབང་ཐོབ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་གསུངས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།མཆོག་ཏུ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་གྲུབ་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་དུ་ངེས་པར་གྲུབ་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།

如是，为了使他们生起更多的胜解，故示现兜率天的出生。所谓高贵种姓即是王族。众人恭敬即是大臣种姓。
为了显示舍弃权势而出家的因缘，故说为了生起珍爱。同样也是为了显示自己有意投入修行苦行等的必要性。
所谓'菩提与解脱共同'是指与声闻们智慧和断除共同的意思。'通过殊胜者祈请而说法'是为了令众生对自己生起恭敬心。
在受请后观察世间，是为了遮除某些人错误地认为'仅仅因他人劝请而说法，并非由于大悲心而随顺自己'这种颠倒执著。
'从未转过'即如经中广说'无论是沙门或婆罗门'等。'作说法'是就法而言。学处即是阿毗达磨和律藏。如是即显示已说法和律。
'略说'是指前面所说的十种相。'广说'是指后面的六种相。
由于能听闻并受持一切如来和一切菩萨所说，故称为陀罗尼。
所谓'如是念'，是指在胜解行位时，由布施等所摄的福德智慧资粮，乃至广大，获得不与违品相杂的念或前所未有的智慧。由于不被违品所胜，故获得力的增长。
'仅仅听闻'是因为未经反复修习。因此说'未熟习'。所以说：由于未熟习故未能熟记，意思是未经常时诵习。
'能持名等'即是以声音表示义的本质的意思。'依次编排'是指显示偈颂。'依次结合'是指显示长行。
'无量文量'是指十万等数量的文字。'无量时量'是指直至证得无上正等菩提为止。
如是以三种方式显示法陀罗尼：依次持名句文、持无量文量、持无量时量。
'如前'是指如是念等。即使是未修习的法义，也能以意持至究竟。
'为了平息瘟疫'意思是仅仅诵持就能完全平息瘟疫。'加持'意思是依靠获得禅定自在而说。
'最胜成就'是显示决定一向成就。'有意义'是显示永远决定成就。

།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བཟོད་པ་ཞེས་ བརྗོད་པ་ནི་བདེན་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པས་རབ་ཏུ་རྟོགས་པའི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཤེས་རབ་སྟེ།བདག་མེད་པའི་རྣམ་པ་ཆེན་པོ་ལ་བཟོད་པས་ན་བཟོད་པའོ། །ཡང་ཚོགས་ཀྱི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། རྒྱུ་ལ་ཤིན་ཏུ་སྤྱད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་གནས་སྐབས་ན་བསོད་ ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ལེགས་པར་བསགས་པའོ།།ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཤེས་བཞིན་དུ་གནས་པ་བསྟན་ཏོ། །དབེན་པ་ན་གནས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་ལུས་རྣམ་པར་དབེན་པ་དང་། དབང་པོའི་སྒོ་བསྡམས་པའོ། །ཚིག་ཀྱང་མི་སྨྲ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མང་དུ་ མི་སྨྲ་བ་ལ་མོས་པའོ།།སུ་དང་ཡང་མི་ཕྲད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟེན་མེད་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་ཉུང་མི་མང་བར་ཟ་བས་ན་རན་པར་ཟ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དུས་ངེས་པར་བྱས་པ་ལ་ཟ་བས་ན་བབ་ཆོལ་དུ་མི་ཟ་བའོ། །མི་ཕན་པ་དང་འདྲེས་པ་མི་ཟ་བས་ན་ཁ་ཟས་སྣ་གཅིག་ཟ་བའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཐུན་མོང་ མ་ཡིན་པའི་ཟས་ཀྱི་ཚོད་ཤེས་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།སེམས་པ་ལྷུར་བྱེད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གསུམ་གྱིས་ན་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ལས་རབ་ཏུ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་མི་ཉལ་བ་དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དང་ལྡན་པ་བསྟན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ ནི།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གསུངས་པ་མ་ཐོས་པར་བདག་ཉིད་ཀྱིས་དེ་དག་གི་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་མེད་པ་ཉིད་དུ་སུ་ལས་ཀྱང་མ་ཐོས་པར་རོ། །དོན་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཅི་ཡང་མེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྗོད་བྱ་དང་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་འབྲེལ་པས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ ཀྱི་གསུང་དེ་དག་ཀྱང་རྣམ་པར་བརྟགས་ན་དོན་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བས་དེ་དག་དོན་མེད་པའོ།།དེས་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིང་དུ་སོང་ཞིང་བརྟགས་ཀྱང་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་དོན་ལས་མེད་པས་དེའི་ཕྱིར་ཆོལ་བར་མི་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་གསང་སྔགས་ཀྱི་དོན་བརྗོད་དུ་མེད་པར་ལེགས་པར་རིག་པར་ འགྱུར་རོ།དོན་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཇི་ལྟར་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཚོགས་རྣམས་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ངག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར། སྔར་ཐོས་པ་མེད་པར་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་དོན་རབ་ཏུ་རིག་པར་འགྱུར་རོ། །བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཡོངས་ སུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་འདི་དག་གི་དོན་ནི་བརྗོད་དུ་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་དོ།།རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་རབ་ཏུ་མ་རྟོགས་པའི་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཚིག་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རབ་ཏུ་རིག་པ་སྟེ། དེས་དགའ་བ་དང་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་རྒྱ་ཆེན་པོ་འཐོབ་པས་སོ། །གཟུངས་ཀྱི་ཚིག་ཐོས་པ་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བཟོད་པ་བསྐྱེད་པའོ།།དེ་བསྐྱེད་པས་ས་རབ་ཏུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། དེ་ཐོབ་པས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། མཐུན་པའི་བཟོད་པ་ནི་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། དེ་དག་གི་ཆེན་པོའི་གནས་ སྐབས་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།བཟོད་པ་ཆེན་པོ་ལ་གནས་པར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེས་ས་དང་པོ་ངེས་པར་རབ་ཏུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་སྦྱོར་བས་རོ་གཅིག་པར་གྱུར་བས་སོ། །བསྟན་པ་ནི་ཉམས་པ་མེད་པའོ། །རྒྱ་ཆེ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་བརྒྱ་ཡང་སྐད་ཅིག་ལ་ རིག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ།།དེ་ཚུན་ཆད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་ནི་འཐོབ་པ་ལ་ངེས་པ་མེད་པ་སྟེ། སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་བརྒྱ་ལ་རྙེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱས་ནས་སོ། །བརྟན་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ནི་ཉམས་པར་འགྱུར་བས་སོ། །རྒྱ་ཆེ་ བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ནི་ཆུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།ཇི་སྐད་བརྗོད་པ་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ངེས་པས་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་འཐོབ་པའོ།

所谓菩萨们的菩萨忍，是随顺真理而完全了悟的前行智慧，因为对大无我相具有忍耐所以称为忍。为了说明这也是资粮道所摄，故说：
'极善修习因'是指在胜解行位时善积福德智慧二资粮。'具足智慧'是指安住于不共正知。'住于寂静'是指如是身远离及守护诸根门。'不出言语'是指喜好少言。'不与人会'是为了安住无所依止。'适量而食'是指不多不少而食。'不随意食'是指在确定时间而食。'食用一味'是指不食杂有无益之食。如是显示不共知食量。
以'专注修习'等三句显示超胜声闻等的不眠及随顺具足。'如来所说'是指未从如来听闻，自己也未从任何处听闻彼等所诠义之无。'无有任何圆满义'是指以所诠能诠关系真实摄持。'如是一切如来语，观察亦无有义利'是说彼等无义。
'彼如是'是指虽长时观察，除了如所说的不可言说义外别无所有，因此不轻举妄动。如是当善知密咒义不可言说。'随顺彼义'是指如同密咒聚不可言说，如是一切法也超越言语境界，故能通达前所未闻不可言说义。由于不可言说自性无有成立，故说'此等义不可言说'。
'广大'是指以智慧通达前所未证极深法句，由此获得广大欢喜及最胜欢喜。'依止所闻陀罗尼句'是指依此生起菩萨忍。为显示生起此忍即能证得诸地故说：'获得此'等。
关于'随顺忍'有小等差别分三种，为显示彼等中大的阶段故说：'安住大忍'等。由殊胜加行成为一味故必定获得初地。'坚固'是指无有退失。'广大'是以'于一刹那了知百法门'等句说明。
'此之前'是指在胜解行地获得无有决定，是说由愿力及三昧力而得百等。'非坚固'是指会退失。'非广大'是因为微小。'如所说即如是'是指以彼决定获得胜解行地。

།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན་གཟུངས་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་གཟུངས་འཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཡོན་ཏན་བཞི་དང་ལྡན་ན་གཟུངས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་འཐོབ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་བདག་དང་གཞན་དུ་མཉམ་པའོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པའི་ཆོས་ནི་བཞི་སྟེ། འདོད་པ་ལ་ཞེན་པ་དང་བཅས་པས་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་དང་སྲོག་ལ་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དང་། གཞན་གྱི་འབྱོར པ་མི་བཟོད་པས་ཕྲག་དོག་དང་ལྡན་པ་དང་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་བཅས་པས་སེར་སྣ་སྟེ།འདི་དག་གསུམ་དང་། དམ་པའི་ཆོས་ལ་མི་དགའ་བའོ། །དེ་དག་གི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པ་ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། འདོད་པ་རྣམས་ལ་ལྷག་པར་ཞེན་པ་མེད་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་བརྩོན་ འགྲུས་བརྩམས་པས་འདོད་པར་གྱུར་ན་ཅི་ནས་ཀྱང་ཁྱིམ་དང་།ཆུང་མ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་བཏང་ནས་ཇི་ལྟར་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པས་འཇུག་ཅིང་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྲག་དོག་དང་སེར་སྣའི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་ཕྲག་དོག་ མི་བསྐྱེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དེའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་མང་དུ་བསྟེན་པས་[(]གཞིན་[,]གཞན་[)]གྱི་འབྱོར་པ་ལ་དགའ་ཞིང་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའོ།།བསླང་བ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་སྦྱིན་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནང་གི་བདག་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་འཛིན་པ་མེད་པ་ཉིད་དང་། འགྱོད་པ་མེད་པར་སྦྱིན་པ་ནི་ཕྱིས་འགྱོད་པ་མེད་པ་ ཉིད་དོ།།དེ་དག་གིས་ནི་སེར་སྣའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ལ་བརྟེན་པར་བྱ་བར་གསུངས་སོ། །རྟག་ཏུ་ཆོས་ཉན་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ལ་ཀུན་དུ་དགའ་བའོ། །ཆོས་བཙལ་བའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་ནི་ཆོས་ལ་དགའ་བའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྨོན་ ལམ་ནི་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ལས་མདོར་བསྡུ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོར་བསྡུས་པའི་ཚིག་གོ།།སྨོན་ལམ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དངོས་པོར་གྱུར་པ་ནི་དང་པོ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་སྨོན་ལམ་སྟེ། དེ་ནི་སྨོན་ལམ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རབ་མཆོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྨོན་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ནི་ཡོན་ཏན་གྱི་སྒོ་ནས་སེམས་མངོན་པར་འདུ་ བྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་སོ།།གང་དུ་སེམས་ཅན་མང་པོའི་དོན་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་དེར་སྨོན་ལམ་འདེབས་ཤིང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ནི་སྐྱེ་བའི་སྨོན་ལམ་ཞེས་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་ཡུལ་ནི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ངོ་། །དེའི་དོན་དུ་སྨོན་ལམ་འདེབས་པ་ནི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་སྨོན་ལམ་ཞེས་བྱའོ། །ཟབ་ཅིང་ རྒྱ་ཆེ་བའི་ཆོས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ནི་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་སྨོན་ལམ་མོ།།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བྱམས་པའི་སེམས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པས་ནི་ཚད་མེད་པ་བསྒོམ་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་སྨོན་ལམ་མོ། །སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ ཕྱིན་པས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ་གང་ཡིན་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་སྨོན་ལམ་སྟེ།ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་དང་། བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་ལ་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པའི་སྨོན་ལམ་དེ་ལས་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་སྨོན་ལམ་གྱིས་ཡོངས་སུ་བསྡུས་པ་ནི་སྨོན་ལམ་ཆེན་པོ་རྣམ་པ་ བཅུ་ཞེས་བྱའོ།།སྨོན་ལམ་ཆེན་པོ་དེ་ཡང་མདོ་སྡེ་ས་བཅུའི་གཞུང་གི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་ཤེས་པར་བྱའོ། །མཆོད་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ནི་མཆོད་པའི་ལེའུ་ལས་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་གཟུང་བར་བྱ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་མཆོད་པ་དང་རིམ་གྲོ་བྱ་བ་ཚད་མེད་པ་དག་གོ་ཞེས་བྱ་ བར་གཟུང་བར་བྱའོ།།དེ་ཡང་དྲི་ལ་སོགས་པ་ནི་མཆོད་པའོ། །ཆོས་གོས་ལ་སོགས་པ་ནི་རིམ་གྲོའོ། །དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་བྱ་བ་དང་། བསྲུང་བར་བྱ་བ་དང་། ཚུལ་ཡང་དག་པར་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པའི་སྨོན་ལམ་འདི་དག་གི་དོན་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ནི་ཕྱི་ནས་འཆད་པར་ འགྱུར་རོ།།སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་ནི་ཐུན་མོང་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པ་གཉིས་སོ།

如果菩萨具足四法，将获得一切陀罗尼，以此句说明获得陀罗尼的因缘。'如果具足四种功德，将获得这一切陀罗尼'等，是指自他平等。
与之相违的四种法是：由于贪著欲望而执著身体、受用和生命，由于不能容忍他人的富足而具有嫉妒心，由于执著而有吝啬，这三者以及不喜欢正法。
与这些相对的功德有四种：'于诸欲望无有过度贪著'是指如果发起精进，宁可舍弃家庭、妻子和受用，随着精进的发起而趋入并出家。
'不被嫉妒和吝啬的烦恼所胜'这句话中'不生起嫉妒'是指多修习其对治，对他人的富足欢喜随喜。
'布施一切所求'是指对内在自身等事物无有执著，无悔布施是指事后无有悔意。这些说明要依止对治吝啬的方面。
由于常常具足听闻佛法等，故对法生起欢喜。为求法而舍弃一切事物是喜爱佛法。
'诸菩萨的愿望无量，略说'是简略语。
一切愿望的实质是初发心的愿望，因为这是一切愿望中最殊胜的。愿望的本质是以功德门而作意心。
在何处能成就众多众生利益，便发愿往生彼处，这称为往生愿。
菩萨的行境是止观。为此发愿称为行境愿。
'善巧分别甚深广大之法'等相是分别法的愿望。
'对一切众生具有慈心'等相是修习无量行境的愿望。
以布施等波罗蜜多所摄的是真实愿，因为是一切过失的对治，且随顺自他利益。
由此真实愿所摄的如上所说的愿望，称为十种大愿。
这十种大愿也应依据《十地经》的教义而了知。
一切供养的种类应如供养品中所说而理解，应知'无量供养承事诸如来'。其中香等是供养，法衣等是承事。
受持、护持、如法受持等正法的这些愿望的意义分别，将在后面解释。
空性等三种三昧有共同和不共同两种。

།དེ་ལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྱིས་པས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཡང་ དག་པར་རྗེས་སུ་མཐོང་བ་མེད་པ་ལ་གང་གི་སེམས་གནས་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡིན་ཏེ།སྟོང་པ་ཉིད་མཆོག་གི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལོག་པར་རྣམ་པར་བརྟགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་ པར་རྟོག་པ་ལ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་རྒྱུར་གྱུར་པ་ལས་ཡང་སྲིད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཉེས་པ་དུ་མའི་སྐྱོན་ཆགས་པར་ཡང་དག་པར་མཐོང་ནས་ཏེ། གློ་བུར་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལས་དང་། སྐྱེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཀུན་དུ་བརྟགས་པ་དང་།གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་འཇོག་པ་ལ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་སྐྱོན་དེ་མཐོང་ནས་དེ་ལ་མི་སྨོན་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་སེམས་གནས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྨོན་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱའོ། །བརྗོད་དུ་མེད་པའི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་དེ་ ཉིད་ལ་ཤེས་པའི་ཁྱད་པར་ཐོང་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་སྤྲོས་པའི་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་བསལ་བ་ནི་མཚན་མ་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ།ཞི་བདེ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་སེམས་གནས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མཚན་མ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་ཞིག་ཏུ་བསྟན་ཞེ་ན། དེའི་རྣམ་ པར་གཞག་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།འདི་ལས་གོང་ན་ཡང་མེད་ལ། འདི་ལས་ལྷག་པ་ཡང་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་རྣམ་པར་གཞག་སྟེ་ཡོད་པའི་རྣམ་པ་དང་། མེད་པའི་རྣམ་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། འདི་གཉིས་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པ་ལ།ཡོད་པ་ལ་ཡང་ཡོད་པར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བླ་ན་མེད་པར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བའི་མདོའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་ངེས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཡོད་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སྐྱོན་དང་བཅས་པ་ དང་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའོ།།ཡང་མི་བདེན་པ་ནི་བདག་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོའོ། །དེ་ལ་སྐྱོན་དང་བཅས་པའི་འདུས་བྱས་ཀྱི་དངོས་པོ་ནི་མི་མཐུན་པ་ཡིན་པས་སྨོན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྨོན་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱའོ། །ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ནི་འདུས་མ་བྱས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ པ་ཞེས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ནི་ཞི་བའི་རྣམ་པར་མཐོང་བས་སྨོན་པར་བྱེད་ཅིང་མངོན་པར་དགའ་བར་འཛིན་པ་ལ་སྦྱོར་བ་ནི་མཚན་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ།།ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོ་ལ་ནི་སྨོན་པར་ཡང་མི་བྱེད་ལ། མི་སྨོན་པར་ཡང་མི་བྱེད་པ་ནི་དེའི་རྣམ་པ་འབའ་ཞིག་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ།།དེའི་ཕྱིར། མེད་པ་སྐྱོན་དང་བཅས་པའམ། །ཡང་ན་དངོས་པོ་ཡོན་ཏན་ཅན། ། ཡོངས་སུ་ཡོན་ཏན་ཅན་འཛིན་དང་། །ཡོན་ཏན་མེད་འཛིན་གཉེན་པོ་ནི། །ཞེས་བསྟན་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སོགས་པ་ལ་གཞག་གོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལས་གཞན་པའི་རྣམ་ པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་ཐུན་མོང་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་གྱི་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ་དང་།སྒོམ་པའི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཚུལ་ནི་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ འདུས་བྱས་རྣམས་ལ་བདག་མེད་པའི་རྣམ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ།།མི་རྟག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། རྒྱུ་དང་། རྐྱེན་དང་། རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་དང་། ཀུན་འབྱུང་བའི་རྣམ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་པའི་བདེན་པ་དག་ལ་སྨོན་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། ། ཡང་ཁ་ཅིག་ནི་རྣམ་པ་བཅུར་འཇོག་པར་བྱེད་དེ་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་དང་གཟིངས་ཀྱི་དཔེས་དོར་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་དེའི་རྣམ་པ་རྣམས་ཀྱང་སྨོན་པ་མེད་པའི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱའོ།

关于不共同的方面而言，如果问什么是空性三摩地，对于凡夫所遍计的一切法的相，如实随见无所有，心安住于此即是空性三摩地，因为是以空性殊胜相为相。
由于颠倒分别所生的烦恼和痛苦所摄持，即是缘取能取所取分别而起贪等烦恼。以此为因而有轮回之苦。因此说，见到诸多过患过失后，由于客尘烦恼、业和生的烦恼性，对遍计和依他起自性的安立，见到能生众生痛苦的过患后，以不希求为前导而心安住，即是无愿三摩地。
于不可言说事物的自性中，以殊胜智慧除遣一切分别戏论相，即是无相。以寂静安乐作意而心安住，即是无相三摩地。
若问为何说三种三摩地，为显示其安立而说：'此上更无有，此外更无余'等。一切所知安立为有无二种，即有相和无相。因此说'此二者'等。
从'如实了知有为有'乃至'如实了知无上'的经文，随顺而确定宣说三种三摩地。其中有为有二种：有过患和具功德。不真实即是我等事物。
其中有过患的有为法因不顺意故非所希求，故名无愿三摩地。具功德即是无为涅槃之法，以见寂静相而希求欢喜，即是无相三摩地。对非有事物既不希求也不是不希求，因为唯见其相故是空性三摩地。
因此，'无有过患或，或者具德法，遍执为功德，无德执对治'，由此安立空性等三摩地。
其他方面即是声闻共同三摩地的安立方式、修习方式如实了知。其中安立方式是依人无我，对色等有为法无我相的三摩地是空性三摩地。
无常、苦、因、缘、生起、集起相的三摩地是于苦谛和集谛的无愿三摩地。有些说安立为十相，因为道相和筏喻应当舍弃，其诸相亦名无愿相。

།འགོག་པའི་ཞི་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་བཞི་ནི་མཚན་མ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་བསྒོམ་པའི་ཚུལ གྱི་སྦྱོར་བས་བསྒོམ་པའི་ཚུལ་འཇུག་པར་བྱའོ།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མདོར་བསྡུས་ནས་ཆོས་ཀྱི་མདོ་བཞིར་རྣམ་པར་གཞག་པར་མཛད་དོ། །འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་པར་སྨྲ་བའི་དགེ་སྦྱོང་ལ་སོགས་པ་དང་། ལྷ་ཚེ་རིང་པོ་རྣམས་རྟག་པའི་འདུ་ ཤེས་རྣམ་པར་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ།།སྡུག་བསྔལ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བའི་འདུ་ཤེས་ཅན་གྱི་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་དེ་སྤོང་དུ་གཞུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་དེ་སྤོང་དུ་གཞུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞི་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཞི་བ་ མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་རྣམས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཀུན་དུ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཡང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཟབ་མོའི་ཆོས་བསྟན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཆོས་ཀྱི་མདོ་རྣམ་པ་བཞི་བསྟན་ཏོ། །ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གང་དུ་ཆ་གཅིག་ཏུ་གསུངས་པའི་ཚིག་གི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཆོས་ཀྱི་མདོ་ རྣམས་མངོན་པར་བརྗོད་པའི་ཆོས་ཀྱི་མདོ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་དོན་དེ་དག་དང་ལྡན་པའི་དོན་གྱི་ཆོས་ཕལ་ཆེར་སྟོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་དོན་མངོན་པར་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ལ་ཆོས་ཀྱི་མདོ་ཞེས་བསྟན་ཏེ།ཡང་དང་ཡང་བརྗོད་པ་ནི་མདོ་ཞེས་བྱའོ། །ད་ནི་ངེས་ པའི་བྱ་བས་ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་བརྗོད་ཅིང་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཡང་མདོ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའོ།།འབྱོར་པ་ཆེན་པོར་འགྱུར་བ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་འབྱོར་པའི་སྒྲ་ནི་ཚོགས་པ་ཆེན་པོའི་འབྱུང་བར་སྟོན་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ཆུང་ངུ་ཙམ་ལས་བྱུང་བའི་འབྱོར་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་ ལས་གོང་དུ་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོང་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་གྱི་དོན་བསྟན་ཏེ།།ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་ལས་ལངས་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །མི་རྟག་པ་ཉིད་བསྟན་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་མཐུན་མོང་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། ཇི་ལྟར་ཡང་དག་ པར་མཐོང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།།དེ་ལ་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་དང་ལྡན་པས་ན་འདུས་བྱས་རྣམས་མི་རྟག་པ་ཞེས་བརྗོད་དེ། ཇི་སྐད་དུ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལས། ཀྱེ་མ་འདུ་བྱེད་རྣམས་མི་རྟག་།སྐྱེ་ཞིང་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན། །སྐྱེས་ནས་འཇིག་པར་འགྱུར་བས་ན། །ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། དུས་རྟག་ཏུ་མེད་ཅིང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བས་འདིར་མེད་པའི་དོན་ནི་མི་རྟག་པའི་དོན་ཏོ་ཞེས་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་རྟག་པར་རྗེས་སུ་མ་དམིགས་པས་མི་རྟག་པ་ཉིད་དེ། དེ་ལྟར་ན་མེད་པའི་དོན་ནི་མི་རྟག་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །ཡང་བརྗོད དུ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་ཞིང་འགག་པའི་སྦྱོར་བས་མི་རྟག་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་དངོས་པོ་དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཐོང་བས་རབ་ ཏུ་མ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པས་དངོས་པོའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྐྱེན་གྱི་དབང་གིས་སྐྱེ་ཞིང་འགག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་ པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པས་བསྡུས་པས་བློས་རྟོགས་པར་བྱས་པས་ཚུལ་དེས་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཡིན་ན་ཡང་འདུ་བྱེད་རྣམས་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མཐོང་ངོ་།།དེ་ལྟར་ན་མི་བདེན་པའི་རྣམ་པ་དང་། སྐྱེ་ཞིང་འགག་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་མི་རྟག་པའི་རྣམ་པ་ཡོངས་སུ་ གསལ་བར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ།

寂灭的安静等四种相是无相三摩地。如是以修习方式的加行而修习方式趣入。如来将一切法归纳为四种法要而建立。
'一切有为法无常'，是为了断除外道等常见论者和长寿天人的常想。
'是苦'，是为了令具有乐想的天人和人类断除彼想。
'无我'，是为了令我见论者断除彼见。
'寂静'，是为了令认为'涅槃非寂静'的增上慢者断除一切分别。
又依不共甚深法教的意趣而宣说四种法要。
又如来依一向宣说的语言而显示法要，为显示诠释法要故，多说与无常等及正确相应的法义，与彼等义相应的义法，即是说以彼义诠释为法要，反复宣说称为要。
今为显示决定作用之所诠故，常说及宣说故亦称为要。
'成就大圆满'中，'圆满'之声显示大聚集的生起，如说'从小而生起大圆满'。
'超越有顶'是显示向上趣入道的意义，如说'从所说中出离'。
无常性的显示有二种：声闻等共同的和不共的。依共同而言说：'如何正见'等。
其中，由具有生灭故说有为法无常，如声闻乘中说：'呜呼诸行无常，是生灭法，生已当灭。'
由'恒时无有'故，此中无的意义即是无常义，应当如是安立。如是由自性于一切时中恒常不可得故为无常性，如是无的意义即是无常义。
又虽是不可言说的自性，然依大乘法理，由生灭加行显示无常故说：'又彼不可言说事物'等。'由遍不知故'即是未被圣智见所通达的意思。
'从遍不知因所生'即是依止遍不知而起事物分别，由分别缘力而生灭。如是由遍不知因所生的生灭所摄，以慧了知，以此方式虽是不可言说，然正随见诸行无常性。
如是由不真实相和生灭二种门而圆满显示无常相。

།ད་ནི་དུས་གསུམ་གྱི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པས་རྣམ་པར་ཆད་པའི་རྟག་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། དེས་འདས་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཆ་གཉིས་དང་། ཆ་རེ་རེས་སོ། །འདས་པ་ནི་སྐྱེས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་ ཏེ།སྐྱེས་ཟིན་པ་ནི་ཡང་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེ་བ་མེད་པས་ན་རྒྱུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བས་སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་ལ་རྒྱུ་རྣམ་པར་འཇོག་པ་ཡིན་ནོ། །རང་གི་བདག་ཉིད་ཉམས་པར་གྱུར་པ་ལ་ངོ་བོ་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཆ་རྣམ་པ་གཉིས་མེད་པས་འདས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ ཕྱིར་མི་རྟག་པ་ཉིད་དོ།།ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཡང་སྐྱེས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུ་བསྐྱེད་ནས་རྒྱུ་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། འབྲས་བུ་བསྐྱེད་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་དམིགས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ཆ་གཅིག་གིས་མི་ རྟག་པ་ཡིན་ནོ།།མ་འོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་རྒྱུ་ཡོད་དེ་འབྲས་བུ་མ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་ནི་ཉེ་བར་དམིགས་སོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ནི་མི་དམིགས་ཏེ་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཆ་གཅིག་གིས་མི་རྟག་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུན་འཆད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོ་སོའི་མཚན་ཉིད་ལ་གནས་ནས་སོ། །རྒྱུན་མི་འཆད་ པར་ཞེས་འདོན་པ་དེར་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་རྒྱུན་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་ཞེས་བྱ་བས་སོ།།དེ་ལྟར་འདུ་བྱེད་མི་རྟག་པ་ལ་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གསུམ་ མཐོང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྐྱེ་བ་དང་།གནས་པ་དང་། འགག་པའོ། །སྐད་ཅིག་གི་འོག་ཏུ་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བཞི་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་གྱི་མཚན་ཉིད་རྣམས་ལ་ལྟོས་ནས་གཞན་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་རྒ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱས་ནས་སོ། །འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྐད་ཅིག་དང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། དེས་ན་སྐྱེ་བ་ནི་དངོས་པོ་སྔོ་ན་མེད་པའི་འབྱུང་བའོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །སྐྱེས་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གནས་སྐབས་ན་དེའི་དུས་ན་མ་ཉམས་པ་ནི་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྔར་འགགས་པ་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒ་བ་ནི་གཞན་དུ་འགྱུར་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཏེ། གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ཡང་སྔོན་དང་ཕྱི་མའི་ཁྱད པར་གྱི་མཚན་ཉིད་དོ།།དེས་ན་སྐད་ཅིག་དེ་ཉིད་གཞན་དུ་འགྱུར་བའི་ཁྱད་པར་ནི་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་གནས་པས་རྒས་མི་འགྲུབ། །གཞན་དུ་གྱུར་ན་གཞན་ཉིད་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་ཆོས་ནི་གཅིག་ཉིད་ལ། །རྒས་ཞེས་བྱ་བ་དམིགས་པ་མེད། །ཅེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །རྒ་བ་ནི་ རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་ཉེ་བར་འགྲོ་བའི་རྒ་བ་དང་།ཡོངས་སུ་དབྱེ་བ་དང་བཅས་པའི་རྒ་བའོ། །དེ་གཉིས་ཀའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། གཞན་ནམ་གཞན་དུ་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཡང་དེ་ཉིད་དོན་གཞན་དུ་བསྟན་པ་ནི་གཞན་ནམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདྲ་བར་འབྱུང་བའི་དུས་སུའོ། །གཞན་དུ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉམས་པ་དང་།རང་གོ་ངོ་བོ་རབ་ཏུ་ཞི་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་གཞག་ནས་མཚན་ཉིད་འདི་དག་ལ་སྡེ་བ་གཞག་དག་གིས་འདོད་པས་དབང་གིས་བཏགས་པའི་རྫས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དགག་པའི་ཕྱིར། ངོ་བོ་ཉིད་ཡང་དག་པར་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་ལ།།ངོ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལས་གཞན་པར་འདོད་པ་འགོག་པར་བྱེད་དོ། །ད་ནི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་གཞན་པའི་འཇིག་པ་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དེ་དག་ནི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་རབ་ཏུ་ ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་གཉིས་སུ་རྣམ་པར་གཞག་གོ།།མདོ་ལས་མཚན་ཉིད་གསུམ་རྣམ་པར་གཞག་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་བཞི་པོ་དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྐྱེས་པ་ནི་བདག་གི་ལུས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མངོན་པར་འགྲུབ་པ་ཞེས་བྱས་ནས་སོ།

现在为了说明三世诸行以无有之相而断绝的常性，故说：'由此过去诸行'等。分为两分和各一分。过去已生故，因不可得，已生者无再生故。无生故因不存在，此说明具生者安立为因。自性已坏者，体性不可得。如是由无二分故，过去不存在。因此是无常性。
现在者虽已生故，因不可得，已生果后因消失故。因此说：'已生果故'。由住于自相故，体性可得。因此由一分是无常。
未来诸法有因，未生果故。因可得近。体性不可得，未得体性故。由此一分是无常。'断流'者，是住于各自相中。若读作'不断流'者，即是因果相续不断之义。
如是于无常诸行中安立有为相，为显示此义故说：'于一一刹那'等。于一刹那中见有为三相，即生、住、灭。刹那后有为第四相者，是依前诸相而另立者即是老，如是说。应配合'诸行第一刹那'等相。
由此显示生是先前无有之生起。已生自相住时，其时未坏即名为住。'依前已灭'者，老是变异相，变异即前后差别相。
由此于彼刹那中变异差别不可得。因此：'如是住者不成老，若变异即是他，故于一法中，老相不可得。'此即是所显示。老有二种：渐进之老与具分别之老。依此二者而说：'他或变异者'。
复次为显示此义异门，'他或'者是相似生起时。'变异'者是自性坏灭与自性寂灭。如是安立诸相已，为破除部派依自意假立实体差别于此诸相，故说'若见真实体性'等。
'体性'者是破除认为异于色等者。今为显示无异于生等之灭，故说'彼之体性'等。由彼等以相状差别而分故，安立为有与无二者。
为显示经中安立三相故说'彼四相'等。'凡是有者'中，已生是自身相故名为生，即是成就义。

།ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགག་པ་སྟེ། དེའི་ངོ་བོ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །སྐད་ཅིག་སོ་སོ་ལ་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་དང་ལྡན་པས་འཇུག་པ་ན་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུན་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ནི་མཚན་ཉིད་གསུམ་པའོ། །དེ་ལྟར་གནས་སྐབས་གསུམ་བསྟན པའི་ཕྱིར་གསུམ་དུ་བསྟན་ཏེ།འདུས་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་མེད་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། བྱུང་བ་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་དང་། དེའི་རྒྱུན་ཞེས་བྱ་བ་འཇུག་པ་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། མི་རྟག་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོ་སྔ་ན་མེད་པའི་མི་ རྟག་པ་དང་།དངོས་པོ་རྣམ་པར་འགྱུར་བའི་མི་རྟག་པ་དང་། དངོས་པོ་འགག་པའི་མི་རྟག་པའོ། །མཚན་ཉིད་དེ་དག་ཀྱང་རྫས་ཉིད་དུ་ཡོད་པར་འདོད་པ་ལ་ཚད་མ་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དེས་འདུ་བྱེད་ཙམ་ཞིག་འབྱུང་བར་དམིགས་ པར་ཟད་ཅེས་བྱ་བས་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ན་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མས་ངོ་བོ་ཉིད་ངེས་པར་གཟུང་བར་མི་ནུས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །རིགས་པས་དཔྱད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཀྱང་བྱ་བ་མི་དམིགས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟར་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། བྱ་བ་ངེས་པར་མི་དམིགས་པས་རྫས་ཉིད་དུ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་ནོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པའི་རིགས་པས་རྣམ་པར་དགྲོལ་བ་ནི་གལ་ཏེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་གཟུགས་ལས་གཞན་ཉིད་དུ་འགྱུར་ན་ནི་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ དངོས་པོ་ཐ་དད་དུ་སྐྱེ་བར་ཐལ་པར་འགྱུར་རོ།།འདོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་གནོད་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་གཞན་གྱི་འདོད་པ་བཀོད་ནས་སྨྲས་པ། དེ་ལྟ་ན་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ཡང་གཞན་ཡིན་ལ་སྐྱེ་བའི་སྐྱེ་བ་ཡང་གཞན་ཡིན་པས་དེ་ཆོས་བརྒྱད་དང་གཅིག་ ལ་འཇུག་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་པས་དེ་དག་ནི་སྐྱེ་བ་གཉིས་འདོད་པ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱོགས་ལ་སྐྱོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་དང་། སྐྱེ་བའི་སྐྱེ་བ་དེ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནམ་གཅིག་ཉིད་ཡིན། རྣམ་པར་རྟོག་པ་གསུམ་པ་ནི་མེད་དོ། ། གཅིག་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་དོན་ཐ་དད་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ལུས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐ་དད་པ་ཡིན་ན་ནི་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ཞེས་ཐ་སྙད་དུ་གདགས་པར་མི་རིགས་ཏེ། ཚོར་བ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་གཟུགས་ལས་གཞན་པའི་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ བ་གཅིག་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདུས་བྱས་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་།སྐྱེ་བ་ཡང་རིགས་པའི་ལམ་འདིས་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྒ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ཅི་རིགས་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ། །འཇིག་པ་ཡང་དོན་ཐ་དད་པ་ཞིག་ཡིན་པར་གྱུར་ན་ཉེས་པ་འཕེལ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་ འཇིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཇིག་པ་ཡང་དོན་ཐ་དད་པར་གྱུར་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་ཐ་དད་དུ་གྱུར་པའི་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་དག་ལ་སྐྱེ་བ་ཡོད་པར་གྱུར་ན་ནི་དེ་འགག་པར་ཡང་འགྱུར་བས་དེ་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་ཡང་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་པ། འདུ་བྱེད་ ཐམས་ཅད་འགག་པར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཕྱོགས་དེ་ཁས་ལེན་པར་བྱེད་ན་སྐྱོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར།དེ་ལྟ་ན་ནི་ཚེགས་ཆུང་ངུས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཚེགས་ཆུང་ངུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐར་གྱིས་འཇུག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུ་ལ་མ་ལྟོས་པར་ཡང་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་ འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལྟར་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་འགོག་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།

'所谓自性是什么'指的是灭，即无有其自性。由于在每一刹那都具有生灭，在运行时诸行相续转变为他性，这是第三相。
为了说明三种状态而说三种，'有为'是指从无而生，生已转为衰灭，其相续即所谓运行转变为他性。依无常三种分类而说三种相。
事物本无的无常、事物变异的无常、事物灭尽的无常。
为了说明这些相也无法以实体存在而成立，故说'于此菩萨'等。'彼仅见诸行生起'说明以现量证明无自性。
如是说明生等诸法以现量无法确定其自性。'以理观察'是说以比量也不可得其作用。
如是由于自性与作用皆不可得，故无实体性，此为自性。以比量理论解释：'若色等'等，若色之生异于色，则如受等应成异体而生。
若说'正是所许故无过失'，为他宗所许，故说'若尔诸行之生'等。法之生是一，生之生又是另一，彼于八法中一一运行，如是安立，彼等许有二生。
为显示此宗过失故说'于此诸行之生'等。诸行之生与生之生是异是一？无有第三种分别。
若是一体，则不应有异义，因为彼等是由一生所分之体故。若是异体，则不应安立为色之生的名言，因为是受等自性。
如异于色的受等之生非一，如是有为之体性与生也应以此理路安立。老等诸法也应如理类推。
为显示若灭是异义则过失增长故说'若灭'等。若灭也是异义，则应得异体之生灭。
若彼等有生，则应有灭，故应得彼衰灭。故说'一切诸行皆当灭'。为显示若许此宗则有过失，故说'若尔以小功用'等。
'以小功用'是说不依赖九次第定，一切凡夫也将如入灭尽定般获得心心所灭。

།ཇི་ལྟར་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་འགགས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་པ་ལྟར་འཇིག་པ་སྐྱེ་བར་གྱུར་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཇི་ལྟར་འགོག་པའི་ སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་བྲལ་བར་གྱུར་པའི་གནས་སྐབས་ན་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་འཇུག་པ་ལྟར།འཇིག་པ་འགག་པར་འགྱུར་བའི་དུས་ན་ཡང་སྐྱེ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེས་པ་ལྷག་པར་སོགས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་བཀག་ནས་འདུ་བྱེད་ རྣམས་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོད་པར་རབ་ཏུ་དགག་པའི་ཕྱིར།རིགས་ཀྱི་བུའམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དུས་གསུམ་དུ་ཡང་འདུ་བྱེད་རྣམས་རྣམ་པར་གནས་པ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པར་གྱུར་ན་ནི་རྟག་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བས་དེ་ལྟ་ན་དེ་དག་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་ ཡང་མི་འགྱུར་རོ།།བཟློག་པས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་རུང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཐེར་ཟུག་མ་ཡིན་པ་དང་མི་རྟག་པར་མཐོང་བས་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བར་ཡང་རུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་པའི་ཁྱད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་རྣམ་པ་དེ་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་འདུ་བྱེད་ལ་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པས་བདག་མེད་པར་བསྟན་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རང་ཉིད་ཀྱིས་བདག་མེད་པའི་མཚན་ ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་།།དེ་དག་ལ་དེ་ལས་གཞན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་ཚིག་གི་གནས་ལའོ། །བརྗོད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་བརྟགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་དབེན་པ་ གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།།སྔར་གྱི་རྒྱུ་ཡང་དག་པར་ཆད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལ་སྔར་གྱི་རྒྱུ་ཡང་དག་པར་ཆད་པ་ཡོད་པ་དེ་ནི་སྔར་གྱི་རྒྱུ་ཡང་དག་པར་ཆད་པའོ། །དེ་དག་གི་རྒྱུ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་དང་། སྐྱེ་བ་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུའོ། །དེ་ལ་ ཉོན་མོངས་པ་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡང་དག་པར་ཆད་པ་ལ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་མ་ལུས་པ་དང་བྲལ་བར་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ།།སྐྱེ་བ་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡང་དག་པར་ཆད་པ་ལས་ནི་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་མ་ལུས་པ་སྤངས་པས་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་ པ་སྟེ།དེ་ལྟར་ན་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །དེ་ལ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཅིག་ཤོས་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཕྱིར་ཞི་བར་རིག་པར་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟར་ན་རྒྱུ་དང་བཅས་པའི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཉེ་བར་ཞི་བས་ ཞི་བ་ཉིད་དུ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།ལྷག་པའི་བསམ་པ་མ་དག་པའམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མོས་པས་སྤྱོད་པའོ། །བདེན་པ་མ་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེན་པ་རྟོགས་པ་དང་ངེས་པ་མ་ཡིན་པ་ཉན་ཐོས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའོ། །གཞན་ལས་ཐོས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མོས་པར་འགྱུར་ཏེ། ཚིག་གིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཞི་བའོ་ཞེས་སྨྲ་བར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མོས་པ་སྟེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་དམིགས་ནས་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་མ་ཐོབ་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། འོན་ཀྱང་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དེ་ལ་མྱ་ངན ལས་འདས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་རབ་ཏུ་སྤོང་སྟེ།ཡང་དག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱས་ནས་སོ། །ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེ་ནི་ཡོད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་བྱང་བ་དང་མཐུན་པ་ཡིན་ཏེ། ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། ཡང་དག་མིན་རྟོག་ཡང་དག་མིན། །ཡང་དག་མ་ཡིན་མིན་མི་རྟོག་།རྟོག་མིན་མི་རྟོག་མ་ཡིན་པ། །ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཡིན་པར་བརྗོད། །ཅེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།

就像灭尽定因心与心所灭而得以区分一样，灭也会变成生，也就是说，就像从灭尽定出定时心与心所生起一样，在灭消失的时候也会产生，这是为了显示过失的增长。
如此遮破了相之后，为了遮破诸行在一切时中存在，'善男子'等，若诸行在三时中以自性存在，则成为常，如此则不能离贪解脱。
为了显示相反的道理而说'相反则可以'，也就是说，由见无常非恒常故，则可以离贪解脱。
随顺如上所说的无常性，为了显示菩萨们苦谛的差别相，'如是以彼诸相'等，以补特伽罗无我显示色等诸行无我，因为色等自身是无我相，且彼等也无其他相。
'一切所诠事物'是指所诠词的处所。'所诠自性'是指所诠。如是诸法远离分别，即是法无我。
'前因永断'是指有前因永断者即是前因永断。彼等因有二种：生烦恼因和生生因。
其中永断生烦恼因是断尽一切烦恼的有余涅槃；从永断生生因则是断尽一切蕴余的无余涅槃，如是有二种。
其中有余是指烦恼和随烦恼寂灭。另一种则应知因苦寂灭故为寂。如是由因俱生等苦寂灭故说为寂。
'增上意乐不清净'是指随信行。'未见谛'是指未证悟决定的声闻异生。随顺从他所闻而于涅槃起信解，以言说涅槃是寂而作是说。
如是于非真实涅槃起信解，缘涅槃而未得自证智。因此说'然彼'等。
其中以涅槃分别而远离非真实相，说非真实亦非非真实。'如理作意彼是有'是随顺清净，因为具足如理作意。
因此大乘偈颂说：'非真实分别非真实，非非真实亦不分别，非分别非不分别，说是一切所知。'

།ཡང་དག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ ཡང་མ་ཡིན་པ་ནི།རྣམ་པར་བྱང་བ་དང་མཐུན་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསྟན་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །རྟོག་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། དེའི་ཡེ་ཤེས་གང་ཡིན་པའོ། །རྟོག་མིན་མི་རྟོག་མ་ཡིན་པ་ནི་དེའི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པའི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པའོ། །དོན་དེ་ཉིད་རབ་ཏུ་ བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་དཔེ་བསྟན་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ།རྒྱལ་པོའི་བུའམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། རྒྱལ་པོ་དང་ཁྱིམ་བདག་གི་བུ་སྨོས་པ་ནི་བདག་པོར་གྱུར་པ་དང་འབྱོར་པ་དང་ལྡན་པས་ཁྱིམ་ནས་ཕྱིར་མི་འབྱུང་བར་ནུས་པས་སོ། །ཡང་དག་པའི་རི་དྭགས་ཀྱི་བསྔགས་པ་ཐོས་ནས་དེ་དག་སྔར་སྔོན་དུ་ གྱུར་པའི་རི་དྭགས་ཀྱི་བསྔགས་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ནས་དེ་དག་ལ་མོས་པ་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ།ཡང་དག་པའི་རི་དྭགས་སྔར་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྔོན་མེད་པ་དེ་དང་དེ་དག་མཐོང་ནས་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱི་མོས་པ་བྱས་པ་དེ་དག་ལ་བརྫུན་པའི་འདུ་ཤེས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ལ་ མོས་པར་གྱུར་ཏོ་སྙམ་སྟེ།སྔོན་གྱི་མོས་པས་དེ་དག་ངོ་ཚ་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ཚོགས་ཡོངས་སུ་སྨིན་ཅིང་འཕེལ་བར་གྱུར་པ་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ནི་ས་རབ་ཏུ་རྟོགས་པའི་དུས་ནའོ། །ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་ནི་བདེན་པ་མཐོང་བའི་དུས་ནའོ། །མངོན་སུམ་གྱི་ཤེས་ པ་སྐྱེ་བར་གྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་ཀ་སྟེ།བདག་མེད་པ་གཉིས་མཐོང་བས་སོ། །གང་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱིས་པའི་བློ་ཅན་ནམ། ཉན་ཐོས་དག་འདི་ལྟ་བུ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ་ཞེས་དེ་ཙམ་ལ་མོས་པར་བྱས་ནས་ཅུང་ཞིག་སྤོང་བ་ལ་མཚམས་སྦྱོར་བས་སྤང་བྱའི་ གཉེན་པོ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གོང་ནས་གོང་དུ་བསྟན་པའི་ཁྱད་པར་ལ་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་བས་དེ་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ལས་གྲོལ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དཔེ་གཉིས་པ་བསྟན་པའི་ཆེད་དུ་སྨྲས་པ།དཔེར་ན་མི་ནད་ཀྱིས་ཐེབས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་རིམ་གྲོ་བྱས་ན་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་དག་གིས་སོ།།དེ་དག་ལ་མོས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ཁོ་ན་ནད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཉེན་པོར་གྱུར་པའི་སྨན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱའོ། །སྨན་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་དེ་དག་བསྟེན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྔ་མའི་གཉེན་པོ་ནི་སྔ་མ་ཉིད་དོ། །ཕྱི་མའི་གཉེན་པོ་ནི་ཕྱི་མ་ཉིད་དོ། །ཡིད་ཆེས་པར་མི་བྱེད་པའི་དོན་ བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེའི་ཚིག་ལ་མངོན་པར་དད་པར་མི་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།ཡང་ན་སྒྲའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པས་དེ་ཉིད་ལ་དེ་ཁོ་ནར་འདུ་ཤེས་ནས་ཡང་དག་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མཐོང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་མ་མཐོང་ན་ཉོན་མོངས་པའི་ནད་ལས་གྲོལ་བར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། ནད་ཀྱིས་ བཏབ་པའི་སྐྱེས་བུ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བས་དཔེ་གཉིས་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་མི་ནད་ཀྱིས་ཐེབས་པ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བླ་མ་ལས་ཀྱང་ཆེས་བླ་མར་གྱུར་པ་ནི་འཇུག་པའི་སྒོས་བསྡུས་པའོ།།ཤིན་ཏུ་བླ་མར་གྱུར་པ་གསལ་བ་ནི་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་གནས་སྐབས་ནའོ། །ཤིན་ཏུ་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་ སྨིན་པའི་གནས་སྐབས་ནའོ།།ཆེས་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་བ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་གནས་སྐབས་ནའོ། །ཡང་དག་པར་བསྟན་ཅིང་གཏམས་ཏེ། རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་པ་དང་བཤད་པའོ། །ཡང་ན་དོན་གཅིག་པ་ཉིད་དོ། །ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་ དང་།ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་དང་ཤིན་ཏུ་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཞོན་པ་སྐྱོན་དང་བྲལ་བ་དང་། ལམ་བརྒྱགས་ཀྱི་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པར་བསྟན་པའོ། །གཉིས་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་གཅིག་མ་ཚང་ན་བགྲོད་པར་བྱ་བ་ཇི་སྲིད་པར་ཕྱིན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སའི་གཞིའི་ རྣལ་འབྱོར་གྱི་གནས་ལས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་བདུན་པའི་འགྲེལ་པ་རྫོགས་སོ།། །།ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡོན་ཏན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྡོམ་གྱི་ཚིག་སོ་སོར་འབྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའོ།

非真实也非不真实的是随顺清净、从如来所说的因而生起的分别。非分别是真如以及其智慧。非分别也非无分别是其后得的世间智。为了成就此义而显示譬喻，即'王子或'等，说到王子和长者子是因为他们作为主人并具有财富，能够不从家中出去。听闻真实野兽的赞叹后，认为那些是先前的野兽的赞叹，于是对它们生起信解，因为未曾见过真实的野兽。
见到前所未有的那些野兽后，对自己所生起的信解生起虚妄想，认为'对非其本性生起信解'，因先前的信解而生惭愧。'资粮圆满增长时'是指菩萨们证悟地位之时，声闻们见真谛之时。'生起现量智'是指二者，即见到二种无我。
若有愚钝菩萨或声闻认为'如是即是涅槃'而仅对此生起信解，稍作舍离而修习对治所断，为了获得对治而不趣入从上至上所说的殊胜，则不能从一切苦中解脱。为了显示此义而说第二个譬喻：'譬如有病人'等。'若作治疗'是指通过医疗。'信解彼等'是指认为'此即是一切病的对治药'。
'服用前后诸药'中，前者的对治即是前者，后者的对治即是后者。为显示不信任的意义而说'不信受其言'等。或者随文而解，认为即是真实，则不能见到真实涅槃。不见彼者则不能从烦恼病中解脱，如被病所afflicted的人一样，以此显示第二个譬喻。因此'如被病所afflicted'等是从胜义中更胜义的摄入门。极为殊胜明显是在信解行位时。甚深广大是在圆满位时。
更为广大极广大是在解脱位时。'如实开示教诫随教'是就声闻而言的显示和解说。或者是同一义。'具足一切支分、眷属及资具'是显示具足无过失的乘具和一切道路资具。若缺其中任一则不能到达所欲到达之处。菩萨地基瑜伽处菩提分品第十七释完。复次就菩萨功德而分别总说偈颂。

།དང་པོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པ་ནི་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམ་པར་གཞག པ་ནས་སྦྱོར་བའི་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་བར་ཏེ།མ་འོངས་པའི་དུས་ཉེ་བར་བཟུང་ནས་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངོ་མཚར་རོ། །འདས་པ་དང་དེ་ལྟར་གྱི་དུས་ཉེ་བར་བཟུང་ནས་མ་བྱུང་བས་ན་རྨད་དུ་བྱུང་བ་ཉིད་དོ། །ཉན་ཐོས་དང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་ ཞིང་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་མཐར་བསྟན་ཏེ་གཞན་གྱི་དོན་བསྒྲུབ་པ་དང་བདག་གི་དོན་བསྒྲུབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་ལྔ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ།།གཞན་གྱི་དོན་བསྒྲུབ་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་སྦྱོར་བ་དང་བསམ་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་སྦྱོར་བ་ཉིད་སྨྲས་པ། རྒྱུ་མེད་པར་སེམས་ཅན་ ཐམས་ཅད་ལ་མཉེས་གཤིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་རྒྱུ་མེད་པར་མཉེས་གཤིན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ།རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་རེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡིན་གྱི་སེམས་ཅན་གཞན་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་སྦྱོར་བ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ དོན་དུ་སྦྱོར་བ་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མི་མཇེད་པ་དང་།འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ལྷག་པར་སྤྱོད་པའི་གདུལ་བྱ་འདུལ་བའི་ཐབས་ཤེས་པའོ། །རང་གི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡང་གཉིས་ཏེ། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སོ་སོར་ རིག་པ་དང་མཐུའི་ཆོས་རྒྱ་ཆེར་ཐོབ་པའོ།།ཡང་ན་བསམ་པ་ཉིད་དང་། སྦྱོར་བ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་ལྔ་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །བསམ་པ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །སྦྱོར་བའི་སྒྲུབ་པ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། བདག་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་ ལ་མི་མཇེད་པ་དང་།གདུལ་བྱའི་ཐབས་ཤེས་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་སྦྱོར་བ་དང་། སྐྱོ་བ་མེད་པར་སྦྱོར་བ་ཉིད་དོ། །ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངོ་མཚར་ཉིད་སྟོན་པ་སྟེ། བདག་ཉིད་ལ་ལྟོས་ནས་ངོ་མཚར་མ་ཡིན་པའོ། །གཞན་ལ་ཕན་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་སྡུག་ བསྔལ་གྱི་བདེ་བའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ནི་ངོ་མཚར་ཉིད་དོ།།འཇིག་རྟེན་གཞན་གྱི་དོན་ལ་འདུན་པ་ཆེན་པོ་མེད་པ་དེའི་བདག་ཉིད་ཅན་རྣམས་ནི་གཞན་ལ་ཕན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་དང་དུ་ལེན་པ་ལ་ངོ་མཚར་བ་མེད་པའོ། །ཡང་ན་གཞན་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་བདེ་བའི་ བདག་ཉིད་དུ་འགྱུར་པ་ནི་ངོ་མཚར་བ་མེད་པ་སྟེ།གཞན་ལ་བརྩེ་བའི་བསམ་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་བསམ་པ་ཅན་ནི་སྡུག་བསྔལ་བ་ཁས་ལེན་པ་ནི་ངོ་མཚར་བ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ལ་སྡུག་བསྔལ་དུ་མི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཁས་ལེན་པའོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་མཐོང་བའི་ཤེས་རབ་ དང་ལྡན་པ་ནི་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཉེས་དམིགས་དང་ཕན་ཡོན་མཐོང་བ་ལ་ངོ་མཚར་ཆེ་བ་མེད་པ་དང་།དེ་ལྟ་ན་ཡང་སེམས་ཅན་ལ་བརྩེ་བའི་ཕྱིར་འཁོར་བར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ངོ་མཚར་ཆེ་བ་དང་། ཡང་ན་བཟློག་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བརྩེ་བས་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་ པའི་སྐྱོན་དང་ཡོན་ཏན་ལ་བལྟ་བ་ངོ་མཚར་ཆེ་བ་དང་།།སེམས་ཅན་ལ་བརྩེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཁས་ལེན་པ་ལ་ངོ་མཚར་ཆེ་བ་མེད་པའོ། །དབེན་པ་གཙོར་བྱེད་པ་ལ་ཞུགས་པས་བདེ་བའི་ཉམས་ཤེས་བཞིན་དུ་མི་སྨྲ་བ་ལ་ངོ་མཚར་ཆེ་བ་མེད་པ་དང་། དེ་ལྟ་ན་ཡང་འདུ་འཛིའི་ ནང་ན་གནས་པའི་སྦྱོར་བས་ཆོས་བསྟན་པ་ལ་སྦྱོར་བ་ངོ་མཚར་ཆེ་བ་དང་།བཟློག་ནས་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བྱམས་པ་ཡིན་པས་ཆོས་སྟོན་པ་ནི་ངོ་མཚར་མི་ཆེ་བ་དང་། དེ་ལྟ་ན་ཡང་མི་སྨྲ་བའི་ཚུལ་གྱིས་བདེ་བའི་ཉམས་ཤེས་པ་ངོ་མཚར་ཆེའོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བརྩེ་བས་སེམས་ཅན་ རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ངོ་མཚར་མི་ཆེ་བ་དང་།ཅུང་ཟད་ལ་ལྟོས་པས་སྤྱོད་པ་ནི་ངོ་མཚར་ཆེ་བ་དང་། གཞན་གྱི་བྱ་བ་ལ་རང་གི་བྱ་བར་མཐོང་བས། བདག་གི་བྱ་བ་ལྟར་བྱེད་པ་ངོ་མཚར་མི་ཆེ་བ་དང་སྙིང་རྗེའི་དབང་གིས་གཞན་གྱི་དོན་ བདག་གི་དོན་ཉིད་དུ་བྱེད་པ་ནི་ངོ་མཚར་ཆེ་བའོ།

首先讲述菩萨功德，从宣说稀有殊胜法的建立直至宣说修行果位的建立。所谓'未来时不会出现'是稀有。因为过去和现在都未曾出现，所以是殊胜。因为这是声闻和一切众生所不共有的，所以最后宣说，依据利他和自利而建立五种稀有殊胜法。
利他也有两种：修行和发心。其中关于修行所说：'无因地对一切众生和善'，是说诸菩萨对一切众生无因地和善，因为不期待果报，而其他众生则不如此。修行又有两种：为众生利益而修行时不畏苦，以及知晓调伏贪等烦恼重的所化众生的方便。
圆满自利也有两种：通达所知障清净智慧境界的真如，以及广大获得力量法。或者依据发心和修行的利他而建立五种稀有殊胜法。发心如前所述。修行成就有四种：自身不畏苦，了知调伏方便，无烦恼地修行，无厌倦地修行。
'不共'是显示稀有，对自身而言并非稀有。从利他因所生的苦变为乐的本性是稀有。世间其他无大欲利他的有情，为利他而忍受痛苦并非稀有。或者说为利他而使苦成为乐的本性并非稀有，因为具有悲悯他人的心。具有此心者忍受痛苦是稀有，因为对苦本身不视为苦而接受。
具有见真如义的智慧，见轮回和涅槃过患与功德并非大稀有，然而因悲悯众生而在轮回中修行是大稀有。或者相反，因悲悯众生而观察轮回和涅槃的过失与功德是大稀有，因为悲悯众生而接受轮回痛苦并非大稀有。
以寂静为主而入定，如同了知安乐境界般保持沉默并非大稀有，然而处于喧闹中而修行说法是大稀有。相反，因为慈爱众生而说法并非大稀有，然而以沉默方式了知安乐境界是大稀有。
因悲悯众生而为众生回向波罗蜜多所生的善根并非大稀有，对微小也在意的行为是大稀有。因见他人事业如自己事业而如做自己事情般并非大稀有，以悲心力使他人利益成为自利是大稀有。

།བསམ་པའི་བྱེ་བྲག་མེད་པར་རྣམ་པ་ལྔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་སྙོམས་པར་འགྱུར་རོ། །དང་པོ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་དུས་ན་ཡང་དབྱེ་བ་མེད་པའི་བསམ་པས་སྨོན་ལམ་འདེབས་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་ གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་།ཕན་དང་བདེ་བའི་བསམ་པའི་དབྱེ་བ་མེད་པ་དང་། སྙིང་བརྩེ་བའི་བསམ་པའི་དབྱེ་བ་མེད་པ་དང་། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་བསམ་པའི་དབྱེ་བ་མེད་པ་དང་། དོན་དང་སྦྱོར་བའི་བསམ་པའི་དབྱེ་བ་མེད་པའོ། །རྣམ་པ་ལྔ་པོ་འདི་དག་གིས་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་རྣམས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་བློ་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་དོ།།དེས་ན་དེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་སྙོམས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་བདག་གིས་སྦྱར་བར་བྱའོ་ཞེས་འཇུག་པར་འགྱུར་གྱི་ཐ་དད་ཀྱི་བསམ་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་ལྔར་རིག་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ནི་མདོར་ན་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ།།ཚེ་འདི་པ་དང་། མ་འོངས་པའིའོ། ཚེ་འདི་པའི་ཡང་སེམས་ཅན་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་ ཏེ།འཇིག་རྟེན་འདིའི་བདེ་བའི་ཕྱིར་འཚོ་བ་ལོག་པ་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་སྟོན་པ་བསྒྲུབ་པ་དང་། བྱ་བ་དག་ལ་མི་མཐུན་པར་བསྒྲུབ་པ་དག་ལ་རིགས་པ་ཉེ་བར་སྟོན་པ་དང་། བདག་ཉིད་ཀྱི་བདེ་བའི་དོན་བསྒྲུབ་པར་མི་ནུས་པ་དག་ལ་མགོན་ཡོད་པར་བྱེད་པའོ། །མ་ འོངས་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ།མངོན་པར་མཐོ་བ་འདོད་པ་རྣམས་ལ་མངོན་པར་མཐོ་བའི་ལམ་སྟོན་པ་དང་། ཐར་པ་འདོད་པ་རྣམས་ལ་ཐེག་པ་གསུམ་ཉེ་བར་སྟོན་པ་སྟེ། རྣམ་པ་ལྔ་པོ་འདི་དག་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་དོ། །རྣམ་པ་ ལྔ་པོ་འདི་དག་གིས་དུས་རྟག་ཏུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པར་སྒྲུབས་ཤིག་ཅེས་སྨོན་ལམ་འདེབས་པར་བྱེད་དོ།།དེ་ལྟར་བྱས་ན་ལན་དུ་ཕན་འདོགས་པར་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །རྟག་ཏུ་སྨོན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉིན་ཞག་གཅིག་ལ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མང་དུ་སྨོན་པར་བྱེད་པར་ འགྱུར་བ་སྟེ།བསམ་པ་དེ་ལ་མང་དུ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་གནས་ལྔ་པོ་དེ་ལ་འདོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། །མོས་པས་སྤྱོད་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །ཕྱི་མ་གཉིས་ནི་ས་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱིའོ། །སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་མཉེས་པར་བྱ་བ་ནི། གང་གི་ཚེ་གང་དུ་སངས་རྒྱས་འབྱུང་ བར་འགྱུར་བ་དེར་སྐྱེ་བར་སྨོན་ལམ་འདེབས་པ་དང་།དེ་དག་གི་སྤྱན་སྔར་ཆོས་ཉན་པར་སྨོན་ལམ་འདེབས་པ་ཉིད་དང་། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་ནུས་པར་སྨོན་པ་ཉིད་དང་། སངས་རྒྱས་མཐོང་བ་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་མི་འབྲལ་བ་དང་། དམ་པའི་ཆོས་ཐོས་པ་དང་ མི་འབྲལ་བ་དང་།སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་འབྲལ་བའོ། །ས་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྨོན་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་འཐོབ་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་ཉན་པའི་འཁོར་ཚོགས་པར་སྨོན་པའོ། །དགེ་བ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་དེའི་བསམ་པས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་གང་ཅི་བྱས་པ་དེ་གྲུབ་པར་ འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱོར་བ་དང་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པའོ།།འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་བྱ་བ་བསྟན་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། མཆོད་པ་དང་། བསྟེན་པ་དང་། ཚད་མེད་པའི་ལེའུ་ལས་ཞེས་བྱ་བའོ། །གང་གིས་སྦྱོར་བ་དང་། གང་ ལྟར་སྦྱོར་བ་དང་།གང་ལ་སྦྱོར་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཡང་དག་པའི་སྦྱོར་བ་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱའོ། །རྗེས་སུ་བསྲུང་བའི་སྦྱོར་བས་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའོ། །ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་སྦྱོར་བས་གང་ལྟར་སྦྱོར་རོ། །མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་དང་། སྐྱོན་མེད་པའི་ས་ལ་འཇུག་པ་དང་སྤྱོད་པའི་ས་ ལ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་དོ།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པ་དང་། བདག་ཉིད་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་ནན་ཏན་བྱེད་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་འཕགས་པའི་ཆོས་རྗེས་སུ་བསྲུང་ངོ་། དེ་ལ་ཡིད་ གཞུངས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཁྱད་པར་རོ།

通过五种方式对一切众生无差别地平等对待。首先，在发菩提心时，以无差别的发心发愿，因为是为了一切众生的利益而发心。无差别的利益安乐之心，无差别的慈悲之心，无差别的法性之心，无差别的实践之心。通过这五种方式，诸菩萨对众生不生起种种分别心。因此，对一切众生心平等。虽然如此，为一切众生利益而自己实践，而不是以差别心。
诸菩萨对众生的利益事业，总的来说应当了知有五种。利益有两种：今生的和未来的。今生的对三种众生有两种：对于为今世安乐而从事邪命者，教导正当生计；对于做事不如法者，教导正理；对于不能成办自身利益者，作为救护。未来的也有两种：对求增上者开示增上道，对求解脱者开示三乘。通过这五种方式菩萨利益众生。
以这五种方式常时为众生发愿实践。如此则建立回报利益。所谓常时发愿，即使一日中菩萨也多次发愿，因为多次趣入彼等发心。因此应当希求这五处。信解行有三种，后二种是入地者的。
亲近诸佛出世是：何时何处佛出世，发愿往生彼处，发愿于彼等面前听法，发愿能够成熟众生，不离见佛作意，不离听闻正法，不离利益众生之作意。入地者发愿成佛，成佛者发愿集聚听众。依止善法故，以彼发心所作一切众生利益皆得成就，此是具有加行与果。这一切都应随顺善知识的教导而了知。因此说：供养、依止、无量品。
依据何者修行，如何修行，于何处修行而建立正确的修行。以守护的修行而精进修行。以无过失的修行而如是修行。于信解行地、无过失地趣入并修行。依据精进于如来教法、精进于自身无烦恼、精进于成熟众生而守护圣法。其中心正直是智慧的殊胜。

།དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཤེས་པ་དེས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་གང་གིས་མྱུར་དུ་འཛིན་པར་ནུས་པར་འགྱུར་བའོ། །དེས་ན་སྨྲས་པ། མྱུར་བ་མྱུར་བ་ཁོ་ནར་ཞེས་བྱའོ། །དྲན་པ་ནི་ཐོས་པ་བརྗེད་པར་མི་འགྱུར་བའོ། །ངེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། བླངས་པའི་ ཆོས་རྣམས་ཞེས་བྱའོ།།ཤེས་པ་ནི་ཡང་དག་ཇི་ལྟ་བཞིན་དུ་མཐོང་བའོ། །གཟུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དོན་ལ་ཉེ་བར་རྟོག་གོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་བསྟན་ཏོ། །སོ་སོར་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའོ། །འགྲིབ་པ་ནི་ ཡང་མི་འབྱུང་བ་སྟེ་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེ་དག་འཐོབ་པར་བྱེད་པ་ནི་འགྲིབ་པ་དང་མཐུན་པའོ། །དེ་ལ་ཕན་པ་ཡིན་པས་ན་འགྲིབ་པ་དང་མཐུན་པའི་གཞི་ཞེས་བྱའོ། །གཞི་དེ་ཉིད་ལ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཚེ་འདི་ལ་ཉམས་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་དང་། །མ་གུས་པར་སྤྱོད་པའོ། །མ་འོངས་ པའི་ནི་ལས་ཀྱི་ཉེས་པས་བསྡུས་པ་རྣམས་ཏེ།གང་གིས་ཡིད་གཞུངས་པ་ལ་སོགས་པ་ཉམས་པར་བྱེད་པའི་ངག་གི་ལས་དེ་དང་མཐུན་པ་རྣམས་སོ། །དེ་དག་གཉི་ག་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་དང་ངེས་པར་བསྟན་པ་ནི་བྱ་བའོ། །གནས་པ་ནི་དུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའོ། །འཕེལ་བ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་ པར་འགྲོ་བའོ།།ལྷག་མ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དབང་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྒོ་བསྡོམས་པས་ནི་ཡུལ་དང་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ལས་རང་གི་སེམས་ཀུན་དུ་བསྲུང་ངོ་། །འཇིག་རྟེན་གྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པས་ནི་གཞན་གྱི་སེམས་ཀུན་དུ་བསྲུང་ངོ་། །སྦྱོར་བ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་ པའི་སྦྱོར་བ་རྣམ་པ་ལྔ་བསྡུས་པ་ཡིན་ཏེ།ཆོ་ག་མ་ཉམས་པའི་སྦྱོར་བ་ཉིད་དང་། ཆེན་པོ་ཉིད་དང་། རང་གི་སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པར་འགྲོ་བ་ཉིད་དོ། །སྦྱོར་བ་རྣམ་པ་འདི་གསུམ་ནི་གུས་པར་བྱེད་པའི་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ལ། གཞན་ནི་རྟག་ཏུ་བྱེད་པའི་སྦྱོར་བ་དང་། ཡོངས་སུ་བསྔོ་ པའི་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱའོ།།མོས་པའི་སྟོབས་བསྐྱེད་པའི་སྦྱོར་བ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་སྟོབས་བསྐྱེད་པའི་སྦྱོར་བ་ནི་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ལའོ། །བསམ་པའི་ཁྱད་པར་འཐོབ་པས་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དག་པའི་སྦྱོར་བ་ནི་ས་བདུན་ལའོ། །ངེས་པར་གྱུར་པའི་སྦྱོར་བ་ནི་ས་ལྷག་མ་རྣམས་ལའོ། །འབྲི་བ་ དང་མཐུན་པ་ནི་ཐོས་པ་དང་།བསམས་པ་དང་། བསྒོམས་པའི་ཤེས་པའི་མི་མཐུན་པར་གྱུར་པར་གྱུར་པར་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་སྟེ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་དང་པོ་དང་། གསུམ་དང་། གཅིག་གིས་སོ། །གཉིད་ལ་སོགས་པ་བདེ་བའི་དབང་དུ་གྱུར་པས་ཇི་ལྟར་ཐོས་པའི་དོན་སེམས་པར་མི་བྱེད་ པ་ནས་ཇི་སྲིད་ཡོངས་སུ་མི་རྟོག་པའི་བར་དུའམ།བྱ་བ་ངན་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་ལ་ཞེན་པ་དང་། གཅིག་ཏུ་དབེན་པར་སོང་ནས་སྒྲིབ་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དད། དེའི་དབང་དུ་གྱུར་པས་ནི་བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་ལས་ཉམས་པར་ འགྱུར་རོ།།དཔོག་པར་བྱེད་ཅིང་དམན་པ་ལ་སོགས་པ་རྟོག་ཅིང་ང་རྒྱལ་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་བརྙས་པ་དང་། འགྲན་པ་དང་། ཕྲག་དོག་གིས་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་དུ་གྱུར་པས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དག་ལས་གདམས་ངག་མི་འཐོབ་ཅིང་གདམས་ངག་ཚོལ་བར་མི་བྱེད་དོ། ། མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་བྱེད་པ་ནི་མ་ཐོབ་པ་ལ་ཐོབ་པོ་སྙམ་དུ་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་བྱེད་པས་ཡང་དང་ཡང་དུ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་ཡོངས་སུ་འདྲི་བར་མི་བྱེད་དོ། །རང་གི་ལྟ་བ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་བྱེད་ཅིང་རང་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱས་ནས་སོ། ། ཡང་ཆོས་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་བྱེད་པ་ནི་དམན་པ་ལ་སོགས་པར་རོ། །མ་ཐོབ་པ་ལ་ཐོབ་པར་འདུ་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་བཟློག་པ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བ་ལ་མཐུན་པར་རྣམ་པར་གཞག་གོ།

因此说道：所谓'以那智慧'，即是能够迅速领悟的意思。所以说'唯是迅速迅速'。念，即是听闻不忘失。因此说'所受诸法'。智，即是如实正见。'于所取诸法义近观察'，是说由思维所生的智慧。'各别证悟'是由修习所生。减退，即是不再生起，是灭尽的意思。
获得这些是随顺减退。因为对此有益，故称为随顺减退之基。此基本身有两种：今生衰退分随顺和不恭敬行为。未来则是由业过失所摄，即与使正直等衰退的语业相随顺者。应当完全断除并确实宣说这两者。安住即是随顺时间。增长即是超胜进步。其余如前。
由防护诸根门而于境界和烦恼中护持自心。由无随顺世间的烦恼而护持他心。以三种加行摄五种无过失加行，即是仪轨不退失的加行、广大性和自加行究竟。这三种加行称为恭敬加行，其他是常作加行和回向加行。
信解力生起加行、观察力生起加行是在胜解行地。由获得殊胜意乐而清净增上意乐加行是在七地。决定加行是在余地。随顺减退是闻、思、修慧的违品安立，依次以初、三、一。
由贪著睡眠等安乐之力，从不思维所闻义乃至完全不观察，或执著恶业边际，或独处一处而住于障碍分别行中，由其力而从思所生慧退失。
推度而思维下劣等并生起我慢，如是由轻蔑、竞争、嫉妒烦恼力，不从善知识获得教诫且不求教诫。增上我慢即是于未得谓得而生增上我慢，故不再三请问善知识。由执自见为最胜而颠倒增上我慢，以自分别而修习。
复次于法颠倒增上我慢即是下劣等。从于未得谓得想等返转，安立为随顺增进。

།ཉེས་པ་དང་བཅས་པའི་གང་ཟག་ཡོངས་སུ་སྤོང་ཞིང་གནོད་སེམས་ཀྱིས་ཀུན་ནས བསླང་བའི་གནོད་པ་བྱེད་པའི་བྱ་བ་དང་།རྙེད་པ་དང་། བཀུར་སྟི་འདོད་པས་སྤྱོད་ལམ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཕྱི་རོལ་པའི་གཞུང་ཐོས་པ་དང་། ཤེས་པས་མཁས་པར་བགྲང་བ་དང་། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པའི་དགེ་བ་སྤྱོད་པ་དང་། སྲེད་པ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་ པར་འདོད་པའོ།།སྟོན་པ་ནི་གཞན་དག་ལ་ངེས་པར་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའོ། །རྣམ་པར་འཇོག་པ་ནི་རིགས་པས་ངེས་པར་དཔྱོད་པའོ། །དེ་དག་ལས་བཟློག་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །བསླབ་པ་གསུམ་ནི་གདུལ་བྱའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གནས་བཅུར་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་བ་སྟེ། ཁྱིམ་པ་དང་ རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་དང་།ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་མ་ཉམས་ཤིང་མ་རལ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུམ་མོ། །སྡོམ་པ་དང་བཅས་པའི་ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ཡང་དག་པར་བླངས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ནི་དྲུག་གོ། །ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་ཡང་ དག་པར་བླངས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ནི་ཐ་མའོ།།ཡང་ཁ་ཅིག་ཏུ་ནི་མངོན་དུ་རྒྱུ་དང་། བག་ལ་ཉལ་གྱི་གཉེན་པོར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་གནས་ཐ་མ་གཉིས་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལུང་བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་གཞག་ པར་བྱའོ།།དེའི་ཕྱིར་ལུང་བསྟན་པ་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་སྟེ། རིགས་ལ་གནས་པ་ལུང་སྟོན་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རིགས་ཀྱི་རྟགས་མ་ལུས་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཅན་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་མ་འོངས་པའི་དུས་ན་འདི་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལུང་སྟོན་པར་མཛད་དོ། །དེ་ ལྟར་ན་རིགས་ལ་གནས་པ་ཐམས་ཅད་ལུང་སྟོན་པ་མ་ཡིན་གྱི།འོན་ཀྱང་བསམ་པ་དང་སྦྱོར་བ་ཁྱད་པར་ཅན་འགའ་ཞིག་ལུང་སྟོན་པར་མཛད་དོ། །སེམས་བསྐྱེད་པ་ལུང་སྟོན་པ་ནི་ཁ་ཅིག་ཤིན་ཏུ་དྲག་ཅིང་དང་བའི་དད་པ་རོ་གཅིག་པར་གྱུར་པས་བསོད་ནམས་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་ བྱས་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྱན་སྔར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་ཡང་དག་པར་གཟེངས་བསྟོད་པའི་ཕྱིར་ལུང་སྟོན་པར་མཛད་དོ།།མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་ལ་ལུང་སྟོན་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་སྔ་ན་གནས་པ་ལུང་སྟོན་པའོ། །ལྐོག་ན་གནས་པ་ནི་རབ་ཏུ་ གྲགས་པའི་གང་ཟག་མངོན་སུམ་དུ་མ་གྱུར་པ་ལུང་སྟོན་པའོ།།དུས་དཔག་ཏུ་རུང་བ་ནི་དུས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚད་བྱས་ནས་ལུང་སྟོན་པའོ། །དུས་དཔག་ཏུ་མི་རུང་བ་ནི་དུས་ངེས་པ་མེད་པར་ལུང་སྟོན་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་གནས་སྐབས་ཀྱི་དབྱེ་བ་དང་། ཉེ་བ་དང་ཉེ་བ་མ་ཡིན་པའི་དབྱེ་བ་དང་། དུས་ཀྱི་དབྱེ་བར་ལུང་བསྟན་པ་རྣམ་པ་དྲུག་གོ། །ངེས་པར་ཞུགས་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དང་། རིགས་ལ་གནས་པའི་ཐེག་པ་གཞན་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་སྐལ་བ་ཅན་མ་ཡིན་པའམ། མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བ་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དུས་རིང་དུ གནས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྣོད་ཉིད་ཡིན་པས་དེས་ན་ངེས་པར་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱའོ།།གཉིས་པ་ནི་བརྟན་ཞིང་སྙིང་པོར་གྱུར་པའི་སྨོན་ལམ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཅིས་ཀྱང་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལས་ཅིས་ཀྱང་ གཞན་དུ་སྨོན་ལམ་འདེབས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བས་དེ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ངེས་པ་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ།།སྤྱོད་པ་ངེས་པ་ལ་འཇུག་པ་ནི་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་སྦྱོར་བས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྤྱོད་པའི་སྦྱོར་བ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དེ་ནི་ས་བརྒྱད་པ་ལ་གནས་པ་ སྟེ།ཕྱི་མ་གཙོར་བྱས་ནས་ངེས་པ་ལ་འཇུག་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ངེས་པར་བྱ་བ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཇི་ལྟར་རིགས་པ་དེ་དག་མ་བྱས་ན་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བར་རྣམ་པར་མི་གཞག་ལ་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ངེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།

舍弃具有过失的人，以害心所生起的损害行为，以及为求得利养恭敬而具足的威仪，听闻外道典籍，以智慧被称为智者，具有过失的善行，贪欲是自己想要亲身证得。教导是令他人决定趣入。安立是以理决定观察。与彼等相反即是真实功德。三学是依所化而安立为十处，即在家与出家的清净戒律正确受持，以及此戒律未失坏未破损而言有三。依正受持具律仪增上心学而言有六。依正受持增上慧学而言是最后。又有一些认为，由于成为现行与随眠的对治，故将最后两处安立为增上慧学。
菩萨授记总略而言当安立为六种。因此授记有六种：住种姓授记是对具足一切波罗蜜多种姓相的有缘殊胜有情授记说：'此人于未来当成佛'。如是并非对一切住种姓者授记，而是对某些具殊胜意乐与加行者授记。发心授记是对某些以极强且清净信心专一而摄受广大福德，于如来前发起圆满菩提心者，为令正式赞叹而作授记。
现前授记是对住于佛前者授记。不现前是对未现前的著名补特伽罗授记。可测时是依一切时量而授记。不可测时是无定时而授记。如是依阶位差别、近与不近差别、时间差别而有六种授记。决定趣入有三种：具缘性、住种姓者非以他乘涅槃之有缘者，或非不涅槃者。因此虽久住亦是菩提法器，故称决定趣入。
第二是由摄受坚固精要之愿，决定不退转于圆满菩提，且于发起圆满菩提心决定不发其他愿，由此趣入发心决定。趣入行决定是由任运成就加行，无有造作，故行加行具有果报。又彼住于第八地，主要依后者而说为趣入决定。因此说：'于彼诸如来'等。'菩萨当决定'者，若不如理作彼等，则不立为菩萨，亦不能得佛果，当如是决定。

།དེས་ན་སྨྲས་པ། དེ་དག་མ་བྱས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་སེམས་མ་བསྐྱེད་པའི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་བྱ་བ་རྣམས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གྲངས་སུ་མི་ ཆུད་པས།དེས་ན་དང་པོར་སྨོན་ལམ་ཉིད་གདབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །སྙིང་རྗེ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ལ་སེམས་ཅན་སེམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་མེད་ལ། དེ་མེད་པར་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་སྙིང་བརྩེ་བ་ནི་ངེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་། སྙིང་ བརྩེ་བ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཡང་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་མེད་ན་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མི་འགྱུར་བས།དེས་ན་བརྩོན་འགྲུས་འབར་བ་ནི་ངེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱང་ཐབས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པར་གྱུར་ན་གནས་དེ་དང་དེ་ལ་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་བསྒྲུབ་པར་ནུས་པར་ འགྱུར་ཏེ།ཚུལ་བཞིན་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ལ། །དཀའ་བ་ཅུང་ཟད་ཡོད་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ། །དེ་ལྟ་བུས་རིག་པའི་གནས་རྣམས་ལ་སྦྱར་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུའི་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་ཡང་སྐྱོ་བས་སྦྱོར་བ་ལྷོད་པར་གྱུར་ན་ཡང་སྦྱོར་བ་ལྷོད་པའི་རིག་པའི་གནས་ཡོངས་ སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་སྐྱོ་བ་མེད་པར་བྱའོ།།རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་སྐྱོ་བ་སྐྱེ་བར་གྱུར་ན་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་ཡོངས་སུ་ངལ་བ་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལོག་པར་བསྒྲུབ་པའི་སྡུག་བསྔལ་བ་ དང་།འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །དེའི་ཕྱིར་སྐྱོ་བ་མེད་པའི་ཡིད་ཀྱིས་བརྟན་ཞིང་ངེས་པར་བྱའོ་ཞེས་སྐྱོ་བ་མེད་པར་བྱའོ། །རྟག་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་ཞིང་སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་དང་། ཉི་མ་རེ་རེ་ཞིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བག་ཡོད་ པར་དགེ་བའི་ཆོས་བསྒོམ་པ་ཉིད་དང་།སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་མགོན་དང་བཅས་པའི་བྱ་བ་དང་། བྱས་པ་ཤེས་པ་དང་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མཆོད་པའོ། །བདག་གི་ འཁྲུལ་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ནི་ལྟུང་བའི་གནས་ཀྱི་ཆོས་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པའོ།།བྱ་བ་དང་སྤྱོད་པར་གཏོགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ནི་བརྟག་པར་བྱ་བ་ཕྱི་མ་སྟེ། སྤྱོད་ཡུལ་ཡོངས་ སུ་དག་པའི་མདོའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་ཤེས་པར་བྱའོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གནས་བཅུ་གཙོ་བོ་ཡིན་པར་ཡིད་ལ་བྱ་ཞིང་གཞན་དག་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། འཛིན་ཞིང་མཆོག་ཏུ་འདོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ན་རིགས་ཐམས་ ཅད་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཡིན་ཏེ།ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། གཞན་གྱི་དོན་ཐམས་ཅད་བསྒྲུབ་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྨོན་ལམ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཙོ་བོ་ནི་དང་པོ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་རྒྱུ་ལས་དགེ་བའི་རྩ་བ་གཞན་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དགེ་ བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱོར་བ་དང་།དགེ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་རྩོམ་པས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་དང་། ཤེས་རབ་ནི་གཙོ་བོ་ཡིན་ནོ། །ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་ཆོས་བསྟན་པས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་སྙན་པར་སྨྲ་བ་ཉིད་གཙོ་བོ་ཡིན་ནོ། །སྐྱོན་དང་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་དང་། མཐར་ ཐུག་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་གོ།།ཐབས་ལ་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་ནི་རྣམ་པར་དག་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་གཙོ་བོ་ཡིན་ནོ། །གང་ལ་གདགས་པར་བྱ་བ་དང་། གང་གི་ཕྱིར་གདགས་པར་བྱ་བ་དང་། གང་ལྟར་གདགས་པ་དང་། གང་ གི་སྒོ་ནས་གདགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གདགས་པ་རྣམ་པ་བཞིར་རྣམ་པར་གཞག་གོ།།མདོའི་སྡེ་ལ་སོགས་པ་གསུང་རབ་ཏུ་གཏོགས་པ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་པོ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་བ་དང་། གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པར་བཀོད་པ་རྣམས་པ་གཞན་དག་གིས་གདགས་པ་མ་བྱས་ཤིང་མ་ བསྟན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཁོ་ནས་རྣམ་པར་གཞག་པའོ།

因此说道：关于'如果不做那些'等，未发心的布施等福德之事不计入波罗蜜数中，因此首先应当发愿。
不具悲心者无法令众生心得成熟，若无此则不能获得佛果。因此必须生起悲心。
虽具发心与悲心，若无精进则无法圆满资粮，因此必须生起炽盛精进。
若精进为方便所摄持，则能在各处成就所欲之果，如说'如理精进者，无有丝毫困难'之语。
应当如此修习诸明处。虽具如是修习，若因厌倦而懈怠，则无法圆满懈怠的明处，因此不应生起厌倦。
若因三种原因生起厌倦，则不能证得圆满菩提：对波罗蜜的修习感到疲惫、对众生的邪行感到痛苦、轮回的痛苦。
因此应以无厌倦心坚定决意。'应当恒常'是指在一切生生世世中，每日为成熟佛法而精进修习善法，
为成熟众生而作众生之怙主，知恩报恩，为圆满福德资粮而供养如来。
了知自己的过失即是对堕罪之法的观察。
一切行为与修行中皆以菩提心为先导，将一切善行回向无上正等正觉，此为后者所应观察，应依据清净行境经而了知。
应当忆持菩萨十住为最胜，并如是教导他人。因此说道：关于'受持最胜'，
佛种姓是一切种姓中最胜，因为是一切功德之因，能成办一切利他之因。
一切愿中最胜是初发心，因为从此因生起其他一切善根。
精进与智慧是最胜，因为摄持一切善法的修习与一切善法的实践。爱语是最胜，因为摄持无过失法的教授。
如来是一切众生中最胜，因为断除一切过失与功德，获得究竟。
在诸方便善巧中，清净方便善巧最胜。
依据所安立处、为何安立、如何安立、以何门安立，而建立四种安立。
经典等佛语所摄十二分教依次配合、依次正确安立，其他人未作安立未宣说，因此唯由诸佛及菩萨安立。

།དེས་ན་དེ་ལྟ་བུའི་ཚིག་གསུངས་པ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བའམ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ཞེས་བྱའོ། །ཆོས་དེ་ཡང་ བདེན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བར་དེའི་རྗེས་ལ་དེ་རྣམ་པར་གཞག་གོ།།བདེན་པའི་དོན་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་དོན་ཏེ། རྣམ་པ་དེ་དང་དེས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་དོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་བདེན་པའི་དབྱེ་བ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་བཞིའི་བར་དུ་སྟེ། ལ་ ལར་ནི་གཅིག་གོ།།ཁ་ཅིག་ཏུ་ནི་གཉིས་སོ། །ཁ་ཅིག་ཏུ་ནི་གསུམ་མོ། །ལ་ལར་ནི་བཞིར་བསྟན་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ནི་གཅིག་ལ་སོགས་པ་བཅུའི་བར་གྱི་དབྱེ་བས་སོ། །སྟོན་པ་པོའི་གཞུང་ཐ་དད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བདེན་པ་ནི་གཅིག་ཁོ་ན་སྟེ། གཉིས་སུ་མེད་དོ་ཞེས་ བསྟན་ཏེ།ཕན་ཚུན་གཅིག་ལ་གཅིག་འགལ་བར་གྱུར་པ་ནི་བདེན་པ་ཡིན་པར་དཀའ་སྟེ། ཕན་ཚུན་འགལ་བ་ནི་བདེན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་གཉིས་ནི་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཚད་ནམ་མཁའི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཏེ། འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་འཇིག་ རྟེན་གྱི་ཤེས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ནི།ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་སྟེ། དེ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མངོན་པར་བརྗོད་པ་འཇུག་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་བྱ་སྟེ། ཀོ་བས་ཕ་རོལ་ཏུ་སྒྲོལ་བར་བྱེད་པ་ལ་ཀོ་བས་སྒྲོལ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །དམ་པའི་ཤེས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའོ། །དེའི་དོན་ནི་དོན་དམ་ པ་སྟེ།དོན་དམ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དང་པོ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལ་གྲགས་པ་དང་། རིགས་པས་གྲགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །གཉིས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དོ། །མཚན་ཉིད་ཀྱི་བདེན་པ་ནི། ཆོས་ རྣམས་ཀྱི་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའོ།།ངག་གི་བདེན་པ་ནི་དྲང་པོའི་ངག་སྟེ། སླུ་བ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །བྱ་བའི་བདེན་པ་ནི། ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་བྱེད་པ་སྟེ། རང་གི་ཚིག་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་བྱ་བ་བྱེད་པའོ། །ཡང་ལས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ དབང་དུ་བྱས་ནས།སྐྱེ་བོ་བྲམ་ཟེ་རྣམས་ཀྱི་མཆོད་སྦྱིན་ལས་ནི། སེམས་ཅན་དེ་དང་དེ་བསད་ན་ཞེས་འབྱུང་ལ། དེའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ལས་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་གནོད་པ་མི་བྱ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་། །ཡང་གཞན་དག་ན་རེ་ནི། རྟག་པའི་འཇིག་རྟེན་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་ཟེར་རོ། །འདི་ལྟ་བུ་དག་ནི་ བརྫུན་ཏེ།དེ་ལས་བཟློག་ནས་ནི་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པར་སྟོན་པའི་ཚིག་ནི་བདེན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དེ་དག་གིས་སྨྲས་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ནི་བདག་གིར་འགྱུར་རོ། །བདག་ནི་འབྲས་བུ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཡང་དག་པའི་བྲམ་ཟེ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་དེ་དག་གིས་སྨྲས་པ་དེ་དག་བརྫུན་ པར་ཤེས་པས་དེ་ལས་བཟློག་པས་འདི་དག་བདག་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ།བདག་གི་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི་བྱ་བའི་བདེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཕྱོགས་དག་གི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུས་བསྡུས་པས་ཕྱིན་ཅི་ལ་ལོག་པ་དག་གི་དབང་དུ་བྱས་ནས་འཕགས་པའི་ བདེན་པ་བཞིའོ།།བཞི་པོ་དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་དབྱེ་བ་ལས་རྣམ་པ་ལྔར་བསྟན་ཏེ། རྒྱུའི་བདེན་པ་ནི་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པའོ། །འབྲས་བུའི་བདེན་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའོ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་བདེན་པ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་རིམ་གྱིས་དབྱེ་བ་ཐ་དད་པ་ཉིད་དེ། ཤེས་པའི་བདེན་པ་ནི་ལམ་གྱི་ བདེན་པའོ།།བཞི་པོ་ཀུན་ཀྱང་ཤེས་བྱའི་བདེན་པ་སྟེ། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་རྒྱུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་རྒྱུའི་བདེན་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་འབྲས་བུའི་བདེན་པའོ། །བདེན་པ་བཞི་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་རྣམས་ནི་ཤེས་ པའི་བདེན་པའོ།།ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་ཤེས་བྱའི་བདེན་པའོ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་མཆོག་གི་བདེན་པའོ། །བདེན་པའི་བདེན་པ་ནི་དྲང་པོའི་ངག་གོ། །བརྫུན་པའི་བདེན་པ་ནི་དྲང་པོ་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་སྟེ། དེའི་ངོ་བོར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།

因此，如是所说之语称为如来教法，或称为佛语。为了证悟真谛而建立彼法。真谛之义即是不颠倒之义，以种种方式不颠倒之义，此为其词义。
声闻众真谛之分类建立乃至四种，有处为一，有处为二，有处为三，有处为四。菩萨众则以一等乃至十种分类。
依据说法者论典之差别，真谛唯一，无二，因为相互矛盾者难成真谛，相互矛盾者非为真谛故。
二种是依世间与出世间虚空行境而立，依无迷乱世间智而言，为世俗谛。为了证悟彼而安立言说，称为世俗，如以皮筏渡河称为皮渡。胜义智即是出世间。其义即是胜义，称为胜义智之行境。其中第一是依世间共许与理论共许而立。第二是烦恼障与所知障清净行境之真如。
相真谛是依诸法自相与共相而立之不离因。语真谛即是正直语，即无欺诳性。业真谛即是如所说而行，即随顺自语而作业。
又依业相而言，婆罗门众祭祀中说：'若杀如是众生'等，其对治分则说：'不应害诸众生'。又有他说：'将得常恒世间'。如是等皆是虚妄，与此相反，说诸行无常之语即是真谛。
又彼等所说：'其果将成我所，我将受用果报'等。真实婆罗门知彼等所说为虚妄，故相反说：'此非我亦非我所'，是为业真谛。
依烦恼与清净分之因果所摄颠倒分而立四圣谛。即彼四者之分类而说为五种：因谛即是集谛，果谛即是苦谛，因果谛安立次第差别性，智谛即是道谛。
四者皆是所知谛，因摄一切所知故。又不颠倒因安立即是因谛。如是果安立即是果谛。于四谛随顺了知即是智谛。
真实智与真如即是所知谛。涅槃即是最胜谛。真实谛即是正直语。虚妄谛即是不正直语，因为以彼为体性故。

།ཡང་དངོས་པོ་ བརྗོད་དུ་མེད་པ་ནི་བདེན་པའི་བདེན་པ་སྟེ།དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་དོན་གྱིས་སོ། །ཁམས་གསུམ་ན་ཉི་བར་སྤྱོད་པའི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ནི་བརྫུན་པའི་བདེན་པ་སྟེ། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བའི་མདོའི་ཚིག་གིས་སོ། །གཞན་དག་ནི་གཞན་དུ་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། བདེན་པའི་ བདེན་པ་ནི་འགོག་པའི་བདེན་པ་དང་།ལམ་གྱི་བདེན་པའོ། །བརྫུན་པའི་བདེན་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང་། ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་བདེན་པ་ནི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞིའོ། །འདུ་བྱེད་རྣམས་ སམ།འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ལ་བདེ་བའི་ཚོར་བ་ལུས་དང་སེམས་ཀྱིས་མྱོང་བར་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ནི་རོ་མྱང་བའི་བདེན་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་ནི་ཉེས་དམིགས་ཀྱི་བདེན་པའོ། །འདོད་པ་ལ་འདུན་པ་སྤངས་པ་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་བདེན་པའོ། །ཆོས་ལ་བདག་མེད་ པའམ།སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཉིད་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་བདེན་པའོ། །རང་གི་གནས་ལ་དད་པ་ཐོབ་པ་ནི་མོས་པའི་བདེན་པའོ། །འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བདེན་པ་ནི་འགོག་པ་དང་ལམ་མོ། །འཕགས་པ་ཡིན་པ་རྣམས་ཀྱི་བདེན་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང་། ཀུན་འབྱུང་དག་གོ། །ཡང་འཕགས་ པ་རྣམས་ཀྱི་བདེན་པ་ནི་བདེན་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་ཉིད་ལ་དེ་དང་དེ་ལ་དེ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་པའོ།།འཕགས་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཀྱི་བདེན་པ་ནི་དེ་དག་ཉིད་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྣམ་པར་སྒྲུབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །འདི་དག་ཁོ་ན་བདེན་གྱི་གཞན་ནི་གཏི་མུག་གོ་ཞེས་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཚུལ་གྱིས་ སྡུག་བསྔལ་གསུམ་པོ་གང་ཡིན་པ་ཉིད་འཇུག་པ་དང་།ལྡོག་པ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རྣམ་པ་བརྒྱད་དེ། འཇུག་པའི་བདེན་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའོ། །ལྡོག་པའི་བདེན་པ་ནི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པའོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ བདེན་པ་དང་།རྣམ་པར་བྱང་བའི་བདེན་པ་ནི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞིའོ། །བདེན་པ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྦྱོར་བ་དང་། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་སྦྱོར་བའི་བདེན་པའོ། །བདེན་པ་རྣམ་པ་དགུ་ནི་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་དང་། ལམ་གྱི་མི་ མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་།ལམ་གྱི་ངོ་བོ་དང་། ལམ་གྱི་འབྲས་བུའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །དེ་ལ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་བཞི་ནི་ལམ་མོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། མི་རྟག་པའི་བདེན་པ་ནས། བདག་མེད་པའི་བར་རོ་ཞེས་བྱའོ། །ལམ་གྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་སྲིད་པ་ལས་སྲེད་པ་ སྟེ།དེས་འཁོར་བའི་ཉེས་དམིགས་མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྲིད་པ་དང་བྲལ་བ་ལ་སྲེད་པ་སྟེ། དེས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཕན་ཡོན་མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ཉེས་དམིགས་དང་། ཕན་ཡོན་མ་མཐོང་བས་ལམ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་མེད་པས་ཤེས་ནས་སོ། །ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འཐོབ་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ།གང་གི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། དེ་སྤོང་བའི་ཐབས་ཀྱི་བདེན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བའོ། །འབྲས་བུ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ནི་རྣམ་པ་བཅུའོ། །སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ནི་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་གསུམ་ གྱི་དབྱེ་བའོ།།དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །རྣམ་པར་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །གང་གི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། གནས་ངན་ལེན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ནས་ཉོན་ མོངས་པའི་བདེན་པའི་བར་དུའོ།།ཡང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གཉེན་པོ་དང་སྤངས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་གཉེན་པོ་ནི་ཐོག་མ་དང་བར་དང་ཐ་མར་ཐོབ་པའི་ཤེས་རབ་པོ། །གང་གི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཐོས་པ་དང་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་བདེན་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བའི་བདེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྤངས་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བའི་འབྲས་བུའི་བདེན་པས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ནི་ཚད་མེད་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེན་པ་རེ་རེ་ཡང་དབྱེ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

又无法言说的事物是真实的真谛，是由于真如和无颠倒义的缘故。三界中所受用的近取蕴是虚妄谛，如经中所说'如幻'。
其他人则另有说法，认为真实谛是灭谛和道谛。虚妄谛是苦谛和集谛，应当如是了知。
应当遍知的真谛是四圣谛。对诸行或欲界功德以身心无颠倒地感受乐受是味谛。苦和不悦是过患谛。断除对欲的贪著是出离谛。
法无我或生等法性是法性谛。对自处获得信心是胜解谛。圣者的真谛是灭和道。非圣者的真谛是苦和集。
又圣者的真谛是对这四谛如实修行。非圣者的真谛是对这些颠倒修行。
依据'唯此为真实，其他皆愚痴'的安立方式，三苦的进入、还灭、杂染、清净而分为八种：进入谛是世俗谛，还灭谛是胜义谛，杂染谛和清净谛是四圣谛。
对真谛的分别修行和福慧资粮的修行是正修行谛。九种真谛是依据道的行相、道的违品、道的本质和道果而安立。
其中四取蕴是道。因此说：从无常谛乃至无我。道的违品是有爱，因为它使人看不见轮回的过患。离有爱是因为它使人看不见涅槃的功德。由于未见过患和功德，了知无法生起道。
道的本质应知是获得涅槃，因此说'断除彼之方便谛'。果是二种涅槃。
苦谛有十种。一切苦是三种苦的分类。其中苦苦有二种。坏苦也有二种。行苦的因果分类有三种。因此说：从随眠苦谛乃至烦恼谛。
又依对治苦和断除而分三种。苦的对治是初中后所获得的智慧。因此说：闻谛、如理作意谛和正见谛。断除是正见果谛。
其分类应知无量，是因为每一谛都有无量分类。

།རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་རྣམ་པ་བདུན མདོར་བསྡུ་ན་ལམ་ཉིད་དང་།ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་གཞག་པའོ། །དེ་ལ་ལམ་ནི་གཙོར་ཤེས་རབ་ཡིན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བཅོམ་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཤེས་རབ་གང་ཡིན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤེས་རབ་དེ་ནི་ཡང་རྣམ་པ་ དྲུག་ཏུ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ།དེ་ཡང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟེན་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཡིན་པས་རྟེན་མེད་པར་མི་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བར་སྨྲས་པ། རྟེན་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་ནོ། །རྫས་དང་ལྷན་ཅིག་འཇུག་པའི་ཕྱིར་གྲོགས་མེད་པ་ མ་ཡིན་ནོ།།བྱ་བས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལས་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མ་གོམས་པར་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚོགས་མ་བསགས་པར་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །འབྲས་བུ་དང་བཅས་པའི་ཐེག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དེ་ལྟར་རྣམ་པ་བདུན་གྱིས་ཐེག་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ། ། ལམ་ཡང་ཚོགས་དང་བཅས་པའི་ལམ་སྨོས་པས་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་འབྲས་བུའི་སྒོ་ཉིད་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་དམིགས་པའི་ཁྱད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་དངོས་པོ་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ཤེས་རབ་དེ་ཉིད་ཀྱི་དམིགས པ་དང་།རྣམ་པ་དང་། ལས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དམ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་དམིགས་པའི་རྣམ་པ་ཉིད་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་མཉམ་པ་ཉིད་དོ། །ཇི་ལྟར་དམིགས་པར་འགྱུར་བའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་མཉམ་པ་ཉིད་དོ།།བྱུང་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་ཉིད་དེ་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་མཉམ་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་དམིགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ གྱིས་ཤེས་རབ་བསྟན་ཏོ།།ཡང་འབྲས་བུ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། །རྣམ་པ་འདི་དག་གིས་ཁྱད་པར་རྣམ་པར་གཞག་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པའི་ དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ།ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པ་ཡང་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཉིད་ཀྱིས་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་བཙལ་བའི་དངོས་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་རྣམས་ལ་དངོས་པོ་ཞེས་མ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། ཡོངས་ སུ་ཚོལ་བ་ཉིད་དངོས་པོའི་དོན་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། དཔག་ཏུ་མེད་པ་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ། གྲངས་དང་ཚད་ཡོངས་སུ་ཆད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དཔག་ཏུ་མེད་པའོ། ། འདི་དག་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཐབས་མཁས་པས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བས་ཡུལ་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ཐབས་ལ་མཁས་པར་བྱེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱས་ནས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་གང་ལ་དམིགས་ནས དེ་དག་གི་དོན་དུ་འཇུག་པར་འགྱུར་བའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ནི་དཔག་ཏུ་མེད་པས་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ།།དེ་དག་གང་དུ་གནས་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་། ཆོས་གང་དང་ལྡན་པའི་དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་། འདུལ་བར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་ དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་།རྣམ་པ་གང་གིས་འདུལ་བར་བྱེད་པའི་ཐབས་དཔག་ཏུ་མེད་པས་འདུལ་བའི་ཐབས་དཔག་ཏུ་མེད་པའོ། །ཡིད་ཀྱིས་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། དམྱལ་བ་ནས་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་བར་དུའོ། །སེམས་ཅན་སོ་སོའི་རྒྱུད་ལ་ལྟོས་ནས་ནི་ དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟར་ན་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང་། རྒྱུད་ཀྱི་དཔག་ཏུ་མེད་པས་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱང་དབྱིབས་དང་། མིང་བསྟན་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་ཕྱིར་དཔག་ཏུ་མེད་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཕྱོགས་བཅུ་ དག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།

安立有七种。略说即是道本身和道果的安立。其中道主要是智慧，以'以智慧摧毁烦恼'之语故。因此说'何为智慧'等，此智慧应说有六种。由于是心所法故，必定有所依，无依则不生，故说'所依'等。由有所缘故亦如是。由与事物俱行故非无伴。由业所分故非无业。非无修习故亦非未积资粮。是有果之乘，如是以七种安立乘。
道亦由说具资粮道而显示为二种。为显示大乘果门中智慧所缘之差别故说'缘无可言说事物'等。又此智慧之所缘、行相、业之显示即'真如'等。一切法之胜义自性即是真如。缘此之行相即是无分别平等性。如所缘之真如无分别，智慧亦如是，故为无分别平等性。'所生'即是业，由成为烦恼障和所知障之对治故，是无分别平等性。如是以所缘等差别显示智慧。
又果即是从烦恼障和所知障中解脱。为显示以此等行相安立差别故，'过去、未来'等是就菩萨功德而说，亦显示智慧等。由如实遍知为先故，是处所故，称为'所寻求事'。因此诸智中未说'事'，为令知寻求即是事义故。
为显示菩萨功德差别无量故说'此五无量'等。由无数量边际故为无量。'此等由菩萨以善巧方便而趣入故'即是境。因此说'善巧方便'等，一切善巧方便皆依此故。
菩萨所缘而为之趣入的众生无量，故说众生界无量。彼等所住处无量，具足善等诸法之行为无量，所调伏者无量，以何方式调伏之方便无量，故调伏方便无量。'如意业所生'即如从地狱乃至转轮王。就各别众生相续而言是无量，如是由安立和相续无量故众生界无量。世界由形状和名称显示无量故无量。因此说'于十方'等。

།འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དེ་དག་གི་མིང་དང་རྣམ་པར་གཞག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། མི་མཇེད་དེ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དག་ཀྱང་རིག་པར་བྱའོ། །གཅིག་ཏུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་ ལས་ངེས་པར་གྲོལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ།།གང་ཡང་ཐ་དད་ཀྱི་དབྱེ་བ་ནི་རྣམ་པ་བཅུའི་བར་དུའོ། །རྣམ་པ་གཉིས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པ་དང་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་ཉོན་མོངས་པ་མ་སྤངས་པ་ནི་མཐའ་དག་གིས་བཅིངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཉོན་མོངས་ པའི་ཕྱོགས་གཅིག་སྤངས་པ་ནི་མཐའ་དག་མ་ཡིན་པས་བཅིངས་པའོ།།སའི་བྱེ་བྲག་དང་ཉོན་མོངས་པའི་དབྱེ་བས་ཀྱང་ལྷག་མ་དང་བཅས་པར་སྤངས་པ་དང་། མ་སྤངས་པའི་དབྱེ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སོ། །དབང་པོའི་བྱེ་བྲག་གིས་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །རིགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ གིས་ནི་རྣམ་པ་བཞིའོ།།སྤྱོད་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་ནི་རྣམ་པ་ལྔའོ། །ཕྱོགས་དང་གནས་སྐབས་ཀྱི་དབྱེ་བས་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་གོ། །ཡང་བསྟན་པ་ལ་མ་ཞུགས་པའི་དབྱེ་བ་དང་ཞུགས་པའི་དབྱེ་བས་ནི་རྣམ་པ་བདུན་ནོ། །བསྟན་པ་ལ་མ་ཞུགས་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། གནས་ ངན་པ་ལ་མངོན་པར་མོས་པའི་དབང་གིས་དེ་ལ་ཞུགས་པ་དང་།དེ་ལ་མ་ཞུགས་ཀྱང་མོས་པ་མེད་པའོ། །ཞུགས་པ་ཡང་དབང་པོའི་བྱེ་བྲག་གིས་རྒྱས་པ་དང་། བསྡུས་པ་ལ་མོས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། སྤྲོས་པས་ཤེས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །མདོར་ བསྟན་པ་ཙམ་གྱིས་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་ནི་མགོ་གླེངས་པས་ཤེས་པའོ།།དེ་དག་ཀྱང་གནས་སྐབས་ཀྱི་དབྱེ་བས་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འགྱུར་རོ། །ཚེ་དེ་ཉིད་ལ་བསྟན་པའི་དུས་སུ་འདུལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དེའི་མོད་ལ་འདུལ་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་སོ་སོར་རིག་ པའི་ལམ་ཞེས་བྱའོ།།གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་པས་འདུལ་བར་འགྱུར་བ་ནི་ཕྱིས་འདུལ་བར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱའོ། །རྐྱེན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འཇུག་པར་འགྱུར་བས་ན་རྐྱེན་ལས་འགྱུར་བའི་གདུལ་བྱ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ཚེ་འདི་དང་སྐྱེ་བ་གཞན་ལ་གདུལ་བྱར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་གཉིས་ཀའི་ སྟེ་རིམ་བཞིན་ནོ།།དུས་གཉིས་ཀར་བྱུང་བ་ནི་རྐྱེན་ལས་གྱུར་པའི་ཞེས་བྱའོ། །འཁོར་གྱི་བྱེ་བྲག་གིས་ནི་རྣམ་པ་བརྒྱད་དོ། །འདུལ་བ་པོ་དང་། འདུལ་བྱའི་ཐབས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་དང་། དུས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པ་དགུ་ཉིད་དེ། བསྒྲུབ་པར་དཀའ་བ་ནི་དབང་པོ་གདུལ་བར་དཀའ་ བའོ།།དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་བསྒྲུབ་པར་སླ་བ་ཉིད་དོ། །འཇམ་པོས་གདུལ་བར་བྱ་བ་ནི་འཇམ་པོས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའོ། །ཆད་པའི་ལས་ཀྱི་སྦྱོར་བས་གདུལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚར་བཅད་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའོ། །དུས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས་དྲུང་ནས་འདུལ་བ་ལ་ སོགས་པ་ལ།དེའི་མོད་ལ་འདུལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དྲུང་ནས་འདུལ་བའོ། །དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་རྒྱང་རིང་པོ་ནས་འདུལ་བའོ། །འགྲོ་བའི་དབྱེ་བ་དང་། འགྲོ་བ་མ་ཡིན་པའི་དབྱེ་བ་དང་། ལུས་ཀྱི་དབྱེ་བ་དང་། འདུ་ཤེས་ཀྱི་དབྱེ་བས་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་བཅུ་སྟེ། འགྲོ་བའི་ དབྱེ་བ་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་ཉིད་དོ།།འགྲོ་བ་མ་ཡིན་པ་ནི་གཅིག་ཉིད་དེ། སྲིད་པ་བར་མ་ནི་འགྲོ་བའི་རིས་ལས་གྲོལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ནི་གཟུགས་ཅན་དང་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །འདུ་བྱེད་ཀྱི་དབྱེ་བ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། འདུ་ཤེས་གསལ་ པོ་འཇུག་པ་དང་།འཇུག་པ་མ་ཡིན་པ་གཉིས་དང་། འདུ་ཤེས་མི་གསལ་བ་འཇུག་པ་ནི་གསུམ་པའོ། །གཅིག་ལ་སོགས་པ་ནས་བཅུ་འདས་ཀྱི་བར་དུ་ལྔ་བཅུ་རྩ་ལྔ་སྟེ། དེ་དག་རྒྱུད་སོ་སོའི་དབྱེ་བས་ནི་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །སྔར་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོབས་ཀྱི་ རིགས་ཀྱི་ལེའུར་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ།།དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡང་རྣམ་པ་ལྔར་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་བསྡུས་ན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམ་པོ་ལྔར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་དག་གིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྤྱི་ཉིད་དང་། དེ་དག་གི་རྟེན་ཉིད་དང་། །སེམས་ཅན་གྱི་གནས་ སྐབས་དང་།སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དང་། རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམ་པ་ལྔ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།

就世界界而言，依据它们的名称和建立而说，称为堪忍世界。其他的也应当如是了知。所谓'成为一'，是为了使一切从苦中解脱。
关于差别的分类则有十种。二种是已断烦恼和未断烦恼，一切处都未断烦恼者称为完全束缚，断除部分烦恼者称为不完全束缚。
依据地的差别和烦恼的分类，也有余断和未断的差别。根据根器的差别有三种。根据种姓的差别有四种。
根据行为的差别有五种。根据方位和时期的差别有六种。又根据未入教法和已入教法的差别有七种。未入教法者有二种：由于信奉恶处而入于其中者，以及虽未入而无信解者。
已入者也因根器差别而有广说和略说的信解二种，因此说'由广说而了知'等。仅由略说而领悟者是由开示而了知。
这些依时期差别也成为三种。由于在此生教法时能调伏，故称为即时可调，即以如理作意而各别了知之道。依次第修行而调伏者称为后时可调。随缘而入者称为随缘所化。
又由于此生与他生可调伏故有二种，即如次第。两个时期都出现者称为随缘所成。根据眷属的差别有八种。
依调伏者、所调伏方便的差别和时间的差别有九种。难以成就是指根器难调。与此相反即是易成就。以柔和调伏者是柔和所成。由惩罚业而调伏者是以惩罚所成。
依时间差别而言近调等，即时可调者是近调。与此相反是远调。依趣的差别、非趣的差别、身的差别、想的差别而分为十种。
趣的差别即是五种。非趣唯一种，因为中有已脱离趣类。身的差别由有色与无色差别分二种。想的差别有三种：即明显想转起、不转起二者，以及不明显想转起为第三。
从一等乃至超过十共五十五种，彼等由各别相续差别则成无量。如前所说即如力种性品中所说。
无量也安立为五种，故摄彼等则成五种无量等。由此依有情的共性、彼等所依、有情的阶位、具缘性及差别而说五种无量。

།ལྔ་པོ་འདི་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ལྔ་པོ་འདི་དག་ནི་ཆོས་བསྟན་པའི་འབྲས་བུའི་ཕན་ཡོན་རྒྱ་ཆེ་བ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། མོད་དེ་དང་དེ་དག་ནས་བསྟན་པའི་འབྲས་བུའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ལྔ་ཉིད་དུ་གཞག་པ་ཡིན་ནོ། །བསྟན་པའི་འབྲས་བུ་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་ཉན་ཐོས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ། །དེ་ལ་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་ནི་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། རབ་ཏུ་འབྲེལ་པའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པ་གཉིས ཏེ།མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པ་དང་། མཐར་ཐུག་པའི་ལམ་ཐོབ་པས་ཉོན་མོངས་པ་མ་ལུས་པར་སྤངས་པའོ། །དེ་ལ་འདིར་མདོ་ནས་བསྟན་པ་ནི་ཡང་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་བསྟན་པ་ན་ཆོས་ཀྱི་མིག་སྐྱེས་ནས་ཐག་པ་རྣམས་ལས་སེམས་རྣམ་པར་ གྲོལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བའོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཁོ་ན་སྟེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་འཇུག་པ་དང་། སོ་སོར་རྟོག་པའི་དབྱེ་བས་སོ། །དེ་ལ་མདོ་ནས་བསྟན་པ་ནི་འདི་ན་འགའ་ཞིག་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་། སེམས་བསྐྱེད་པ་ རྣམས་ནི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའོ།།གཉི་གའི་ཡང་སྒྲུབ་པ་ལ་ལྟོས་པའི་འབྲས་བུ་ནི་ལྔ་པའོ། །ཆེན་པོ་ཉིད་རྣམ་པ་བདུན་དང་ལྡན་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོར་བརྗོད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡོན་ཏན་བསྟན་པའི་ སྒོ་ནས་ཆེན་པོ་ཉིད་བསྟན་ཏོ།།རྣམ་པ་བདུན་ཡང་མདོར་བསྡུ་ན་ལམ་དང་ལམ་གྱི་འབྲས་བུའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་པས་ཆེན་པོར་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །ལམ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སྒྲུབ་ པའི་ཆོས་དང་།བསྟན་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱེ་བས་སོ། །རྣམ་པ་གཅིག་ཉིད་ཀྱིས་ནི་བསྟན་པའི་ཆོས་ཆེན་པོ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་སྟེ། ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་ཡངས་པའི་གཞུང་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་གཞུང་རྒྱས་པ་ནི་ཐེག་ པ་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱས་ནས་སོ།།སྒྲུབ་པའི་ཆོས་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། དང་པོ་སྨོན་ལམ་ཉིད་དེ། དེས་ན་སྨྲས་པ། སེམས་བསྐྱེད་པ་ཆེན་པོ་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཡོན་ཏན་དང་སྐྱོན་ཐམས་ཅད་བསྐྱེད་པ་དང་སྔངས་པའི་མཐར་ཐུག་པ་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་ནི་ཆེན་པོ་ཉིད་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།བསམ་པ་དག་པའི་ས་ལ་སྤྱོད་པ་སྒྲུབ་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་གཉིས་པ་སྟེ། གང་ཡང་སྨྲས་པ། མོས་པ་ཆེན་པོ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཤིན་ཏུ་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཆོས་ལ་མོས་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་དོ། །རྟོགས་པའི་ཁྱད་པར་ནི་གསུམ་པ་སྟེ། གང་ཡང་སྨྲས་ པ།ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཆེན་པོ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བདག་དང་གཞན་དུ་མཉམ་པ་ཉིད་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་དེ་ཆེན་པོ་ཉིད་དོ། །ཚོགས་ཁྱད་པར་ཅན་ནི་བཞི་པ་སྟེ། གང་ཡང་སྨྲས་པ། ཚོགས་ཆེན་པོ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ས་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་ཡང་དཔག་ཏུ་ མེད་པའི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཉེ་བར་སོགས་པའི་ཕྱིར་དེ་ཆེན་པོ་ཉིད་དོ།།དུས་ཁྱད་པར་ཅན་ནི་ལྔ་པ་དུས་ཆེན་པོ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་ཉིད་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་ དག་པར་འདས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་ཡང་དག་པར་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཆེན་པོ་དྲུག་ནི་འདི་དག་གིས་འགྲོ་བར་བྱེད་པས་ཐེག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྒྱུའི་ངོ་བོར་བསྟན་པའོ། །བདུན་པ་ནི་འདིར་འགྲོ་བས་ན་ཐེག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་བསྟན་པའོ། །ཆོས་རྣམ་པ་བརྒྱད་ནི་བརྗོད་ པར་བྱེད་པ་དང་།བརྗོད་བྱ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །དེ་ལ་བརྗོད་བྱ་ནི་ཤེས་རབ་རྣམ་པ་བཞི་ཐོབ་པ་དང་། དེའི་འབྲས་བུའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རྣམ་པར་གཞག་པ་སྟེ། ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཚུལ་གྱིས་བསྡུས་པའོ། །རྗོད་པར་བྱེད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ སྨྲས་པ།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་བསྟན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་ཡན་ལག་གིས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ།

关于'这五种'等词，应当理解为这五种是宣说佛法果德的广大利益，即依据经中所说的果德而安立为五种。佛法的果德略说有二：声闻和菩萨。
其中声闻的如理作意相关的果德有二种：以见道断除所断烦恼，以究竟道获得断除一切烦恼。此处经中所说：'当说此法门时，生起法眼，从诸系缚中心得解脱'。
菩萨也唯有二种：以趣入大乘和各别观察的差别。其中经中所说：'此处若有人发起正等正觉心，发心者将获得无生法忍'。
二者依修行所得的果德是第五。由具足七种大而称菩萨为大菩萨。因此从宣说功德的方面显示其大。
七种大略说是依道和道果而安立。菩萨道及其果即是大乘，故安立为大。道有二种：即修行法和教法的差别。
单从一方面而言，教法安立为大，是因为具有极其广大宽广的教典。因此说'极其广大'，即大乘教典广大故称为大乘。
修行法有五种：第一是发愿，故说'大发心'。因为发心求证获得一切功德过失生起和远离究竟的菩提，故为大。
第二是在清净意乐地行持具足修行，即所说'大胜解'，是对极深广之法有大胜解。
第三是证悟的殊胜，即所说'大增上意乐'，因获得自他平等性故为大。
第四是殊胜资粮，即所说'大资粮'等，因入地者每一刹那积累无量福慧资粮故为大。
第五是殊胜时间即大时，故说'三无数劫'等。
大果即是超越一切众生而真实获得佛身故。
此六大是能趣，故称为乘，显示为因的本体。
第七是所趣故称为乘，显示为果的本体。
八法是能诠和所诠圆满。其中所诠依获得四种智慧及其果而安立，世俗谛和胜义谛是以大乘方式摄持。
依能诠而说'宣说菩萨藏'，因为以极广支分摄持故。

།བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། དེ་ཁོ་ནའི་དོན་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། མཐུ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དང་ ཞེས་བྱ་བ་ལ།མཆོག་ཏུ་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། ཚུལ་བཞིན་དུ་ཉན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བའོ། །བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། ཚུལ་བཞིན་ དུ་སེམས་པ་ཞེས་བྱ་བའོ།།བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཐོག་མ་དང་། བར་མ་དང་། ཐ་མའོ། །དང་པོ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། །ཚུལ་བཞིན་དུ་སེམས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཉམས་ སུ་བླང་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།ས་དང་པོའོ། །བར་མ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། བསྒོམ་པའི་རྣམ་པས་འཇུག་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེའི་ཕྱི་མ་ས་བརྒྱད་ཉིད་དོ། །མཐར་ཐུག་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་སྨྲས་ པ།བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུས་ཡོངས་སུ་འགྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བཅུ་པའོ། འབྲས་བུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གཏན་དུ་ངེས་པར་འབྱིན་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའོ། ཇི་ལྟར་བསླབ་པ་ལས་བརྩམས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བསྟན་པས་དང་པོ་ཇི་ལྟར་ བསླབ་པ་ལས་བརྩམས་པའི་བསླབ་པ་རྫོགས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་ན་བསླབ་པ་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།སྔར་གང་དག་བསླབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་པས་ནི་མདོར་ན་སློབ་པ་པོ་བསྟན་ཏོ། །གང་དག་སློབ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། བྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་དག་དེ་ལྟར་སློབ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།དེ་དག་ཀྱང་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་དང་། ཞུགས་པ་དང་། རྟོགས་པ་དང་། གནས་སྐབས་ཀྱི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་བཅུར་འགྱུར་ཏེ། ཇི་ལྟར་རིགས་པར་སྦྱར་རོ། །དེ་ལ་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་དང་། ཞུགས་པ་ལ་ དབྱེ་བ་མེད་དེ་རེ་རེར་རྣམ་པར་གཞག་གོ།།རྟོགས་པའི་དབྱེ་བ་ནི་མ་ཐོབ་པ་དང་། ཐོབ་པ་ཉིད་དེ། དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། བསམ་པ་མ་དག་པ་དང་། བསམ་པ་དག་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གནས་སྐབས་ཀྱི་དབྱེ་བས་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་སྟེ། ཡོངས་སུ་མ་སྨིན་པའི་གནས་སྐབས་དང་། ཡོངས་ སུ་སྨིན་པའི་གནས་སྐབས་དང་།ངེས་པར་མ་ཞུགས་པའི་གནས་སྐབས་དང་། ངེས་པའི་གནས་སྐབས་དང་། སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པ་དང་། སྲིད་པ་ཐ་མ་པའོ། །དེ་དག་གི་བསླང་པའི་སྦྱོར་བའི་དབྱེ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་རིགས་ལ་གནས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་ལ།སེམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་བསྐྱེད་ནས་སློབ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། སེམས་བསྐྱེད་ནས་རྣམ་པ་བདུན་ལ་སློབ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་སྔར་རྩོམ་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ནི་གསུམ་པར་བསྟན་པའོ། །ཞུགས་པ་དེ་ཉིད་ ཇི་སྲིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།ས་ལ་ཞུགས་པ་ནི་བཞི་པར་བསྟན་ཏོ། །དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་ལྷག་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པའི་ས་ལ་གནས་པ་སྟེ། ས་དགུ་ནི་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའོ། །ཡང་ཡོངས་སུ་མ་སྨིན་པའི་གནས་སྐབས་གཉིས་བསྟན་ པ་ནི་མཚན་མ་མེད་པའི་གནས་པ་མ་ཐོབ་པ་དང་།ཐོབ་པའི་དབྱེ་བས་སོ། །ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པ་དང་། སྐྱེ་བ་དེ་ལས་ལྷག་མ་མ་ལུས་པའོ། །སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པ་ནི་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ། ། སྲིད་པ་ཐམ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཚེ་དེ་ཉིད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏོ། །ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་བསླབ་པ་མདོར་བསྡུས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལས་གོང་ན་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། གང་ལ་སློབ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་བསླབ་པའི་གནས་བདུན་པོ་འདི་དག གོ་ཞེས་ངེས་པར་བྱེད་དོ།།ཇི་ལྟར་སློབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྦྱོར་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཡོན་ཏན་བསྡུས་པ་ལ་སྦྱོར་བའི་བར་དུའོ་ཞེས་ངེས་པར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ།

关于以所说圆满为主而言：即所说真实义以及所说威力等，是因为是最为甚深广大的所诠故。其中，关于闻所生慧而言：'如理听闻'。关于思所生慧而言：'如理思维'。修所生慧有三种：初、中、后。初为见道所摄，故说'以如理思维为先导而修习增上意乐'，即初地。中为修道所摄，故说'以修行相而趣入'，即后八地。究竟位所摄，故说'以修习果而圆满'，即第十地。为显示果故说'永出'。如是由学处所依而显示圆满，初由学处所依而显示学处圆满，如是则显示学者圆满。前说'学处'，即略说能学者。为显示何者是能学者而说'若诸菩萨如是学习'等。彼等由具缘、趣入、证悟、阶位差别分为十种，如理配属。其中具缘及趣入无差别，各自建立。证悟差别为未得与已得，故说'意乐未清净与意乐清净'。由阶位差别有六种：未成熟位、已成熟位、未决定位、决定位、一生所系、最后有。为显示彼等发起加行差别故，说'住种姓'等。'发心者'即发心而学习之义，谓发心后学习七种，如前所说开始。如是，由胜解行者说为第三。'彼入住乃至'等，说入地为第四。为显示彼等殊胜阶位差别故，未圆满地住，九地为成熟。又显示未成熟位二种，即由未得无相住与已得差别。成熟亦二种：一生所系及此生后无余。一生所系即由'一生所系'而显示。为显示最后有故，由'即于此生'等而显示。为显示如前所说学处总摄故，'更无上于此'等。由'于何学习'等，即决定此七种学处。'如何学习'即由布施等加行乃至大乘功德摄持加行而决定。

།ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ རྣམས་ངེས་པར་བྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་མིང་མཐུན་མོང་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།གཞན་དུ་ན་ཐུན་མོང་གི་མིང་གཅིག་ཅིག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །ཐམས་ཅད་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བར་བསྟན་པ་ནི་ཡོན་ཏན་གྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཐ་མལ་པ་རྣམས་སོ། །བྱང་ཆུབ་དང་། སེམས་ ཅན་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱའོ། །ཆེན་པོ་རྣམ་པ་བདུན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའོ། །ཤིན་ཏུ་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་ཟབ་པའི་དོན་གྱི་དགོངས་པ་འགྲེལ་པར་ནུས་པས་བློ་དང་ལྡན་པའོ། །ཤེས་ རབ་ཀྱི་སྣང་བའི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པས་གསལ་བའི་མཆོག་གོ།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རྒྱལ་བའི་སྲས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་གདུང་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས་རྒྱལ་བའི་གཞི་ཞེས་བྱའོ། །ལོ་མ་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲ་པའི་གནས་སུ་འགྱུར་བའི་སྟོབས་ དང་།མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སྐྱེ་བའི་རྒྱུར་བའི་ཕྱིར་རྒྱལ་བའི་མྱུ་གུ་ཞེས་བྱའོ། །བདག་དང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བས་ན་རྣམ་རྒྱལ་བྱེད་ཅེས་བྱའོ། །གཅིག་པུ་དཔའ་པའི་ཕྱིར་རྩལ་དང་ལྡན་པའོ། །མ་ལུས་པར་ དོན་དམ་པར་སྒྲུབ་པས་ན་འཕགས་པའི་མཆོག་ཅེས་བྱའོ།།འཁོར་བའི་དགོན་པར་འཁྱམས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཚོགས་ཆེན་པོ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་ཕྱིན་པར་བྱེད་པས་ན་དེད་དཔོན་ཞེས་བྱའོ། །ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོན་ཏན་གྱི་དྲིས་ཁྱབ་པས་ན་བྲགས་པ་ཆེན་ པོ་ཞེས་བྱའོ།།སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པས་ན་སྙིང་རྗེ་ཅན་ནོ། །སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པས་ན་བསོད་ནམས་ཆེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པའི་བདག་པོ་དང་ལྡན་པས་ན་དབང་ཕྱུག་ཅེས་བྱའོ། །ལུས་ལ་སོགས་པའི་ཀུན་དུ་ སྤྱོད་པ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ།།སོ་སོའི་མིང་གི་ཁྱད་པར་ནི་དཔག་ཏུ་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཡང་ཕྱོགས་བཅུ་མཐའ་ཡས་མུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སོ་སོ་རང་གི་མིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སོ་སོའི་མིང་ནི་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཡང་མདོར་ བསྡུ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བསྟན་ཏོ།།ཁས་ལེན་པའི་དགེ་སློང་དང་འདྲ་བར་ཡང་དག་པའི་དོན་གྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མ་ཡིན་བཞིན་དུ་ཁས་ལེན་པ་ཙམ་གྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་དམ་འཆའ་བར་བྱེད་ཀྱང་བསླབ་པ་ལ་མི་སོབ་པ་དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་ལྟར་བཅོས་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ།།དེ་ལྟ་བུ་ལས་བཟློག་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡང་དག་པའི་དགེ་སློང་བཞིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སའི་གཞིའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་གནས་ལས་ཡོན་ཏན་གྱི་ལེའུ་སྟེ་བཅོ་བརྒྱད་པའི་འགྲེལ་པ་རྫོགས་སོ།། །། ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆོས་དེ་དག་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཏུ་གཏོགས་པའི་དགེ་བ་རྣམས་སྦས་ཤིང་མ་བསྒྲགས་སུ་ཟིན་ཀྱང་། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རྟགས་ལྔའི་སྒོ་ནས་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཡོན་ཏན་བསྟན པའི་རྗེས་ལ་རྟགས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་དག་ཀྱང་སོ་སོར་རྣམ་པ་ལྔ་ལྔར་བཤད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བས་དེ་དག་མདོར་བསྟན་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཡང་དག་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དོན་ཇི་ལྟ་བའོ། །རྟགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའི་རྟགས་ཏེ།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་དོ། །དེས་ན་སྨྲས་པ། དེ་དག་དང་ལྡན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བར་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བསམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། སྦྱོར་བ་ཕུན་སུམ་ ཚོགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རྟགས་ལྔ་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་སྟེ།གཅིག་དང་བཞིའི་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ།

所说的'从那些菩萨中'是为了显示菩萨们共同的名称，否则就会成为一个普遍的名称。处处称为菩萨是指以功德区分的凡夫们。因缘于菩提和众生，故称为菩萨。因具足七种大，故为大菩萨。具有甚深广大的智慧，能解释甚深义理的密意，故具有智慧。因获得智慧光明的殊胜，故为最明。因生于如来种姓，故为佛子。因成就不断佛种，故称为胜基。
因如叶等相似处所而成为力量，并且成为无畏等佛法生起的因，故称为胜芽。因战胜自他相续的烦恼，故称为胜者。因独自勇猛，故具有力。因究竟成就胜义，故称为圣者中最胜。因引导轮回旷野中漂泊的广大众生到达涅槃城，故称为商主。因功德香遍及一切方，故称为大名称。
因具大悲心，故为具悲者。因具足布施等广大福德，故称为大福德。因具足自在等主，故称为自在。因身等行为无过失，故称为具法。为显示各别名称无量，故说'十方无边无际'。'各自名称'是指各个菩萨的名称的意思。
又略说菩萨有二种：如同受戒比丘一样，虽非真实义的菩萨，仅以承许而立誓为菩萨却不学学处的那些，称为伪装的菩萨。与此相反的是真实的菩萨，如同真实的比丘一样。菩萨地基瑜伽处功德品第十八释完。
具足如是所说功德法的菩萨们，虽然隐藏且不宣说属于六波罗蜜多的诸善，但一切世间将通过五相而了知，为显示此义，故在显示功德之后显示相。这些也应各别解说为五种，以'自性等'等来略说这些。'真实'是指如实的菩萨义。'相'是指菩萨相，即令知是菩萨的本身。因此说'具足彼等'等，意思是断定为菩萨。依据意乐圆满和加行圆满而安立五相，即一和四的次第。

།དེ་ལ་བསམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་ད་ལྟར་སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ལ་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བདེ་བའི་བསམ་པ་དང་། ཕན་པའི་བསམ་པ་བསྐྱེད་ པའོ།།སྦྱོར་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དོན་སྤྱོད་པ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། སྙན་པར་སྨྲ་པ་དང་ཞེས་བྱའོ། །བདེ་བར་སྤྱོད་པ་ནི་གང་ཡང་སྨྲས་པ། ལག་རྐྱོང་བ་དང་ཞེས་བྱའོ། །གང་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཀྱང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ།དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱིས་མི་གཡོས་པས་ན་བརྟན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཟབ་མོའི་དོན་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་དང་། དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་པའོ། །ཡང་སེམས་ཅན་གྱི་ དོན་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྦྱོར་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམ་པ་བཞིའོ།།དེ་ལ་རྟགས་གཉིས་པས་སེམས་ཉེ་བར་བརྟན་པར་བྱེད་པའི་རྣམ་པས་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཏོ། །ལྔ་པས་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པའི་ནུས་པ་བསྟན་ཏོ། །བཞི་པས་ནི་ལུས་བརྟན་པར་བྱེད་པའི་རྣམ་པས་ཟང་ ཟིང་གི་སྦྱིན་པས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པའོ།།གསུམ་པ་བསྟན་པས་ནི་དེའི་ནུས་མཐུ་བསྐྱེད་དེ་ལྟོས་པ་མེད་པར་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལྔར་བསྒྲེ་བར་རིག་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། །ཡན་ལག་ལྔས་ངོ་བོ་ཉིད་བསྟན་ནས་བསྡུ་བའི་བར་དུ་དེ་བཞིན་དུ་ཡིན་གྱི། རྟགས་གཅིག་ ལ་དུས་གཅིག་ཏུ་རྣམ་པ་ལྔ་ཆར་འབྱུང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།ལྔ་པོ་རྣམས་ལ་སྔར་ངོ་བོ་ཉིད་བསྟན་ནས། དེ་ནས་གནས་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་བསྒྲེ་བར་བྱའོ། །བསྒྲེ་ཞིང་བསྒྲེ་ཞིང་བསྟན་པར་བྱའོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་སྙིང་བརྩེ་བ་ལ་སོགས་པའི་དོན་བསྟན་ཏོ། གནས་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ ཡུལ་བསྟན་ཏོ།།འབྲས་བུའི་ཕན་ཡོན་གྱིས་ནི་ཕན་ཡོན་གྱི་ཆེ་བ་བསྟན་ཏོ། །གོ་རིམས་ཀྱིས་ནི་འཇུག་པའི་གོ་རིམས་བསྟན་ཏོ། །བསྡུ་བས་ནི་དེ་དག་གི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་བསྟན་ཏོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་པས་འཇུག་པ་དང་། སྦྱོར་བས་འཇུག་པའོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་པ་ཉིད་དང་། ལས་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །བསམ་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་བར་ལུས་དང་ངག་གིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །སྙན་པར་སྨྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྙན་པ་ཉིད་སྨྲ་བ་སྟེ། སྔར་བསྟན་པའི་ཚིག་རྣམ་པ་གསུམ་མོ་ཞེས་བྱ་བས་སྙན་པར་སྨྲ་བའི་ངོ་བོ་བསྟན་ཏོ། །སེམས་ཅན་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་ཚིག་རྣམ་པ་གསུམ་ནི་དམན་པ་དང་། བར་མ་དང་། ཁྱད་པར་གྱིས་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཡང་དག་པར་དགའ་བར་བྱེད་པ་དང་། འཕེལ་བར འགྱུར་བས་ཀུན་དུ་དགའ་བར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་སྔར་བསྟན་པའི་རྣམ་པའོ།།ཆོས་གསུམ་པོ་ཤེས་རབ་དང་། སྙིང་རྗེ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་གསུམ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་མཉམ་དུ་འཇུག་པ་གང་ཡིན་པ་ལ་སྙིང་སྟོབས་ཞེས་བྱའོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱིས་མི་ཐུབ་པས་ན་སྲན་ཐུབ་ པའོ།།ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་སེམས་མ་ཞུམ་པ་ནི་ཞུམ་པ་མེད་པའོ། །ཡང་འཇིགས་པ་མེད་པ་ནི་སྙིང་སྟོབས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱིས་གཡོ་བ་མེད་པ་ནི་སྲན་ཐུབ་པའོ། །རྒྱ་ཆེན་པོ་ཐོས་ཀྱང་འཇིགས་པ་མེད་པ་ནི་ཞུམ་པ་མེད་པའོ། །སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ནི་མཐུ་ཐོབ་པའོ། ། བརྟན་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གསུམ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་མི་ནོན་པ་ནི་བརྟན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བརྗོད་དོ། །ཕྲན་ཚོགས་སྦྱིན་པ་ནི་རྒྱ་ཆེར་སྦྱིན་པ་ཉིད་དོ། །རྣམ་པར་དག་པའི་སྦྱིན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་སྦྱིན་པ་ཉིད་དོ། །འདི་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོ ཉིད་ནི་གནས་བསྟན་པ་ནས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ།།སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་དོན་དང་དགོངས་པ་ཟབ་མོ་ངེས་པར་འགྲེལ་པ་ཉིད་དམ། མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་ས་པའི་ཤེས་པ་ཡང་རུང་། དེ་དག་གཉིས་ཀ་ཡང་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། །མངོན་པར་ བསྒྲུབ་པ་ནི་དེ་ཐོབ་པ་ལ་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་རྣམས་སོ།

关于圆满意乐，是对现在处于痛苦和痛苦因缘中的众生，依次生起安乐之意乐和利益之意乐。
关于圆满加行，就成熟众生而言有两种：为利益而行即所说的'爱语'；为安乐而行即所说的'布施'。为成熟佛法而言也有两种：由于具足精进修善，不为违品所动故称为'坚固'，即以智慧通达甚深义理和解释密意。
又为众生利益而言，圆满加行有四种。其中第二相以令心坚固的方式行法布施即是利益众生。第五相显示法布施的力量。第四相以令身坚固的方式以财物布施利益众生。第三相显示其力量，因为无所顾恋而能舍一切。
所谓'应知配为五种'，是说以五支分显示体性后直至摄义都是如此，而不是在一相中同时具有五种行相。
对于五种，先显示体性，然后处所等也如是配释。一一显示。以体性显示悲悯等义。以'处所'显示境。以果利显示功德之大。以次第显示趣入次第。以摄义显示诸波罗蜜的安立。
'体性有二种'是指意乐趣入和加行趣入。如是依次显示行相体性和作业体性。意思是随顺意乐以身语成办众生利益。
'爱语'即说悦耳之语，以前说的三种语言显示爱语的体性。对三种众生说三种语言，即依世间下、中、上智而令正欢喜、增长欢喜等前说的行相。
智慧、悲悯、精进三法平等趣入众生利益即是勇猛。不为违品所胜即是坚忍。对甚深广大之法心不怯弱即是无畏。又无所畏惧即是勇猛。不为苦所动即是坚忍。闻广大法亦无畏惧即是无畏。具足力即是得势。
坚固的三种特征中，不为违品所胜即称为坚固体性。散施即是广大布施。因为是清净布施故是无染布施。这二者的体性将在处所中解释。
以无碍解力决定解释甚深义理和密意，或是非等持地的智，二者都显示为其体性。现前成就即是随顺获得彼等。

།དེས་ན་སྨྲས་པ། སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བའོ། །མདོར་བསྡུ་ན་བསྒྲེ་བ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམ་པ་ལྔ་ལ་སྙིང་བརྩེ་བར་གནས་པར་འགྱུར་ཏེ། ད་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་ཉེ་བར་མྱུར་དུ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་དང་། ད་ལྟར་ སྡུག་བསྔལ་དེ་བསྐྱེད་པར་ནུས་པའི་ངེས་པའི་རྒྱུ་ལ་སྤྱོད་པའི་འགྲོ་བ་ལྔའི་སེམས་ཅན་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་རིག་པར་བྱའོ།།དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། སེམས་ཅན་གང་སུ་ཡང་རུང་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་རྒྱུན་དུ་གནས་ཤིང་གཅིག་ཏུ་རྒྱུད་ལེ་ཞེན་པར་འདུག་པ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། གཅིག་ཏུ་རྒྱུད་ལ་ཞེན་པར་འདུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚོར་བ་དེ་ཉིད་རྒྱུད་ལ་ཞེན་པས་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཡང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་གཞི་སྟེ། ཉེས་པར་སྤྱོད་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ནི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པ་སྤྱོད་པ་དེ་ལ་གཅིག་ཏུ་ཞེན་པ་དང་། རྣམ་པར སྨིན་པ་མི་འདོད་པ་ངེས་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའོ།།སྲེད་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ནི་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་བག་མེད་པའི་དབང་དུ་གྱུར་པས་འདོད་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྟ་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་པའི་ལྟ་བ་ལ་ཞུགས་པ་ཁ་ཅིག་སྡུག་ བསྔལ་དུ་ཞུགས་སུ་ཟིན་ཀྱང་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་མེད་པ་ལྟ་བུའོ།།ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ནི་བདེ་བ་དང་མི་ལྡན་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བའི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བས་ནི། དེ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་བསྟན་པའོ། །བདག་པ། གི་བྱི་དོར་ལྷུར་ལེན་པའི་སེམས་ཅན་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཡུལ་ལ་གཅིག་ཏུ་ཞེན་པ་བསྟན་ཏོ། །ལམ་ངན་པར་ཞུགས་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཞུགས་པའོ། །དེ་དག་ནི་ཁྱིམ་པ་དང་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་ལ་ཅི་རིགས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །སེམས་ཅན་རྣམ་པ་ལྔ་ལ་བྱ་རྣམ་པ་ལྔས སྙན་པར་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པས་གནས་ཏེ།རང་བཞིན་ཏུ་གནས་པ་དང་། འཕེལ་བ་ཐོབ་པ་དང་། འཇིགས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་དང་། རིགས་པ་ལ་རྨོངས་པའོ། །དེ་དག་གི་རིམ་པ་ནི་ལེགས་པར་སྨྲ་བར་བྱ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། འདི་ལྟ་སྟེ། བསྡུ་བའི་དངོས་པོའི་ལེའུ་ལས་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་དགའ་བར་བྱ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་ལྟ་བུའོ། །གོང་དུ་བསྟན་པའི་སྟོབས་བསྐྱེད་པ་གནས་པ་དེ་ཉིད་ལ་འདིར་བསྟན་པའི་གནས་སུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཡང་དེ་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཉེ་བར་བབ་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སྦྱིན་པ་རྣམ་པ་ལྔས་ནི་ལག་རྐྱོང་བ་ལ་གནས་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་གནས་ནས་དེ་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་ཟབ་པ་ནི་ཟབ་མོའོ། །ཡི་གེ་ཟབ་པ་ནི་ཟབ་པར་སྣང་བ སྟེ།ཁ་ཅིག་ནི་ཟབ་པ་ཉིད་ཡིན་ལ་ཟབ་པར་སྣང་བ་ཡང་ཡོད་ལ། ཁ་ཅིག་ནི་ཟབ་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཟབ་པར་སྣང་བ་ཡིན་པ་ཡོད་པས་དེ་གཉིས་ཀ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་གཉིས་སྨོས་སོ། །ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་ལ་གསལ་བར་བྱེད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའོ། །རྟེན་ཅིང་ འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལུགས་སུ་འབྱུང་བས་བདག་མེད་པ་ལ་འཇུག་པ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་དེ།མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་མདོ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ལྟུང་བ་ལ་མཁས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་འདུལ་བ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱིན་ཅི་མ་ ལོག་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་འཇོག་པ་ནི་མ་མོ་བསྟན་པའོ།།དགོངས་པ་ཅན་གྱི་བཀའི་དོན་ནི་དགོངས་པ་ཅན་ནོ། །དེ་ཉིད་ནི་དྲངས་ནས་བཤད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་བརྟག་དཀའ་བ་སྟེ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བརྡའི་དོན་ཞེས་བསྟན་པའོ། །མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་ཉིད་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་དོན་རྣམ་པར་འབྱེད་པའོ།།བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཚིག་གི་དོན་ཐམས་ཅད་ལ་མཁས་པ་ནི་གནས་ལྔ་པའོ། །ཟབ་མོའི་དོན་ལ་མངོན་པར་དགོངས་པ་ནི་དོན་ཟབ་མོ་དགོངས་པའོ། །དེ་ངེས་པར་འགྲེལ་པ་ནི་དེའི་དགོངས་པ་དང་བསམ་པ་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་སྟེ། དགོངས་པ་ ཟབ་མོ་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་གནས་རྣམ་པ་ལྔས་འཇུག་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་གནས་ཉིད་དོ།

因此说道：'这是从修习中产生的。'简而言之，通过两种结合对五种众生生起慈悲心而安住：对现在正在迅速感受痛苦的，以及对现在正在造作能产生痛苦的确定因的五道众生中任何一类，都应当如理了知。
因此说道：'任何众生'，是指恒常安住并执著相续的意思。'执著相续'是指由于执著那种感受相续的意思。苦因即是烦恼的根本，不善行的烦恼是指执著于非律仪等行为，并且必定造作不可意的异熟果。
贪欲烦恼是指由于放逸于诸欲而无异熟果。见解烦恼是指某些入于外道见解者，虽然已入于痛苦中却如同无有所欲之果。烦恼性烦恼是指不具安乐而能生痛苦。
'于此欢喜的本性'是指显示对此的欢喜。'爱重自身装饰的众生'是指显示对境的专一执著。'入于恶道'是指入于颠倒。这些应当根据在家人和出家人的情况来了知。
对五种众生以五种方式安住于爱语等：安住于自性、获得增长、具有怖畏、正确趣入、迷惑于正理。这些次第即是'应当善说'等。
也就是说，应当从摄事品中了知，如同所说的'应当正欢喜'等。为了显示上述所说的增长力量安住即是此处所说的安住。
又'彼为轮回种种痛苦所逼迫'等。五种布施显示安住于布施，安住于此而趣入。
甚深义即是深奥的。文字甚深即是显现甚深，有些是甚深性且显现甚深，有些是非甚深而显现甚深，为了区分这两者故说二者。
通过显明法无我而具足空性。通过缘起顺行显明趣入无我，即是显明无常等行相。如是即是经的解释。
'善巧堕罪'等是显示律。安立无颠倒法相是显示摩呾理迦。密意语的含义即是具密意。这即是应当引申解释故难以理解，即显示诸法的名言义。
由于是所欲求的义故是分别义。善巧一切不可言说词义是第五处。
通达甚深义是甚深义密意。决定解释彼即是显示彼之密意和意乐，即是'分别甚深密意'的意思。'以所说五处而趣入'即是彼之处。

།སྙིང་བརྩེ་བའི་ཕན་ཡོན་ལྔ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཐོག་མ་ཉིད་དུ་ཁོ་ན་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁོ་ན་མེད་པའི་རྒྱུ་ལ་འཇུག་ པར་འགྱུར་བའོ།།ཡིད་ཞུམ་པ་མེད་པར་སྦྱོར་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་མི་བདེ་བ་མེད་པ་སྟེ། བདེ་བས་ཤས་ཆེར་གནས་པས་སྐྱོ་བ་མེད་པས་ཚད་མེད་པ་བསྒོམ་པ་དང་ལྡན་པས་ཚེ་འདི་ལ་བདེ་བར་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཡང་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་ ཉེ་བར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང་།བདག་ཉིད་བདེ་བར་གནས་པས་གཞན་ལ་སྙིང་བརྩེ་བར་ཡང་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱམས་པའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་རྣམས་ཀྱང་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། བྱམས་པ་ཡང་བརྩེ་བའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངག་གི་ཉེས་ པར་སྤྱོད་པ་ནི་གཅིག་ཏུ་གཞན་གྱིས་མི་འདོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ངག་གི་ཉེས་པ་སྤང་བར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།ངག་གི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ནི་བདག་དང་གཞན་ལ་གནོད་པར་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། དེའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་སྙན་པར་སྨྲ་བ་ནི་བདག་དང་གཞན་སྡུད་པ་ཡིན་ ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།སྙན་པར་སྨྲ་བ་ནི་སླུ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཚིག་གཟུང་བར་འོས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །བརྟན་པ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལེ་ལོ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་རོ། །དཀའ་བའི་ལས་ཀྱིས་བག་མི་འཁུམས་པས་སེམས་རབ་ཏུ་ དགའ་བར་འགྱུར་རོ།།བཟོད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པས་གཉི་གའི་དོན་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །བརྩོན་འགྲུས་བརྟན་པོའི་གོ་བགོས་པས་ཡང་དག་པར་རྩོམ་པ་བརྟན་པར་འགྱུར་ཏེ། མ་བྱས་པར་བར་དུ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་རོ། །མཐུའི་ལེའུ་ལས་སྦྱིན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཐུ་བསྟན་པ་ གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལག་རྐྱོང་པའི་ཕན་ཡོན་ནོ།།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་མཐུ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དོན་དང་དགོངས་པ་ཟབ་མོ་ངེས་པར་འགྲེལ་པའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གོ་རིམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། དེ་དག་གི་གོ་རིམས་གང་ཡིན་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་ལ།བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་བསམ་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་དང་པོར་བསམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྙིང་བརྩེ་བ་བསྟན་ཏོ། །དེ་དག་ནི་སེམས་ཅན་ལ་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་དོན་བྱེད་པར་ འདོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་དགེ་བའི་གནས་ནས་བསླངས་ནས་དགེ་བ་ལ་འགོད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་ནས་སྙན་པར་སྨྲ་བ་ཉིད་དོ།།རིགས་པར་སྨྲ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཡི་གེས་སོ། །འཛིན་དུ་འཇུག་པ་ནི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུའོ། །སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་དེ་གཉི་ག་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་ པའོ།།ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཞུགས་པ་རྣམས་ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་མི་མཇེད་པས་དེ་དག་མི་སྤོད་པ་ནི་བརྟན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་བརྟན་པ་དང་ལྡན་པས་ཟང་ཟིང་དང་ཆོས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་འཛིན་ པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་མ་གཉིས་ཀྱིས་སོ།།རྟགས་དེ་དག་གིས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྡུས་པ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྟགས་ལྔ་པོ་དེ་དག་གི་གོ་རིམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། སྙིང་བརྩེ་བ་ནི་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་ བསམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་།ཚད་མེད་པ་བཞིའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚད་མེད་པ་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེས་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ། །འབྱོར་པ་ཐོབ་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་དོན་བསྒྲུབ་པ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་ བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་སུ་བསྡུ་བར་འདོད་དོ།།ཕན་པར་བྱེད་པའི་ངག་རིགས་པ་སྟོན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་བསྡུས་སོ། །བརྟན་པ་ནི་སྙིང་སྟོབས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡིན་ལ། སྙིང་སྟོབས་ཀྱང་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་པས་དེས་བསྡུས་སོ། །བརྟན་པར་ གྱུར་ན་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལོག་པར་བསྒྲུབ་པས་མི་མཇེད་པའི་ཕྱིར་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་སོ་སོར་རྟོག་པ་མང་བར་འགྱུར་བས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་ཡིན་ནོ།

为了显示慈悲的五种利益，首先说明'必定断除我执'，是指趋入无我执的因。'心无怯懦而修持'是指心无不悦，以大部分安乐而住，无有厌倦，以修持无量而具足，于此生中得以安乐而住。
对众生作饶益安乐，自身安乐而住故也能对他人生起慈悲心，应当了知这些是显示慈心的利益，因为慈心也是具有悲悯的特征。
语言的恶行唯一是他人所不欲的，为了显示应当断除语言过失而说：语言的恶行是对自他产生损害的因，其对治之善语则是摄受自他。
显示善语因为无有欺诳，是应当受持的言语。坚定是精进的本质，因此远离懈怠。对于难行不畏缩故心生欢喜。
因为是忍辱的本质故能成办二者的利益。披上坚固精进铠甲故正确的发起变得坚定，即在未完成前不会退转。
力品中所说的布施法力，即是布施的功德。所说的智慧法力，即是显示决定解释甚深义理和密意的功德。
依次第而说，对于'这些次第是什么'等，一切事业都以发心为先导，故首先显示圆满发心即是慈悲。这些是具有对众生的观待。
欲求作众生利益安乐之事，即是从善处引导安立于善。因此其后即是善语。'说如理语'是指文字。令受持即是如实义理。开示即是二者殊胜。
对于已入正道者依正行而作，对于入邪道的众生不随顺，不让他们行持，这称为坚定。具足如是坚定故以财法摄受。
以这些相显示摄集波罗蜜多故而说：'这是菩萨五相的次第'等。慈悲是对众生利乐的发心，以及是四无量的本质。四无量属于禅定波罗蜜多故为其所摄。
对于获得圆满的众生如是如是成办利益，意为摄于饶益有情戒。具有显示如理语言相的饶益语为般若波罗蜜多所摄。坚定是勇猛的本质，勇猛即是精进的自性故为其所摄。
若成坚定则因不随顺众生的邪行故也是忍辱波罗蜜多。如是因多所观察故也是般若波罗蜜多。

།ཡང་ཤེས་རབ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། སྙིང་རྗེ་རྣམས་ནི་སྙིང་སྟོབས་ ཀྱི་བདག་ཉིད་དོ་ཞེས་བསྟན་པས་དེའི་ཕྱིར་སྙིང་སྟོབས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་བརྟེན་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པ་ཡིན་ལ།ལག་རྐྱོང་བ་ནི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཁོ་ནས་བསྡུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཅིག་ཏུ་སྦྱིན་པའི་ངོ་བོས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་ དང་དགོངས་པ་ཟབ་མོ་ངེས་པར་འགྲེལ་པ་ནི་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པ་དང་།བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སའི་གཞི་དང་མཐུན་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ གནས་ལས་རྟགས་ཀྱི་ལེའུ་སྟེ་དང་པོའི་འགྲེལ་པ་རྫོགས་སོ།། །།དེ་ལྟར་རྟགས་རྣམས་འབྱུང་བ་ནི་ཁྱིམ་པའི་ཕྱོགས་སམ། རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེའི་རྗེས་ལ་ཕྱོགས་བསྟན་ཏོ། །ཕྱོགས་དེ་གཉི་ག་ལ་གནས་པ་ཡང་ཆ་བྱད་ཙམ་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་གྱི། བྱང ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་གཙོ་བོར་གྱུར་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གྲངས་སུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།ཕྱོགས་གཉི་གར་གཏོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསླབ་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་བྱང་ཆུབ་དང་ཤིན་ཏུ་ཉེ་པར་འཇུག་པའི་ཆོས་བཞི་བསྟན་པ་ནི་ཁྱིམ་ པའམ་རབ་ཏུ་བྱུང་བས་བསླབས་ན་མྱུར་བ་ཁོ་ནར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། ལས་ཀྱི་མཐའ་ལེགས་པར་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་སེམས་ཅན་གདུལ་བྱའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ནི་ མཁས་པ་ཞེས་བྱའོ།།སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ནི་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པའོ། །རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་ལན་ལ་རེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའོ། །ལས་ཀྱི་མཐའ་ལེགས་པར་བྱེད་པ་བཞི་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། གཅིག་ཏུ་ངེས་ པར་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ནི་ངེས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དོ།།གུས་པར་བྱེད་པའི་སྦྱོར་བ་ནི་བྱང་བར་བྱེད་པ་ཉིད་དོ། །རབ་ཏུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ནི་རྟག་ཏུ་བྱེད་པ་ཉིད་དོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་སྦྱོར་བ་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དོ། །གཞན་དག་གིས་བཀག་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་ གཞན་གྱི་ཚིག་མི་ཉན་པར་ངེས་པར་འགའ་ཞིག་ལ་ཅི་ཞིག་སྦྱིན་པར་འདོད་པ་ནི་ངེས་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱིན་པའི་བར་དུ་གཅོད་པར་ནུས་པ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་རིས་ན་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། སློང་བ་པོ་ཡང་ལེགས་ པར་འོངས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་ན་གུས་པར་བྱེད་པས་དེའི་ཕྱིར་བྱང་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། འདི་ལྟ་སྟེ། སྦྱིན་པར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡོངས་སུ་སྐྱོ་བ་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕོངས་པར་ གྱུར་ཀྱང་ངོ་།།ཕངས་པ་མེད་པར་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་ཏུ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྦྱིན་པའི་བསྔགས་པ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་མི་མཐུན་ པའི་ཕྱོགས་ཟིལ་གྱིས་མནན་ལ།ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་བླངས་ནས་འཇུག་པའི་སེམས་ལ་སུས་ཀྱང་བར་དུ་བཅད་ཅིང་བསྐྱོད་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་རྒྱས་པར་སྦྱར་རོ། །གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་སེམས་ཅན་འདུལ་བ་ལ་མཁས་པ་དང་། རིག་པའི་གནས་ལ་མཁས་ པ་དང་།ཚུལ་ཁྲིམས་བརྟག་པ་ལ་མཁས་པ་དང་། ཕྱི་མའི་འདོད་པའི་དོན་བསྒྲུབ་པ་ལ་མཁས་པ་དང་། ཐེག་པ་ལ་མཁས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་མཁས་པ་རྣམ་པ་བཅུར་གཞག་གོ།

又智慧、精进、悲心等是勇气的本质，因此所说依止勇气本质者是由三种波罗蜜多所摄，伸手布施仅由布施波罗蜜多所摄，是说唯一由布施的本质所摄故。
深奥义理和密意的确切解释是各别正确认知的本质，禅定波罗蜜多是智慧的本质，因此是智慧波罗蜜多。
菩萨地基相应瑜伽处相品第一释完。
如是诸相出现是在居士方面或出家方面，为显示此故，其后显示方面。住于两方面者也不是仅以形相为主，而是以菩萨法为主而成为菩萨之数，为显示此故。
显示两方面所属的菩萨学处相应、极为趋近菩提的四法，即是'若居士或出家者修学则唯速疾'等。
就六波罗蜜多正确修行而言，称为善作业边。
就一切时处调伏所化众生而言，称为善巧。
就成熟众生而言，是利益他人。
因无希求异熟和回报故，是回向菩提。
当说四种善作业边：一心专注修行是决定性，恭敬修行是熟练性，精勤修行是恒常性，无烦恼修行是无过失性。
即使他人阻止，也不听从他人言语而决定要布施某物，称为决定性。为显示无任何众生类能障碍菩萨布施故说'若乞者善来'等。
舍弃一切事物时以恭敬心故，因此称为熟练性。因此说'譬如布施'等。
'无厌倦'是说即使贫穷也是如此。
无吝惜地布施是说恒常性。
是为显示布施功德之词义。
对于持戒等也应如理了知，即是在一切时处降伏违品，受持清净戒后，任何人也不能障碍和动摇趣入之心，乃至广说。
就一切时处调伏众生、善巧明处、善巧观察戒律、善巧成办后世所欲义、善巧乘法而言，建立十种善巧。

།མཁས་པ་འདི་དག་ནི་གནས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའི་ཞེས་བྱ་བར་སྨྲས་པ། འདི་དག་ ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ནི་བྱ་བ་ལྔར་བསྡུས་པས་བྱ་བ་ལྔ་ཞིག་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་སྨྲས་པ། མཁས་པ་གོང་མ་བཞིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དང་པོ་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ལ་མཁས་པ་ནི། རྣམ་པ་བཞིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ ཀྱི་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་སྨྲས་པ།སེམས་ཅན་རྣམས་རང་གི་དོན་ལ་འཛུད་དོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ལྔ་པས་ནི་བསྟན་བཅོས་ཐམས་ཅད་ལ་མི་འཇིགས་པ་ཐོབ་པས་ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་ཚར་གཅོད་པར་བྱེད་དོ། །དྲུག་པས་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པར་བྱེད་དོ། ། བདུན་པས་ནི་འདོད་པའི་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །ཕྱི་མ་གསུམ་གྱིས་ནི་རིགས་པ་སོགས་པའི་དབང་གིས་ཆོས་སྟོན་པར་ནུས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གིས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་སྨྲས་པ། བྱ་བ་ཐམས་ཅད ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ།བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དོན་གཉིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚེ་འདི་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཕན་པ་དང་བདེ་བ་དག་གིས་བསྡུས་པ་དང་མཐུན་པས་བསྡུས་པའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བསྡུ་བའི་ དངོས་པོ་བཞི་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།དེ་དག་ལས་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་ནི་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་ལེའུ་ལས་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། འདི་ལྟ་སྟེ་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་ལེའུ་ལས་རིག་པར་བྱའོ། །སྒོ་གསུམ་པོ་འདི་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལེགས་པར་ བྱས་པའི་ལས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དང་།མཁས་པའི་སྒོ་ནས་དང་། ཕན་འདོགས་པའི་སྒོ་ནས་སོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །སྙིང་ཐག་པ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆེན་པོར་གྱུར་པས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་སྨོན་ལམ་རྣམ་པར་སྤང་བའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཡོངས་སུ་དགོས་པ་ཡིན་ནོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁྱིམ་པ་རྣམས་ཀྱི་བསླབ་པའི་ལམ་ནི་དྲག་ཤུལ་ཅན་གྱིས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་ནི་མདོ་གཞན་དག་ལས་བསྟན་པ་བཞིན་ཏེ། མདོར་བསྡུ་ན་བཞི་པོ་འདི་དག་ཏུ་ཐམས་ཅད་བསྡུ་བར་འགྱུར རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར་འཐོབ་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསླབ་པ་བསྡུས་པར་གཏོགས་པ་འབད་པ་མེད་པ་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཡོན་ཏན་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་ཡིན་གྱི་ཆ་བྱད་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཡོངས་སུ་གསལ་བར་བསྟན་ པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཐུན་མོང་དུ་མཚོན་པའི་ཕྱིར། གང་སུ་ཡང་རུང་བ་དེ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བའོ། །ཆོས་བཞི་པོ་འདི་དག་ལ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཁྱིམ་པ་དང་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་ཁྱད་པར་མེད་པར་བསླབ་པར་བྱའོ། ། གཞན་དག་ལ་ནི་ཁྱད་པར་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་སྨྲས་པ། སྦྱོར་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། གཞན་དུ་ན་ཁྱིམ་པ་དང་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དག་ཁྱད་པར་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཡང་དོན་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཁྱད་པར རྣམ་པ་ལྔས་ཁྱད་པར་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་སྟེ།།ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ཉེས་པ་མེད་པར་བསྟན་པ་ནི་གང་ཡང་སྨྲས་པ། ཡོངས་སུ་གྲོལ་བ་ཡིན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡོངས་སུ་ངལ་བའི་སྐྱོན་མེད་པར་བསྟན་པ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། སྡུག་བསྔལ་བ་ རྣམས་ལས་ཡོངས་སུ་གྲོལ་པ་ཡིན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།ཡང་དག་པར་བླངས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་ཁྱིམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་དཀའ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་བ་ལ་གཅིག་ཏུ་བརྩོན་པ་ཡིན་པས་གང་ ཡང་སྨྲས་པ།མངོན་པར་ཤེས་པ་མྱུར་བ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཡིད་ཆེས་པར་བྱ་བའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚིག་བཙུན་པ་ཡིན་གྱི་ཞེས་བྱ་བའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སའི་གཞི་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་གནས་ལས་ཕྱོགས་ཀྱི་ལེའུ་སྟེ་གཉིས་པའི་འགྲེལ་པ་ རྫོགས་སོ།

关于'应当如实了知这些智者'之说，对于'这些'等词，菩萨的一切事业归纳为五种事业，即说应当做五种事业。关于'以上四种智者'之说，首先，善于令众生成熟的智者，以四种方式成办众生的利益，即引导众生趣入自利。第五种则是获得对一切论典无所畏惧，能够降伏一切论敌。第六种则是令戒律清净。第七种则是成办所欲之事。后三种则是由于通达理等而能说法，以此等即显示能成办菩萨一切事业。
因此说'圆满成就一切事业'等，为显示以一切事业成办二利故。'今生'等。以摄受利益与安乐，随顺摄受故，为显示此义，'四摄事'等。其中利益与安乐如自他利品中所说，为显示此义而说'如自他利品中所知'。'此三门'即善业之门、智慧之门、饶益之门。'至诚'即广大。为断除如是愿，应以回向殊胜而圆满。
在家菩萨的学处之道，如勇授所问经中所说。出家菩萨的学处，如其他经典中所说，总之，一切摄于此四者中。'如是获得'等，如是则显明菩萨学处所摄无勤获得菩提，以功德为主而非形相。
如是为显示菩萨共同标志故，说'任何一切'。对此四法，在家与出家菩萨一切皆应无差别而学习。其他则有差别，故说'虽修行'等。否则在家与出家将无差别。若如是，则出家亦成无义。
以五种差别而建立差别：为显示无执著过失而说'是解脱'等。为显示无疲惫过失而说'从诸苦解脱'等。清净受持戒律，在家者难行故等，广说。由于专一修善，故说'神通迅速'。由为可信之处，故说'言教尊重'。菩萨地基相应法瑜伽处分品第二释终。

། །།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁྱིམ་པའམ། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཡང་རུང་བསམ་པ་དག་པ་ནི་ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་ཡང་དག་པར་སྤྱོད་པར་འགྱུར་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་ཀྱི་རྗེས་ལ་བསམ་པ་བསྟན་ཏོ། །བསམ་པ་དག་པ་ཉིད་ནི་ལྷག་པའི བསམ་པའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།།འཕེལ་བ་དང་། ས་དང་། རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཚུལ་གྱིས་ལྷག་པའི་བསམ་པ་རྣམ་པ་གསུམ་རྣམ་པར་གཞག་སྟེ། རྒྱུ་ཉིད་དང་། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཉིད་དང་། བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །རྒྱུ་ཉིད་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ ལ་མཉེས་གཤིན་པ་རྣམ་པ་བདུན་ནོ།།རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་བསམ་པ་བཅོ་ལྔ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །བྱ་བ་ཉིད་ནི། བྱ་བ་བཅུ་ནི་བྱེད་པར་བསྟན། །ཞེས་བྱ་བའོ། མཉེས་གཤིན་པ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་ལ་འདོད་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ཡང་རྒྱུའི་སྐྱོན་དང་བྲལ་བ་དང་། ཡོན་ ཏན་གྱི་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པའོ།།དེ་ལྟར་ན་མཉེས་གཤིན་པ་རྣམ་པ་བདུན་ནོ། །དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་པའི་མཉེས་གཤིན་པ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཡིན་ཏེ། འཇིགས་པས་སམ། གཞན་གྱི་ངོར་རམ། བསམ་པས་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ འཇིགས་པས་ཀུན་ནས་བསླང་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།གནས་མ་ཡིན་པ་ལ་སྦྱོར་བ་ཡང་སྲིད་པ་ལ་མི་དགའ་བས་རབ་ཏུ་ལྡོག་པར་ཡང་འགྱུར་བའོ། །གཞན་གྱི་ངོར་བྱེད་པ་དེ་ཡང་རྒྱ་ཆེ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །བསམ་པས་མ་ཞུགས་པ་དེ་ཡང་མཉམ་པར་མི་ འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་རྒྱུ་དང་པོ་ལས་སྐྱེས་པའི་མཉེས་གཤིན་པ་དེ་ཡང་སྐྱོན་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་སྟེ། མི་སྐྱོ་བའི་བར་དུའོ། གཞན་གྱི་ངོར་བསྐྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་ དེ་ནི་གསོལ་བ་བཏབ་པས་བྱས་པའོ།།དེའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གསོལ་བ་མ་བཏབ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བའོ། །བསམ་པ་མ་ཡིན་པས་བསྐྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཟང་ཟིང་དང་བཅས་པའོ། །དེའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཟང་ཟིང་མེད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་དག་ གིས་བྱས་པའི་སྐྱོན་མེད་པས་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་མཉམ་པ་ཉིད་དོ།།ཡང་ཆོས་བཞི་ནི་རང་བཞིན་མེད་པས་འགྲོ་བས་འཇུག་པའོ། །འདི་ན་འགའ་ཞིག་གཅིག་ཏུ་མི་ཕན་པ་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་པར་འདོད་པ་མ་ཡིན་ཡང་། གཞན་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་སེམས་ཅན་ལ་མཉེས་གཤིན་པའོ། །དེས་ན་ དེའི་མཉེས་གཤིན་པ་དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།མི་དགའ་བར་ཡང་འགྱུར་རོ། །ཁ་ཅིག་ནི་ཞེ་སྡང་གིས་མཉེས་གཤིན་པ་སྟེ། མཉེས་གཤིན་པ་དེ་ནི་གསོལ་བ་བཏབ་སྟེ། རྒྱ་ཆེ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་གཉེན་པོར་གསོལ་བ་མ་བཏབ་པ་དང་། རྒྱ་ཆེ་བའོ། །ཁ་ཅིག་ནི་འདུན་པས་ མཉེས་གཤིན་པ་སྟེ།དེའི་གཉེན་པོར་ཟང་ཟིང་མེད་པ་དང་། མཉམ་པ་ཉིད་དོ། །རྨོངས་པས་མཉེས་གཤིན་པ་ནི་རྒྱ་ཆེ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། མཉམ་པ་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་དག་གི་གཉེན་པོར་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་། མཉམ་པ་ཉིད་དོ། །ཡང་འཇིགས་པའི་མཉེས་གཤིན་པའི་གཉེན་པོར་ ནི་འཇིགས་པ་མེད་པའོ།།སྐྱོན་དང་བཅས་པའི་མཉེས་གཤིན་པའི་གཉེན་པོར་ནི་རིགས་པ་དང་མི་སྐྱོ་བའོ། །འདུན་པའི་མཉེས་གཤིན་པའི་གཉེན་པོར་ནི་གསོལ་བ་མ་བཏབ་པ་དང་ཟང་ཟིང་མེད་པའོ། །གཏི་མུག་གིས་མཉེས་གཤིན་པའི་གཉེན་པོར་ནི་ལྷག་མ་དག་གོ། །མཐུན་པ་ ཉིད་ཡིན་པས་ཡིད་དུ་འོང་ཞིང་ཞེས་བྱ་བའོ།།ཡིད་དུ་འོང་བའི་ཕྱིར་ཕན་པ་སྟེ་འདོད་པའོ། །བདེ་བ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཡིད་དང་འཚམ་པའོ། །རིགས་པ་མ་ཡིན་པས་བསྐྱེད་པ་བཤད་པ་ནི། ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་ནི་ཆས་མ་ཡིན་པ་ལ་ཡང་ དག་པར་འཛུད་པའོ།ཉོན་མོངས་པས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་ལ་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བས་འདུལ་བ་མ་ཡིན་པ་ལ་སྦྱོར་བ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་གྱིས་མི་སྤྱོད་ཅིང་མ་བསྔགས་པ་ནི་ཚོགས་པར་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པར་མི་འོས་པ་སྟེ། གསུམ་པོ་འདི་དག་ནི་གནས་མ་ཡིན་པའོ། །སེམས་ཅན་ རྣམས་ཀྱི་དོན་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་ངལ་བར་གྱུར་ཀྱང་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་བ་ནི་ལུས་ལ་ངལ་བ་མེད་པ་དང་།ཡིད་ལ་སྐྱོ་བ་མེད་པ་སྟེ། སྙིང་རྗེ་ཅན་ནི་སྐྱོ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བས་སོ།

为了说明在家或出家的菩萨具有清净意乐者，能如实修行这四种法，其他人则不能，所以在说明方面之后说明意乐。
应当了知清净意乐即是具有增上意乐的殊胜。
通过增长、地和安立的方式，增上意乐分为三种安立：以因性、差别性和作用性。
因性是对一切众生的七种亲近。
差别是十五种意乐。
作用性是'宣说所作十种事'。
亲近是成办众生心中所欲。
这也是远离因过失和具足功德相。
如是有七种亲近。
其中世间的亲近是由三种烦恼所染污：以怖畏、为他人面子或非意乐。
其中由怖畏所引发的不合理，因为会趋入不当处，也会因不喜欢而退失。
为他人面子所作也不会广大。
非意乐所入也不会平等。
如是从第一因所生的亲近也是有过失的，因为是有烦恼的缘故而有罪过。
其对治方面是无罪过的，直至不厌倦。
为他人面子所生的是应请而作。
其对治方面是'无请'。
非意乐所生的是有所求的。
其对治方面是'无所求'。
由彼等所作无过失故而广大和平等。
又四法是由无自性而趣入。
此处有些人虽然不欲一向不利益而生痛苦，但由他缘而亲近众生。
因此其亲近不合理，也会不欢喜。
有些是以嗔恨亲近，那种亲近是应请的，非广大。
其对治是无请和广大。
有些是以贪欲亲近，其对治是无所求和平等。
以愚痴亲近是非广大和不平等。
彼等的对治是广大和平等。
又怖畏亲近的对治是无畏。
有过失亲近的对治是合理和不厌倦。
贪欲亲近的对治是无请和无所求。
愚痴亲近的对治是其余诸法。
因为是相应故而悦意。
因为悦意故而利益即是所欲。
具足安乐即是与意相应。
说明由不合理所生的是：令正行非法者是令趣入非法。
令烦恼缠缚者正行是令趣入非调伏，即世间不行且不赞叹的是不应在众中行的，这三者是不当处。
于众生利益勤行虽极疲惫而无厌倦，是身无疲惫和意无厌倦，因为'具悲者不会厌倦'。

།རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་རེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཟང་ཟིང་མེད་པ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མེད་པར་མཉེས་ གཤིན་པའོ།།རྒྱ་ཆེ་བ་ཉིད་ནི་ཆེན་པོ་ཉིད་དེ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་མི་ནོན་པ་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དང་ཕྲད་ཀྱང་སྤོང་བར་མི་བྱེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དགའ་དགུར་མི་སྡུག་པར་བྱེད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་གི་བདེ་བ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་ པའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། གཞན་དག་ལ་ནི་རྣམ་གྲངས་གང་གིས་ཀྱང་སྡིག་པ་བྱེད་པར་མི་འདོད་དེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གཅིག་ལ་ཇི་ལྟར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་ལ་བྱེད་པས་ཀུན་ལ་མཉམ་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་མ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་པ་དང་ བདེ་བའི་བསམ་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དགེ་བའི་བསམ་པ་ཅན་ཞེས་བྱའོ།།སྦྱོར་བས་ཕན་འདོགས་པའི་ཕྱིར་མཆོག་ཏུ་དགེ་བའི་བསམ་པ་ཅན་ཞེས་བྱའོ། །མོས་པ་ནི་ལྷག་པར་མོས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ངེས་པར་འཛིན་པས་སེམས་ཀྱི་དགའ་བ་སྟེ། དངོས་པོ་དེ་མི་འདོར་བའོ། །གཞན་གྱི་སྟོབས་ ཀྱིས་བསྐྱེད་པ་ནི་དད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའོ།།རང་གི་སྟོབས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པ་ནི་ཆོས་རབ་ཏུ་འབྱེད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་སྟེ། དབང་པོ་རྣོན་པོ་དང་རྟུལ་བའི་དབྱེ་བས་སོ། །དད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ནི་སོ་སོར་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཅིག་ཤོས་ནི་ངེས་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །བསམ་པ་ ལྷག་པར་གྱུར་པ་ནི་ལྷག་པའི་བསམ་སྟེ།ལྷག་པར་མོས་པའི་བསམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །ལྷག་པ་ཉིད་ཀྱང་འཆད་པར་འགྱུར་བས་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་བསམ་པའི་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པ་མེད་ན་ཡང་དངོས་པོའི་དབྱེ་བ་དང་། གནས་སྐབས་ཀྱི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་བཅོ་ལྔར་བསྟན་ ཏོ་ཞེས་བྱ་བར་སྨྲས་པ།དེ་དག་ཀྱང་མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་བཅོ་ལྔར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དེ་ལ་ལྷག་པར་མོས་པའི་དངོས་པོ་ནི་བཅུ་སྟེ། སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བའི་དངོས་པོ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། མཆོག་གི་བསམ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བའོ། །བསླབ་པའི་བསམ་པ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་སྨྲས་ པ།ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསམ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྡོམ་པ་ལ་གནས་པའི་དགེ་བའི་ཆོས་བསྒོམ་པའི་དངོས་པོ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བསམ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་དངོས་པོ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། །དེ་ཁོ་ནའི་དོན་གྱི་བསམ་པ་ དང་ཞེས་བྱ་བའོ།།རྒྱ་ཆེ་བའི་དངོས་པོ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། །མཐུའི་བསམ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བའོ། །དང་པོ་ནི་མཆོག་གི་གནས་ལ་ལྷག་པར་མོས་པར་འགྱུར་བའོ། །གཉིས་པ་ནི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ལས་དབེན་པ་ལའོ། །གསུམ་པ་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་ལའོ། །བཞི་པ་ནི་ཟབ་མོའི་ཆོས་ལའོ། ། ལྔ་པ་ནི་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཆོས་ལའོ། །སེམས་ཅན་ཕ་རོལ་པོའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་རྒྱུ་ལ་གནས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་པའི་བསམ་པ་ནི་ཕན་པ་ལ་ལྷག་པར་མོས་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་ཅན་རྣམས་ལ་ནི་བདེ་བའི་བསམ་པ་ཉིད་དེ། བདེ་བར་ལྷག་པར་མོས པའོ།།གཉི་ག་ལ་ཟང་ཟིང་མེད་པའི་ཕྱིར་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཅིག་ཏུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བརྟན་པའི་ཕྱིར་བརྟན་པའི་བསམ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཐབས་ལ་ལྷག་པར་མོས་པའི་ཕྱིར་མི་སླུ་བའི་བསམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུ་ནི་དངོས་པོའི་དབྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །གནས་སྐབས་ ཀྱི་དབྱེ་བ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ།མ་དག་པའི་བསམ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སྦྱོར་བའི་བྱེ་བྲག་གིས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སོ་སོར་རྟོག་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་འཇུག་པ་དང་། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཇུག་པའོ། །བསམ་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་མ་དག་པའི་བསམ་ པའོ།།དམིགས་པ་མེད་པ་ཉིད་ནི་དག་པའི་བསམ་པའོ། །མཐར་ཐུག་པར་གྱུར་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་བསམ་པའོ། །མ་དག་པའི་བསམ་པ་དེ་ཉིད་སོ་སོར་རྟོགས་ནས་འཇུག་པར་བྱ་བ་ཉེ་བར་བཟུང་ནས་ཚར་གཅད་པར་བྱ་བའི་བསམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་དག་རང་ གི་ངང་གིས་འཇུག་པ་དེ་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་བསམ་པ་ཞེས་བྱའོ།།དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་དང་ཞེས་བྱ་བའོ།

由于不期待果报，为了显示无所求，故而无因而欢喜。广大性即是伟大性，即不被违品所胜。因此所说：'虽遇一切相亦不舍弃'等。虽随意作不悦意事，是因为不顾及自身安乐。因此所说：'以任何方式都不愿对他人作恶'。如对一人所作，对一切皆如是而作，故平等对待一切。因此不偏于一方。由于对众生具有利益与安乐之心，故称为具善意者。
由于行为上予以帮助，故称为具最胜善意者。胜解即是增上胜解。如是由决定执持而心生欢喜，即不舍弃彼事。由他力所生即是以信为先导。由自力所生即是以择法为先导，即由根器利钝之分。以信为先导者称为别解。其他称为决定。
增上意乐即是增上意，称为增上胜解意乐。增上性亦将解说而应知。如是虽无意乐之相异，由事物差别及阶段差别而说为十五种。如是所说：'彼等摄略则为十五种'等。
其中胜解事有十：皈依事即因此所说'最胜意乐'。学处意乐即因此所说'戒意乐'。住于律仪修习善法事即因此所说'波罗蜜意乐'。无烦恼事即因此所说'真实义意乐'。广大事即因此所说'力意乐'。
第一是对最胜处生起胜解。第二是远离恶行。第三是对善法。第四是对甚深法。第五是对广大法。就他众生而言，对住于三苦因的众生之利益意乐即是对利益的胜解。对苦恼者即是安乐意乐，即是对安乐的胜解。
由于对二者无所求故称为增上意乐。由于一向坚固菩提心故说'坚固意乐'。由于对方便胜解故说'不欺意乐'，如是是事物差别。
阶段差别有三种：即'不清净意乐'等。由加行差别则有二种：由观察力而趣入及任运趣入。由意乐差别而趣入故为不清净意乐。无所缘即是清净意乐。究竟即是极清净意乐。即彼不清净意乐，执持所应别解趣入而称为应断意乐。其他自然趣入即称为俱生意乐。因此所说'成为彼自性'。

།ཡང་བསམ་པ་དེ་ནི་སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་དུ་རྟེན་ལ་ཤིན་ཏུ་གནས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟེན་དེས་བར་མི་གཏོང་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་དེའི་བསམ་པ་ནི་ ས་ཐམས་ཅད་དུ་གཏོགས་པར་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་འགྱུར་བའོ།།དེས་ན་འདི་དག་གིས་བྱ་བ་བཅུ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དང་པོས་ནི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་ལྷག་པར་མོས་པས་རབ་ཏུ་དང་བའི་བྱ་བ་བྱེད་དོ། །དཔག་ཏུ་མེད་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་སྦྱོར་བས་ཚོགས་ཐམས་ ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་མཆོད་པ་བྱེད་པའོ།།གཉིས་པས་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ལ་བརྟན་པར་གནས་པས་མ་ཉམས་ཤིང་མ་རལ་བའོ། །གསུམ་པས་ནི་དགེ་བ་ལ་རྟག་ཏུ་གུས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་བག་ཡོད་པ་ལ་གནས་པའོ། །བཞི་པས་ནི་འཁོར་བར་ གཏོགས་པའི་སྦྱོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་གཏོགས་པའི་བསམ་པ་དང་ལྡན་པའོ།།ལྔ་པས་ནི་བསྟན་པ་ལ་མ་ཞུགས་པ་རྣམས་ངེས་པར་འཛུད་པར་བྱེད་དོ། །དྲུག་པ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་གྱིས་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་དོ། །དགུ་པས་ནི་བརྩོན་འགྲུས་བརྟན་པ་དང་ བརྩོན་འགྲུས་རྒྱ་ཆེན་པོར་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། བརྩོན་འགྲུས་འབར་བ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡང་དག་པར་རྩོམ་པར་གནས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་དག་གཉི་གའི་བཤད་པ་ནི་སྦྱོར་བ་ལྷོད་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་སྦྱོར་བ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་ བའོ།།བཅུ་པས་ནི་དགེ་བ་རྣམས་ལ་རབ་དང་གཙོ་བོར་འགྱུར་བའོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པར་འདྲེན་ནོ། །དེས་ནི་གོང་ནས་གོང་དུ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་ལ་མཐུན་ པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།བསམ་པ་འདི་དག་ནི་བསྡུས་པ་དང་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི། དབྱེ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྐབས་དེ་དང་དེ་དག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། བསྡུས་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་གི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སའི་ གཞི་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་གནས་ལས་ལྷག་པའི་བསམ་པའི་ལེའུ་སྟེ་གསུམ་པའི་འགྲེལ་པ་རྫོགས་སོ།། །།དེ་ལྟ་བུའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དང་ལྡན་པའི་ལུས་ལ་སོགས་པའི་སྤྱོད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ནི་གནས་པ་ཞེས་བསྟན ཏོ་ཞེས་བྱ་བར་དེ་དག་གི་སྡོམ་གྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ།།གནས་པ་འདི་དག་ནི་ཞུགས་པ་དང་། མ་ཞུགས་པ་རྣམས་དང་། མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་དུ་ཅི་རིགས་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། རིགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལས་གཟུང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ ལ།ལྷག་པའི་བསམ་པའི་རྗེས་ཐོགས་ལ་བསྟན་པའི་གོ་རིམས་ཀྱི་འགྲེལ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཇི་ལྟར་བསྟན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསླབ་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་རྟགས་རྣམས་དང་ལྡན་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ལ་ཞུགས་པ་དང་། བསམ་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བར་བྱེད་པས་འདི་ལྟར་སློབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གནས་འདི་དག་ལ་གནས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རིགས་ལ་གནས་པ་ཡང་སེམས་བསྐྱེད་པའི་བསླབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གནས་པ་རེ་རེ་ལ་ཡང་གནས་སྐབས ཀྱི་ཁྱད་པར་དཔག་ཏུ་མེད་པས་མདོར་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་པ།གནས་པ་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་བཅུ་གཉིས་ཡོད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། གནས་པའི་དོན་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལུས་ལ་སོགས་པའི་སྤྱོད་པའི་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། བྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གནས་པ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡང་བསྟན་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁོ་ནས་དེ་འཐོབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

又所说'彼思维于一切生中极为安住于所依故'，是指彼所依不会间断。如是，彼思维于一切地中随顺趣入。因此，彼等将作十种事业。
第一者，以于三宝增上胜解而作极为清净之事业。以摄受无量福德资粮之加行，于三宝作为一切资粮中最胜者而作供养。
第二者，以于正受持戒律安住坚固而不毁坏、不破损。
第三者，由于恒时恭敬善法故而住于不放逸。
第四者，具足属于轮回之加行与属于涅槃之意乐。
第五者，令未入教法者决定趣入。
第六等三者，于诸有情利益作加行。
第九者，成为坚固精进与广大精进。故而说'安住于正发起炽然精进与广大精进'等。彼二者之解释即是'加行不松懈且加行不退失'。
第十者，于诸善法成为最胜上首。故而说'速得无上正等正觉'等，无功用而引导。由此即是随顺于逐渐获得无上菩提。
此等思维仅是略说与广说而已。所说'分类则应知如世尊于彼彼处'等，是依彼等而说。
菩萨地基相应法瑜伽处增上意乐品第三释完。
依如是具足增上意乐之身等行为，于一切时处随顺趣入即是'住'，如是以彼等总偈显示。
此等住处，应随所应配于已入、未入乃至现前圆满成佛。故而说'从种姓圆满摄受'等。
为显示增上意乐之后所说次第之释，故说'于如是所说菩萨学处'等。具足如是所说诸相，趣入菩提加行，以清净意乐作学习，菩萨将住于此等住处，为显示此故。住于种姓亦是依发心学处而说。
于每一住处亦有无量时位差别故是略说，故说'住处略说有十二'等。住处之义即是菩萨身等行为之加行，此为语义。
故说'应知摄一切菩萨行'等。依菩萨住处而说如来亦然，因为唯菩萨能获得彼故。

།དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། བྱང་ ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ།འདིའི་ཕ་རོལ་ན་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་གནས་པ་གཞན་མེད་པས་བླ་ན་མེད་པའོ་ཞེས་དེ་དག་གི་མིང་རྣམ་པར་གཞག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། གནས་པ་བཅུ་གཉིས་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་ལ་གནས་པ་ནི་ རིགས་དང་།དེའི་རྒྱུར་གྱུར་བ་ལུས་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་རིགས་ལ་གནས་པའོ། །སེམས་བསྐྱེད་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་བསམ་པ་མ་དག་པའི་ས་སྟེ། དེ་དང་འདྲ་བར་མོས་པས་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་པའོ། །གཞན་དག་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །གནས་པ་དང་པོ་ནི་བསླབ་པ་ ལ་གནས་པས་བསྡུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།བསམ་པ་དག་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་བསླབ་པ་གསུམ་ལ་གནས་ཀྱི། གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་བས་ན་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་། ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ལྷག་པའི་སེམས་དང་། ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པར་རྣམ་པར་གཞག་པ་མི་འཐོབ་སྟེ། བསླབ་པ་མ་ཡིན་པ་དང་འདྲེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རབ་ཏུ་དགའ་བའི་ས་ལ་ཡང་ངེས་པ་མེད་པ་ཡིན་ལ། གང་ལས་བསླབ་པའི་ངེས་པ་ཐོབ་པ་ནས་དེའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ། །རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་གནས་པ་ནི ས་དང་པོ་སྟེ།རབ་ཏུ་དགའ་བ་རྣམ་པ་བཅུ་རྣམ་པར་གཞག་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གནས་པ་ནི་ས་གཉིས་པ་སྟེ། རང་བཞིན་གྱིས་མི་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་གྱི་གཉེན་པོ་དགེ་བ་ལ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་པའི་ སེམས་ལ་གནས་པ་ནི་ས་གསུམ་པ་སྟེ།བསམ་གཏན་དང་། གཟུགས་མེད་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཐོབ་པ་བསྟན་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བཞི་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ ཕྱོགས་བསྒོམ་པ་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བསྒོམ་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ལས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ལྷག་མཐོང་གི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཉིད་དེ། དེས་ན་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ལ་གནས་པའོ། །ཇི་ལྟར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་འབྲས་བུ་བཞིས་བསྡུས་པ་ཡིན་པ་ལྟར་ འདིར་ཡང་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པའི་དབྱེ་བ་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱའོ།།ས་ལྔ་པ་ནི་བདེན་པ་ངེས་པར་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པའོ། །བདེན་པ་མཐོང་ནས་ཀྱང་བདེན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྗེས་ལ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་རྟོགས་པ་མང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ བྱ་བས་ནག་པོའི་ཕྱོགས་དང་།དཀར་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་དེ་དང་དེ་དག་དང་ལྡན་པར་གྱུར་པ་ནི་ས་དྲུག་པའོ། །གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའོ། །གང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེན་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དོ། །དེ་མ་ཤེས་པས་སྡུག་བསྔལ་ལ་འཇུག་པ་དང་། ཡང་ཤེས་པས་ ནི་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་བའོ་ཞེས་རབ་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་རྣམ་པ་གསུམ་ཆར་ཡང་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ།།མཚན་མ་མེད་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་བཅས་ཤིང་འབད་པ་དང་བཅས་པ་དང་། དེ་ལས་བཟློག་པའོ། །ས་བདུན་པ་ལ་ གནས་པ་ཡང་མཚན་མ་མེད་པ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི།ཡང་དེ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ངེས་པར་རྒྱལ་བ་མ་ཡིན་པས་འབད་པ་མེད་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པས་ཞེས་བྱས་ནས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ། །བརྒྱད་པ་ནི་དེ་མང་དུ་བསྒོམ་པ་དང་ལྡན་པས་དེ་ནི་ ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ལམ་བསྒོམ་པ་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱས་ནས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པར་འཇུག་པའོ།།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཆོས་འཆད་པ་ལ་མཁས་པས་ཆོས་སྨྲ་བ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱི་གནས་རབ་ཏུ་ཐོབ་པས་ས་དགུ་པ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་ལྡན་ཞིང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་གནས་པ་མཆོག་ནི་ས་བཅུ་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་གཉིས་ནི་སྦྱོར་བའི་སའོ། །བཅུ་ནི་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་ས་སྟེ་བསྡུས་ནས་བཅུ་གཉིས་སོ། །གནས་པ་ཐམས་ཅད་བསྡུས ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

因此说道：关于'现证圆满菩提'，由于在此之上再无其他殊胜境界，故称为'无上'。基于对彼等名称的安立而说：'何为十二住？'等。
种姓住是种姓，以及作为其因的身等业的差别即是种姓住。发心诸位是不清净意乐地，同样地是住于胜解行地。其他诸位亦复如是。
第一住不摄于住于学处，为显示唯住于清净意乐的三学，而非其他，因此虽然在胜解行阶段也有，但不得安立为增上戒学、增上心学、增上慧学，因为与非学处相混杂。
在极喜地也无定性，从得学处定性开始才有其安立。住于极喜是初地，因为以十种欢喜的安立而区分。
住于增上戒是第二地，因为以对治十不善业道而行善法而区分。
住于增上心是第三地，因为以获得禅定、无色定、三摩地、等至而区分。
第四是具足菩提分，因为显示修习菩提分。因其修习是慧业，故顺于胜观，因此是住于增上慧。
如同声闻的增上慧学摄于四果，此处也应安立增上慧学的差别。
第五地是具足谛现观。见谛后，于现观诸谛之后，对缘起的了悟增多，以此黑分与白分的差别相应即是第六地。
'由何'是指法的详细分别。'何'是指谛实性。由不知彼而趣入苦，又由知彼而不趣入，如是三种觉察相皆名住于增上慧。
无相有二种：有功用行、有加行，以及与此相反。
住于第七地虽是无相行，然因未能决定胜过违品，故非无功用成就，因此是有功用。
第八是由多修彼而趣入任运道之修习，故是无功用行。
由于一切种善巧说法而获得大法师之位，故称为住于第九地正确认知。
具足圆满菩萨行且波罗蜜多圆满的最胜住是第十地。
如是，二是加行地，十是现观地，总摄为十二。
'摄一切住'是指摄一切善法之义。

།དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་སོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གནས་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བར་སྨྲས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གནས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེའི་གནས་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་གནས་ཐ་མ་ལས་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་སྨྲས་པ། གནས་པ་ཐ་མ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། །ཆོས་བཅུ་ནི་དེའི་གནས་སུ་གྱུར་པ་ཡིན་པའི ཕྱིར།རབ་ཏུ་གནས་པའི་གནས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་གནས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་གང་གིས་མདོ་སྡེ་ནས་གནས་པ་བསྟན་པ་དེ་བཞིན་དུ་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྣམ་པ་བཞིས་རིགས་ལ་གནས་པ་རྣམ་པར་གཞག་སྟེ། བསམ་པ་ ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཉིད་དང་།སྦྱོར་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཉིད་དང་། རྒྱུ་ཡུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཉིད་དང་། ལས་ཀྱི་མཐའ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་དང་པོའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། རང་བཞིན་གྱིས་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་དགེ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། རང་བཞིན་གྱིས་རྒྱུད་དགེ་བ་ཡིན་ པའི་ཕྱིར།སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་ལ་སོ་སོར་བརྟག་པ་མེད་པར་ཡང་ངོ་། །དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་བོན་དང་མངོན་པར་ལྡན་པ་ཡིན་པར་བཞེད་ཀྱི་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ཡང་ཡང་དག་པར་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་ ཚིག་གིས་སོ།།གཉིས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། དེ་ཡང་དག་པར་སྤྱོད་པ་ལ་ཡང་ཡང་དག་པར་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་དག་གི་རིགས་ཀྱི་རྟགས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པའོ། །དེ་ལ་ཡང་དག་པར་སྣང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དང་ཡང་དག་པར་སྤྱོད་ པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ནན་གྱིས་སྦྱོར་བ་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བརྟན་པར་བྱས་ནས་སྦྱོར་བ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། སོ་སོར་བརྟགས་ཏེ་གགས་དང་བཅས་པར་མ་གྱུར་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཚར་བཅད་པས་མ་ཡིན་ ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།གསུམ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། ས་བོན་འཛིན་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། བཞི་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། དྲི་མ་རགས་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། རགས་པ་ཉིད་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཆེན་པོས་ཀུན་ནས་བསླང་ བའོ།།ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་ཡང་ལུས་ཀྱི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཏེ། མ་ལ་སོགས་པའི་རྟེན་གྱི་སྲོག་གཅོད་པ་དང་། དེ་ལ་སྦྱོར་བའོ། །ངག་གི་ལས་དགེ་འདུན་གྱི་དབྱེན་ལ་སོགས་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ལོག་པར་ལྟ་བའོ། །བྱ་བ་གང་ བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ།བྱ་བ་གང་བསྟན་པ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རིགས་ལ་གནས་པའི་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་མིང་གིས་བསྟན་པའི་གནས་པ་རྣམས་དོན་གྱི་སྒོ་ནས་བསྟན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རིགས་ལ་གནས་པ་ནི་གང་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དྲི་བ་བྱས་པ་བཞིན་དུ་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་གནས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་སྦྱར་ཏེ། ཐུན་མོང་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པ་ལྔ་བསྟན་པ་ནི་གནས་སྐབས་ཉིད་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་དང་། རྩོམ་པ་ཉིད་དང་། ཐོབ་པ་ཉིད་དང་། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཉིད་དོ། །ངོ་བོ་ཉིད་མ་གཏོགས་པ་གཞན རྣམ་པ་བཞི་ནི་ས་བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པས་ཐུན་མོང་པ་ཞེས་བྱའོ།།ངོ་བོ་ཉིད་ནི་སོ་སོར་ངེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དང་པོ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནས་བཟུང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གནས་སྐབས་གསལ་བར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་གང་ཅི་ཡང་རུང་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ངོ་བོ་བསྟན་ཏོ།།རྒྱུ་ཙམ་ལ་འཇུག་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་ཙམ་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ ཅད་ཀྱི་ས་བོན་འཛིན་པ་ཡིན་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གནས་པའི་རྒྱུ་ཙམ་ཡིན་ནོ།

因此说道：'总摄一切菩萨行'。如来的住处，不在诸菩萨中，如是说道：'超越一切菩萨住处'等。其住处将在瑜伽最后住处中显示。因此说道：'最后住处'等。十法是其住处，故为住处所摄。'如其安住'是指如经中所说的住处那样显示的意思。
以四种方式安立种性住：意乐圆满性、加行圆满性、因圆满性、业边圆满性。其中关于第一种说道：'由自性心相续善故'等。由自性相续善故，于总别无须观察。'具足诸善法'是指具有种子，而非现前具足，以'正见其行'之语故。
关于第二种说道：'于其正行中正现'等。由种性相摄诸功德现前。'正现'即是具足正行之意。'非勉强加行'即是非自己坚持而修行之意。因此说道：'非经观察而有障碍'，即非被折服之意。
关于第三种说道：'是持种子'等。关于第四种说道：'离粗重垢'等。粗重即是由大过失所引发。有过失即是身恶行等业，如杀害母等所依的生命及其加行。语业即破僧等，意恶行即邪见。
'所说诸事'等，意为所说这一切事都应知是种性住。如是以名相所说诸住处，从义门显示而言，'种性住是什么'等，如问题所说，于胜解行地住等也同样适用。
所说共与不共五种，即是阶位性、体性、加行性、获得性、圆满性。除体性外，其余四种在一切所说地中随觉故为共。体性因各别决定故为不共。'从初发心'等是明显阶位。'任何菩萨行'是显示体性。
'趣入因分'是由具足一切菩萨功德故，趣入诸菩萨住处之因分，以及持一切佛法种子故，是如来住处之因分。

།དོན་དེ་ཉིད་བསྟན་པ་ནི་རྒྱུ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་ཟད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དེས་རྒྱུ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་ཟད་ཀྱི་འབྲས་བུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། གནས་པ་གཞན་ཅི་ ཡང་བརྩམས་པ་ཡང་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བརྩམས་སུ་ཟིན་ཀྱང་གནས་པ་འཐོབ་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་སྦྱོར་བའི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་སྦྱོར་བའི་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།དེས་བསྡུས་པ་མེད་དེ། སེམས་བསྐྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་དག་པ་མེད་པའི་ ཕྱིར།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ལྟ་ཤིན་ཏུ་རིང་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གནས་པ་ཐམས་ཅད་བརྩམས་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྦྱོར་བ་ཡོད་པས་དེས་ས་འཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་བརྩམས་པ་ ཞེས་བྱ་སྟེ།དེའི་དོན་དུ་ཤིན་ཏུ་འབད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བས་འཐོབ་པ་ཡང་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་མངོན་དུ་བྱས་པ་མེད་པའོ། །རྣམ་པར་སྦྱངས་པ་ཡང་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་མེད་དོ། །མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་གནས་པ་ཐོབ་ཅིང་དེ་ལ་གནས་པའི་ ཕྱིར་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་དག་པ་རབ་ཏུ་འཐོབ་པས་རིམ་གྱིས་དེའི་མཐར་ཐུག་པ་ཐོབ་པའོ།།ས་ནས་ས་སུ་འཕོ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མོས་པས་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་པ་ཡོངས་སུ་དག་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ས་དེ་འཐོབ་ཀྱང་ས་གོང་མ་འཐོབ་པ་སྟེ། བསམ་གཏན་ཐོབ་ཀྱང་གོང་མ་ཐོབ་པ་ལྟ་ བུའོ།།ཇི་ལྟར་བསམ་གཏན་ཐོབ་ཀྱང་གོང་མ་མ་ཐོབ་པས་དེ་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་ནས་གོང་མ་ཐོབ་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་ཚུལ་དེ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ཏེ། བསྐལ་པ་མང་པོས་ས་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གནས་པ་ནི་ཐོབ་པ་དང་དག་པ་ཅིག་ཅར་ ཡིན་ཏེ།བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡང་རྩོམ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་བསྟོད་པ། ཤིང་ལ་བྱ་རྣམས་གནས་འཆའ་བཞིན་དུ་ཁྱོད་ཀྱིས་སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་དེ་འདིར་བརྙེས། །ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ་ཟུང་དུ་འཇུག་པར་བརྙེས་པ་ལ་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། །མི་སློབ་པའི་སས་ བསྡུས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེའི་དག་པ་ཉིད་རིམ་གྱིས་འཐོབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ཡང་བསླབ་པར་བྱ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་པའི་བསམ་པ་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་སྐབས་བསྟན་ཏོ། །གནས་པ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་བསྟན་ཏེ། དེའི་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསམ་ པ་དག་པའི་གཞིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི།ཇི་ལྟར་ཉན་ཐོས་ལྟ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསམ་པ་དག་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་བཞིན་དུ་བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དེའི་རྒྱུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རང་བཞིན་གྱིས་ཚུལ་ཁྲིམས་ དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྐྱེས་ཤིང་སྐྱེས་པ་ཐམས་ཅད་དུ་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་མེད་པར་ཡང་དག་པར་ལྡན་པ་སྟེ།ས་དེ་དག་ལ་ལུས་ལ་སོགས་པའི་ལས་དགེ་བའི་ལས་ཀྱིས་བསྡུས་པས་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ལ་མང་དུ་གནས་པ་དང་ལྡན་ པ་ཡིན་ནོ།།ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པའི་སེམས་མཉམ་པར་འཇོག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཡང་མ་ཞིག་པ་ཉིད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གི་བར་གྱིས། ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པའི་ གཞི་ལས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ཅིང་གནས་པའོ།།འཇིག་རྟེན་པའི་ཞེས་སྨོས་པ་ནི་བསམ་གཏན་དང་། གཟུགས་མེད་པ་དང་། དེ་དག་ལས་བྱུང་བའི་ཡོན་ཏན་ས་དེར་བསྟན་པ་རྣམས་ནི་དེའི་ས་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །ཡང་དང་ཡང་དུ་བསམ་གཏན་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་འཇུག་པ་ དང་།ཡང་དག་པར་ལྡན་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གནས་པ་ཞེས་རྣམ་པར་གཞག་སྟེ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བརྟེན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་ནས་ཐོབ་པའི་ལྷག་པའི་སེམས་ལ་བརྟེན་ནས་ཏེ། སེམས་མཉམ་པར་ གཞག་པ་ནི་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ།།དེ་ནི་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ།

关于宣说彼义，仅是摄持因而已的意思是，彼仅是摄持因而已，非是果。因此说，'其他住处亦无所作'，虽已作为，获得住处相应随顺之加行道位，称为加行道，彼所摄无，因无发心，及无清净布施等加行故，是故如来见极远。
菩萨一切住处皆是所作，意为有发心及布施等波罗蜜多加行，由彼将得地故称为所作，为彼义故极为精进。'亦无所得'意为无现前。'亦无清净'意为无圆满。
由住于胜解行地而住彼故，由获得彼清净，渐次得彼究竟。为显示从地至地迁移故，说'若胜解行住处清净'等。虽得彼地亦得上地，如得禅定亦得上地。
如得禅定未得上地，清净彼已而得上地。如是此中亦同彼理，以多劫修习地。如来住处则是顿得顿净，因无上故，及无复作故。
是故赞曰：'如鸟栖树，汝于一刹那中得此。'是说证得双运。由无学地所摄故，彼清净非渐得，因无所复学故。
'清净增上意乐'是显示阶位。'何等住处'是显示体性，因彼无差别故。'以意乐清净为基'者，如声闻见圆满清净意乐自性具戒，如是意乐清净菩萨亦然，为显示彼因故。
'由自性具戒故'等，生生世世无须受持十善业道而自具足，于彼诸地中，身等业为善业所摄而多住于行。
由'具戒心当等持'等言，乃至'不坏性'等，乃至'成就三摩地戒'等言，由清净戒基而入住等持。
言'世间'者，显示彼地所说禅定、无色及彼所生功德是彼地。数数入禅定三摩地，具足如是者是行善法。
是故安立为住处，一切亦复如是。'依止三摩地'者，依止先得增上心，由'心等持当如实知'等言。彼名为极善分别住处。

།ས་དེ་ལ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་བསྒོམ་པ་ལ་མང་དུ་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ བསྒོམ་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་བདེན་པ་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་ཡིན་པ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བདེན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་གནས་པ་སྟེ།བདེན་པ་སོ་སོར་རིག་པའི་རྣམ་པས་ས་དེ་ལ་ནི་བདེན་པ་ལ་ལྟ་བ་མང་དུ་གནས་ པ་ཡིན་ནོ།།སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པའི་རྒྱུས་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ངེས་པས་བདེན་པ་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པའི་རིམ་གྱིས་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བས་བདེན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་གཙོར་བྱེད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་ པ།དེ་མ་ཤེས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེན་པ་སོ་སོར་མ་རྟོགས་པས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བ་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྒྱུ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ལས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའོ། །ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མཚན་མ་མེད་པར་ བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་སྨྲས་པ་རྣམ་པ་དེ་གསུམ་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་བཅས་པའི་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། རྩོལ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱུན་ཆགས་སུ་བར་ཆད་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྐད་ཅིག་མ་རྒྱུན་ཆགས་སུའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུས་མ་བྱས་ལ་སོགས་པའོ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་བསྒོམ་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཤེས་བྱའི་མཆོག་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་མེད་པ་ལྟར་དེ་ལ་དམིགས་པའི ཤེས་རབ་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་བར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཉིད་དོ།།དེའི་རྣམ་པར་བསྒོམ་པ་ནི་ཤེས་རབ་བསྒོམ་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་འདི་དང་གཉིས་པའི་ཁྱད་པར་ནི། སྔར་བསྟན་པའི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཤས་ཆེར་བསྒོམ་པས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་རྩོལ་བ་མེད་ པར་རང་གི་ངང་གིས་འཇུག་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ལམ་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ།།ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མཉམ་པར་གཞག་པའི་ཤེས་རབ་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བསྟན་པའི་ཆོས་ནི་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་ དག་པར་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་རྒྱ་ཆེ་བ་རྗེས་སུ་འཐོབ་པ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་ཆོས་སྨྲ་བ་ཆེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་བླ་ན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེའི་ཆོས་སྟོན་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་བླ་ན་མེད་པ་ ཡིན་ནོ།།དེས་ན་བླ་ན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་གྲངས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་ཡུལ་བསྟན་ཏོ། །ལམ་གྱི་མཐར་ཐུག་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་ རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་དབང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་དབང་བསྐུར་བ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱའོ།།ཡང་དེ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པའམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལྟར་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་བསྟན་ནས་བསྒོམ་པའི་རྣམ་པའི་ཁྱད་ པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར།དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འདིའི་ལུས་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བའི་ལས་རྣམས་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་ཐམས་ཅད་དང་། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཡིན་ན་ས་ལ་ཞུགས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་བྱ་བ་ཆུང་ངུ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་གྱི་རྒྱ་ཆེ་བ་མ་ཡིན་ཞིང་ ཚད་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།རྒྱུན་ཆགས་པ་མ་ཡིན་པར་བྱེད་པ་ནི་རེས་འགའ་ནི་བྱེད་ལ་རེས་འགའ་མི་བྱེད་པའོ། །ངེས་པར་མི་བྱེད་པ་ནི་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། ཡང་བྱ་དགོས་ཤིང་སྦྱོར་བ་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ས་ལ་ ཞུགས་པའི་ནི་རྒྱ་ཆེར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི།དཔག་ཏུ་མེད་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུན་མི་འཆད་པར་སྦྱོར་བ་ནི་རྒྱུན་ཆགས་སུ་བྱེད་པའོ། །ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་པ་ནི་ངེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།

在那地上，多安住于修习菩提分法。如同声闻们也是以修习菩提分法为先导而证悟诸谛一样，诸菩萨也是依止于殊胜抉择而现证诸谛的安住，以别别了知诸谛的行相，在那地上多安住于观察诸谛。
由了知苦的因缘而得以灭苦，以此决定而具足谛智者，以趣入与还灭的次第而作观察，基于此而说是以现证诸谛为主。
所说'由于不了知'是指未别别证悟诸谛。'苦及其生起之因'中的因是烦恼和业的染污。
所说'应当无相修习圆满增上慧学'，其中'彼三种相'等，是指'有功用加行'的意思。为显示此义而说'以勤勉'等。'相续不间断'是指刹那相续。'一切法'是指无为等。
'具足修习无分别智慧'是指如同真如无分别是所知之最胜而无一切分别一样，缘于彼的智慧也同样是无分别性。修习彼相即称为'具足修习智慧'。
此与第二的差别是：由于多修前述无分别智慧，成为无功用、无勤勉而自然趣入、相续不断的道相。
'具足智慧的三摩地'是指等持中的智慧之意。由于所说法为正确认知所摄，又因智慧广大，故获得广大智慧。
因此，由于是大法师，所以'无上正法教授'中，其说法因圆满一切相而为无上。故称'无上'。
'种种'等是显示正确认知的对境。'道之究竟'是指圆满福德智慧二资粮故。
由于能主宰无上正等正觉，故称'获得大法灌顶'。又为显示彼有二种，故说'一生所系'等。
如是显示诸安住的体性后，为显示修习行相的差别，故说'其中'等。
此中身等诸业虽较一切世间人及声闻等殊胜，但对比入地者而言是具足小行，非广大亦非无量。
不相续作为是指有时作有时不作。不决定作为是指退失，即需重新作为与加行。故说'将会退失'。
入地者则是广大作为，但非无量作为。相续不断加行是指相续作为。不退失是指决定作为。

།ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསླབ་པའི་ལམ་ལ་གནས་པའི་ཁྱད་པར་མེད་ པའོ།།ལྷག་མ་གསུམ་གྱིས་རྣམ་པ་འདྲ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མཚན་མ་མེད་པ་ལ་གནས་པ་དང་པོ་ནས་བཟུང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དེའི་སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་བསྐྱེད་པའི་དགེ་བ་ཡང་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚད་མེད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །གནས་པ་དང་པོ་ གཉིས་ནི་ས་ལ་མ་ཞུགས་པ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།ཡང་དག་པར་རྩོམ་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཆོས་བདག་མེད་པར་རབ་ཏུ་རྟོགས་པར་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ས་དྲུག་པོ་རྣམས་སུ་ཆོས་བདག་མེད་པ་ལ་སྦྱོར་བའོ། །ཐོག་ པ་རྣམས་ཁྱད་པར་དུ་འཕེལ་བ་ནི་འགྲུབ་པ་ཞེས་བྱའོ།།འཕེལ་བ་མཐར་ཐུག་པར་གྱུར་པ་ནི་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །འབྲས་བུ་སོ་སོར་མྱོང་བ་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་ཆོས་སྨྲ་བ་ཆེན་པོ་ཉིད་འཐོབ་བའོ། །བཅུ་པ་ལ་ནི་དབང་བསྐུར་བ་ཐོབ་པའོ། །ཡང་གནས་པ་འདི་དག་གིས་སོ་སོའི་ རྣམ་པ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པ་ནི་གནས་པ་དེ་དག་ལ་གནས་པ་ལེགས་པར་མཚོན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ།།རྣམ་པ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་ནི་དོན་གཅིག་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་སྣང་བའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པའོ། །འདིས་མཚོན་པར་བྱེད་ཤེས་པར་བྱེད་པས་ན་རྟགས་སོ། །མཚན་ མར་གྱུར་པས་མཚན་མའོ།།རྣམ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་བཞིར་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱའོ། །རིགས་ལ་གནས་པ་ལ་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་གང་ཡིན་པ་དེ་འདི་ལ་ལྡན་པ་དང་། ས་ལ་གནས་པ་རྣམས་ལ་སྐྱོན་གང་མེད་པ་དེ་འདི་ལ་ཡོད་པ་དང་། དེ་ལ་ ཡོད་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་འདི་ལ་ཡོད་པ་དང་།རིགས་ལ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱོན་གང་ཡིན་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་འདི་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རིགས་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་སོ་སོར་བརྟགས་ནས་འཇུག་པར་མི་བྱེད་དོ། །འདི་ནི་ ཡང་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་རོ།།རང་བཞིན་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་ལ་ཞུགས་པ་བས་དམན་པར་བསྟན་པའོ། །བརྟན་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་མི་ཉམས་པ་ནི་དོན་གཅིག་པ་ཉིད་དོ། །ཐོབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་པ་དེ་ལ་ནི་ཡོངས་ སུ་ཉམས་པ་སྲིད་པ་ཡིན་ནོ།།འདིས་ནི་ས་ལ་ཞུགས་པ་བས་དམན་པར་བསྟན་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་འཇིགས་པ་རྣམས་ལས་ཀྱང་ཡང་དག་པར་འདས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་གྱི་དོན་རྣམས་ལ་ཡང་སྦྱོར་བ་དག་ལ་སོ་སོར་བརྟགས་ཏེ་སྦྱོར་བར་བྱེད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་དང་ གཞན་དུ་མཉམ་པའི་བསམ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཆེད་འགའ་ནི་ལོག་པར་ཡང་བསྒྲུབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་ཕན་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཡང་བསྐྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། མི་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ཡང་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །ཆེད་འགའ་ནི་ལྷག་པར་ཞེན་པར་གྱུར་ རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པའི་ཉེས་དམིགས་མ་མཐོང་བས་ཆགས་པའི་དབང་གིས་འདོད་པ་ལ་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།ཀུན་དུ་འཛིན་པར་ཡང་སྣང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱང་ཡོད་ལ་སློང་མོ་པ་ཉེ་བར་ལྷགས་ཀྱང་ སྦྱིན་པ་ལ་མི་འཇུག་པའོ།།དད་པས་འགྲོ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་དྲངས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མཐུའམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྔར་བསྟན་པའི་དོན་བརྒྱད་པོ་ལ་གཞན་གྱི་དབང་གིས་འཇུག་པ་ཉིད་ དོ།།ས་ལ་ཞུགས་པའི་ཤེས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ཆུང་ངུ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པ་དང་། དྲན་པ་བརྗེད་ངས་པ་དང་ལྡན་པས་ཆེད་འགའ་བརྗེད་ངས་པ་དང་། དམན་པའི་ལམ་དང་ལྡན་པ་ཡང་ཡིན་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མངོན་པར་ཤེས་པ་བུལ་ལ་དཀའ་བ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་ལ།འདུན་པ་དྲག་པོ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བརྩོན་འགྲུས་འབར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཟབ་མོ་ལ་དགའ་བ་ལེགས་པར་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡུལ་རྣམས་ལ་བརྗེད་ངས་པ་ནི་འདོད་པ་དང་། མི་འདོད་པ་རྣམས་ལ་ ཆགས་པ་དང་།སྡང་བ་དག་གིས་སེམས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ཉིད་དོ།

'如是'是指住于学处道路时无有差别。为了显示其余三者相似的行相，从'住于无相之初'等开始。由于在其一刹那所生之善业也是无量的缘故，称为'无量'。为了显示前二住位是未入地，故说'应知是正精进'等。因为是于法无我极为通达修习的缘故。于六地中修习法无我。
诸上品渐次增长称为'成就'。增长至究竟即是'清净'。各别领受果报即是获得无过失说法大师果位。于第十地获得灌顶。又以此等住位显示各别行相等，是为了善加表征住于彼等住位。行相等三者是同一义。'如是如是显现故'是行相。由此表征令知故为相。成为标志故为标相。
略摄行相等，应安立为四种行相。凡是种性住所无有的功德，此中具足；凡是地上住所无有的过失，此中具有；彼中所有功德的一分，此中具有；种性住诸菩萨的过失一分，此中则无。种性住诸菩萨不观察而趣入众生利益。'此则又修习'是差别。'非本性'是显示不如入地。
'坚固'等与'不退失'是同一义。'非获得'是说在彼住位中有可能退失。此显示不如入地。如是也'非真实超越诸怖畏'。'于众生利益诸事观察而修习'是因为无有自他平等心的缘故。'有时颠倒修行'是说造作无益及痛苦之义，即是也行持十不善业道。
'有时过分执著'是说由于未见欲的过患，以贪著力而受用欲等广说。'也显现执取'是说虽有应布施之法，乞者前来也不行布施。'以信而行'是说被他缘所引之义。因此说'以佛及菩萨力'等，于前说八义中是依他而趣入。
相对于入地智慧是具有小智，具有失念故有时忘失，也具有下劣道，为显示此义，从'神通迟钝具艰难'等开始。为显示'无有猛利欲乐'故说'非精进炽盛。非善住喜爱甚深'。于诸境忘失是以贪欲、嗔恚令心颠倒。

།སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་སྐྱེས་པ་ནས་འདས་པའི་ལུས་མི་དྲན་པ་དང་། ཆོས་རྣམས་ལ་བཟུང་ནས་རིང་དུ་ལོན་པའམ་བྱས་ནས་རིང་དུ་ལོང་པའི་ཆོས་རྣམས་མི་དྲན་པའོ། །ཡིད་གཞུངས་པ་དང་། དྲན་པ་དང་། ཤེས་རབ་དང་ ལྡན་པས་ཆོས་རྣམས་ལེན་པ་ལ་སོགས་པར་ནུས་པ་ལ་ཆེད་འགའ་དྲན་པ་བརྗེད་ངས་པར་ཡང་འགྱུར་རོ།།ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་འདུལ་བའི་ཐབས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་ལ།ནན་གྱིས་ཆོས་སྟོན་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱིས་གསོལ་བ་བཏབ་པའི་སྟོབས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འབྲས་བུ་མེད་པར་ཡང་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་གྲུབ་པ་མེད་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་དཔེ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་ཏུ་སྨོན་ལམ་ཡང་གཏོང་བར་བྱེད་ལ། དེ་བཞིན་ དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ཉིད་ཀྱང་གཏོང་ངོ་།།ཆེད་འགའ་ནི་འཇིགས་པ་དང་བཅས་པའི་ཡིད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ཡང་དག་པར་ལེན་པར་མི་བྱེད་དོ། །ཆེད་འགའ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལོག་པར་བསྒྲུབ་པའི་ སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལས་ལྡོག་པར་ཡང་བྱེད་དོ།།བསམ་པ་ཐག་པ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །སོ་སོར་བརྟགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོར་བརྟགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །བདག་གི་འཁྲུལ་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་མི་སྤོང་བར་དེ་བཞིན་དུ་ ཡང་འཁྲུལ་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།འདི་ལས་ཁྲིད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ངན་པས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལས་འདུན་པ་ཟློག་པར་བྱེད་པའོ། །སྐྲག་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྦྱོར་བས་ལོག་པ་ལ་ངེས་པར་ གཟུང་བའོ།།གཡོ་བ་ནི་བློ་གྲོས་ངན་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཉིད་དོ། །བསམ་པའི་ཁྱད་པར་མ་ཐོབ་པས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ཡང་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ། །གཞན་གྱི་དོན་གྱི་བྱ་བ་ལ་སྦྱོར་བ་ཡིན་ན་ཡང་སྦྱོར་བ་ཆུང་དུས་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པ་སྟེ། བསམ་པ་ཆུང་བའི་ཕྱིར་ཇི་ སྐད་བསྟན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་བསླབ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་རྟགས་དང་། ཕྱོགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་དང་། ལྷག་པའི་བསམ་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དང་རིང་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཆེད་འགའ་ནི་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ལ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་ པར་ཡང་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།བདག་ཉིད་ཀྱང་རིང་བར་འཛིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དེས་ན་འཁོར་བ་ན་འཁོར་བའི་བསམ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་གཉེན་པོའི་དབང་གིས་ཆེན་པོ་དང་འབྲིང་དང་ཆུང་ངུ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བཟོད་པ་ཆུང་ངུ་ལ་གནས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལ་བཟོད་པ་ཆུང་ངུའི་གནས་སྐབས་ན་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་ལ། །གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ནི་ཆུང་ངུའི་ཡིན་ནོ། །བཟོད་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཞུགས་པར་གྱུར་པའི་ཚེ་འདི་དག་མ་ལུས་པར་རབ་ཏུ སྤོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་དེས་ན་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་གནས་པ་ལ་འཇུག་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར།འཐོབ་པའི་ཚུལ་གྱིས་འཇུག་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། མོས་པས་སྤྱོད་པ་ན་འདི་ལ་བསྟན་པ་ལས་བཟློག་ནས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་གནས་པ་ལ་བར་ཆད་དེ་དག་ཐམས་ཅད་མི་འབྱུང་ བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར།ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རབ་ཏུ་དགའ་བའི་གནས་པ་འཐོབ་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་གནས་པའི་རྣམ་པ་ལ་ སོགས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།དེ་དག་དང་ལྡན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། འོན་ཏེ་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དག་པ་ཡོད་ཀྱང་ཅིའི་ཕྱིར་དེར་རྣམ་པར་གཞག་པར་མི་བྱ་ཞེ་ན། དེས་ན་སྨྲས་པ། ཡོད་མོད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཀུན་ནས་ ཉོན་མོངས་པས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་དེའི་ལྷག་པར་མོས་པ་དེ་བསམ་པ་དག་པར་རྣམ་པར་གཞག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།

从其他生处出生后不记得已逝的身体，对于诸法执取后经过很久或做了很久的诸法不记得。
虽然具有专注、正念、智慧，能够领受等诸法，但有时也会忘失正念。
为了显示完全离开善巧方便，所以说'不知如实调伏众生的方便'等。
'强行说法'是指由他人祈请力的意思。'无果'是指没有成就果位。因此举例说明。
有时舍弃誓愿，同样也舍弃如实受持的戒律。
有时因恐惧心而不如实受持菩萨戒律。
有时因众生邪行苦的缘故而退失利益众生的事业。
'发自内心'是指本性。'详细观察'是指以观察性。
虽然了知自己的过失，但仍不断地重复犯同样的错误。
'从此引导'是指恶知识使人退失对大乘的信心。'恐惧'是指完全颠倒执著于邪见。
'动摇'是指因生起恶慧而产生怀疑。因未获得殊胜意乐而舍弃大悲行持。
虽然从事利他事业，但因发心小而行持微弱，由于意乐小的缘故，如前所说特征的学处不圆满，同样标志、方向的行持和增上意乐也都缺乏。
因此远离圆满正等觉。
有时也会执著我见，为显示此义而说'执著自我'等，这表明是轮回中流转的意乐。
为显示这些相等是依对治力而分大中小，所以说'住于小忍'等。
其中在小忍阶段，违品相等是大的，对治分则是小的。
当入大忍时，这一切将完全断除，因此为显示入欢喜地而说'应知以获得方式趣入'，即在胜解行位与此相反，显示在初地时这些障碍都不会生起。
'一切一切'是因为是获得欢喜地的违品。
为显示如前所说违品法的对治分法即欢喜地的诸相等而说'若具足彼等'等。
若问：即使在胜解行位也有清净增上意乐，为何不安立为彼处？因此说'虽有'等。
由于被烦恼所染污，所以其胜解不安立为清净意乐，此为所显示。

།རབ་ཏུ་དགའ་བའི་གནས་པ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ། བསམ་པ་དག་པའི་ཕྱིར་རོ། །མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ གནས་པ་རྫོགས་སོ།། །།ཁྱད་པར་གྱི་རྣམ་པ་ལ་སོགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། རྣམ་པ་ནི་གང་དག་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་བཏང་ནས་སྔོན་མེད་པའི་སྨོན་ལམ་ཡོངས་སུ་བཟུང་ནས་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་གནས་པ་ལ་འཇུག་པ་བསྟན་པའི ཕྱིར་ཟག་པ་མེད་པའི་དོན་དམ་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཉིད་དོ།།སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གཏོང་བའི་རྒྱུ་ཉིད་བསྟན་པ་ནི། རྣམ་པ་བཞིས་དམན་བ་ཉིད་དེ། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་ཡང་དག་པ་ནི་ལྟ་བ་བཞིན་རྟོགས་པ་ལས་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར།བྱང་ཆུབ་པར་བྱ་བའི་ཐབས་ལེགས་པ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ས་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཐབས་ཀྱི་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་མ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཐབས་ལེགས་པར་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ལ་ཡིད་ཆེས་པའི་དབང་གིས་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་གཞན་ གྱི་རྐྱེན་གྱིས་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱའོ།།རང་གིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ངེས་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དག་ནི་དམན་པ་སྟེ། དེས་ན་སྤངས་ནས་ཞེས་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ། །སར་པ་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་དོན་དམ་པའོ། །རྣམ་པ་དྲུག་པོ་དེ་ལས་གཞན་པའི་དཀར་པོའི་ ཕྱོགས་ཀྱི་སྨོན་ལམ་ཐམས་ཅད་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་ཉིད་དང་།མཚུངས་པ་མེད་པ་ཉིད་དང་། འབྲས་བུ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དང་། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་ཉིད་དང་། འགྱུར་བ་མེད་པ་ཉིད་དང་། ཁྱད་པར་དུ་བསྒོམས་པ་ཉིད་ དོ།།མདོར་བསྡུ་ན་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་གནས་པའི་རྣམ་པ་ནི་བརྒྱད་དུ་བསྟན་ཏེ། ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་ངེས་པ་ཉིད་དང་། སེམས་བསྐྱེད་པའི་རྣམ་པ་བཞི་དང་། ཡང་དག་པའི་སྨོན་ལམ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པས་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་ཉིད་དང་། གནས་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་ བ་ཉིད་དང་།དེ་ལས་གཞན་པའི་གནས་པ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པར་བྱེད་པ་དང་། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་ཉིད་དང་། སྐྱེ་བ་ཉིང་དང་། མཐུ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་པ་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་པོ་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཤིན་ཏུ་རྣམ་ པར་དེས་པ་ནི།རང་གི་དབང་གིས་འགྲོ་བའོ། །རང་གི་དབང་གིས་འགྲོ་བ་ནི་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལས་གཞན་པའི་སྨོན་ལམ་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ ཐམས་ཅད་དང་མི་མཉམ་པས་ན་མཚུངས་པ་མེད་པའོ།།འདོད་པའི་འབྲས་བུ་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པར་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པས་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་ཡིན་པར་སྣང་བའོ། །འཇིག་ རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།།དེ་སྐད་ཅིག་གཅིག་ཙམ་སྐྱེས་པའི་མཐུ་ཁྱད་པར་ཅན་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་དེ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ངེ་། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ནུས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དཀར་པོའི་ཆོས་ཀྱི་སྡུག་པའི་འབྲས་བུ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །སྡུག་པའི་འབྲས་བུ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས བུའི་དབང་དུ་བྱས་བའོ།།འགྱུར་བ་མེད་པ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བརྗེད་པས་ནི་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཞན་དག་འགྱུར་བ་ནི་སྨོན་ལམ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བའོ། །ཟད་མི་ཤེས་པ་ ཉིད་བསྟན་པ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་ཀྱི་བར་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་གྱི་བྱ་བ་ཉམས་སུ་ལེན་པས་ཕྱི་མའི་མཐའི་བར་དུ་སྤྱོད་པ་དང་། རང་གི་རྒྱུད་ལ་འབྲས་བུ་ཁྱད་ པར་དུ་འཕགས་པ་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་བར་དུ་བསྒྲུབ་པའོ།

极喜住不是完全烦恼性的，因为意乐清净。信解行住已圆满。
依据殊胜相等而说：关于'何等为诸相'等，为显示舍弃先前誓愿，完全摄受前所未有的誓愿而趣入极喜住，故是无漏胜义发心。
为显示舍弃先前誓愿之因，即以四相为劣：因为不是如实通达正等菩提之大体性而生起的缘故，不能善巧通达成就菩提之方便。同样，因为不知地和波罗蜜多等方便之大体性，故不能善巧通达菩提方便。因依靠他人信任而行，故称为'随他缘而行'。因为没有亲身体验，故称为'不决定'，这些都是劣等的，因此说'舍弃'。
'其他新的'是指无漏胜义。超越一切白分誓愿中的六种相，即最极超越性、无与伦比性、不共果性、超越一切世间境性、无变异性及殊胜修习性。
总之，极喜住的相有八种：即极为决定性、四种发心相、正确誓愿、以精进成办、清净住处、了知其他一切住处、清净善根、出生及威力。
其中，依据极为决定性而说'六种相'等：极为决定是自主而行。自主而行是因为从修习中生起。因为超越其他一切誓愿，故称为'超越彼等'。因为与一切声闻等不等同，故为无与伦比。因为所欲果报无量，故为不共果。以救护一切众生苦而随入的相而显现为世间。因为超越一切世间境界，应知出生是出世间。
为显示仅一刹那生起即具殊胜威力而说'与彼法性'等：法之体性即是诸法之力，此为同义。'无量妙果白法'是指顺因果。'无量妙果'是指异熟果。
为显示无变异性而说'无有衰退'，应知由忘失菩提心而衰退。他人的变异是舍弃誓愿。显示无尽性即'随顺殊胜分'，随顺殊胜分有二种：即由摄受利益众生事业直至轮回际而行持，以及在自相续中成就殊胜果位乃至大菩提。

།སྒྲུབ་པ་དེ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་ངེས་པར་བྱས་པའི་སྨོན་ལམ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་དེ་ནི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཡོན་ཏན་གྱིས་སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྨོན་ལམ་ཡང་བྱང་ཆུབ་དོན་དུ་ གཉེར་བའི་རྣམ་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།སེམས་བསྐྱེད་པ་མདོར་བསྟན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་བཞི་ནི་བཅུ་ཚན་བཞིས་ས་བཅུའི་མདོ་ལས་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། རྟེན་ཉིད་དང་། དམིགས་པ་ཉིད་དང་། རྣམ་ པ་ཉིད་དང་།འབྲས་བུའི་ཕན་ཡོན་ཉིད་དོ། །རྟེན་གང་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཇི་ལྟ་བུ་དག་ལས་སྐྱེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཅིའི་དོན་དུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། ཅི་ལ་དམིགས་ནས་སྐྱེ་བ་དང་། །ཞེས་བྱ་བའོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཇི་ལྟ་བུ། །རྒྱུ་ནི་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཇི་ལྟ་བུའི་མཚན་ ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།འབྲས་བུའི་ཕན་ཡོན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། ཕན་ཡོན་ཅིར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཇི་ལྟ་བུ་དག་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་མདོར་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དག་དེ་ལ་སེམས་ཅན་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཤིན་ཏུ་བསགས་པ་ ཚོགས་ཤིན་ཏུ་བསགས་པ།སྤྱད་པ་ཤིན་ཏུ་སྤྱད་པ། སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པ། ཆོས་དཀར་པོ་ཤིན་ཏུ་བསྡུས་པ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཤིན་ཏུ་གཟུང་བ། བསམ་པ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ། ལྷག་པའི་བསམ་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ དང་ལྡན་པ།མོས་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ། སྙིང་བརྩེ་བ་དང་། སྙིང་རྗེ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་བཅུ་པོ་འདི་དག་གིས་བསྡུས་པའི་དོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། མདོར་བསྡུ་ན་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཞེས་བྱ་ བ་ལ།སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་མཉེས་པར་བྱས་པ་དང་། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཤིན་ཏུ་གཟུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་གཉིས་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཤིན་ཏུ་བསགས་པ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏོ། །ལྷག་མ་རྣམས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་ངེས་པར་ འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏོ།།དགེ་བའི་རྩ་བ་ཤིན་ཏུ་བསགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པའི་ཚིག་ཡིན་ལ། ཡང་དེའི་བཤད་པ་ནི་ལྷག་མ་དགུ་ཡིན་ནོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་འཁོར་དང་བཅས་པ་ལ་ལེགས་པར་སྤྱད་པ་ཉིད་དེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་ལུས་དང་ངག་གི་སྡོམ་པའོ། དེའི་ འཁོར་ནི་དབང་པོའི་སྒོ་བསྡམས་པ་ལ་སོགས་པ་ནས་འདོད་པ་ཆུང་བའི་བར་དུའོ།།ཡང་སྤྱད་པ་ཤིན་ཏུ་སྤྱད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལེགས་པར་སྤྱད་པ་འཁོར་དང་བཅས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཡིན་ཏེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པའོ། །དེའི་འཁོར་ནི་ཟས་ཀྱི་ཚོད་རིག་ པ་ནས་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་སེལ་བའི་བར་དུ་སྟེ།ནང་དང་ཕྱིའི་གཡེང་བ་སྤངས་ནས་དམིགས་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཡན་ལག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའམ། མ་ཚང་ཡང་རུང་། དངོས་གཞི་དང་ཉེ་བར་གྱུར་པ་ནི་བསམ་གཏན་ལ་སྤྱོད་པའོ། །ཡང་བསྙེན་བཀུར་ ཤིན་ཏུ་བྱས་པ་ནི་ཐོས་པ་ལེགས་པར་བྱས་པའི་ཤེས་པ་ཉིད་དང་།ཡོངས་སུ་བསྡུས་པ་ནི་བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པས་ལེགས་པར་བསྡུས་པ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་དགེ་བའི་ཆོས་ཉིད་དོ། །ཡང་ཡོངས་སུ་བཟུང་བས་ཤིན་ཏུ་བསམ་པ་ ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་སྦྱོར་བ་བསྒོམས་པའི་གདམས་ངག་ལེགས་པར་ཐོབ་པ་ཉིད་དོ།།ཡང་བསམ་པ་དག་པ་ཤིན་ཏུ་བསམ་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཉིད་དོ། །ཡང་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ཤིན་ཏུ་བསམ་པ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བའི་བསམ་ པ་ཉིད་དོ།།ཡང་ལྷག་པར་མོས་པ་ཤིན་ཏུ་བསམ་པ་ནི། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་མངོན་པར་མོས་པ་ཉིད་དེ། ལྷག་པར་མོས་པའི་འབྲས་བུ་ཉིད་ནི་མངོན་པར་མོས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ཤིན་ཏུ་བསམ་པ་ནི་སྙིང་བརྩེ་བ་དང་། སྙིང་རྗེ་མང་དུ་གནས་པ་ཉིད་དེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་། འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་བརྩམས་པ་ནི་སྙིང་བརྩེ་བ་ཞེས་བྱའོ། འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ལས་བརྩམས་པ་ནི་སྙིང་རྗེ་ཞེས་བྱའོ།

如是修持而作极其决定的极其清净愿，即是所谓发心，因为是以功德而造作心故。愿也是为菩提而追求的行相。
依发心略说而言：'发心略说'等四种，以十地经中的四个十法来了知，即所依性、所缘性、行相性及果利益性。
依何而生起？答：'从何等中生'。为何目的而发起？答：'缘何而生'。自性如何？因为何？答：'如何相'等。依果利益而言：'利益如何'。
略说从何等中生起：善男子，此中众生善根极积、资粮极积、行持极行、于佛出世极为承事、极集白法、为善知识极所摄受、意乐极为清净、具广大增上意乐、具广大胜解、慈悲现前，以此十法所摄义故而说：'略说，回向于正等菩提的诸菩萨'。
于佛出世极为欢喜及为善知识极所摄受二者，以'善根极积'来说明。其余则以'决定趣入菩萨行'来说明。
'善根极积'是能诠词，其释义即是其余九法。
于具眷属戒善行持，戒即身语律仪。其眷属即从守护根门乃至少欲。
又'行持极行'即是具眷属善行三摩地，三摩地即一心。其眷属即从知食量至断除障碍，因为断除内外散乱而缘所缘故。
支分圆满或不圆满，近于根本即是修习禅定。
又'承事极作'即是善闻所生智，'极集'即是思所生智善集，即波罗蜜多等善法性。
又'极所摄受'即是善得真实现证修习教授。
又'意乐极净'即是现证真实性。
又'极广大'即是利益有情的意乐性。
又'极胜解'即是胜解一切种智性，因为胜解的果即是胜解故。
又'现前'即是多住慈悲，依苦苦及坏苦而起者名为慈，依行苦而起者名为悲。

།གང་ཡང་དམིགས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཕྱི་མ་ལ་ཡང་དག་པར ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།བཅུ་ཚན་གཉིས་པའི་མདོར་བསྡུས་པའི་དོན་གཟུང་བ་ཉིད་ནི་དམིགས་པ་རྣམ་པ་ལྔ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་བཅུ་ཚན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་མངོན་པར་འདོད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། སྟོབས་བཅུའི་སྟོབས་ ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་།མི་འཇིགས་པ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མཉམ་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བསྐྱབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། སྙིང་བརྩེ་བ་དང་། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་རྣམ་པར་དག་པའི་ ཕྱིར་དང་།ཕྱོགས་བཅུ་མ་ལུས་པར་ཤེས་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཐམས་ཅད་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་སྤྱད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་དུས་གསུམ་སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ ཆེན་པོ་རབ་ཏུ་བསྐོར་བ་ལ་འཇིགས་པ་མེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའོ།།དེ་ལ་དང་པོ་བཞིས་ནི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བ་བསྟན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་མངོན་པར་མོས་པར་གྱུར་ན་མྱུར་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་ བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མཉམ་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། །གཅིག་གིས་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་གྱི་བྱ་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་སྟེ། འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བསྐྱབ་པར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བས་སོ། །གཅིག་གིས་ནི་བླ་ན་ མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་བསྟན་ཏེ།དེའི་རྒྱུ་ནི་སྙིང་བརྩེ་བ་དང་། སྙིང་རྗེ་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་གྱིས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དང་སངས་རྒྱས་དང་། ཆོས་ གསུམ་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལ།སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་འཇིག་རྟེན་ལ་གཟིགས་པའི་ཕྲིན་ལས་ཅན་ནི་དང་པོ་སྟེ། ཕྱོགས་བཅུ་མ་ལུས་པར་ཤེས་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞིང་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བར་བྱ་བའི་ ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པ།ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་སྤྲུལ་པ་འཇུག་པའི་ལས་ཅན་ཏེ། ཡེ་ཤེས་དང་སེམས་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཉིས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པའོ།།རྣམ་པ་མ་ལུས་པར་མཁྱེན་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། དུས་གསུམ་གྱི་སེམས་ཅན་དེ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པ་དང་། བག་ལ་ཉལ་སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་མཁྱེན་པའི་ལས་ཅན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་གསུམ་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། དུས་གསུམ་སྐད་ ཅིག་གཅིག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།གཅིག་གིས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་མཛད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་སྟེ། འཛམ་བུའི་གླིང་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱར་དུས་གཅིག་ཏུ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་བྱེད་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཆེན་པོ་རབ་ཏུ་བསྐོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། །ཡང་དག་པར་མྱུར་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལ་མདོའི་ཚིག་བཅུ་པ་གསུམ་པ་ནི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཤེས་རབ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་དུ་གྱུར་པ་དང་། ཐབས་ལ་མཁས་པས་ཡོངས་སུ་གཟུང་ བ་དང་།བསམ་པ་དང་ལྷག་པའི་བསམ་པ་བརྟན་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་སྙིང་བརྩེ་བའི་སྟོབས་དང་། བློའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བའི་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང་ལྡན་པ། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་དང་མཐུན་པ། སངས་རྒྱས་ ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཤེས་རབ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གདམས་ངག་ཡང་དག་པར་ཚོལ་བ།ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་དང་། ནམ་མཁའི་ཁམས་ཀྱི་མཐས་གཏུགས་པ། ཕྱི་མའི་མཐའི་མུར་ཐུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་དང་མཐུན་པ་ཉིད་དོ། །གཉིས་པ་དང་གསུམ་པ་དང་། བཞི་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱ་བ་དང་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ།

为了说明所缘，关于'于后者完全'等，第二个十法的摄略义即是五种所缘。其中十法是：为了希求一切种智的佛智，为了获得十力，为了获得大无畏，为了获得佛法平等性，为了救护一切众生，为了清净慈悲与大悲，为了获得遍知十方，为了无碍地遍行一切佛土，为了一刹那了知三世，为了无畏地转大法轮。
其中前四者显示圆满资粮，因为若对佛智生起胜解，则能迅速圆满一切菩提资粮，乃至'为了获得佛法平等性'。一者显示圆满利益有情事业，即'为了救护一切众生'。一者显示无上正等正觉，其因是为了清净慈悲。三者显示以一切种圆满佛法。
在一切种、佛陀、法三种安立中，具有佛眼观察世间事业者是第一，即所说'为了获得遍知十方'。为了遍净一切刹土，以佛智无碍、无烦恼化现进入一切处，因为智慧与心无碍，是第二。因此说'一切佛法'等。
遍知一切种是佛智，具有一刹那了知三世众生意乐与习气的事业，是第三佛法。因此说'一刹那了知三世'等。一者显示圆满佛陀事业，即同时于百俱胝赡部洲转法轮。因此说'转大法轮'等。
若问是何等？即'完全迅速'等。其中第三个十句经文是：以大悲为前导，为智慧与智性所摄，为方便善巧所摄持，意乐与增上意乐坚固，具足如来无量力，以慈力与智力极为分别的分别相应，随顺自生智，于一切佛法正求智慧与智性教授，法界极广大，等同虚空界，乃至后际边际。
因为以大悲为前导，故与一切菩提资粮相应。第二、第三、第四与菩萨事业相应。

།ལྔ་པ་དང་དྲུག་པ་དང་། བདུན་པ་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་འཐོབ་པ་དང མཐུན་པའོ།།ལྷག་མ་གསུམ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་མཛད་པ་དང་མཐུན་པ་ཉིད་དོ། །ཕན་ཡོན་གང་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། སེམས་དེ་སྐྱེས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། འདིའི་མདོའི་ཚིག་རྣམས་ཀྱང་མདོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་བྱིས་པའི་ས་ནི་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་སའོ།།སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ས་ནི་རིགས་ཀྱི་ས་སྟེ། དེ་དག་གཉི་ག་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པའོ། །དེ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་ནས་འཕགས་པའི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་ཐོབ་པ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐྱོན་ མེད་པ་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་མངལ་དུ་ཞུགས་པ་བཞིན་དུ་ཞུགས་པ་བསྟན་ཏོ།།འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སེམས་དང་པོ་བསྟན་ཏེ། དང་པོ་མངལ་དུ་འཇུག་པ་དང་ཆོས་མཐུན་པའོ། །རིགས་སུ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་དང་ ཆོས་མཐུན་པར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐུགས་ལས་སྐྱེས་པའི་སྲས་ཡིན་གྱི།མངལ་ནས་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །མནད་སྨད་པའི་སྐྱོན་མེད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མོའི་རིགས་ཀྱི་སྐྱོན་ལས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་ཡིན་ཏེ། རིགས་མཉམ་པ་ལས་སྐྱེས་ པའི་བུ་དང་ཆོས་མཐུན་པར་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་སྤྱོད་པ་ངེས་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ།།འཇིག་རྟེན་གྱི་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་འགྲོ་བར་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྲོ་བ་གཞན་བཏང་ནས་གཞན་ལེན་པ་དང་ཆོས་ མཐུན་པའོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་ཉིད་ལ་གནས་པ་ཡིན་ཏོ། སྙིང་རྗེའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པས་གཞན་གྱི་བྱ་བ་ཉིད་བདག་གི་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བདག་གི་ལུས་དང་ཆོས་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གནས་སྐབས་ལ་ རབ་ཏུ་གནས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་པ་ལས་རབ་ཏུ་འདས་པར་བསྟན་ཏོ།།འཁོར་བ་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཡང་མ་ཡིན་པ་ལ་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ནི་སྐྱེས་པའི་གནས་སྐབས་དང་ཆོས་མཐུན་པའོ། །དུས་ གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ནི་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་འདའ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།འདས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་རྗེས་སུ་ཞུགས་པའི་འཕགས་པའི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་སྐྱེས་ནས་འཚོ་བ་ལ་བརྟེན་བ་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་ པའི་རིགས་སུ་ངེས་ཤིང་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་གཞོལ་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ངེས་པར་རབ་ཏུ་འདས་པ་ཡིན་ཏེ།སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ལས་མི་ཉམས་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མཆོག་ཏུ་གཞོལ་བའི་ཕྱིར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ། ། འདི་དག་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ས་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །ད་ནི་སའི་ངེས་པའི་ཚིག་གི་ཚུལ་གྱི་སྒོ་ནས་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་མང་བ་ཡིན་པ་ནི་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཇི་ལྟ་བུའི་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ ཞིག་གིས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཡིན་ཞེ་ན།མདོ་ནས་བསྟན་པའི་བཅུ་ཚན་གཅིག་གིས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་མཆོག་ཏུ་དགའ་བའི་དགའ་བ་ནི་སེམས་མགུ་བ་སྟེ། ཡིད་ཀྱིས་བསྡུས་པའོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པ་དགུ་སྟེ། དང་བ་མང་བའི་དགའ་བ་ནི་དཀོན་མཆོག་གི་ ཡོན་ཏན་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། དང་བ་མང་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །རབ་ཏུ་དགའ་བ་དེ་ཉིད་མཚོན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཤེས་ནས་དད་པ་ཐོབ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དགའ་བའི་དགའ་བ་ནི་དམིགས་པ་ལ་དགའ་བས་ཚིམ་པར་གྱུར་པའོ། །དེའི་ ཕྱིར་སྨྲས་པ།དགའ་བ་མང་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །རངས་པ་མང་བའི་དགའ་བ་ནི་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་བསྐུལ་བར་གྱུར་པའོ། །མགུ་བ་མང་བའི་དགའ་བ་ནི་རང་གི་ལུས་དང་སེམས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་སངས་རྒྱས་ཉིད་དོ། །དགའ་རླབས་ ཀྱི་དགའ་བ་ནི་རང་གི་ལུས་དང་སེམས་ལ་ཕན་པས་ཁྱབ་པའི།།སྤྲོ་བ་མང་བའི་དགའ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་དང་ཉེ་བས་བསྐུལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མི་འཁྲུགས་པ་མང་བའི་དགའ་བ་ནི་འབེལ་བའི་གཏམ་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ན་ཀུན་ནས་མི་འཁྲུགས་པའོ།

第五、第六和第七是与获得无上正等正觉自然智慧相应。其余三者是与佛陀事业相应。
关于'何为利益'而言，对于'由于生起彼心'等，此经文也如经中所说。菩萨童子地即是胜解行地。凡夫地即是种姓地，已远远超越这两者。
从彼远远超越后，获得出世间圣道，入于无过失菩萨位，此说明如入胎般趣入。显示第一出世间心，与最初入胎相应。
'生于种姓'是指与种姓生相应，是从如来心中所生之子，而非从胎所生。'无下劣过失'是指已远远超越女性种姓过失，与从平等种姓所生之子相应，因为是从大乘行的决定中所生。
从一切世间趣中退出，即入于出世间趣，这与舍弃一趣而取另一趣相应。住于菩萨法性，因为具有悲心本质，故他人之事即是自己之事，这是因为与自身等同之故。
'安住于菩萨阶位'是显示超越于安住。不舍轮回且也不为烦恼所染的方便善巧，是与出生阶位相应。
了知三时平等性是以平等性而超越，因为具足随入过去等空性的圣智慧，故与依托生存相应。
'决定于如来种姓且趣向圆满菩提'，此说明必定超越，因为不退失佛种姓，且最胜趣向涅槃，故与圆满相应。
因为超越这些，故说'远远超越凡夫地'。现在当从地的词义方式来说明：以最极欢喜为多，故名'极喜'。
问：以何种最极欢喜而成为极喜？答：是以经中所说的十种来显示。其中最极欢喜之喜是心意满足，即意识所摄。
这又有九种：净信为多之喜是因忆念三宝功德之故。因此说'净信为多'。为表示彼极喜故，说'了知此后获得信心'。
欢喜之喜是由于喜爱所缘而满足。因此说'欢喜为多'。
欣悦为多之喜是由证悟殊胜而激发。满足为多之喜是以自身心所摄的佛性。
喜波之喜是利益遍及自身与心。踊跃为多之喜是因接近菩提而激发。不动为多之喜是在确立相关言论时完全不动摇。

།རྣམ་པར་འཚེ་བ་མེད་ བའི་དགའ་བ་ནི་གཞན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་ཅིང་སེམས་ཅན་ཡང་དག་པར་སྡུད་པའི་དུས་སུ་སྙིང་རྗེ་དང་ངེས་པས་གཞན་གྱི་སེམས་བསྲུང་བའོ།།ཁོང་ཁྲོ་བ་མེད་པའི་དགའ་བ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལོག་པ་སྒྲུབ་པའི་དུས་སུ་བཟོད་པའོ། །མདོའི་དང་པོ་དང་ཐ་མའི་ཚིག་ བླངས་པས་ནི་དགའ་བའི་ཁྱད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཤེས་ནས་དད་པ་ཐོབ་ནས་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་ནས་ཁོང་ཁྲོ་བ་མེད་པའི་དགའ་བའི་བར་གྱིས་སེམས་ཅན་ལ་ཉོན་མོངས་པ་མི་བསྐྱེད་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟ་བུའི་དགའ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པ་དེ་བསྟན་ནས། ཇི་ ལྟ་བུའི་དམིགས་པ་ལ་དགའ་བ་སྐྱེ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་མདོའི་ཚིག་གིས་བསྟན་པ་ནི་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་དང་།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་རྣམས་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སའི་ཁྱད་པར་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མི་འཕྲོགས་པ་ཉིད་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གདམས་ངག་དང་། རྗེས་སུ་བསྟན་པ་དང་། སེམས ཅན་གྱི་དོན་ཡང་དག་པར་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་དང་།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་འཇུག་པའི་སྦྱོར་བ་རྗེས་སུ་དྲན་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚིག་བཅུ་པོ་འདི་དག་གིས་བསྡུས་པའི་དོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཡང་མདོ་ འདི་ལས་ནི་རིམ་པ་གཞན་དུ་བསྟན་ཏེ།འདིར་ནི་དོན་གྱི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་མདོར་བསྡུས་པའི་དོན་བསྟན་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་གྱི་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་གཉིས་ཀྱིས་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་ པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ཁོ་ན་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བ་སྟེ། གཞན་གྱི་དོན་ཉིད་བདག་གིས་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སའི་ཁྱད་པར་དང་། བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་མི་འཕྲོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གསུམ་གྱིས་ནི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་བསྟན་ཏོ།།སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་བྱང་ཆུབ་བསྟན་ལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་དང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་དང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ ཉིད་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གདམས་ངག་དང་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་དང་། ཡང་དག་པར་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་ལ་འཇུག་པའི་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གསུམ་གྱི་དོན་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་སྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱའོ། །མདོ་ལས་ནི་དང་པོར་ དགའ་བར་བྱ་བ་བསྟན་ཏོ།།འདིར་དོན་གྱི་གོ་རིམས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་གྱི་བྱ་བ་དང་། ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ནི་རྒྱ་ཆེན་པོ་རྗེས་སུ་དྲན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་གཉི་ ག་སྔར་བསྟན་ཟིན་ཏོ།།དེ་ལྟར་མ་འོངས་པ་ལ་དམིགས་ནས་དགའ་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་བསྟན་ནས། ད་ལྟར་གྱི་ལ་དམིགས་ནས་དགའ་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། །ལྷག་པའི་བསམ་པ་དག་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དེའི་མདོའི་ཚིག་ནི་ཕྱིར་ཞིང་ མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ།བདག་གི་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་ལས་ཕྱིར་ལོག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། བདག་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་དང་ཉེ་བར་ཞུགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བདག་ནི་འཇིགས་པ་དང་། དང་ང་བ་དང་། བག་ཚ་ བ་དང་བྲལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ།།དམིགས་པ་བྱས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མོས་པས་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བས་སོ།

无害的喜悦是在成熟他人并真实摄受众生时，以悲心和决定守护他人之心。无嗔的喜悦是在众生造作邪行时的忍耐。取经文的首尾词句是为了显示喜悦的差别。获得胜解信后，从最胜喜悦乃至无嗔喜悦，显示不令众生生起烦恼。
显示具有何种喜悦后，为显示对何种所缘生起喜悦，以经文显示:'住极喜地的菩萨忆念诸佛世尊、诸佛法、诸菩萨、诸菩萨行、清净波罗蜜多、菩萨地差别、菩萨不夺性、如来教诫、随教、成就众生利益、趣入如来智慧之加行'。
为显示以此十句所摄之义，'一切种'等。此经中以另一次第显示，此处依义理次第显示略义:'菩萨众生利益事业'二者，是'诸菩萨与诸菩萨行'之义。菩萨行即是众生利益事业，因为利他即是自己应做之事。
'清净波罗蜜多、菩萨地差别、菩萨不夺'三句显示资粮圆满。'佛'字显示菩提，'诸佛法'之义以'诸佛法'之词本身显示。'如来教诫、随教、成就、趣入智慧加行'四句之义即是成办佛事业。
经中首先显示所应欢喜。此处依义理次第显示:菩萨与菩萨众生利益事业及资粮圆满，显示'将忆念广大'之义，此二者已如前显示。如是显示缘未来生起喜悦后，为显示缘现在生起喜悦，'以清净增上意乐'等。
其经文再次具有最胜喜悦:'我已从一切趣域中回转'生起最胜喜悦，从'我已趣近佛地'乃至'我已离怖畏、恐惧、怯懦'，皆能生起最胜喜悦。为显示'作意'之义，以'胜解趣入'。

།ཚིག་དེ་དག་གིས་བསྡུས་པའི་དོན་ངོ་བོ་གཅིག་པར་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་འདི་མྱུར་ དུ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་དང་།མཐུན་པར་བདག་ཉིད་ཡང་དག་པར་མཐོང་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། །བསྟན་མ་ཐག་པའི་ཆོས་རྣམས་མྱུར་དུ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་དང་མཐུན་པར་བདག་ཉིད་མཐོང་བ་དང་། ཡུལ་ཐམས་ཅད་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་ནས་འཇིགས་པ་དང་། དང་ང་ བ་དང་།བག་ཚ་བ་དང་བྲལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དང་མཐུན་པར་བདག་ཉིད་ཡང་དག་པར་མཐོང་བས་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་མང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བ་མཐོང་བ་དང་། དགེ་བའི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་མཐོང་བ་ དང་།བྱང་ཆུབ་རྒྱ་ཆེན་པོ་མཐོང་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་པར་འབྱུང་བ་དང་ཉེ་བར་མཐོང་བ་དང་། ཟང་ཟིང་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་མཐོང་བས་མཚུངས་པ་མེད་པ་དང་། བསམ་པ་དག་པའི་ལུས་དང་སེམས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་བསྡུས་ པ་ཡིན་ནོ།།བྱང་ཆུབ་དང་ཉེ་བ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དགེ་བའི་ཆོས་འབར་བ་དག་དང་ལྡན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་གཅིག་ཏུ་མོས་པའི་ཕྱིར་ལྷག་པའི་བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པའོ། །འཇིགས་པ་ལྔ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ པར་མདོ་ནས་བསྟན་པའི་ཆོ་གའི་རྣམ་པ་བསྟན་པར་བྱའོ།།དེས་བདག་མེད་པར་མཐོང་བས་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པར་ལྟ་བ་ལེགས་པར་བསྒོམ་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བདག་ཏུ་འདུ་ཤེས་པ་ཡང་མི་འགྱུར་ན། ཡང་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་འབྱུང་བར་ག་ལ་འགྱུར། དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་ དེ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དང་།ལུས་ལ་སྲེད་པ་ཡང་མེད་དེ་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ལས་བདག་གིར་ལྟ་བ་ཡང་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་གཉིས་སྔོན་དུ་སོང་བ་ལས་སྲིད་པ་དང་སྲིད་པའི་ཡོ་བྱད་ལ་ཆགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་མེད་པས་དེ་དག་ལ་ཆགས་པ་ཡང་ མེད་པར་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་འཚོ་བ་མེད་པའི་འཇིགས་པ་ཡང་མི་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །རྙེད་པ་ལ་སོགས་པ་གཞན་ལ་ལྟོས་པར་གྱུར་ན་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་མེད་པའི་འཇིགས་པ་འབྱུང་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལུས་ལ་སོགས་པ་ ཡང་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བསྔོས་པའི་ཕྱིར།དེ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་མེད་པའི་འཇིགས་པ་མི་འབྱུང་ངོ་། །བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དང་བྲལ་བར་བདག་གི་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་ཕྱིར། འཆི་བའི་འཇིགས་པ་ཡང་མི་འབྱུང་ངོ་། །འདི་ལས་ ཤི་འཕོས་པར་གྱུར་ནས་ངེས་པར་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང་འགྲོགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང་།ངན་སོང་དུ་འགྲོ་བའི་འཇིགས་པ་ཡང་མེད་དོ། །ས་ལ་ཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མ་གཏོགས་པ་གཞན་ཐམས་ཅད་དང་འདི་བསམ་ པ་མཉམ་པ་ཡང་མེད་ན་ལྷག་པ་ལྟ་ག་ལ་ཡོད།ཐམས་ཅད་བསམ་པ་མ་དག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་འཁོར་གྱི་ནང་དུ་བག་ཚ་བའི་འཇིགས་པ་མི་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ཡང་མདོ་ནས་བསྟན་པ་དེ་ལྟར་འཇིགས་པ་དང་། དངང་བ་དང་། བག་ཚ་བ་དང་། སྤུ་ཟིང་ ཞེས་བྱ་བ་མེད་པའི་ཞེས་བྱ་པ་ལ།འཇིགས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སྤུ་ཟིང་ཞེས་བྱ་བའི་བར་སོ་སོའི་དོན་རིམ་པ་བཞིན་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། འཇིགས་པ་ལྔ་སྤངས་པ་ནི་འཇིགས་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཟབ་མོ་སྟོན་པ་ལ་འཇིགས་པར་མི་འགྱུར་བ་ནི་ སྐྲག་པ་དང་བྲལ་པའོ།།བདག་ཉིད་མཐོང་བར་གྱུར་ཀྱང་བདག་ལ་བསྟོད་པ་མེད་པས་ཁེངས་པ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་གྱིས་གནོད་པ་བྱས་པ་དང་། ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཞེ་སྡང་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་སྤུ་ཟིང་ཞེས་བྱེད་པ་དང་བྲལ་ བ་ཡིན་ནོ།།འཇིག་རྟེན་གྱི་ཟང་ཟིང་ཐམས་ཅད་དགའ་བ་མི་བསྐྱེད་པས་འདུ་འཛི་ལ་དགའ་བ་སྤངས་པ་སྟེ། གང་ཡང་མདོ་ལས་བསྟན་པ། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་ལྷག་པའི་བསམ་པ་མ་ཉམས་པ་དང་། མི་དམའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ དོན་བསྟན་པ་སྟེ།སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་སྟེ། དེས་ན་ཉམས་པ་མེད་པའོ། །ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པའི་ཕྱིར་ཕལ་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

为了显示这些词句所摄之义为同一本质，为了迅速圆满成就此法，以及如实见到自身，也就是说，与刚刚所说的诸法迅速圆满成就相应而见到自身，从一切境中退出，远离恐惧、畏惧和怯懦，与此相应而如实见到自身，因此会生起极大欢喜。
菩萨见到利益众生的事业，见到圆满善法资粮，见到广大菩提，见到接近显现佛法，见到无染著的佛陀事业，因此具足无与伦比和清净意乐的身心摄受。
为了显示接近菩提，所以说'具足炽盛善法'等，由于一心信解圆满菩提，故意乐清净。应当显示如经中所说超越五种恐惧的仪轨形式。
由于见到无我，故善修人无我见。因此连我想都不会生起，更何况会生起我见？由于无此，故无以此为先导的我见和对身体的贪著，因为我见为先导才会生起我所见。由这两者为先导才会对三有和三有资具生起贪著。由于无此，故对彼等也不会生起贪著。
因此将显示于彼不生活命恐惧。若依赖利养等其他，则会生起无眷属恐惧，然而菩萨的身等已回向给众生，故无所依赖，因此不生无眷属恐惧。由于远离我见而无我所想，故不生死亡恐惧。
从此命终后必定与诸佛菩萨为伴，故无恶趣恐惧。除入地菩萨外，其他一切人都不能与此等同意乐，更何况超胜？因为一切都是意乐不清净。因此在众中不生怯懦恐惧。
如经中所说：'无有恐惧、畏惧、怯懦和毛竖'等。从'恐惧'到'毛竖'应当依次解释各自的含义：断除五种恐惧即是远离恐惧；于宣说甚深法时不生恐惧即是远离畏惧；虽见到自身但无自赞故远离傲慢；对他人的伤害和邪行一切都远离嗔恨。因此远离毛竖。
由于一切世间利养不生欢喜故断除喜好喧闹。如经中所说：由于大悲为先导故意乐不退失、不下劣。显示其义即：由于大悲为先导故无烦恼，因此无退失。由于极为调柔故非庸常，因为与一切众生不共故。

།མདོ་ལས་གསུངས་པ་ནི། ལྷག་ པའི་བསམ་པ་མ་ཉམས་པ་དང་།མི་དམའ་བས་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་སྡུད་པའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་བརྩོན་པར་བྱེད་དེ། ཡིད་ཆེས་པའི་དབང་གི་ཕྱིར་དང་ཞེས་བྱས་ནས་ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དག་སུ་སྦྱོང་བའི་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུ་དག་དང་ཡང་དག་ པར་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་གནས་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་སྟེ།།མདོའི་ཚིག་འདི་དག་གིས་བསྡུས་པའི་དོན་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དད་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ མདོའི་ཚིག་གིས་དད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་དབང་གིས་ཚེ་འདི་ལ་ཡང་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ལ།ཕྱི་མ་ལ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བརྩོན་འགྲུས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་རྩོམ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ ཕྱིར།སྔར་བསྟན་པའི་སྨོན་ལམ་ཆེན་བོ་བཅུ་བོ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི། རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་གནས་པས་རབ་ཏུ་སྒྲུབ་པར་འགྱུར་གྱི། མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་གནས་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་རྒྱུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། །བསམ་པ་དག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ ཞེས་བྱ་བ་ལ།བསམ་པ་དག་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གནས་པ་འདི་ལ་དེའི་སྨོན་ལམ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་གྱི། བསམ་པ་མ་དག་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མོས་པས་སྤྱོད་པའི་འོ། །དེ་ཡང་དགེ་སློང་དག་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་སེམས་ཀྱིས་སྨོན་པ་ནི་འགྲུབ་པར་ འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཚིག་གིས་སོ།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མཆོད་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་སྨོན་ལམ་དང་པོ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་མཆོད་པའི་འོས་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཡོན་གྱི་གནས། ལྷ་དང་ མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་མངའ་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱའོ།།དམ་པའི་ཆོས་ཡང་དག་པར་འཛིན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ནི་གཉིས་པའོ། །དེ་ཉིད་དགའ་ལྡན་ན་བཞུགས་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་གྱིས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་ དབང་དུ་བྱས་པ་ནི་གསུམ་པའོ།།དམ་པའི་ཆོས་གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་སྤྱད་པ་ནི་བཞི་པའོ། །སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི་ལྔ་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཐམས་ཅད་དུ་མཐུས་ཉེ་བར་ འགྲོ་བའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི་དྲུག་པའོ།།རང་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི་བདུན་པའོ། །སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང་མི་འབྲལ་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི་བརྒྱད་པའོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱ་བའི་དབང་ དུ་བྱས་པ་ནི་དགུ་པའོ།།ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བའི་དབང་དུ་མཛད་པ་ནི་བཅུ་པའོ། །འདི་དག་གི་གཞུང་ནི་མདོའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་རིག་པར་བྱའོ། །མདོ་ལས་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་ པ་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་ལྟ་བུ་དང་།འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པའི་ཚེ་རབས་ཐམས་ཅད་དུ་བདག་གི་སྨོན་ལམ་འདི་དག་ཐོབ་པ་དང་། མི་བརྗེད་པ་དང་། མི་འབྲལ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་འདིར་སྨོན་ལམ་ཉིད་ལ་ སྨོན་ལམ་འདེབས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མདོའི་ཚིག་རྣམས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ།དེ་ལ་མདོའི་ཚིག་ནི་མཐར་ཐུག་པ་མེད་པའི་གནས་བཅུར་མངོན་པར་བསྒྲུབ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་ མཐར་ཐུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་།བདག་གི་དགེ་བའི་རྩ་བ་འདི་དག་ཀྱང་མཐར་ཐུག་པ་མེད་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱ་བའི་བར་ལ། ཐོབ་པ་ནི་ཡོངས་སུ་མི་ཉམས་པའོ། །མི་བརྗེད་པ་ནི་དྲན་པ་ལ་གནས་པའོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་སྨོན་ལམ་དང་མི་འབྲལ་བ་ནི་མི་ འབྲལ་བའོ།།དང་པོ་ནི་དངོས་པོ་ལ་སྨོན་ལམ་འདེབས་པའོ། །གཉིས་པ་ནི་སྨོན་ལམ་ཉིད་ལ་སྨོན་ལམ་འདེབས་པའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྔ་མ་ནི་སྨོན་པར་བྱ་བའི་དོན་ལ་སྨོན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། འདི་དག་ནི་རྩ་བའི་སྨོན་ལམ་ཡིན་ནོ།

经中说道：'由于殊胜意乐未衰退，以及不卑下而精进地摄集一切善根，由于具有信心的缘故'，乃至'诸位佛子，具足如是修学诸相的菩萨，即是安住于欢喜地的菩萨'。
以上经文所摄义理为：如经中所说'具信者即发起精进'，表明以信心为先导，于今生能圆满成办一切善根，于来世也能开始完成一切菩萨精进。
前述十大愿即是安住欢喜地者所能成就，而非住于胜解行地者所能成就。为说明其因，经云'依于清净意乐'，因为意乐清净的缘故，此地能成就其愿，而非意乐不清净的胜解行地。如经所说'比丘们，以清净心发愿者必能成就'。
第一愿是关于供养如来，为显示如来堪为供养，故说'一切众生最胜福田，人天导师，即是法主'。
第二愿是关于受持正法。
第三愿是关于依次入住兜率天等。
第四愿是为令正法住世而行菩萨行。
第五愿是关于成熟众生。
第六愿是关于以神通力遍往一切佛土。
第七愿是关于清净自己的佛土。
第八愿是关于与诸佛菩萨不相分离。
第九愿是关于利益众生。
第十愿是关于证得圆满菩提。
这些内容应依经文而了知。
如经中所说众生界相续不断，世间法相续不断一样，为显示直至菩提，于一切生世中获得、不忘失、不分离这些愿，此处显示对愿本身所发之愿。
经文说明了十种无尽处，即从'乃至众生界尽'到'乃至智慧相续界尽，愿我此等善根亦成无尽'。获得即不退失，不忘失即住于正念，于一切时不离愿即是不分离。
第一是对事物发愿，第二是对愿本身发愿，为显示此义故说'前者是对所愿事发愿'等。这些是根本愿。

། དེ་ལས་གཞན་པ་ནི་དཔག་ཏུ་མེད་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་མདོའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་བསྟན་པ་ནི་སྨོན་ལམ་ཆེན་པོ་འདི་དག་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཆོས་བཅུ་ལ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའི་རྒྱུ་བསྟན་པ་ནི་ཕྱི་མ་ལ་ནི་སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་སྐྱེ་ལ། ཚེ་འདི་ལ་ནི་བརྩོན འགྲུས་བརྩམས་པ་སྟེ།ཕྱི་མ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་ཏོ། །ཆོས་འདི་དག་གི་སྐྱེ་བའི་རིམ་པ་ནི་མདོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །གོ་རིམས་ཀྱི་རྒྱུ་བསྟན་པ་ནི་དེ་ལ་རེ་ཞིག་དང་པོར་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པ་སྐྱེས་པ་ནི་དད་པའོ། ། སེམས་ཅན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནས་སྐབས་ལ་ལྟ་བ་ནི་སྙིང་རྗེའོ། །སྡུག་བསྔལ་ཅན་ལ་ཕན་པ་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པ་ནི་བྱམས་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་ལས་ཡོངས་སུ་བསྐྱབ་པའི་བསམ་པས་བདག་ཉིད་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ནི་ཡོངས་སུ་གཏོང་བའོ། །སེམས་ཅན་ཡོངས སུ་བསྐྱབ་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ལ་མི་སྐྱོ་བ་དང་སྐྱོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཐོབ་པ་དང་།ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱེད་པ་ནི་བསྟན་བཅོས་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །འཇིག་རྟེན་ཇི་ལྟར་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དང་། འཇིག་རྟེན་ཇི་ལྟར་འཇུག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཤེས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པའོ། །འཇིག་རྟེན་ཤེས་པར་གྱུར་ནས་དུས་དང་ཚོད་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པས་སྤྱོད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ངོ་ཚ་ཞིང་ཁྲེལ་ཡོད་པ་དང་ལྡན་ཞིང་། སྲན་ཐུབ་པའི་སྟོབས་བསྐྱེད པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མཆོད་པ་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཡང་དག་པར་བླངས་ནས་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་པའོ། །ལན་མང་དུ་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོབ་པ་རྣམས་གནས་ཤིང་འཕེལ་བར་བྱེད་པའི་སྦྱོར་བའོ། །གནས་པ་ཐམས་ ཅད་ལ་ཡང་ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན་ཏེ།།སའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་གཉེན་པོར་གྱུར་པའོ། །སྐྱོན་ནི་སའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སོ། །ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་པ་ནི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལས་ཉན་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་དྲི་བའོ། །དེ་ལྟ་བུ་ནི་ ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ཡིན་ནོ།།འདིར་མདོས་བསྟན་པ་ནི། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དག་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་དང་པོ་འདི་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་དང་པོ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་། ཐོས་པར་བྱ་བ་དང་། རྒྱུ་ མཐུན་པ་དང་།སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་དང་། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྣམས་ལས་ཡོངས་སུ་བཙལ་བར་བྱ། ཡོངས་སུ་དྲི་བར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དེ་དེ་ལྟར་ཤེས་པས་སེམས་ཅན་གྱི་འདྲེན་པ་ཕལ་པོ་ཆེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོར་ཕྱིན་པར་ བྱེད་ཅིང་།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་བར་ས་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བའི་ཁྱད་པར་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། །དེ་ཤེས་ནས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན་དང་སྐྱོན་ཤེས་པའོ། །བདེ་བླག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཀའ་བ་མེད་པར་རོ། །ལམ་ཆུད་མི་ཟ་ བ་ནི་ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ནི་དོན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ལེགས་པར་གཟུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ལེགས་པར་གཟུང་བའི་རྣམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ལམ་ཆུད་མི་ཟ་བའི་རྣམ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དོན་དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། །མཚན་མ་ལེགས་པར་བཟུང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྣམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལེགས་པར་གཟུང་བའི་ཕྱིར་ལམ་ཆུད་མི་ཟ་བའོ་ཞེས་བྱ་བར། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དག་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སའི་རྣམ་པ་མངོན་པར སྒྲུབ་པ་ལ་མཁས་པ་ནི་ས་དང་པོ་ལས་གྱེན་དུ་བསྐྱོད་ནས་ས་བཅུ་པའི་བར་དུ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ལ་ལམ་དུ་ཐོགས་པ་མེད་པར་འགྲོ་བ་དང་།ས་ཤེས་པའི་སྣང་བས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་ཡང་ཐོབ་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་མདོའི་དོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་ གནས་པ་ཐམས་ཅད་མནན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་སོགས་པའོ།།དེད་དཔོན་མཁས་པའི་དཔེ་བསྟན་པ་ནས། འཁོར་བའི་ནགས་ཁུངས་ཡ་ང་བ་བགྲོད་དཀའ་བ་ལས་བརྒལ་ཏེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོའི་བར་དུ་ཕྱིན་པར་བྱེད་ཅིང་ ཞེས་བྱ་བའི་དོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།

除此之外应当知道还有无量无数，如经中所说，这是指'这些大愿'等等。
示现修习十法之因：来世由愿力而生，今生则精进修持，如'来世'等所说。
这些法生起的次第应当如经中所说而了知。
示现次第之因：其中首先对佛法生起胜解即是信心。
观察众生痛苦之境即是悲心。
对苦难者实施利益即是慈心。
为救护众生脱离痛苦而无私奉献即是舍心。
为救护众生而求证佛法无有厌倦，因无厌倦而获得通达一切论典之智，并使之清净，此即名为通达论典。
如实了知世间如何生起及世间如何运行，即是了知世间。
了知世间后，以知时知机等圆满行持，具足惭愧，生起坚忍力，为供养如来。
所谓'正受持而住'是指获得未得之法。
所谓'多次修习'是指对已得之法安住增长之加行。
一切住处皆是道之功德，即是对治地之违品。
过失即是地之违品。
寻求即是从诸佛菩萨处听闻及请问疑惑。
如是即是寻求。
此处经中所说：'善男子，复次，住于初地的菩萨，应当从诸佛菩萨及善知识处寻求、请问初地之相、所闻、因缘'等，乃至'如是了知已，引导众生大众趣入智慧大城，菩萨应当精进不厌于清净诸地之殊胜'。
所谓'了知已'即是了知道之功德与过失。
所谓'容易'即是无有困难。
道不失坏是因为了知道之功德。
为显示其义故，于'善取'等中，以善取相等之道不失坏相，即是因为完全了知道之功德。
为显示此义故，于'善取相'等中，由于善取诸相故道不失坏，如经中所说：'善男子，如是通达地之诸相的菩萨，从初地上进直至获得第十地，于道中无碍而行，以了知地之光明而得智慧光明'，为显示此经义故，说'自身亦镇伏一切住处'等。
从善巧船师之喻起，直至'度过轮回难行可怖丛林，到达一切智智慧大城'，为显示此义故。

།སེམས་ཅན་གྱི་ཚོགས་ཆེན་པོའི་དེད་དཔོན་ཡང་འཁོར་བའི་འབྲོག་དགོན་པ་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་སྒྲོལ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྣམ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། གང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པས་སམ་བསྒོམ་ པའི་རྣམ་པས་ཀྱང་རུང་ས་དང་པོ་ལ་འཇུག་པ་དེ་ནི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ།གྲོང་ཁྱེར་དུ་འཇུག་པའི་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ཉིད་འཇུག་པ་ནི་འཐོབ་པ་སྟེ། །གྲོང་ཁྱེར་དུ་འཇུག་པ་ལྟ་བུའོ། །ཞུགས་ནས་ཀྱང་འབྲས་བུ་ཆེན་པོའི་ཕན་ཡོན་འགྲུབ་ཅིང་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བའི་ཆོས་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།འགྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་ཉིད་འཇུག་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་འདི་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལ་ནི་སངས་རྒྱས་མང་པོ་བལྟར་སྣང་བར་འགྱུར་ཏེ། ལྟ་བ་ རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་།སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་སོ་ཞེས་མདོ་ལས་གསུངས་པའི་དོན་བསྟན་པ་ནི་གནས་པ་དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། སྣང་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བལྟར་སྣང་བར་ཞེས་བྱ་བར་འབྲེལ་ཏོ། །རྒྱ་ཆེ་བ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཐོས་པ་དང་བསམ་པའི་སྒོ་ནས་ སོ།།སེམས་ཀྱིས་མོས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཐོས་པ་མེད་ཀྱང་དེ་ལྟ་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སྣ་ཚོགས་ན་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བཞུགས་སོ་ཞེས་རང་ཉིད་མོས་པར་བྱེད་པའོ། །རྒྱ་ཆེ་བའི་དོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དད་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་ པའི་སེམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བའོ།།འདོད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དུ་གཉེར་བའོ། །དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་དེའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་པ་དག་པ་དེའི་སྟེ། སངས་རྒྱས་ལ་བསྐྲུན་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། དེ་ལྟར་རྒྱ་ཆེ་བས་བསྡུས་པའི་རྒྱུ་དང་པོ་ བསྟན་ནས།སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཡང་སེམས་ཀྱིས་སྨོན་པར་བྱེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། གང་དུ་འབྱུང་བ་དེར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་དེར་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་དང་། སྒྲུབ་པས་བསྡུས་པའོ། །བདེ་བའི་ཡོ་བྱད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བདེ་བའི་ཡོ་བྱད་ཅེས་མདོ་ནས་བསྟན་པའི་ཚིག་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བདེ་བའི་ཡོ་བྱད་གང་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། འཇིག་རྟེན་རྣམས་ཐུན མོང་དུ་འགྱུར་བའི་ཡོངས་སུ་མཁོ་བ་ལས་བྱུང་བའོ།།དགེ་འདུན་ལ་ཡང་བཀུར་སྟི་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་འདུན་གྱི་ཚོགས་ལ་བཀུར་སྟི་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་མདོའི་ཚིག་བསྟན་པས་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚོགས་ལ་མཆོད་པ་དང་། བསྙེན་ བཀུར་བྱེད་པའོ།།ཆོས་ཀྱང་ཉན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ཉན་པའོ། །འཛིན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྗེད་པ་མེད་པར་རོ། །བསྒོམ་པའི་སྒོ་ནས་ནི་ནན་ཏན་གྱིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་ དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོར་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་མདོའི་ཚིག་བསྟན་པ་ནི་དེར་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའོ།།དོན་མཐུན་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱི་མདོའི་ཚིག་བསྟན་པ་ནི་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་ བ་ལ་སོགས་པའོ།།དཔེའི་སྒོ་ནས་དེ་ལྟར་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པ་དེ་དག་རབ་ཏུ་བྱང་བ་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། ཅི་དགར་ལས་སུ་རུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བསྟན་དུ་ཟིན་ཀྱང་དག་པའི་རྒྱུ་བསྟན་པའི་ ཕྱིར།དེའི་རྣམ་པར་དག་པའི་རྒྱུ་གསུམ་པོ་དེ་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་མཆོད་པ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་དང་། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་བར་ གྱིས་ཏེ།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཆོད་པ་དང་། བསྙེན་བཀུར་གྱིས་ནི་རབ་ཏུ་བྱང་བར་འགྱུར་རོ། །སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པས་ནི་ཡོངས་སུ་དག་པར་འགྱུར་རོ།




作为众生大众的导师，也从轮回的荒野中解脱众生。关于相等的含义应当阐释：以智慧相或以修行相进入初地，称为相，如同进入城市的道路之相。其入即是获得，如同进入城市。入后获得大果利益并圆满成就，即是圆满清净地法的意思。成就即是令彼等入于修行。住于此菩萨地的菩萨，将见到众多佛陀，如经中所说是由广大见解和愿力所致。
住于彼处即是与见到相连。为显示广大性故，是从闻思门。以心胜解即是虽无所闻，然于种种世界中有无量佛世尊安住，如是自行胜解。为显示广大义故，说具足广大信心。所愿即是追求。如是彼者即是清净意乐者，即是对佛所修善根的意思。如是显示广大所摄的第一因后，为显示愿力故，如是以心发愿等。
于何处生起即是于彼世间。一切种修行即是包含利养、恭敬和修行。安乐资具即是为显示经中所说菩萨安乐资具之语故，菩萨安乐资具即是菩萨与世间共同所需受用。
亦恭敬僧众即是显示经中恭敬僧众之语，对比丘僧众和菩萨众作供养承事。听闻法即是听闻菩萨藏。受持即是不忘失。从修行门即是精进修行。一切彼等善根皆回向无上正等正觉大菩提，显示经文即是于彼成熟众生。
显示经文至随顺义者，即是以四摄事等。从譬喻门如是将一切善根回向一切智性，彼等将成为极为清净、遍净、随意堪能。虽已如是显示，为显示清净因故，由彼三种清净因等。如前所说，由供养承事如来等、成熟众生、回向菩提，以供养承事如来成极清净，以成熟众生成遍净。

།བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པ་ནི་ལས་སུ་རུང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་འཐོབ་པ་ལ་ མཐུན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་མདོ་ལས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཇི་ལྟར་འདོད་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །བསྐལ་པ་དུ་མ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་ཕྲག་འབུམ་གྱི་བར་དུ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ས་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བར་བྱ་བའི་དུས་ཆེན་པོ་ ཉིད་བསྟན་ཏོ།།དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བས་ནི་དཔེ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྱུང་ཁུངས་ནས་བྱུང་བའོ། །གསེར་མགར་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་ལ་མཁས་པའོ། །དེ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕལ་ཆེར་འཛམ་ བུའི་གླིང་གི་བདག་པོར་འགྱུར་ཞིང་ཞེས་བྱ་བའི་མདོའི་ཚིག་གི་དོན་བསྟན་པ་ནི་དེ་ལ་གནས་པ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་ལ་དབང་རབ་ཏུ་འཐོབ་པ་ལ་ཆོས་རྗེས་སུ་སྲུང་ཞིང་གཏོང་ཞིང་གཏོང་བ་ཆེན་པོས་སེམས་ཅན་རྣམས་སྡུད་པའི་ཞེས་བྱ་བའི་ མདོའི་ཚིག་གི་དོན་བསྟན་པ་ནི་སེར་སྣའི་དྲི་མ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བའོ།།སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སེར་སྣའི་དྲི་མ་ཟློག་པ་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་མདོའི་དོན་བསྟན་པ་ནི་སེར་སྣའི་དྲི་མ་སེལ་བའི་བདག་པོར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །བསྡུ་བའི་ དངོས་པོ་བཞིའི་སྒོ་ནས་བསགས་པའི་དགེ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མདོ་ནས་གསུངས་པ་བསྟན་པ་ནི་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞི་གང་ཅི་རྩོམ་ཡང་རུང་ཞེས་བྱ་བའོ།།སངས་རྒྱས་དང་། ཆོས་དང་། དགེ་འདུན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བསྟན་པ་ནི་དཀོན་མཆོག་དང་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་པ་ ཡིན་ནོ།།ལྷག་མས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རྟོགས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །ཡིད་ལ་བྱེད་པ་འདི་དག་གི་དོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བདག་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། འདི་ནི་དོན་དམ་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་ སོགས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ།གང་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་གང་ཡང་བདག་གིས་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །འདི་ལ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །འདི་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །འདིའི་དོན་དུ་སྦྱིན་པར་བྱའོ་ཞེས་རློམ་སེམས་མེད་པའོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་ ལས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་བྱེད་པ་པོ་དང་།ལས་དང་། བྱེད་པ་དང་། བྱ་བར་རློམ་སེམས་མེད་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་མཆོག་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། མཆོག་ཉིད་ནི་ཡོན་ཏན་རབ་ཏུ་ འབར་བ་ཉིད་དོ།།གཙོ་བོ་ཉིད་ནི་གཉིས་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། མཆོག་ཏུ་འགྱུར། གཙོ་བོར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའོ། །མཆོག་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཡང་གཉིས་ཏེ། ཕུལ་དུ་གྱུར་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པའོ། །དམ་པར་འགྱུར་བ་ནི་སྤངས་ པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཕུལ་དུ་འགྱུར། དམ་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གཙོ་བོ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཉིད་དོ། རབ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཉིད་ནི་དེ་དང་མཉམ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གོང་མར་གྱུར་པ་ཉིད་ནི་དེའི་གོང་ན་གཞན་ མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། རབ་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་གོང་མར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་རྟོན་པའི་བར་དུ་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པར་གྱུར་ཀྱང་ཅི་མ་རུང་སྙམ་མོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ན་བྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁྱེམ་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་འབྲས་བུའི་ཕན་ཡོན་གྱི་ཁྱད་པར་བསྟན་ཏོ།།ཡང་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་བསམ་གཏན་གཙོར་བྱེད་པའི་ལས་ཏེ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ལས་སོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་སྐད་ ཅིག་གཅིག་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་བརྒྱ་ཐོབ་པའོ།།དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། འདོད་ན་ཡུད་ཙམ་ཅིག་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་བརྒྱ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།

回向菩提则会成为适宜之业，因为这与获得菩提相顺。因此经中说'应当如何随愿回向无上正等正觉'。'直至数百千万亿劫'这句话是显示清净诸地所需的广大时间。'譬如'是用来显示比喻。'自性住'是指从本源而来。'善巧金匠'是指精通于清净。
关于'住于此地的菩萨大多成为阎浮提之主'这句经文的含义，是以'住于此地者'等来说明。关于'获得大自在力，护持正法并以大布施摄受众生'这句经文的含义，是以'远离一切悭吝垢染'来说明。关于'善巧遮止众生悭吝垢染'这句经文的含义，是以'成为除悭吝垢染之主'等来说明。
关于经中所说的以四摄事所积集善法作意的开示，是以'任何所作四摄事'来说明。关于佛、法、僧作意的开示，是以'三宝'来说明。其余则是关于正确成就一切种相菩提的作意。
为了显示这些作意的含义而说'我是一切众生中最胜'等。这应当知道是胜义佛等作意，即以佛等法性作意，于其中无有'我应当布施'、'向此布施'、'此是布施'、'为此而布施'等执著。如是，显示一切业中也应无有作者、业、作用、所作等执著。这一切都回向菩提。
其中最胜有二种：最胜性即功德极为炽盛；主尊性即无有第二。因此说'将成为最胜、将成为主尊'。最胜性又有二种：殊胜是具足智慧圆满；贤善是具足断除圆满。因此说'将成为殊胜、将成为贤善'。
主尊也有二种：最极殊胜性是因为无与伦比；最上性是因为其上再无他者。因此说'将成为最极殊胜、将成为最上'。'乃至依止一切智智'是指意愿通达一切义理之意。如是显示了在家菩萨异熟摄受果之殊胜利益。
又出家者则以禅定为主要事业，即三摩地及三摩地业。三摩地是指一刹那间获得百种三摩地。因此说'若欲于一刹那间入百种三摩地'等。

།ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ལས་ནི་གང་གི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བརྒྱ་མཐོང་བ་དང་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་པའི་ལྷའི་མིག་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་ངོ་།།སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་གིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ནི་སྤྲུལ་པས་བྱིན་གྱིས་རློབ་པའོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ ཁམས་བརྒྱ་ཡང་གཡོ་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་བསྡུ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ།།ལུས་ཀྱིས་ཀྱང་འགྲོ་བར་བྱེད་པ་ནི་འགྲོ་བ་དང་སྣང་བ་དག་གིས་སོ། །སོང་ནས་སྣང་བར་བྱས་པས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དོ། །སྤྲུལ་པ་བརྒྱས་འདུལ་བའི་སེམས་ཅན་བརྒྱ་ཡོངས་ སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ནི་སྐྱེ་བའི་ཁྱད་པར་གྱིས་བསྡུས་པའོ།།གནས་པར་བྱིན་གྱིས་རློབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྐལ་པ་བརྒྱ་ལ་སོགས་པར་གནས་པའོ། །བསྐལ་པ་བརྒྱར་ཡང་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་འཇུག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའོ། །སྔོན་གྱི་ མཐའ་དང་ཕྱི་མའི་མཐའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་སྡིག་པ་སྤོང་དུ་འཇུག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ལས་དང་འགྲོ་བ་ཉེ་བར་བསྟན་པས་སྐྱེ་བ་སྔ་མའི་རྒྱུའི་ཉེ་པར་ཚོགས་པ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ།མ་འོངས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཀྱི་སྒོ་བརྒྱ་ ཡང་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་བློ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕགས་པ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པས་བསྟན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དོན་མང་པོ་མྱུར་དུ་བྱེད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ལུས་བརྒྱ་ཡང་སྤྲུལ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སྨོན་ལམ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འབྲས་བུའི་ཕན་ཡོན་གྱི་ཁྱད་པར་གང་ཡིན་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འདི་ལས་ལྷག་པར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དེ་དག་ཀྱང་དཔག་ཏུ་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྨོན་ལམ་དེ་དག་གི་གྲངས་ནི་བཅད་པར་སླ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡང་གནས་པ་འདིའི་མདོར་བསྡུས་པའི་དོན་བསྟན་པ་ནི་དེའི་རྣམ་པ་ནི་རྣམ་པ་བརྒྱད་དེ་གཞུང་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི གནས་པའི་བྱེ་བྲག་བཅུ་ནི་ས་བཅུ་དང་མཐུན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།ས་བཅུའི་མདོ་སྡེ་ལས་ཇི་སྐད་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་དོན་གྱིས་ནི་ས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་པ་ཡིན་པ་ལྟར་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་ ཆོས་དེ་དག་གིས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱས་ནས་ཏེ།གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པའི་གནས་ཀྱི་དོན་གྱིས་ས་ནི་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་དེ་དང་དེ་ལ་གནས་པས་བདེ་བར་གནས་པ་གང་ ཡིན་པ་དེ་ནི་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ།།ཡང་ན་བདེ་བར་གནས་བའི་དོན་གྱིས་ནི་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པ་བཞིན་ནམ་དཀའ་ཐུབ་ཀྱི་གནས་བཞིན་དུ་གནས་ཀྱི་དོན་དུ་བལྟའོ། །རབ་ཏུ་དགའ་བའི་གནས་པའོ། །མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་ལ་ཡང་དག་པར་བརྟེན་ནས་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གནས་པ་གཉིས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱའོ།།ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པ་དེ་ཡང་མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཀུན་ནས་སློང་བས་དག་པ་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དག་པའོ། །དེ་ལ་ཀུན་ནས་སློང་བས་དག་པ་ནི་སེམས་ཀྱི་བསམ་པ་བཅུས་བསྟན་ཏོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ལྡོག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་སྡུད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི ཚུལ་ཁྲིམས་སོ།།ལྡོག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་བསྟན་པའོ། །དེ་ཉིད་ནི་སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པ་ཡང་ཡིན་ནོ།

关于禅定的事业为何而说，'见到百位如来'等，以遍及一切佛土的天眼，见到一切佛土中的如来。诸佛菩萨的加持是以化身来加持。震动百个世界是为了摄受众生。以身前往是以往来和显现。前往显现后也使其成熟。以百化身调伏百位众生使其成熟，是以殊胜化生所摄。
加持住世是指住世百劫等。百劫中智慧见解相续，是以殊胜化生所摄持。前际与后际是指为使众生断除罪业，通过显示业和趣处，了知前世因缘和集聚，为了生起未来善根。
也详细开示百法门是为了使自己的智慧成熟。所谓蕴等是指圣者无尽慧所说等。为显示菩萨迅速成办众多利益，说'化现百身'等。为显示愿力和智慧果报的殊胜利益，说'较此更多'等。为显示彼等无量，说'彼等愿力数量难以计算'等。
又此住处的略义是有八种相，应从经文中了知。获得证悟的诸菩萨的十种住处，为显示与十地相应而说'如十地经中所说'等。以摄持义说'地'，如同世间一样，菩萨也为彼等法所摄持，即以阶位差别之义。以受用处所义，地即是住处。如是依止彼彼法而安住，即名为住处。
或者以安乐住义，应视为如现法乐住或如苦行处住。欢喜住处。证悟菩萨依止出世间道，以清净戒律为主而建立第二住处。清净戒律略说有二种：以发起清净和以自性清净。其中以发起清净是以十种心意乐显示。以自性清净有三种：断除戒、摄善法戒和利益众生戒。断除戒是指显示十善业道。此即是清净律仪戒。

།ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པ་གཉིས་པ་ནི་དེའི་གོང་དུ་ཡང་དེ་ལྟ་བས་ན་བདག་གིས་མངོན་པར་བསྒྲུབ་ཏུ་འདྲ་བ་ ལས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོངས་སུ་སྦྱང་ཞིང་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་ཉིད་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ་ཞེས་དེ་ལས་ཤས་ཆེར་དེ་འདི་ལྟར་ཡང་དག་པར་སློབ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་མདོ་ནས་བསྟན་པའི་ཆོ་གས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རིག་པར་བྱའོ།།ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་ པ་ལ་གསུམ་པ་ནི་དེའི་ཡང་གོང་དུ་དེ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་པའི་སེམས་ཉིད་དང་།བདེ་བའི་སེམས་ཉིད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་སྟོན་པའི་སེམས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་བར་གྱི་ཚིག་བཅུས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་མ་ལུས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གནས་ རྣམ་པར་གཞག་པ་བརྒྱད་དུ་བསྟན་ཏེ།རང་བཞིན་གྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བའི་དྲི་མ་ཐམས་ཅད་བྲལ་བ་ཉིད་དང་། ལས་ཀྱི་ལམ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཤེས་པས་སོ་སོར་རྟོགས་པ་ཉིད་དང་། དགེ་བའི་ལས་ལ་གཞན་དག་ཡང་དག་པར་ འགོད་པ་ལ་དགའ་པ་ཉིད་དང་།སྙིང་བརྩེ་བ་རྒྱ་ཆེན་པོར་རབ་ཏུ་ཐོབ་པ་ཉིད་དང་། །སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་ལས་ལས་སྐྱེས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མནར་བ་ལ་རྣམ་པར་བལྟ་བ་ཉིད་དང་། དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་དང་། སྐྱེ་བ་ཉིད་དང་། མཐུ་དབྱེ་བ་ཉིད་དོ། ། ཐོག་མ་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་གནས་པ་ལ་གནས་པའོ། །གནས་པ་གཉིས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་རིམ་པ་སྨྲས་པ། སེམས་ཀྱི་བསམ་པ་རྣམ་པ་བཅུས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། བསམ་པ་རྣམ་པ་བཅུ་པོ་འདི་དག་གིས་བསམ་པ་རྣམ་པར དག་པ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ཐོབ་པས་གནས་གཉིས་པ་རྣམ་པར་གནོན་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་དང་པོ་ལ་ལེགས་པར་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་བྱས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་གཉིས་པ་ལ་ མངོན་པར་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ།དེའི་སེམས་ལ་བསམ་པ་རྣམ་པ་བཅུ་འབྱུང་ངོ་། །བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་ལྟེ། དྲང་པོའི་བསམ་པ་ཉིད་དང་། འཇལ་བའི་བསམ་པ་ཉིད་དང་། ལས་སུ་རུང་བའི་བསམ་པ་ཉིད་དང་། དུལ་བའི་བསམ་པ་ཉིད་དང་། ཞི་བའི་བསམ་པ་ཉིད་ དང་།དགེ་བའི་བསམ་པ་ཉིད་དང་། མ་འདྲེས་པའི་བསམ་པ་ཉིད་དང་། མི་ལྟ་བའི་བསམ་པ་ཉིད་དང་། རླབས་པོ་ཆེའི་བསམ་པ་ཉིད་དང་། ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱི་བསམ་པ་ཉིད་དང་། སེམས་ཀྱི་བསམ་པ་བཅུ་པོ་དེ་དག་འབྱུང་སྟེ། དེས་ནས་གཉིས་པ་ལ་གནས་པར་ འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་དག་གི་དོན་བསྟན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། མི་སླུ་བའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། སྒྱུ་དང་གཡོས་སློབ་དཔོན་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་སླུ་བ་ཉིད་ནི་དྲང་པོའི་བསམ་པ་ཉིད་དོ། །ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ཡིན་ པས་འགྲོགས་ན་བདེ་བའི་ཕྱིར་འཇམ་པའི་བསམ་པ་ཉིད་དོ།།ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བདུད་ཀྱི་ལས་རྣམས་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་དེའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ལ་གནས་པར་གྱུར་པས་ན་ལས་སུ་རུང་བའི་བསམ་པ་ཉིད་དེ། དགེ་བའི་ཆོས་ སྒོམ་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་མི་ནོན་པའི་སེམས་ཉིད་ཀྱིས་དེའི་སྒོམ་པ་དང་འཚམ་པ་ནི་ལས་སུ་རུང་བའི་བསམ་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ།།འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉེས་དམིགས་མཐོང་བའི་བསམ་པ་ཉིད་ནི་དུལ་བའི་བསམ་པ་ཉིད་དེ། དེ་དག་ལས་ཡིད་བྱུང་ བར་གྱུར་ནས་དུལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱས་ནས་སོ།།འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ཞི་བའི་རྣམ་པར་མཐོང་བ་ནི་ཞི་བའི་བསམ་པ་ཉིད་དོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་རྟག་ཏུ་བསྒོམ་པའི་བསམ་པ་ནི་དགེ་བའི་བསམ་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ དག་བསྒོམ་པ་ལ་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་རབ་ཏུ་དབེན་པའི་བསམ་པ་ཉིད་ནི་མ་འདྲེས་བའི་བསམ་པ་ཉིད་དོ།།འདུ་འཛི་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་རིང་དུ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱིམ་པས་ནི་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་དང་། འབྱོར་པའི་ཁྱད་པར་རྣམས་ལ་མི་ལྟ་བའི་བསམ་པ་ཉིད་དང་། རབ་ ཏུ་བྱུང་བ་ནི་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་མི་ལྟ་བའི་བསམ་པ་སྟེ།དེ་ལྟར་ན་ལུས་དང་གནས་དང་ལོངས་སྤྱོད་ལ་མི་ལྟ་བའི་བསམ་པ་ཡིན་ནོ།

第二种清净戒律是在此之前，因此我应当修持一切种类的清净，精进于修持，如是更加精进学习，应当知道这是经中所说的仪轨。
第三种清净戒律是在此之前，以利益众生之心、安乐之心等十种心，乃至教导之心等十种词句所说。
关于增上戒律的完整内容，分为八种安住：由于具足本性戒律，远离一切破戒垢染；由于了知一切业道因果而获得各别证悟；喜欢引导他人行持善业；获得广大慈悲心；观察众生界业力所生的痛苦折磨；清净善根；出生；以及力量差别。
'最初'是指安住欢喜地。关于第二地的法次第所说：'以十种心意'等，由这十种意乐获得广大清净意乐。获得此意乐后将降伏第二地。'善男子们，已于初地善修圆满的菩萨，欲趣入菩萨第二地，其心生起十种意乐。何为十种？即：正直意乐、柔和意乐、堪能意乐、调伏意乐、寂静意乐、善良意乐、不杂意乐、无贪意乐、广大意乐以及殊胜意乐。生起这十种心意乐后，即能安住第二地。'
为显示其义而说：'不欺诳增上意乐'等。由于不以虚伪欺骗上师等，故为正直意乐。由于法行相应，共处安乐，故为柔和意乐。降伏烦恼、随烦恼及魔业，安住对治分，故为堪能意乐。以不被修习善法的违品所降伏之心，与其修习相应，称为堪能意乐。
见到一切行的过患意乐是调伏意乐，因为厌离彼等而调伏。见到一切行寂灭的涅槃为寂静相是寂静意乐。恒常修习菩提分法的意乐是善良意乐。随顺修习彼等的极为远离意乐是不杂意乐，因为远离一切散乱行为。
在家人不贪著欲妙及殊胜受用的意乐，出家人不贪著利养恭敬的意乐，如是对身体、住处、受用无所贪著的意乐。

།ཐེག་པ་དམན་པ་སྤངས་ཏེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་མོས་པ་ཉིད་ནི་རླབས་པོ་ཆེའི་བསམ་པ་ཉིད་དོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་བྱ་བའི་ བསམ་པ་ཉིད་ནི་ཆེ་བའི་བསམ་པ་ཉིད་དེ།གཞན་གྱི་དོན་ཉིད་བདག་གི་དོན་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་དེ་ལ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་པ་དང་པོའི་སྨོན་ལམ་གྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་སེམས་སོ། །དེ་ལ་གནས་ནས་བསམ་པ་འདིར་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་དབང་ གིས་བསམ་པ་དག་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ།།ཆེ་བའི་ཕྱིར་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒོམ་པ་རབ་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པར་འགྱུར་བའོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་འཕེལ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཉིད་དོ། །རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཉིད་ཀྱིས་གཉིས་པ་ལ་འཇུག་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །རང་ བཞིན་གྱིས་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་གྱིས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཅན་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཆུང་ངུ་ཡང་ཀུན་དུ་མི་སྤྱོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ལས་ཀྱི་ལམ་ཆུང་ངུ་ནི་དེ་ལ་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་སྲོག་ཆགས་རྣམས་ལ་རྣམ་ པར་འཚོ་བར་མི་བྱེད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་མི་དགེ་པའི་ལས་ཀྱི་ལམ་བཅུའི་མཐར་ཐུག་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།འབྲིང་ངམ་ཆེན་པོ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་ལམ་བཅུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དག་ལ་ཡང་སྐྱེ་བ་ ཐམས་ཅད་དུ་སྣང་ངོ་།།དེ་ལ་མདོའི་ཚིག་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ས་དྲི་མ་མེད་པ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་རྣམས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་སངས་རྒྱས་དང་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་ལ་བསམ་པ་ངེས་པ་ཡིན་ ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དེ་དག་གི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ།རང་བཞིན་གྱིས་ཡང་དག་པར་སྣང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་འདི་རྟག་ཏུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བསྲུང་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་འགྲོ་བ་ཡོད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ བར་གྱི་དོན་བསྟན་པ་ནི་དེས་དེ་ལྟར་རང་བཞིན་གྱིས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཅན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ནི་ངན་འགྲོ་རྣམས་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ངན་སོང་གསུམ་མོ། །ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པ་རྩོམ་པའི་ལས་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་བྱ་བ་རྣམ་ པར་གཞག་པ་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ།།ཡང་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ཡང་དག་པར་བླངས་པའི་རྒྱུས་ནི་སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་བར་དུ་སྐྱེ་བ་ཡོད་པར་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱི་དོན་བསྟན་པ་ནི་བདེ་འགྲོ་རྣམས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་རབ་ཏུ་ཤེས་པར་ བྱའོ།།དེའི་གོང་དུ་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་འདི་དག་ཉི་ཚེ་བའི་སེམས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྤྱང་ཞིང་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་ཉིད་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་འདི་དག་གི་དོན་བསྟན་པ་ནི། ཐེག་པ་གསུམ་པོ་རྣམ་པར་གཞག་ པ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བའོ།།དེ་བས་ཀྱང་ཤས་ཆེར་འདི་ལྟར་ཡང་དག་པར་སློབ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དེ་ལྟར་ན་མི་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་འདི་དག་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་ཚད་མེད་པ་སྡུད་པར་འགྱུར་གྱི། བདག་གིས་མི་དགེ་བ་བཅུའི་ ལས་ཀྱི་ལམ་འདི་དག་སྤངས་ཏེ།ཆོས་ཀྱི་ཀུན་དགའ་བས་དགའ་བར་གནས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱི་དོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་། རྒྱུ་མཐུན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་ནི་ཆེན་པོ་དང་། འབྲིང་དང་ཆུང་ངུའི་རྒྱུ་ ལས་དམྱལ་བ་དང་།བྱོལ་སོང་དང་། ཡི་དྭགས་རྣམས་སུ་སྐྱེའོ། །དེ་ནས་ཤི་འཕོས་ནས་མིའི་ནང་དུ་སྐྱེས་ནས་ཀྱང་ཚེ་ཐུང་བ་དང་། སྒྱུ་དང་གཡོ་ལ་སོགས་པས་སྤྱོད་པའི་བར་ནི་རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། །བདག་ཀྱང་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ལ་གནས་ཤིང་ གཞན་རྣམས་ཀྱང་དེ་དག་ཉིད་ལ་རབ་ཏུ་དགོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཟློག་པའི་དོན་བསྟན་པ་ནི།བདག་ཉིད་ཀྱང་མི་དགེ་བའི་ལས་སྤོང་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཡང་དག་པར་འཛུད་པར་ཡང་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ།

舍弃小乘而信仰大乘即是广大意乐。为一切众生利益的意乐即是大意乐，因为将他人的利益作为自己的利益。所谓'入于彼心'，是指由第一住愿所分别的心。住于彼处而入此意乐。由此称为清净意乐。
'因为广大'是指修行达到最高境界。自性增长即是圆满。以极喜心得入第二地，此为语义。
因为自性中无有破戒行为，故为自性持戒者。因此说道：'即使小的也不行'等，仅仅以思维小业道也不损害诸有情等，以此显示十不善业道的究竟。'何况中等或大的'等也是如此显示。
在一切生中都显现十善业道圆满。其中经文为：'住于无垢地的菩萨自性具足十善业道'乃至'于佛法僧决定意乐'，其义为自性中正显现。
'常时不断守护此十善业道'乃至'应知有阎魔世间之趣'，其义显示即是如此自性持戒者等。烦恼即恶趣，即三恶道。以行小等造作业，善知因果之理。
又由正受持十善业道因，知有生至有顶，其义显示为善趣，应善知其安立。
其上'此十善业道非独心'乃至'应当精进于一切种清净及现证'，此等义显示为善知三乘安立。
'更以此方式正学'乃至'我当断除此十不善业道，以法喜而住'，为显示其义故说'异熟及等流'。其中异熟果由大中小因而生于地狱、畜生、饿鬼中。
从彼死后生于人中，短命及诳诈等行为是等流果。'我住于十善业道，亦令他人安住其中'，显示对治之义，从'自身亦断不善业'乃至'亦令正入'。

།དེའི་གོང་དུ་ཤས་ཆེར་ཕན་པའི་སེམས་ཉིད་དང་ཞེས་བྱ་ བ་ནས།བླ་ན་མེད་པའི་ཐེག་པོ་ཆེན་པོ་ལ་དགོད་པར་བྱའོ་སྙམ་མོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱི་དོན་བསྟན་པ་ནི། ལས་མི་མཐུན་པ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའི་ཉེས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན་པར་སོ་སོར་རྟོག་གོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏོ། །འདི་དག་གི་དོན་ནི་མདོའི་ རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་ཤེས་པར་བྱའོ།།སངས་རྒྱས་མཐོང་བ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡང་རྒྱུ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དེ་དཔེའི་ཁྱད་པར་ནི་ཐ་དད་དོ། །གསེར་དེ་ཉིད་ནག་ཚུར་གྱི་ནང་དུ་བཅུག་ནས་ བསྲེགས་ན་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་བསྐལ་པ་བརྒྱ་སྟོང་དཔག་ཏུ་མེད་པར་བསགས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆེས་རྣམ་པར་དག་པར་གྱུར་པས་སེར་སྣ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བའི་དྲི་མ་སྤངས་པ་དང་། དེ་དག་གི་གཉེན་པོ་གཏོང་བ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པང་དག་པས་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། བསམ་པ་དག་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ས་དེ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཕལ་ཆེར་གླིང་བཞི་པའི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོར་འགྱུར་རོ། །དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་རྣམས་ལ་དགོད་པར་བྱ་བ་ལ་མཁས པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་བསྟན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།སྐྱེ་བས་ཕལ་ཆེར་གླིང་བཞི་པའི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སྔ་མ་ལས་བཅུ་འགྱུར་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྟོང་རབ་ཏུ་ཐོབ་ཅིང་ཞེས་མདོ་ནས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གནས་ པ་མ་ལུས་པའི་དོན་མདོར་བསྟན་པའི་ཕྱིར།དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གི་རྣམ་པ་ནི་དོན་བསྟན་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་ནས་ཤེས་པར་བྱའོ། །ངེས་པའི་ཚིག་བསྟན་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བའི་དྲི་མ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་སེལ་བ་ དང་ཞེས་བྱའོ།།ཚུལ་ཁྲིམས་ལྷག་པར་གྱུར་པ་དེ་དག་ནི་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་གནས་པ་རྫོགས་སོ།། །།ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་སེམས་མཉམ་པར་འཇོག་པར་འགྱུར་བས་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ གནས་པའི་རྗེས་ཐོགས་ལ།ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱི་གནས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ཏེ། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་སྦྱོར་བ་ཀུན་ནས་སློང་བ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་སྦྱོར་བ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ འབྲས་བུའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ།།དེ་ལ་དང་པོ་ནི་སེམས་ཀྱི་བསམ་པ་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་སྦྱོར་བ་ནི་ཇི་སྲིད་དུ་བསམ་གཏན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པས་མི་གནས་པའི་བར་དུའོ། །འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ནི་བསམ་ གཏན་དང་གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཐོབ་པའོ།།འབྲས་བུ་ནི་ཚད་མེད་པ་ལ་སོགས་པའོ། །གནས་པ་གསུམ་པ་འདི་ནི་རྣམ་པ་བརྒྱད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་སྟེ། སེམས་ཀྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྫོགས་པར་བྱ་བ་ལ་འཇུག་པ་ཉིད་དང་། བྱང་ཆུབ་ ཀྱི་བར་དུ་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་དང་།ཐབས་དེ་དང་དེས་ཡང་དག་པར་ཚོལ་བ་ཉིད་དང་། ཆོས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ཉིད་དང་། དེ་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལ་གནས་པ་ཉིད་དང་། གང་དུ་འདོད་པ་དེར་སྐྱེ་བ་ཉིད་དང་། དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་དང་། སྐྱེ་བ་ཉིད་དང་། མཐུ་ཉིད་དོ། །དེ་ཡང་ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དག་ས་གཉིས་པ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་གསུམ་པ་གནོན་ཏེ། དེས་སེམས་ཀྱི་བསམ་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བཅུས་གནོན་ནོ།

在此之前，多说利他之心等，乃至安立于无上大乘之间的意义，是以'行持一切不善业过失'等，乃至'各别观察是苦'之间的文字来说明。这些意义应当随顺经典而了知。
见佛有二种，如前所说。清净善根也有三种因，如前所说。其中譬喻的差别是不同的。
若将金子放入黑炭中烧炼，则会变得极为清净。同样，经过百千无量劫积累的善根变得极为清净，断除悭吝和破戒的污垢，以及它们的对治布施和清净戒律，应当了知这是因为以清净意乐心趣入的缘故。
住于此地的菩萨大多成为四大部洲的转轮圣王。为显示'善于安立十善业道'的意义，故说'多生为四大部洲转轮圣王'等。
'应知较前增长十倍'，如经中所说'获得千种三昧'。
为略说所有住处的意义，故说'如是诸菩萨'等，其行相应随顺所说义理而了知。
显示词义即是'能除一切破戒垢染'。那些增上戒律即名为增上戒学处。增上戒学处圆满。
由于清净戒律能令心等持，故于增上戒学处之后，安立增上心学处，这是就离贪的等起加行、离贪的加行、离贪性本身以及离贪果而言。
其中第一即应了知是心意的作意。离贪加行是直至入定而不住为止。离贪是获得禅定与无色定。果即是无量等。
此第三住处应当安立为八种：即趣入圆满心作意、乃至菩提的证悟、以种种方便如实寻求、寻求诸法、安住于证知、随欲往生、善根清净、出生与威力。
复次，善男子，二地菩萨极净增上意乐，趣入菩萨第三地，以十种心意作意而趣入。

།བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ སྟེ།དག་པའི་སེམས་ཀྱི་བསམ་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། བརྟན་པའི་སེམས་ཀྱི་བསམ་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། སྐྱོ་བའི་སེམས་ཀྱི་བསམ་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་སེམས་ཀྱི་བསམ་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་སེམས་ཀྱི་ བསམ་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་།སྲ་བའི་སེམས་ཀྱི་བསམ་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། སྦྱངས་པའི་སེམས་ཀྱི་བསམ་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། རང་དབང་གི་སེམས་ཀྱི་བསམ་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། རླབས་པོ་ཆེའི་སེམས་ཀྱི་བསམ་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱི་ སེམས་ཀྱི་བསམ་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྟེ།སེམས་ཀྱི་བསམ་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བཅུ་པོ་དེ་དག་གིས་གནོན་ཏེ་ཞེས་མདོ་ན་ས་གསུངས་པ་འདི་དག་གི་དོན་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ལྷག་པའི་སེམས་ལ་གནས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པའོ།།བསམ་པ་དག་པ་བཅུ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་གཉིས་པར་བསྟན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྟེ། རྟོགས་པར་གྱུར་པའི་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་ཐོས་པ་དང་། བསམ་པ་དང་། བསྒོམ་པའི་གནས་པས་རིམ་པ་བཞིན་ནོ། །གཞན་རྣམ་པ་བཅུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་བསམ་པ་ དག་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་རྟོགས་པར་གྱུར་པའི་བར་དུའོ།།དེ་ནས་སེམས་ཀྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེ་དག་བསྒོམ་པ་ཆེན་པོ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་དང་། མ་ལུས་པ་མདོར་བསྟན་པས་གནས་པ་གཉིས་པ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་ནས་གནས་གསུམ་ལ་འཇུག་པར་ འགྱུར་ཏེ།རྣམ་པ་བཅུས་བདག་གི་སེམས་ཀྱི་བསམ་པ་དག་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དང་པོའོ། །འདི་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་ཆ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པའོ། ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་སེམས་མི་འཇུག་ཅིང་ མི་མཐུན་པར་ཡང་གནས་སོ་སྙམ་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་གསུམ་པའོ།།སྒོམ་པ་སེམས་ལ་བརྟན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་བཞི་པའོ། །གཉེན་པོ་འདི་ལས་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་ནི་ཆ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་ལྔ་པའོ། །འདི་ལྟར་གཉེན་པོ་བརྟན་པར་གྱུར་པས་མི་མཐུན་ པའི་ཕྱོགས་ཀྱིས་བསྐྱོད་པར་མི་ནུས་པ་ནི་དྲུག་པའོ།།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་འདུན་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་བདུན་པའོ། །དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་གནོད་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་བརྒྱད་པའོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་མོས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་ པ་ནི་དགུ་པའོ།།སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བར་མངོན་པར་དགའ་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་བཅུ་པའོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་གསུམ་པ་ལ་གནས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདུ་བྱེད་དུ་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་ལ་མི་རྟག་པར་སོ་སོར་རྟོག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སྐྱེ་ བོ་མང་པོ་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པ་ཉིད་དུ་ཡང་དག་པར་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱི་མདོའི་དོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར།འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ལ་ཉེས་དམིགས་མཐོང་བས་སུན་འབྱིན་པར་བྱེད། ཡིད་སྐྱོ་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནས་འདོད་པ་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་སྨྲས་སོ། ། དེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ལྟར་གནོད་པ་མེད་པ་མཐོང་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ནས། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བདེ་བ་ལ་འགོད་པར་ནུས་སོ་སྙམ་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱི་དོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྙིང་ཐག་པ་ནས་འདུན་པས་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ལ སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་བར་རྣམ་པར་བལྟའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ།།དེ་དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་རྟོག་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བསྐྱབ་པར་བྱ་བ་ལ་བརྩོན་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་དག་གི་དོན་བསྟན་པའི་ ཕྱིར།སེམས་ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལ་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་ལ་རྟོན་པའི་སེམས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་ཉེས་དམིགས་མཐོང་བས་ནི་བག་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕན་ ཡོན་མཐོང་བས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་འབར་བའོ།

什么是十种呢？即是：清净心意的思维作意，坚固心意的思维作意，厌离心意的思维作意，离贪心意的思维作意，不退转心意的思维作意，坚实心意的思维作意，修习心意的思维作意，自在心意的思维作意，广大心意的思维作意，以及殊胜心意的思维作意。经中说到以这十种心意思维作意来对治，为了解释这些含义，所以说'菩萨们住于增上心'等。
所谓十种清净思维，是在第二地中所说的作意，直至'已经通达'这些词，是依次通过闻、思、修三个阶段。所谓'其他十种'，即是从'如是清净思维作意'直至'已经通达'。
然后，为了安住于这些心意作意的广大修习，以及为了以无余略说超越第二住处而趣入第三住处，以十种方式使自心思维清净的作意是第一种。'此不会退失'是第二种。'于有漏法心不趣入且安住于不相应'的作意是第三种。修习心意坚固的作意是第四种。'此对治法不会退失'的作意是第五种。
如是由对治坚固而不为违品所动摇是第六种。于一切佛法生起广大欲乐的作意是第七种。一切难行不能损害的作意是第八种。于广大大乘生起胜解的作意是第九种。欢喜利益众生的作意是第十种。
'善男子们，住于菩萨第三地的菩萨，观察一切有为法无常'乃至'见到能救护众多众生'等经文的含义，为了显示其义，从'见到一切有为法过患而厌离、心生厌倦'直至'生起欲乐'。
从'他如是见到如来智慧无害'开始，直至'思维能安置于涅槃安乐'之间的含义，为了显示其义，以'以至诚欲乐观察众生界为种种苦所苦'等来说明。
如是通过思维如来智慧而精进于救护一切众生，为了显示这些含义，对那一切众生具有关怀之心。关于'依止义之心'，由见到诸行过患而生起正念，由见到如来智慧功德而为菩提燃起精进。

།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བསྐྱབ་པར་བྱ་བ་ལ་གཞོལ་ཞིང་འདི་ལྟར་ཡོངས་སུ་རྟོག་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་དེ་ཡང་ཐོས་པ་ལ་མཁས་པ་མ་གཏོགས་པར་གཞན་གྱིས་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་མོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་མདོའི་དོན་ བསྟན་པ་ནི།།སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེའི་བསམ་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནས། མ་བསྒྲིབས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཁོ་ན་ཡིན་པར་མཐོང་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏོ། །ཤེས་རབ་རྒྱུ་བ་མེད་ཅིང་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཤེས་རབ་མ་གཏོགས་པར་ཞེས་བྱ་བའི་ དོན་བསྟན་པ་ནི།ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྒྱུ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་རྒྱུ་བ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རྒྱུ་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་ མེད་པ་ལ་སྤྱོད་པའོ།།ཤེས་རབ་ཀྱི་སྣང་བ་དེ་ཡང་བསམ་གཏན་ལ་མཁས་པ་བློས་རྣམ་པར་ངེས་པ་ལ། བློས་སོ་སོར་རྟོག་པ་མ་གཏོགས་པར་གཞན་གྱིས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་བསྟན་པ་ནི། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་དེ་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བསམ་ གཏན་ལ་མཁས་པ་ལ་རྣམ་པར་ངེས་པས་སོ་སོར་རྟོག་པ་དེ་ཡང་ཐོས་པ་ལ་མཁས་པ་མ་གཏོགས་པར་གཞན་གྱིས་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་མོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་བསྟན་པ་ནི།བསམ་གཏན་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཉན་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་དང་། ཉན་པའི་གཞི་ཡིན་པར་ མཐོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་དེ་ལྟར་སོ་སོར་བརྟགས་པའི་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དེ་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པས་ཆོས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱི་དོན་བསྟན་པ་ནི། མཐོང་ནས་ཀྱང་བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་པོ་རྩོམ་ པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ།མདོའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དམ་པའི་ཆོས་མཉན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ནི་འདི་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་ བསྒྲུབ་པ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི།བསྒོམ་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཚིག་འབྲུ་དང་སྒྲ་ཙམ་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མང་དུ་ཐོས་པ་ཙམ་གྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལ་མདོ་ལས་ནི་ཇི་ སྐད་ཐོས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཚུལ་བཞིན་དུ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཚིག་གི་ལས་ཡོངས་སུ་དག་པ་འབའ་ཞིག་གིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།ཐོས་པ་དེ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྐད་ཐོས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་སྒོམ་ པའི་སྦྱོར་བས་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ།།ཆོས་ཀྱི་མཚན་མ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་དེའི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་མཚན་མ་ལ་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། དམིགས་པ་བྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འདོད་པ་རྣམས་ལས་དབེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ནས། མངོན་པར་ ཤེས་པ་ལྔ་བསྒྲུབས་ཏེ་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི།བསམ་གཏན་དང་། གཟུགས་མེད་པ་དང་། ཚད་མེད་པ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། དེ་དེ་དག་གིས་ལན་མང་དུ་གནས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་གཏན་དང་། ཏིང་ངེ་ འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བཟློག་པ་ལ་མཁས་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དེའི་དབང་གིས་ས་དེར་མི་སྐྱེ་བའོ། །དེ་ལ་མདོའི་ཚིག་གིས་བསྟན་པ་ནི། དེ་བསམ་གཏན་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ནས་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་མ་གཏོགས་པ་དང་། ཐབས་ ལ་མཁས་པས་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཡིན་ནོ།།ཡང་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཡང་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་སླར་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་དེ་དག་གི་དབང་གིས་སྐྱེ་བར་མི་ འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའོ།།དེ་ལ་མདོའི་ཚིག་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། དེ་དེ་བས་ཀྱང་ཤས་ཆེར་འདོད་པའི་འཆིང་བ་ཐམས་ཅད་བསྲབས་པར་འགྱུར་རོ།

从'为了要普遍救护一切众生而专注，如是思维'到'除了通达闻法者外，其他人不能做到'这段经文的含义是：
从'对众生具有广大悲心'到'见到唯是无障碍智慧'这段经文表明。
关于'除了无所行、无生的般若之外'这句话的含义是：对于法界的分别之行等，法界即是真如。因为远离一切分别之行，所以称为无所行。因为是对治一切烦恼，所以是行于无生。
关于'那般若之光明唯有通达禅定者以智慧决定，除了以智慧观察外，其他人不能做到'这句话的含义是：关于成就那智慧光明等。
关于'通达禅定者以决定智慧观察，除了通达闻法者外，其他人不能做到'这句话的含义是：从'禅定和解脱'到'见到是以闻法为先导和闻法为基础'这段经文表明。
从'如是具有观察智慧'到'以如是精进修行而求法'这段经文的含义是：以'见已而发起大精进'等来表明。应当依照经文理解，从'为听闻正法'到'如前所说的作意'。
关于'诸佛法如是依止随顺法之修行'这句话的意思是：应当以修行来成就，这是其含义。
'不是仅以文字和声音而清净'这句话的意思是：不是仅以多闻就能成就，这是其含义。
其中经文从'对如所闻之法如理观察'到'不是仅以语言清净'来表明。
'依止于闻法'是指对如所闻之法以修行加行而作意。
'诸法相'是指缘取彼法之影像相，这是其含义。
因此说'作意所缘'，从'远离诸欲'开始到'成就五神通而安住'这段经文表明修习禅定、无色定、无量和神通的成就。
'以此等多次安住'表明善巧于入出禅定和三昧。
以其力故不生彼地。其中经文的表述是从'彼禅定和三昧'开始到'除发愿外，以方便善巧成就心相续故'。
为了说明已离欲界贪者为何还会再生欲界的原因，所以说'不因彼等力而生'。
其中经文是：'彼较之前更能减少一切欲界系缚。'

།སྲིད་པས་བཅིངས་པ་ཐམས་ཅད་དང་། དེའི་ལྟ་བར་གྱུར་བའི་བཅིངས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་སྔ་ནས་ཀྱང་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་བསྟན་པ་ཡིན་ ནོ།།དེ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་འདོད་པའི་འཆིང་བ་རྣམས་སྤངས་པ་ཡིན། བསམ་གཏན་བཟློག་པ་མ་མཁས་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་སྲིད་པའི་འཆིང་བ་རྣམས་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། །མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ཉིད་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་མོས་པའི་ ཕྱིར་ལྟ་བས་བྱས་པའི་འཆིང་བ་རྣམས་བསྲབས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ།།དེ་ཡང་མདོ་ལས། ས་འོད་བྱེད་པ་འདི་ལ་གནས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནས། བསྐལ་པ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་འབུམ་ཕྲག་དུ་མར་ལོག་པའི་འདོད་ཆགས་འགྲིབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པར་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ལོག་པའི་གཏི་མུག་འགྲིབ་པར་ ཆོས་ཡིན་པར་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱི་དོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར།ལོག་པའི་འདོད་ཆགས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། བདག་དང་གཞན་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པར་ཞུགས་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ལོག་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་བྱེ་བྲག་ནི་འདི་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེ་འདིའོ། །ཚད་བཞིན་དུ་ འདུག་གོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་བསྟན་པ་ནི།སྐྱེ་འབྲི་མེད་པར་ཚད་མཉམ་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ས་འདི་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡང་སྔ་མ་དང་འདྲ་བར་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་བར་རིག་པར་བྱའོ། །སྐྱེ་བས་བསྡུས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།སྐྱེ་ པས་ན་ཕལ་ཆེར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།སའི་ངེས་པའི་ཚིག་བསྟན་པ་ནི། ཐོས་པའི་རྣམ་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་སྣང་བ་གསལ་བ་ཉིད་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྣང་བ་གསལ་བས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་འོད་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ནང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་སེམས་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་ཉེ་བར་ བསྟན་པའི་འདི་ཡོད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་སོ།ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱི་གནས་རྫོགས་སོ།། །།ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་གནས་པའི་དབྱེ་བ་ནི་གསུམ་སྟེ། ཁྱད་པར་བསྟན་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་བསྒོམ་པ་དང་། ཡང་དག་པར་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། ས་བཞི་པ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཐོས་པའི་དོན་གྱིས་བསྡུས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་དག་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའོ། །དེ་ནི་རྣམ་པ་བཞིར་རྣམ་པར་གཞག་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། རྣམ་པར་དག་པའི་གཉེན་པོ་བསྒོམ་པ་འཕེལ་བའི་རྒྱུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཉིད་དང་། རྣམ་པར་དག་པ་འཕེལ་བ་རྣམ་པར གཞག་པ་ཉིད་དང་།གཉེན་པོ་བསྒོམ་པ་འཕེལ་བ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཉིད་དང་། དེ་དག་གི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་དག་པ་གཉེན་པོ་བསྒོམ་པ་འཕེལ་བའི་རྒྱུ་ནི་ཆོས་སྣང་བ་ལ་འཇུག་པ་བཅུ་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །མང་དུ་ཐོས་པ་ཡོངས་སུ་བཙལ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་མང་དུ་ཐོས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཆོས་ཀྱི་སྣང་བའི་དངོས་པོ་བཅུ་པོ་བསྟན་པ་ནི་ཆོས་ལ་སྣང་བ་འཇུག་པ་བཅུ་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་དག་ཆེ་བ་དང་། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་གྱུར་པ་ཉིད་ནི་དེའི་ས་གནོན་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ལྷག་པའི་སེམས་ལ་གནས་ པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ།དེ་དག་གི་མདོར་བསྡུས་པའི་དོན་བསྟན་ཅིང་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། གཞུང་གི་མདོ་ལས་ཇི་སྐད་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་གསུམ་པ་ལ་སྣང་བ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ། བྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བཞི་པ་ནོན་ཏེ།དེ་ཆོས་ལ་སྣང་བས་འཇུག་པ་བཅུས་གནོན་ནོ། །བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་ལ་སྣང་བས་འཇུག་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དང་། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་། ནམ་མཁའི་ཁམས་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ དང་།འདོད་པ་དང་། གཟུགས་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་དང་། བསམ་པ་རླབས་པོ་ཆེའི་མོས་པའི་ཁམས་དང་། བསམ་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱི་མོས་པའི་ཁམས་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་ལ་སྣང་བས་འཇུག་པའོ་ཞེས་བྱ་བའོ།

这是在阐述'一切轮回的束缚以及由其见解所产生的一切束缚，早已断除'的含义。由于已经远离了欲界的贪欲，所以断除了欲界的束缚。由于不善于逆转禅定，所以断除了色界和无色界的轮回束缚。由于从胜解行地就对一切法的真如生起胜解，所以减轻了由见解所产生的束缚。
这也如经中所说：'住于此发光地'等，'在多亿百千俱胝劫中，断除不应减少的邪贪'等，乃至'断除不应减少的邪痴'等义理。关于'邪贪'等，由于趣入损害自他，所以是邪的。其中差别是'如是'即是此喻。'如量而住'的含义是指无增无减平等量。同样，应知住于此地的菩萨清净善根，如前所说一样清净。
为显示出生所摄，故说'多分出生'等。地的词义解释是：由于以闻法的行相显现光明，以及由三昧光明显现所区分，故称为'发光'。由于具有显示内在自性清净心的这些，故说'乃至'。增上心住圆满。
增上慧住的分类有三种。其特点是：与菩提分相应，即修习菩提分，'正相应'是其同义词。第四地也是以如所闻义所摄的三昧清净、智慧清净来区分。应知这分为四种安立：清净对治修习增长因的安立、清净增长的安立、对治修习增长的安立、以及彼等果的安立。
其中清净对治修习增长的因是获得十种入法明。'依多闻寻求'即是依止多闻的意思。为显示十种法明事，故说'获得十种入法明'。为显示这些广大圆满性是其地的因，故说'增上心住'等。为显示总摄其义而说：'应如经中所说而了知'，即'善男子，如是清净的菩萨圆满第三菩萨地后，趣入第四菩萨地。以十种入法明而趣入。何为十种？即：以光明趣入观察众生界、世界、法界、虚空界、识界、欲界、色界、无色界、广大意乐胜解界、大意乐胜解界。'

།གང་དག་འདོགས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཁམས་དང་སྐྱེ་གནས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ སེམས་ཅན་རྣམས་སོ།།དེ་ལྟ་བུའི་འཇིག་རྟེན་དེ་རྣམ་པར་བརྟག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་པ་ནི། སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་སྣང་བས་འཇུག་པ་དང་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་དག་ནི་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཀྱི་མཐས་གཏུགས་པར་འདོགས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེའི་རྗེས་ལ་ འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།དོན་དེ་ཉིད་བསྟན་པ་ནི། གང་དུ་འདོགས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཡང་སེམས་ཅན་དང་འཇིག་རྟེན་དེ་དག་ནི་དེ་བཞིན་དུ་རོ་གཅིག་པའི་ཕྱིར། དོན་དམ་པར་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །ཡང་དེ་དག་ནི་དོན་དམ་པར་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པའོ་ཞེས་ བསྟན་པའི་ཕྱིར།ནམ་མཁའི་ཁམས་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་ལ་སྣང་བས་འཇུག་པ་དང་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟར་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་རྣམས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བའི་དོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་བསྟན་ཏེ། སེམས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པས་ སེམས་ཅན་རྣམས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་ལ།སེམས་རྣམ་པར་དག་པས་རྣམ་པར་བྱང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་མདོའི་ཚིག་གིས་སོ། །ཁམས་གསུམ་ནི་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའི་ཉོན་མོངས་པས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འདོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁམས་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་དུ་རྣམ་པར་དག་པར་ འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང་།སེམས་ཅན་ཡང་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་དོན་གྱིས་ནི་བསམ་པ་རླབས་པོ་ཆེ་ཉིད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ལ་འདོད་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་རོ། །ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱི་བསམ་པ་ནི་ སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་རྣམ་པར་བྱང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ནས་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་རབ་ཏུ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་ བྱ་བའི་བར་གྱི་དོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར།དེ་ནི་མི་ཕྱེད་པའི་བསམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་བཅུ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དེ། ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་རྣམ་པ་བཅུ་དང་ལྡན་པའོ། །རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་རྣམ་པར་དག་པ་འཕེལ་བའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་སུ་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་སྟེ།མང་དུ་ཐོས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པར་གྱུར་པ་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་རབ་ཏུ་ཐོབ་པས་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བྱང་ཆུབ་དང་། སེམས་ཅན་ ལ་ལྟ་བ་གཙོར་བྱས་ནས།བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་བསྒོམ་པ་མཐར་ཐུག་པ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་པའི་མདོ་ནི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ལྟ་བ་དང་བཅས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། བྱམས་པ་ཆེན་པོ་དེ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་སེམས་ཅན་ལ་ལྟ་བ་དང་བཅས་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་ལྷག་པར་དམིགས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཆེན་པོས་རྣམ་པར་དཔྱོད་པས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ལྟ་བ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །མདོ་ཉིད་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས བསྒོམ་པ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་ཟག་པ་མེད་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།ཐབས་མཁས་པ་ཆེན་པོས་རྣམ་པར་དཔྱོད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པར་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་རིག་པར་བྱའོ།

'所谓系缚者'，是指由界和生处所摄的诸有情。针对如是世间的观察而说：'以观察有情界之光明而趣入'。为了显示彼等系缚乃至虚空界之边际，随后宣说世间界。为显示此义而说：'于何处系缚'。又，由于有情和世间彼等同为一味，故就胜义而言即是法界之体性。为显示彼等于胜义中等同虚空，故说：'以观察虚空界之光明而趣入'。
为显示如是唯假立的有情界之杂染与清净义，故说识界。如经中所说：'由心杂染故有情成杂染，由心清净故成清净'。为显示三界由遍行烦恼而成杂染，故说欲界等界。'于何处清净'者，是就无杂染及不舍弃有情而言。
就不共声闻等之义而言，由广大意乐故于大菩提欲求即成清净。广大意乐即是显示利益有情。如是，当知依于圆满佛法及成熟有情而得清净。为显示从'诸佛子'乃至'为得其自性法故'之义，故说'不退意乐等智'。
所谓智慧成熟法者，即具足十种智慧成熟法，即具足十种智慧成熟。'成就'者是就清净增长而言，即成就如来种性，依多闻而至智慧究竟。故说'为得其自性法故'。
就一切种菩提及观察有情为主而修习圆满菩提分法的意趣而说之经：从'具足观察一切有情'乃至'具足彼大慈'显示具足观察有情。从'殊胜缘于一切智智'乃至'以大方便善巧观察'显示观察菩萨。'如经所说而修习'者，显示虽有修习菩提分，然有有漏与无漏。由说'以大方便善巧观察'，当知即是以方便善巧摄持而修习。

།དེ་འཇིག་ཚོགས་ལ་ ལྟ་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་བདག་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས།འཇིག་རྟེན་གྱི་གནས་རྣམས་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་དང་དེ་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱི་མདོའི་ཚིག་གི་དོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ཤིན་ཏུ་ཆ་ཕྲ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཀུན་དུ་མི་སྤྱོད་པས་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་བག་ཆགས་ཙམ་ཡང་མ་ལུས་པའོ་ཞེས་པའོ།།འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དེ་ཉིད་ནི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པར་གྱུར་པ་སྟེ། གཅིག་ཉིད་དང་། བྱེད་པ་པོ་ཉིད་དང་། སྤྱོད་པ་པོ་ཉིད་དུ་གཟུང་བའོ། །དེས་ནི་དེ་དག་སྤངས་ན་དེ་ཡང་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ། །གཡོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀུན་དུ་མི་ སྤྱོད་པས་གཏན་དུ་སྤོང་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལ་ལྟ་བ་སྔོན་དུ་སོང་བ་རྣམས་སོ།།ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སྨད་པའི་ལས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་སྤོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་བསྟན་པ་ནི། དེ་རྣམས་སྤངས་པས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་མི་སྤྱོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བསྔགས་པའི་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་གྱི་ཚོགས་དང་མཐུན་པ་དེ་དག་ནི་ཡང་དག་པར་བླངས་ཏེ་གནས་སོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།བསྔགས་པ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏོ། །དེ་དེ་བས་ཀྱང་གང་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ བརྩམས་ནས།མཐུན་པར་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱི་མདོའི་དོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་གྱུར་ན་དེ་བས་ཀྱང་ཤས་ཆེར་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། དཀར་པོའི་ཆོས་རྣམ་པས་སྣ་ཚོགས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏོ། །ས་གོང་མ་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བའི་ལས་ རྣམས་ཀྱང་ཡང་དག་པར་ཚོལ་ཞིང་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པ་ཆེན་པོ་ཐོབ་སྟེ་གནས་སོ་ཞེས་བསྟན་པའི་མདོའི་ཚིག་ནི་དེ་དེ་ལྟར་དུལ་བ་དང་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ནས་ཚུལ་དང་ཚུལ་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་བརྩོན་འགྲུས་དད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་དེ་བས་ཀྱང་ཤས་ཆེར་བསམ་པའི་ ཁམས་ཡོངས་སུ་དག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས།སེམས་ཅན་གྱི་བསམ་པ་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་འདི་དག་གི་དོན་བསྟན་པ་ནི། གཞི་དེས་དེའི་བསམ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། མུ་སྟེགས་ཅན་དང་། བདུད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་མི་འཕྲོགས་ཤིང་མི་བསྐྱོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏོ། ། དཔེའི་ཁྱད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་བྱེ་བྲག་ནི་འདི་ཡོད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དཔེ་གཉིས་པ་བསྟན་པ་ནི་དཔེར་ན་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་སྣང་བ་རབ་ཏུ་གཏོང་བ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ལྷག་མ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འོད་འཕྲོ་བར་གྱུར་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོད་འཕྲོ་བ་དང་ཆོས མཐུན་པའི་ཆོས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།ཆོས་བསྟན་པས་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྣང་བ་བྱེད་པས་ཞེས་བྱའོ། །ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་གནས་པ་དང་པོ་རྫོགས་སོ།། །།ས་ལྔ་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་སྟེ། ཡིད་ཀྱི་གཉེན་པོའི་ཁྱད་པར་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཉིད་དང་། །མི་ གནས་པའི་ལམ་སོ་སོར་རྟོགས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཉིད་དང་།དེའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་ཡིད་ཀྱི་གཉེན་པོའི་ཁྱད་པར་ཉིད་ནི། སེམས་ཀྱི་བསམ་པ་མཉམ་པ་ཉིད་བཅུ་ཐོབ་སྟེ། དེའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེ་ནི་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་བཅས་པ་སྟེ། སྔར་ཡང་ཆོས་རྟོགས་སོ་སྙམ་པའི་མངོན་ པའི་ང་རྒྱལ་གྱི་གཉེན་པོར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།ས་འདི་ལ་རྣམ་པར་དག་པའི་རྒྱུད་ཐ་དད་དུ་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱི་གཉེན་པོ་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། རྣམ་པར་དག་པ་ལ་བསམ་པ་མཉམ་པ་ཉིད་བཅུ་ཐོབ་ཅེས་བྱ་བ་ལ། མདོ་ལས་ཇི་སྐད་དུ་འབྱུང་བ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དག་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའི་ས་བཞི་པ་ལ་ལམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་ལྔ་པ་ལ་འཇུག་སྟེ།དེ་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་སེམས་ཀྱི་བསམ་པ་མཉམ་པ་ཉིད་རྣམ་པ་བཅུས་འཇུག་གོ།

为了解释从'以萨迦耶见为先导的我'等到'与一切世间住处皆相离'之间的经文含义，说'极其微细的萨迦耶见'等。'于一切中皆不行'是指连习气也不剩余。
萨迦耶见即是对蕴、界、处的执著，执为一体性、作者性、受用者性。若舍弃彼等，则彼见也将舍弃。'由于一切动摇皆不行而永远断除'是指以世间见为先导者。
为了解释'一切正等觉所呵责的业皆完全断除'的含义，说'由断除彼等而于一切中皆不行'。
为了说明'对于正等觉所赞叹的业，即与菩萨道资粮相应的诸业，皆如实受持而安住'，以'凡是所赞叹'乃至'如实'来说明。
为了解释从'较此更加如何如何'乃至'相应而持'之间的经文含义，以'如是则较此更加'乃至'具足种种白法'来说明。
经中说明'对清净上地诸业亦精进寻求，获得大精进'的文句，是以'如是具足调伏'乃至'辨别正邪之精进信'来说明。
从'较此更加清净意乐界'乃至'与有情意乐相应'这些义理的说明，是以'由此基础其意乐'乃至'一切外道与魔众皆不能夺取动摇'来说明。
为了说明譬喻的殊胜，说'此中差别是'等。第二个譬喻的说明是'譬如放射光明的宝珠'等。其余如前应知。
'成为智慧光明普照'是为了说明与放光相顺应的法，即以说法对世间人作慧光照明之义。
增上慧住第一品终。
第五地应当安立为三种：即安立意对治的殊胜性、安立通达无住道、安立其果。
其中意对治的殊胜性是：获得十种心意平等性，其作意是不退转的，此前已说是对治'已证悟法'的增上慢。
为了在此地宣说清净相续差别的增上慢对治，故说：'于清净获得十种意乐平等性'。'如经中所说'是指：'善男子，圆满第四菩萨地道的菩萨，趣入第五菩萨地，以十种心意平等性趣入清净。'

།བཅུ་གང་ཞེ་ན་འདི་ལྟ་སྟེ། འདས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་བསམ་ པ་མཉམ་པ་ཉིད་དང་།མ་འོངས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་བསམ་པ་མཉམ་པ་ཉིད་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་བསམ་པ་མཉམ་པ་ཉིད་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་བསམ་པ་མཉམ་པ་ཉིད་དང་། སེམས་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་བསམ་པ་མཉམ་པ་ཉིད་ དང་།ལྟ་བ་དང་། སོམ་ཉི་དང་། ཡིད་གཉིས་དང་། འགྱོད་པ་སེལ་བ་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་བསམ་པ་མཉམ་པ་ཉིད་དང་། ལམ་དང་ལམ་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་བསམ་པ་མཉམ་པ་ཉིད་དང་། ལམ་གྱིས་སྤོང་བ་ཤེས་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་བསམ་པ་མཉམ་པ་ཉིད་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་གོང་མ་གོང་མས་རྣམ་པར་འཇོག་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་བསམ་པ་མཉམ་པ་ཉིད་དང་།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་བསམ་པ་མཉམ་པ་ཉིད་དེ། འདི་དག་གིས་འཇུག་གོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་གཞན་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ ཁམས་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་ཕྱིར་མཉམ་པ་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་མི་མཉམ་ལ།ཆོས་ཀྱི་ཆོས་གང་དག་དང་ལྡན་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དང་ཇི་ལྟར་མཉམ་པ་དེ་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་བཅུར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་གང་དག་དང་ལྡན་པ་ཡང་དུས་གསུམ་གྱི་སྟོབས་ལ་སོགས་པ་ སྟེ།རྣམ་པ་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དང་ཇི་ལྟར་མཉམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོར་བསྡུས་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཤེས་རབ་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་བཅས་པ་རྣམས་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་བསམ་ པ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུའོ།།དེ་ནི་ཕྱིར་ཞིང་ཡེ་ཤེས་ཁྱད་པར་ཅན་འདོད་པས་ཞེས་བྱ་བའི་མདོའི་ཚིག་ནི་ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་ལྔ་པ་ཐོབ་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་གྱུར་ནས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། །འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ལ་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་མདོའི་ཚིག་ནི།འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་འཕགས་པའི་བདེན་པའོ་ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པར་འགྲོ་བའི་ལམ་འཕགས་པའི་བདེན་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། །མདོ་ཉིད་ལས་ཇི་སྐད་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་རིག་ པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ལ་མཁས་པ་ཡིན།དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལ་མཁས་པ་ཡིན། མཚན་ཉིད་ཀྱི་བདེན་པ་ལ་མཁས་པ་ཡིན། རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་བདེན་པ་ལ་མཁས་པ་ཡིན། ཕྱེ་སྟེ་རྟོགས་པའི་དངོས་པོའི་བདེན་པ་ལ་མཁས་པ་ཡིན། རབ་ཏུ་སྐྱེ་བའི་བདེན་པ་ལ་མཁས་པ་ཡིན། ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པའི་བདེན་པ་ལ་ མཁས་པ་ཡིན།ལམ་ཤེས་པ་ལ་འཇུག་པའི་བདེན་པ་ལ་མཁས་པ་ཡིན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སའི་གོ་རིམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚམས་སྦྱར་བ་བསྒྲུབ་པ་ནས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བའི་བར་གྱི་བདེན་པ་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་སེམས་ཅན་གཞན་དག་གི་བསམ་ པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཚིམ་པར་བྱེད་པས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་མདོའི་དོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར།གཞན་ལ་གོ་བར་བྱེད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བའོ། །བགྲོད་པ་གཅིག་པུ་ལ་ཡང་དག་པར་གཞོལ་བས་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་མདོའི་དོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སོ་སོ་རང་གིས་ཤེས་པ་དང་ ཞེས་བྱ་བའོ།།རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་པས་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བདེན་པ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་མདོའི་དོན་བསྟན་པ་ནི། དེ་གཉི་གའི་གནས་ལས་བརྩམས་ཏེ་གང་བསྟན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ་བསྟན་པའི་ཆོས་དང་། རྟོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གནས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་རང་དང་སྤྱིའི་ མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ལ་འཇུག་པ་ཉིད་ནི་བསྟན་པའི་ཆོས་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དམིགས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཉིད་ནི་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པའོ།

什么是十种呢？即：对过去佛的清净法具有平等心，对未来佛的清净法具有平等心，对现在佛的清净法具有平等心，对戒律清净具有平等心，对心清净具有平等心，对断除见解、疑惑、犹豫、后悔的清净具有平等心，对了知道与非道的清净具有平等心，对了知以道断除的清净具有平等心，对一切菩提分法由上上建立的清净具有平等心，对成熟一切众生的清净具有平等心，以此等而趣入。
由于超越其他众生界，故与无等佛不等。具足法之诸法，与佛法如何平等，应当了知其分类有十种。又具足何等佛法，即三世力等，应知有三种平等性。所谓与佛法如何平等，略说即戒律、禅定、智慧及成熟众生等，乃至对成熟一切众生的清净具有平等心。
其'为求殊胜智慧'等经文，从'善男子，获得菩萨第五地'乃至'成为不退转而如实了知'。'于四圣谛'等经文，从'如实了知此是苦圣谛'乃至'此是趣向苦灭之道圣谛'。
如经中所说，应当了知一切，即善巧世俗谛，善巧胜义谛，善巧相谛，善巧差别谛，善巧分别所证事谛，善巧生起谛，善巧尽智无生智谛，善巧趣入道智谛，从成就菩萨地一切次第相续乃至如来智慧现前之谛皆善巧。
为令其他众生随其意乐而满足，故如实了知世俗谛，为显示此经义故说'令他了解'。由趣向唯一道路，故如实了知胜义谛，为显示此经义故说'自己证知'。由通达自相共相而如实了知相谛，为显示此经义而说'依彼二处所说'，即依教法与证法的自相共相之处，无颠倒地完全显明自相共相之义，即是教法。缘真如而分别即是自证。

།གང་གིས་བསྟན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། མདོ་ལས། ཆོས་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་རྣམ་པར་གཞག་པས་རྟོགས་པས་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་བདེན་པ་རབ་ ཏུ་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེ་དང་མ་མོ་ལས་བརྩམས་པའོ།།ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམ་པར་གཞག་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་སྟེ་རྟོགས་པའི་བདེན་པ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུལ་བ་དང་མ་མོ་ལས་བརྩམས་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་བསྟན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་ནས། གང་གིས་བསྟན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བས་ལྷག་ མ་བདེན་པའི་རྣམ་པ་རྣམས་བསྟན་པའོ།།ལུས་དང་སེམས་ལ་གནོད་པ་ཉམས་སུ་འབབ་པས་དངོས་པོའི་བདེན་པ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་བསྟན་པ་ནི། དེ་ལྟར་བྱུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདག་ཉིད་དང་ཞེས་བྱ་བའོ། །འགྲོ་བར་མཚམས་སྦྱོར་བ་རྟོགས་པས་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བའི་བདེན་པ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ དོན་བསྟན་པ་ནི།རྒྱུ་ལས་མ་འོངས་པའི་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བ་དང་ཞེས་བྱའོ། །རིམས་ནད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་ཐམས་ཅད་ཞི་བས་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པའི་བདེན་པ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་མདོའི་ཚིག་གི་དོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྒྱུད་ཟད་པས་དེ་ཟད་དེ་མི་སྐྱེ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བའོ། །མི་གཉིས་པ་ མངོན་པར་བསྒྲུབས་པས་ལམ་ཤེས་པ་ལ་འཇུག་པའི་བདེན་པ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བའི་བར་གྱི་བདེན་པ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་མདོའི་དོན་བསྟན་པ་ནི། དེ་སྤང་བའི་ཐབས་བསྟན་པ་ལས་བརྩམས་ནས་ཆེས་ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་ པའོ།།འདུ་བྱེད་དུ་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་རྣམ་པར་སུན་འབྱིན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་མདོའི་ཚིག་ནི། དེ་དེ་ལྟར་བདེན་པ་ལ་མཁས་པས་མངོན་པར་བསྒྲུབས་པའི་བློ་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་བརྫུན་པ་དང་སླུ་བའི་ཆོས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནས། བྱིས་པ་འདྲིད་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ཡིན་ནོ།།སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ལ་སྙིང་རྗེའི་བསམ་པ་རྣམ་པར་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་མདོའི་ཚིག་ནི། དེ་དེ་བས་ན་ཤས་ཆེར་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་མངོན་དུ་འགྱུར་ཞིང་བྱམས་པ་ཆེན་པོའི་སྣང་བ་ཡང་རབ་ཏུ་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ ཅན་བྱིས་པའི་ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་ཡང་སྔོན་གྱི་མཐའ་དང་ཕྱི་མའི་མཐའ་ལས་འདས་པར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་རྟོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་མདོའི་ཚིག་ནི།དེ་དེ་ལྟར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་བསྐྱེད་པ་ཐོབ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། འདི་ལྟ་སྟེ། སྐྱེ་བ་དང་། རྒ་བ་དང་། ན་བ་དང་། འཆི་བ་དང་། མྱ་ངན་དང་། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་། འཁྲུགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་མང་པོ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ངོ་མཚར་ཆེའི་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་རྣམ་པར་ཐར་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་ལ་སེམས་ཀྱིས་སྨོན་པར་བྱེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བའི་མདོའི་ཚིག ནི།མ་ལ་བདག་གིས་སེམས་ཅན་དེ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཉམ་ཐག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཡེ་ཤེས་ཆགས་པ་མེད་པའི་བར་གྱིས་མཐར་ཐུག་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་བསག་པར་བྱའོ་སྙམ་མོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གནས་ པའི་བསམ་པ་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་མདོའི་ཚིག་ནི།དེ་དེ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་བསྔགས་པའི་ཤེས་པས་མངོན་པར་བསྒྲུབས་པའི་བློས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མྱ་ངན་ལས་བཟླ་བའི་ཕྱིར་རྩོམ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ཡིན་ནོ། །དྲན་པ་དང་། བློ་གྲོས་དང་། རྟོགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོན་ ཏན་མང་པོ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དང་ལྡན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་མདོའི་ཚིག་ནི།དེ་ནི་དེ་བས་ཀྱང་ཤས་ཆེར་བརྗོད་བར་མི་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་དྲན་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཆེན་པོས་འཇིག་རྟེན་དུ་མཚམས་སྦྱོར་བར་སྨོན་ལམ་ཤིན་ཏུ་བཏབ་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཞེས་ བྱ་བའི་བར་གྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།

关于'由何所说'这句话，经中说：'通过分别安立诸法而了知分别诸谛'，这是从经藏和本母开始的。
'通过安立蕴界处而分别了知诸谛'，这是从律藏和本母开始的。
如是说明了'教法'之后，以'由何所说'来说明其余诸谛行相。
'由身心受损而了知事物真谛'的含义，即是'如是生起的苦性'。
'通过了知趣入轮回而了知生起真谛'的含义，即是'从因生起未来之苦'。
'通过息灭一切热病折磨而了知灭尽与不生真谛'的经文含义，为此说'由相续灭尽而灭尽不生'。
从'通过成就无二而趣入了知道谛'乃至'了知如来智慧真实生起真谛'的经文含义，即是'从宣说断除彼等方便开始如是宣说'。
'以智慧真实破除一切有为法'的经文，即是从'如是通达诸谛的智慧成就之心，了知一切有为法虚妄欺诳'直至'如实了知愚者迷惑'。
'对有情界增长悲心意乐'的经文，即是'因此对诸有情更加生起大悲，并且大慈光明亦得显现'。
'如实通达愚者有情颠倒行为超越前际后际'这段经文，即是从'如是获得智力'直至'即是经历生、老、病、死、忧、悲、苦、恼、烦恼等众多痛苦真是稀有'。
'为令彼等解脱而发愿摄受广大福德智慧资粮'的经文，即是从'呜呼！我于如是痛苦折磨的有情'直至'愿获得无执著智慧究竟'。
'成就住于彼处意乐'这段经文，即是从'如是以极为称赞的智慧所成就的心'直至'为度一切有情出离轮回而精进'。
'具足念慧证悟等众多种种功德'这段经文，即是从'彼更加以不可言说法性而具足正念'直至'具足以大方便善巧于世间结生的极其发愿之心'。

།ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གཞན་དང་བྲལ་བ་དང་། ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཐབས་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་ཀྱང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་མདོའི་ཚིག་ནི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ལ་བརྩོན་པས་ཉིན་མཚན་དུ་སེམས་གཞན་ཡོངས་ སུ་སྤངས་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས།རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་ཆེན་པོ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པས་ཉེ་བར་སྤྱད་པས་བྱ་བ་ལ་སྦྱོར་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ཡིན་ནོ། །དེ་དེ་ལྟར་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་ལ་བརྩོན་པས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི། སེམས་ཅན་རྣམས་ ལ་ཕན་འདོགས་པའི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡི་གེ་དང་།བསྟན་བཅོས་དང་། རྒྱ་དང་། རྩིས་དང་། ཤོད་ཐབས་ལ་སོགས་པ་བཟོ་དང་ལས་ཀྱི་གནས་རྣམས་མདོ་ལས་ཇི་སྐད་འབྱུང་བ་བཞིན་བསྟན་པ་ནི་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། འཇིག་རྟེན་པའི་ཐ་སྙད་དང་མཐུན་པར་བྱ་བ་ནི་ ཡི་གེ་དང་།བསྟན་བཅོས་དང་། རྒྱ་དང་། རྩིས་དང་། ཤོད་ཐབས་གང་དག་ཡོད་པ་རྣམས་དང་ཞེས་བྱ་བའོ། །དབུལ་བ་བསལ་བར་བྱ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། རིག་པའི་གནས་ཐམས་ཅད་ནི་ཚེ་འདིའི་འཚོ་བའི་ཆོ་ག་ཙམ་གྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་དབུལ་བ་བསལ་བའི་ཐབས་ནི་ནོར་ བསྒྱུར་བའི་དཔྱད་ཡིན་ནོ།།ཁམས་མ་སྙོམས་པ་དང་མི་དང་མི་མ་ཡིན་པས་བྱས་པའི་གནོད་བཞི་བར་བྱ་བ་ནི་སྐེམ་བྱེད་དང་། བརྗེད་བྱེད་དང་། འབྱུང་པོའི་གདོན་དང་། དུག་དང་། རོ་ལངས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་བསལ་བ་དང་གསོ་བའི་ཆོ་གའོ། །ཁ་ན་མ་ཐོབ་མེད་པའི་རྩེད་མོ་ནི་སྙན་དངགས་དང་། གར་ཐབས་དང་གཏམ་རྒྱུད་དང་། རོལ་མོ་དང་། དེ་ལྟ་བུ་བྱུང་བ་ བརྗོད་པས་རབ་ཏུ་དགའ་བར་བྱའོ།།དེའི་རྒྱུ་བསྟན་པ་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ལ་དགའ་བ་ལས་བཟློག་པར་བྱ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཁྱིམ་གྱི་ཡོ་བྱད་འདོད་པ་རྣམས་ལ་ཚེགས་ཆུང་དུས་ཁྱིམ་གྱི་ཡོ་བྱད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ནི་གྲོང་དང་། གྲོང་ཁྱེར་དང་། སྐྱེད་མོས་ཚལ་དང་། འབབ་ཆུ་དང་། མཚེའུ་དང་། རྫིང་དང་། མེ་ཏོག་དང་། འབྲས་བུ་ དང་།སྨན་དང་། ནགས་ཚལ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའོ། །རྒྱལ་པོ་དང་ཆོམ་རྐུན་ལ་སོགས་པའི་གནོད་པ་ལས་ཡོངས་སུ་བསྐྱབ་པར་བྱ་བ་ནི་གསེར་དང་། དངུལ་དང་། ནོར་བུ་དང་། མུ་ཏིག་དང་། བཻ་ཌཱུ་ཪྻ་དང་། དུང་དང་། མན་ཤེལ་དང་། བྱི་རུ་དང་། རིན་པོ་ཆེའི་འབྱུང་གནས་རྣམས་བསྟན་པའོ། །གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པའི་སྦྱོར་བ་ ལ་གནང་བ་དགག་པར་བྱ་བ་ནི་ཟླ་བ་དང་།ཉི་མ་དང་། གཟའ་དང་། སྐར་མ་དང་། རྒྱུ་སྐར་དང་། ས་གཡོ་བ་དང་། གཅན་གཟན་གྱི་ལ་ཉེ་བ་དང་། བྱའི་ལ་ཉེ་བ་དང་། རྨི་ལྟས་དང་། ལྟས་སྟོན་པ་ཤེས་པའོ། །བཀྲ་ཤིས་པ་དང་། བཀྲ་མི་ཤིས་པའི་དངོས་པོ་བླང་བ་དང་དོར་བ་ལ་གཟུད་པ་ནི་ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་དང་སྤྱོད་ ཡུལ་གྱི་སྦྱོར་བའོ།།ཚེ་འདི་ལ་གཅིག་ལ་གཅིག་མི་འཁུ་བ་དང་། ཕྱི་མ་ལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་མངོན་པར་མཐོ་བའི་ལམ་བསྟན་པ་ནི། སྡོམ་པའི་ཆོ་ག་ལ་གནས་པ་དང་། བསམ་གཏན་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། ཚད་མེད་པ་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་གནས་རྣམས་བསྟན་པའོ། །གཞན་ཐམས་ཅད་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དཔེའི་ཁྱད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ནོར་བུ་སྤུག་གིས་བྱི་དོར་བྱས་ཤིང་སྤྲས་པ་ནི་མཚུངས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྲས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་འོད་གསལ་བར་འགྱུར་རོ། །མི་འཕྲོགས་པའི་དོན་བསྟན་པ་ནི་མཚུངས པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་དཔེ་གཉིས་པ་བསྟན་པ་ནི། དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་སོགས་པ་ལ། རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་མཉམ་པར་འགྲོ་ཡང་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་འཕྲོགས་པའོ། །ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་གནས་གཉིས་པ་རྫོགས་སོ།། །།ཆོས་མཉམ་པ་ ཉིད་བཅུ་འཐོབ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ།དེ་ཡང་དེ་ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་གིས་ས་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་བྱས་པ་ལས་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱའོ།

经文中说'远离其他作意，并以各种方便成熟众生而令众生成熟'这句话的含义是：由于精进于令一切众生成熟，日日夜夜舍弃其他心念，乃至通过显现广大神变神通而修行，以各种事业令众生成熟。
其中'精进于令众生成熟'的含义是：如经中所说，为利益众生而教授世间文字、论典、印信、算术、说法等工艺及事业之处。
所谓'随顺世间言说'，即是指文字、论典、印信、算术、说法等诸多方便。
'除贫穷'应当理解为一切的共同特征，因为一切明处都是仅以今生生活仪轨而区分的缘故。或者说，除贫穷的方法是转财的医方。
'治疗四大不调及人非人所作的损害'是指治愈干枯病、遗忘病、鬼神病、中毒、起尸等病症的医疗仪轨。
'无过失的游戏'是指以诗歌、舞蹈、故事、音乐等类似的叙述令人欢喜。
其因即是'为了使人远离非法的喜好'等。
'为求家庭用具者以小功力成办家庭用具'是指建造村庄、城市、园林、河流、湖泊、池塘，以及成办花卉、果实、药物、森林等。
'救护免于国王、盗贼等的危害'是指教授金、银、宝石、珍珠、琉璃、螺贝、水晶、珊瑚等珍宝产地。
'对于适宜与不适宜的时机加以开许与禁止'是指了知月亮、太阳、行星、星宿、星座、地震、罗睺计算、鸟占、梦兆等征兆。
'引导取舍吉祥与不吉祥事物'是指一切肢节的特征与行为的关系。
'教授今生互不伤害及后世无颠倒的增上道'是指住于律仪法则，以及教授禅定、神通、无量、无色界等境界。
'其余一切如前'是指见佛等。
为显示譬喻的殊胜而说'譬如'等，'以摩尼宝擦拭装饰'是因为无与伦比。'装饰'是指完全清净且极为明亮。'不可夺'的含义即是'无与伦比'。
为说明此义而举第二个譬喻说：'譬如'等，即使一切风轮平等而行，也不为一切风轮所夺。
第二增上慧处圆满。获得十种法平等性，这也应当依小、中品清净地而建立。

།དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཆོས་མཉམ་པ་ཉིད་བཅུ་འཐོབ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཆེན་པོའི་རྣམ་པས་ས་གནོན་པའི་ལམ་ དང་མཐུན་པར་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་དེས་ན་སྨྲས་པ།དེ་དག་ཆེ་བའི་ཕྱིར་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །མདོ་ལས་ཇི་སྐད་འབྱུང་བ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། མདོ་ལས་ཇི་སྐད་འབྱུང་བ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བའི་མདོའི་ཚིག་བླངས་ནས་བཤད་པར་བྱའོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་ སྲས་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་ལྔ་པ་ལ་ལམ་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་དྲུག་པ་ལ་འཇུག་སྟེ།དེ་ཆོས་མཉམ་པ་ཉིད་བཅུས་འཇུག་གོ། །བཅུ་གང་ཞེ་ན་འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་མཚན་མ་མེད་པ་མཉམ་པ་ཉིད་ དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དེའི་དོན་བསྟན་པ་ནི།ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དོན་དམ་པར་ཡོད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་མ་མེད་པའི་མཉམ་པ་ཉིད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དོན་དམ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པས་མཚན་མར་བྱ་བར་མི་ ནུས་པས་ཏེ།རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཚན་མ་མེད་པའོ་ཞེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །དེའི་ཡུལ་ཅན་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་འདོད་དོ། །གཞན་དག་ཀྱང་དེ་ བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།།ཆོས་ཐམས་ཅད་མཚན་ཉིད་མེད་པར་མཉམ་པ་ཉིད་དང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་བསྟན་པ་ནི། བརྗོད་དུ་མེད་པར་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པར་སྣང་བ་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་མཉམ་པ་ཉིད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བརྗོད་དུ་མེད་པར་སྣང་པ་ནི་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ངོ་བོའོ། །མངོན་པར་ འདུ་བྱེད་པར་སྣང་བ་ནི།རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཟུང་བའི་ངོ་བོའོ། །དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་ནི། ཡོངས་སུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་མེད་པ་ཉིད་དེ། མཚན་ཉིད་དེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཚན་ཉིད་མེད་པའོ། །དེ་དག་མེད་པའི་ཕྱིར་རང་གི་ངོ་བོར་སྐྱེ་པ་མེད་པ་ཉིད་ནི། དེ་ཉིད་མཚན་ཉིད་ མེད་པས་བདག་ཉིད་མ་སྐྱེས་པའི་མཉམ་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ།།ཆོས་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་ལས་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་སྐྱེས་པའི་མཉམ་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ། བདག་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་འགག་པ་མེད་པའོ། །མ་སྐྱེས་པ་དང་མི་འགག་པ་ནི་གཟོད་མ་ནས་ཤིན་ ཏུ་ཞི་བའི་མཉམ་པ་ཉིད་དོ།།དོན་དམ་པའི་དངོས་པོ་དེ་ཉིད་ཀྱི་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའི་གཟུང་བར་གྱུར་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་མཉམ་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་བླང་ བ་དང་དོར་བ་སྟེ།འཛིན་པ་དང་གཏོང་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་བྲལ་བའི་མཉམ་པ་ཉིད་དེ། འགྲོ་བ་གཞན་དུ་ཕུང་པོའི་ཁྱད་པར་གཞན་དོར་བ་དང་། ལེན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་བྱ་བ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དོ། །དོན་དམ་པར་ཞི་བའི་རྣམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བླང་བ་དང་དོར་བའི་མངོན་པར་འདུ་ བྱེད་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ།།དེ་ཉིད་ནི་དོན་དམ་པར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་དེ་དང་བྲལ་བའོ་ཞེས་པས་དབེན་པའི་ཁྱད་པར་མཉམ་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །རྣམ་པར་བརྟགས་ པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ལས་གྲོལ་བ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར།སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་མཉམ་པ་ཉིད་ནི། སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུའོ་བར་གྱི་མཉམ་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ཉིད་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་ གཉིས་སུ་མེད་པའི་མཉམ་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ།དེ་ལྟར་དེ་དག་གི་དོན་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །གནས་པ་དེ་ལ་གནས་པ་དེ་སེམས་ཅན་རྣམ་ལ་སྙིང་རྗེ་རྒྱས་པར་འགྱུར་རོ། །འདིར་མདོའི་ཚིག་ནི། དེ་དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་དེ་ལྟར་རྟོག་པ་ན། དེ་དེ་བས་ཀྱང་ ཤས་ཆེར་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བའོ།

因此说道：'获得十种法平等性'。以大的行相压伏地道相应而建立，所以说：'因为它们是大的缘故'等等。如经中所说等等中，如经中所说，即取经文而解说。'善男子们，在菩萨第五地圆满道的菩萨，进入菩萨第六地，以十种法平等性而入。何为十种？即：一切法无相平等性'等，其义解说为：一切法胜义中无有自性相的平等性，胜义自性即是圆成实法界。彼亦非分别心所能标相，因为是无分别智的境界。因此，以其自性，一切法无相，应知一切法平等性。其境智亦如是承许。其余亦应如是了知。
'一切法无性平等性'的义解说为：'不可言说而显现的有为无性平等性'中，不可言说显现即不可言说的体性。显现有为即是分别所取的体性。彼等的性相，因为完全不成立故极为无，以彼性相一切法无性。因彼等无故自性不生即是以无性故自身无生平等性。
一切法因不从因生故称为无生平等性，即因不从自因生故无灭。无生与无灭即是本来寂静平等性。胜义事物即是所取真实智离戏论所取，故一切法成为离戏论相，故称一切法离戏论平等性。一切法离取舍即离执著与放弃故，离有为平等性，即无有趣入他趣蕴之差别的舍取，故一切法离作为性。胜义中是寂静相故，离取舍有为性。
彼即胜义中自性离烦恼及苦的杂染故，一切法即离彼，故称为离特殊平等性。遍计所执自性即离事物与无事物性相故，如幻平等性即如化平等性。彼即无分别智境界事物与无事物性相即不二平等性。如是分别彼等之义。住于彼住处者对众生广大悲心。此中经文为：'彼如是观察一切法自性时，彼较前更生起大悲为先导'。

།བྱང་ཆུབ་ལ་འདུན་པ་དྲག་པོ་སྐྱེས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བའི་མདོའི་ཚིག་ནི། གང་ཡང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འབྱུང་བ་དང་འཇིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དེའི་མདོའི་ཚིག་ནི་འཇིག་རྟེན་འབྱུང་ བ་དང་འཇིག་པ་ལ་རྣམ་པར་ལྟའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལ་འབྱུང་བ་ནི་ནག་པོའི་ཕྱོགས་ཏེ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་རིམ་གྱིས་འབྱུང་བའོ། །འཇིག་པ་ནི་དཀར་པོའི་ཕྱོགས་ཏེ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ལ་ བརྟེན་པའི་མ་རིག་པ་འགག་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་གྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའོ།།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དཔྱོད་པར་བྱེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བས་ནི་རྣམ་པ་བཅུ་པོས་སོ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ལེགས་པར་དཔྱོད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དེས་དཔྱོད་པར་བྱེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོག་པའོ། །དེས་ ན་སྨྲས་པ།རབ་ཏུ་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ཡང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་རྟོག་པ་རྣམ་པ་བཅུས་རྟོག་པ་ནི་མདོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྒྱ་ཆེར་རིག་པར་བྱའོ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ལ་བརྟེན་ནས། དེའི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་རྣམ་པ་བཅུས་རྟོག་པར་དཔྱོད་པ་ནི་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའོ།།རྣམ་པར་ཐར་པ་གསུམ་པོ་བཤད་པ་ནི་མིང་ཙམ་སྟེ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའོ། །གཞི་དེས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཐོབ་པས་བདག་ དང་གཞན་གྱི་འདུ་ཤེས་དང་།བྱེད་པ་པོའི་འདུ་ཤེས་དང་། ཚོར་བ་པོའི་འདུ་ཤེས་དང་། དངོས་པོ་དང་། དངོས་པོ་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་མི་འབྱུང་ངོ་། །འདིར་མདོའི་ཚིག་ནི། དེ་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་པོ་འདི་དག་བསྒོམས་པས་བདག་དང་གཞན་གྱི་འདུ་ཤེས་ དང་བྲལ་བ་དང་།བྱེད་པ་པོ་དང་། ཚོར་བ་པོའི་འདུ་ཤེས་དང་བྲལ་བ་དང་། ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བདག་དང་གཞན་གྱི་འདུས་ཤེས་བསྡུས་པ་ནི། བྱེད་པ་པོ་དང་ཚོར་བ་པོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་དོན་དམ་པ་ལ་མཁས་པ་དང་། སེམས་ཅན་ལ་ལྟ་བ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བའི་མདོའི་ཚིག་ནི། དེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ཡོངས་སུ་མ་གྲུབ་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སྔོན་དུ་བཏང་སྟེ། དེ་བས་ཀྱང་ཤས་ཆེར་ཤིན་ཏུ་བརྩོན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཉོན་མོངས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། རྐྱེན ཚོགས་པ་ལས་ནི་འབྱུང་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་མདོའི་ཚིག་ནི།དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། འདུ་བ་ལས་ནི་འདུས་བྱས་འབྱུང་ངོ་། །འབྲལ་བ་ལས་ནི་འདུས་བྱས་མི་འབྱུང་ངོ་། །ཚོགས་པ་ལས་ནི་འདུས་བྱས་འབྱུང་ངོ་། །མ་ཚོགས་པ་ལས་ནི་མི་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་ བའི་རྐྱེན་ཚོགས་པ་ཡོད་ན་ནི།འབྱུང་བར་འགྱུར་ལ་མེད་ན་ནི་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། རྐྱེན་མ་ཚོགས་པ་ལས་ནི་མི་འབྱུང་བས་དེ་བས་ན་བདག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དེ་དག་གི་མདོའི་ཚིག་ནི། དེ་ལྟར་བདག་གིས་འདུས་ བྱས་ཉེས་པའི་སྐྱོན་ཆགས་པ་དེ་ལྟ་བུ་འདི་ཤེས་པར་བྱས་ལ་འདུ་བ་འདི་དང་།ཚོགས་པ་འདིའི་རྒྱུན་བཅད་པར་ཡང་བྱ་ཞིང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། འདུ་བྱེད་རྣམས་ཤིན་ཏུ་ཞི་བར་བྱ་བ་ཐོབ་པར་ཡང་མི་བྱའོ་སྙམ་མོ་ཞེས་བྱ་བའོ། བདག་ཉིད་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདུས་བྱས་རྣམ་པར་ཞི་བར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ།

'趣向菩提生起强烈意乐'这部经的经文是'为了圆满大悲心'。
'生起和灭尽'的经文是'观察世间的生起和灭尽'。其中生起是黑分，即缘起中无明等次第生起。灭尽是白分，即依缘起而无明灭尽等次第分别。
'观察一切相'是指以十种方式。'善巧观察缘起'中的'观察'是指思维。因此说'了知'。对缘起以十种方式思维，应当如经中广说般了知。
依靠了知缘起，由此生起三解脱门，是说依靠缘起以十种方式观察思维而生起。
所说三解脱仅是名称，即空性等。'以此为基础'是说，由获得空性等解脱，不生起我与他的想法、作者的想法、感受者的想法、有和无的想法。
此处经文为：'由修习此三解脱门，远离我与他的想法，远离作者与感受者的想法，远离有与无的想法'。其中我与他的想法包含了作者与感受者的说法。
如是'通达胜义及观察众生'的经文是：'为圆满尚未圆满的菩提分，以大悲心为先导，更加精进'。
'具烦恼及因缘和合而生'的经文是：'他如是思维：由和合生有为法，由分离不生有为法。由聚集生有为法，由不聚集则不生。'这是说若有烦恼结缚的因缘聚集则生起，若无则不生起。
因此说'由因缘不聚集则不生起，所以我'等。其经文为：'如是我已了知有为法过患过失，应断除此和合、聚集相续，为令众生成熟，不应证得诸行寂灭'。
'为护持自身'是为令自身无烦恼的意思。'不令有为寂灭'是为摄受众生。

།དེ་ལྟར་ཡེ་ཤེས་དང་སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེའི་མདོ་ནི། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི སྲས་དག་དེ་དེ་ལྟར་འདུ་བྱེད་དུ་གྱུར་པ་ཉེས་པ་མང་པོའི་སྐྱོན་ཆགས་ཤིང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་།མ་སྐྱེས་པ་དང་། མི་འགག་པར་སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བས་ཆགས་པ་མེད་པའི་ ཡེ་ཤེས་ལ་མངོན་པར་ཕྱོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པ་སྣང་བའི་ཚུལ་གྱིས་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།ཆགས་པ་མེད་པའི་དོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་དེ་འཇིག་རྟེན་པའི་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཆགས་པ་མེད་པར་སྤྱོད་དེ་ ཞེས་བྱ་བ་ལ།མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པའི་སྦྱོར་བ་ནི། ཆགས་པ་མེད་པའོ། །འཇིག་རྟེན་པའི་སྤྱོད་པ་ལ་སྤྱོད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རང་གི་དོན་གྱི་སྤྱོད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནས་པ་དེ་ལ་ཡང་ས་བདུན་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། རྣོན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ ཆེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བའི་སྤྱོད་པ་མཐར་ཐུག་པར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེའི་ངོ་པོའི་བཟོད་པས་བསྡུས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་མདོ་ལས། དེ་ཡེ་ཤེས་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་ཞིང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པ་སྣང་བར་གྱུར་ ནས།བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་སྡུད་པའི་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱང་ཉེ་བར་སྒྲུབ་ལ་འདུས་བྱས་དང་འགྲོགས་པར་ཡང་མི་གནས་སོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །མདོ་འདིའི་དོན་བསྟན་པ་ནི། དེ་ཆགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། འདུས་བྱས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ རྣམས་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བར་ཡང་བྱེད་ལ།འདུས་བྱས་ཀྱི་སྐྱོན་གྱིས་ཀྱང་མི་གོས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རབ་ཏུ་ཞི་བ་ལ་ཡང་ཞི་བར་ལྟ་ལ། དེ་ལ་ཡང་མི་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདིའི་མདོའི་ཚིག་ནི། འདུ་བྱེད་རྣམས་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་ཞི་བར་ཡང་སོ་སོར་རྟོག་ལ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ཡོངས་ སུ་མ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར།དེ་ལ་ཡང་མི་གནས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་ཐོགས་སུ་དེའི་ཚིག་བསྟན་པའི་མདོ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་མངོན་དུ་གྱུར་པ་འདི་ལ་གནས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པའི་བསམ་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་ བར་ཡིན་ནོ།།དེ་དག་བསྡུས་པའི་དོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཐབས་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། སྨོན་པ་མེད་པ་དང་། མཚན་མ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། །དེ་ཐོབ་པས་སྔར་བསྟན་པའི་བསམ་པའི་གཙོ་ བོ་ཡང་ཐོབ་པར་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར།དེ་དག་མངོན་དུ་གྱུར་པས་ན་མི་ཕྱེད་པའི་བསམ་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །མི་འཕྲོགས་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་ནི་མུ་སྟེགས་ཅན་དང་བདུད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གཞུང་ཉིད་ཀྱིས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབྱེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།སྔ་མ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྔར་བསྟན་པ་དང་འདྲའོ། །དཔེའི་ཁྱད་པར་བསྟན་པ་ནི། དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་མདོའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་ཤེས་པར་བྱའོ། །དཔེ་གཉིས་པས་ཁྱད་པར་བསྟན་པ་ནི། དཔེར་ན་ཟླ་བའི་འོད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། མདོར་བསྡུས་པའི་དོན་བསྟན་པ་ནི། ཆོས་མཉམ་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་འགྲུབ་པ་ལ་འཇུག་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སའི་ངེས་པའི་ཚིག་ནི་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་དོན་གྱིས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པ་འདི་ལ། ས་ལ་ཆགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར། མངོན་དུ་གྱུར་པ་ཞེས་བརྗོད་དེ། ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་གནས་པ་གསུམ་པའོ།། །།ལམ་གཞན་བརྩམས་པའི་ཁྱད་པར་བཅུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་བར་བྱའོ། །མདོ་ལས་དེ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བསྒྲུབས པའི་ལམ་གཞན་བརྩམས་པའི་ཁྱད་པར་བཅུས་གནོན་ཏོ་ཞེས་གསུངས་སོ།

如是具有智慧和悲心者，其经云：'善男子，如是观察诸行为过患众多之过失，无自性、无生、无灭，是为成就大悲心，由于不舍弃众生而趣向无执著智慧，住于般若波罗蜜多，以显现方式而现前。'
为显示无执著义故，'是故彼于一切世间行无执著而行'者，无执著修行即是无耽著。'行于世间行'者，是为显示自利之行故。
'于此住处亦于第七地'等，'利'者即是大，因为是修行所生之行究竟，此为词义。应知彼为自性忍所摄。
又如经云：'彼具如是智慧，住于般若波罗蜜多而显现已，亦近修菩提分缘，然不住于有为相应。'
显示此经义者，'彼于无执著智慧'等，于有为自性之菩提分法虽勤修习，然不为有为过患所染，此为其义。
'于极寂静亦见寂静，然于彼亦不住'者，此经文为：'于诸行以自性寂静而观察，然因菩提分未圆满故，于彼亦不住。'
其后随即显示彼文之经为：'住于此现前菩萨地'乃至'具足方便智慧意乐'。
为显示彼等摄义故，从'如是方便及智慧智'等乃至'于无愿无相三昧亦应如是了知'。
为显示得彼故得前说意乐之主要，故说'由彼等现前故成为不退转意乐者'。
不可夺即'一切外道与魔'等，由文本自说。'一切种'者，即是一切分别之词义。
'如前'者，见佛等如前所说相同。显示譬喻差别者，由'譬如'等随经而知。
第二譬喻显示差别者，'譬如月光'等，显示略义者，'入于法平等性圆满'等。
地之语义由现前义显示故，于此住般若波罗蜜多，因无执著智慧现前故，称为现前，此为第三增上慧住。
应配为'将得其他道所起十种差别'。经中说：'彼以方便智慧所成就之其他道所起十种差别而胜伏。'

།དེ་ནས་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཉེ་བར་བསྒྲུབས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་འཇིག་རྟེན་པ་ནི་ཆ་གཅིག་གིས་སོ། །འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ནི་ཆ་གཞན་དག་གིས་ ཀྱང་ངོ་།།དེ་དག་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཀས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །མདོ་འདི་ཉིད་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། མདོའི་ཚིག་ནི་ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་དྲུག་པ་ལ་ལམ་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བདུན་ པ་གནོན་ཏེ།དེ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་མངོན་པར་བསྒྲུབས་པའི་ལམ་གཞན་བརྩམས་པའི་ཁྱད་པར་བཅུས་གནོན་ཏེ། བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་ཤིན་ཏུ་བསྒོམས་པའི་ཡིད་དང་ལྡན་ལ། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཆེན་པོ་ བསགས་པ་ཡང་།སོགས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའི་བསོད་ནམས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལས་བརྩམས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་གཞན་དག་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། འགལ་བ་མེད་པས་ཐབས་ཞེས་བྱ་བ་ འདི་མ་ཡིན་ནོ།།སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་པ་དང་། བདེ་བའི་བསམ་པ་ལས་བརྩམས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བའི་མདོའི་ཚིག་ནི། བདག་མེད་པ་དང་། སྲོག་མེད་པ་དང་། སེམས་ཅན་མེད་པ་དང་། གང་ཟག་མེད་པའི་ཆོས་ལ་ཡང་འཇུག་ལ། ཚད་མེད་པ་བཞི་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་ཡང་མི་གཏོང་བ་ཡིན་ ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།ཤེས་རབ་ཀྱིས་འདུས་བྱས་རྣམས་སྟོང་པར་མཐོང་བ་ལ་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །སྙིང་རྗེས་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཚད་མེད་པས་གནས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བསོད་ནམས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་ཚོགས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་ཡང་ མངོན་པར་འདུ་བྱེད་ལ།ཆོས་གང་ལ་ཡང་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་མདོའི་དོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱིར་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་གོང་ནས་གོང་དུ་ཡང་སྐྱེ་བ་ལས་བརྩམས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱིར་བསོད་ནམས་ཀྱི་ ཚོགས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་རྣམས་གོང་ནས་གོང་དུ་གོང་མའི་མཐར་ཐུག་པའི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།རྟག་ཏུ་དགེ་བ་བསྒོམ་པའི་སྦྱོར་བས་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཆོས་གང་ལ་ཡང་མངོན་པར་ཞེན་པར་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །མདོའི་ཚིག་ནི། ཁམས་གསུམ་པ་ཐམས་ཅད་ལས་དབེན་པར་གྱུར་པ་ཡང་ཐོབ་ལ། ཁམས་གསུམ་པའི་རྒྱན་རྣམ་པར་བསྒྲུབ་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་ཡང་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཉན་ཐོས་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ལས་བརྩམས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཉན་ཐོས་རྣམས ནི་བསམ་པ་དང་།སྦྱོར་བ་གཉིས་ཀས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འདོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཁམས་གསུམ་ལས་དབེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་གྱི་ཁམས་གསུམ་པའི་རྒྱན་རྣམ་པར་སྒྲུབ་པ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་ཡོང་མ་ཡིན་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་གཏོགས་པའི་བསམ་ པ་ཉིད་དང་།འཁོར་བར་གཏོགས་པའི་སྦྱོར་བས་དབེན་པར་གྱུར་པ་ཐོབ་ཀྱང་རྒྱན་རྣམ་པར་སྒྲུབ་པ་ཡང་མངོན་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །མདོའི་ཚིག་ནི། ཉོན་མོངས་པ་འབར་བ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས་ཤིན་ཏུ་ཞི་ཞིང་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཡང་ཡིན་ལ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་གི་ཉོན་མོངས་པ་འབར་བ་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱ་བ་ཡང་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་དོན་ནི། རང་སངས་རྒྱས་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ལས་བརྩམས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཞི་ཞིང་རབ་ཏུ་ཞི་བའི་ཕྱིར་གཅིག་པུར གནས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་རབ་ཏུ་འབར་བ་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།ཚོགས་ཀྱི་ནང་དུ་གནས་པས་འཇིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་རྣམ་པ་གཉི་ག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ནོ།

然后说名为'由方便智慧所成就'。对一切众生不共世间的是一分。对一切世间不共的是其他分。这些由两种分别而区分。
如此经中所说，经文说：'善男子，菩萨在第六地圆满道后，趋入菩萨第七地。由方便智慧成就，以十种殊胜开始其他道。何为十种？即：空性、无相、无愿极为修习的心相应，且积集广大福德智慧资粮等'。依此而说，从成就世间圆满的摄持福德开始，其他福德资粮与空性无违，故此非方便。
从利益众生安乐之心开始，经文说：'虽入无我、无命、无众生、无补特伽罗法，亦不舍四无量修习'。意为以智慧安住于见诸行为空，以悲心无量安住于众生。
为显示经中'虽修集波罗蜜多福德法资粮，于诸法亦无执著'之义，为菩提故从福德资粮、菩提分法渐次增上而生开始。即为菩提故，以福德资粮令菩提分法渐次增上至究竟修习，即是恒时修习善法之加行。然于诸法亦不执著。
经文说：'虽得远离三界一切，亦成就三界庄严'。其义是从不共声闻开始。声闻以发心与加行二者皆欲涅槃故，唯得远离三界，而不成就三界庄严。诸菩萨虽以涅槃分别之发心及轮回分别之加行得远离，亦成就庄严。
经文说：'虽远离一切烦恼炽燃极为寂静，亦成就息灭一切众生贪嗔痴烦恼炽燃'。其义是从不共独觉开始。诸独觉因烦恼寂灭故独自安住，不为息灭众生烦恼炽燃而修习，因畏惧处于众中。而诸菩萨二种皆圆满。

།མདོ་ལས། སྒྱུ་མ་ དང་སྨིག་རྒྱུ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་གཉིས་སུ་མེད་པར་ཡང་ཁོང་དུ་ཆུད་ལ།ལས་དང་བྱ་བ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་ཚད་མེད་པའི་བསམ་པ་ཡང་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ལས་བརྩམས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། འཇིག་ རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་ཤེས་པའོ།།དེ་ལྟ་ན་ཡང་བྱ་བའི་དབྱེ་བ་ཚད་མེད་པ་དག་ཀྱང་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། ལས་སྣ་ཚོགས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞིང་གི་ཐ་གྲུ་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པར་ཤིན་ཏུ་བསྒོམས་པའི་ཡིད་དང་ཡང་ལྡན་ ལ།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་རྒྱན་རྣམ་པར་བསྒྲུབ་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་ཡང་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་མདོའི་དོན་ནི། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ལས་བརྩམས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་རྣམས་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བར་ཡང་ཤེས་ལ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་རྣམས་ ཡོངས་སུ་སྦྱང་བའི་ཕྱིར་ལས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱང་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།འདི་དག་གི་མདོའི་དོན་ནི། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་རང་བཞིན་དུ་ཡང་འཇུག་ལ། གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་བཟང་པོའི་རྒྱན་རྣམ་པར་སྒྲུབ་པ་ཡང་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་ ཡིན།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་བརྗོད་དུ་མེད་ཅིང་སྒྲ་དབྱངས་དང་བྲལ་བ་སྟེ། རང་བཞིན་གྱིས་ཞི་བར་ཡང་མོས་ལ། གསུང་དབྱངས་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་ཕྱེ་བས་རྣམ་པར་དག་པའི་རྒྱན་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་ཡང་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་ཡིན། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ ཀྱིས་དུས་གསུམ་མཚན་ཉིད་གཅིག་ཏུ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་ལ་ཡང་འཇུག་ལ།སེམས་ཅན་གྱི་བསམ་པ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། མཚན་ཉིད་ལ་རྟོག་པ་བགྲང་བ་ཐ་དད་པ་བརྗོད་པ་ལ་ཡང་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ ཤེས་པ་ལས་བརྩམས་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའོ།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ནི་ནམ་མཁའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་སྐུར་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གཟུགས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་གཟུགས་ཀྱི་ སྐུ་འཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྲིན་ལས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ལ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ཡང་མཛད་དོ།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་གསུང་བརྗོད་དུ་མེད་ཅིང་སྒྲ་དབྱངས་དང་བྲལ་བ་རང་བཞིན་གྱིས་ཞི་བའོ་ཞེས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བརྗོད་དོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་གི་གསང་བའི་མདོ་ ལས།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ནི་ཡི་གེ་གཅིག་ཀྱང་བརྗོད་པ་མི་མངའོ་ཞེས་བྱ་བའི་མདོའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་སོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་དབྱངས་ཡན་ལག་དྲུག་ཅུ་དང་ལྡན་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྲིན་ལས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱང་མངོན་པར་འདུ་མཛད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ ཡིན་ནོ།།མཚན་ཉིད་གཅིག་པར་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ནི་དོན་དམ་པར་མཚན་ཉིད་གཅིག་པས་མཚན་ཉིད་གཅིག་པར་དུས་གསུམ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་ལ་འཇུག་པའོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་བསྐལ་པ་དུ་མ་མང་པོར་མཚན་ཉིད་སྣ་ཚོགས་དང་གྲངས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྒོམ་པ་ལ་ཡང་འཇུག་པར་མཛད་ དེ་སེམས་ཅན་གྱི་བསམ་པ་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་དེ་དག་དང་ལྡན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་ལམ་གཞན་གྱི་ཁྱད་པར་ལས་བརྩམས་པ་དང་ལྡན་པའོ། །དེ་ལས་གོང་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བདུན་པ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཚད་མེད་པ་ལ་ ཡང་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ནས།སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་འཇུག་པ་ཚད་མེད་པ་ཡང་འཇུག་གོ་ཞེས་བྱ་བའི་གཞུང་མདོར་བསྟན་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡུལ་ཚད་མེད་གྲངས་མེད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།

经中说：'从幻化与阳焰等'乃至'通达无二，且成就无量意乐分别诸业及事'之义，是从有情界而说。即通达一切有情如幻，并如是通达一切世界。虽然如此，仍成就无量差别事业，因具有成办种种业。
具有修习等同虚空之刹土边际之心，且成就庄严佛土之事业，此经义即是'从世界界而说'。了知诸佛刹土如虚空，然为清净诸佛刹土而作种种事业之义。
此等经义即：通达一切佛皆为法身自性，且成就庄严相好之色身事业。
如来语言不可言说离音声，本性寂静，然亦成就以清净庄严分别一切语支。
诸佛世尊通达三时为一相，然为宣说有情意乐故，亦趣入宣说观察相之种种数目差别。其义即是从了知如来身语意而说。
诸如来以虚空体性及本性法性体性如实通达为法身，因无色故。然亦作种种事业以获得色身。
如实宣说诸如来语言不可言说离音声本性寂静。随顺如来语密经中所说：'如来无有宣说一字'之经。然亦作种种事业以获得具足六十支分之如来音声。
'一相'之语即胜义中以一相故通达三时为一相。然为观待有情意乐故，亦趣入于多劫中以种种相及种种数目门修习。
'具彼等'即具有如前所说道之其他差别。此前所说'住第七地菩萨趣入无量有情界'乃至'趣入成就诸佛世尊大乘无量'之略说经文，是显示将通达无量无数如来境界。

།དེ་ལས་གོང་ དུ་མདོར་བསྟན་པ་ནི་དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་ནི་ཚད་མེད་པ་སྟེ། དེ་ནི་བསྐལ་པ་ཁྲུ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་ཕྲག་བཅུ་པ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱིས་བགྲང་བར་སླ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་དེ་ བདག་གིས་ཡང་དག་པར་བསྐྱེད་པར་བྱའོ།།རྟོག་པ་མེད་པ་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་དང་། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་མདོའི་དོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་དག་པར་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཡང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་ཅིང་མཚན་མ་མེད་པ་དང་། རྟོག་པ་མེད་པ་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་ཚད་མེད་པ་ཡང་དག་པར་བསྐྱེད་པར་མཐོང་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་རྗེས་ལ་དེ་ལྟར་ལེགས་པར་སོ་སོར་བརྟགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་ལྡན་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སྤྱོད་ལམ་ཐམས་ཅད་ལ་གནས་ཤིང་འདུ་ཤེས་ཡིད་ལ་བྱ་བ དེ་ལྟ་བུ་དག་དང་མི་འབྲལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་མདོའི་དོན་བསྟན་པ་ནི།རྒྱུན་མི་འཆད་པ་དང་། བར་ཆད་མེད་པར་སྦྱོར་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་ན་གནས་པ་དེ་ལམ་དང་བྲལ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ཡིན་ནོ། །ཡང་དེའི་རྗེས་ལ་མདོའི་ཚིག་བསྟན་པ་ནི། དེ་ སེམས་བསྐྱེད་པ་རེ་རེ་ལ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུ་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས།མདོར་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་ཡང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ཡིན་ནོ། །དེའི་དོན་བསྟན་པ་ནི། དེ་ནི་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུ་ལ་སོགས་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་རྗེས་ལ་ཡང་མདོའི་ཚིག་བསྟན་པ་ནི། དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམ་པར གྲོལ་བའི་ཟླ་བས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བདུན་པ་འདི་དག་ལ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་སྐྱེས་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་རྣམས་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདིའི་ དོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར།གནས་པ་གཞན་དག་ལ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། མདོའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། གནས་པ་དང་པོ་ལ་ནི་སྨོན་ལམ་གྱིས་ཡོངས་སུ་བསྡུས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་དོ། །གནས་པ་གཉིས་པ་ལ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པའི་དྲི་མ་དང་ བྲལ་བའི་ཕྱིར་དང་།དེའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ལས་ཀྱི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པ་ཉིད་དོ། །གནས་པ་གསུམ་པ་ལ་ནི་སྨོན་ལམ་རྣམས་རྣམ་པར་འཕེལ་ཞིང་མང་དུ་ཐོས་པ་ཚོལ་ཞིང་། བསམ་གཏན་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བརྟེན་ནས་ཆོས་ཀྱི་སྣང་བས་ རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ལ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའོ།།གནས་པ་བཞི་པ་ལ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་བསྒོམ་པའི་རྣམ་པའོ། །གནས་པ་ལྔ་པ་ལ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་བཟོའི་ལས་ཀྱི་གནས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྡུས་པའོ། །གནས་པ་དྲུག་པ་ལ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཟབ་ མོ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་ལ་འཇུག་པར་གཏོགས་པའོ།།དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གྱིས་རྣམ་པ་རེ་རེ་ནས་ཡོངས་སུ་བཅད་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་གནས་པ་བདུན་པ་འདི་ལ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་བསྐྱེད་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ ཕྱོགས་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་ཅིང་མཚན་མ་དང་བྲལ་བ་རྟོག་པ་དང་།རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ལ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསལ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།

对前文所略说的是这样想到：如来应供正等正觉诸佛的境界是无量的，即使以千万亿劫来计数也难以计量。我当正确生起诸佛世尊的境界。为了显示'无分别、无妄念、任运圆满成就'等经义，为了正确生起，以任运成就、无相、无分别、无妄念而见到正确生起无量佛境界。
其后'如是善加观察的智慧和神通具足'乃至'住于一切威仪而不离如是想念'等经义显示为：不间断、无障碍地修行，乃至'处于一切阶位时不离于道'。
其后显示经文：'于每一发心中都能圆满成就菩萨十波罗蜜多'乃至'简言之，一切菩提分法于每一刹那中都得圆满'。
其义显示为：于每一心刹那中，十波罗蜜多等一切菩提分法都能殊胜圆满。
其后又显示经文：'说此语已，解脱月菩萨对金刚藏菩萨如是说'乃至'于此七地中，以正生一切佛法故，诸菩提分于一一刹那中得以圆满'。
为显示此义：'其他住地则不如是'乃至'随经当知：初地以愿摄持而行菩提诸法；二地离破戒垢故，及其对治分善根业道所摄；三地愿增上闻法，依止禅定三昧，以法光明所显而行；四地修习菩提分法；五地摄持无过世间工巧业处；六地趣入甚深缘起观察。'
如是分别一一行相，圆满佛法。又于此七地中，以正生一切佛法故，诸菩提分得以圆满，因为任运成就、离相、离分别及妄念。是故于彼明显宣说一切圆满。

།དེ་དག་གི་རྒྱུ་བསྟན་པ་ནི་མདོ་ལས། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ ཞེ་ན།ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་འདི་ནི་སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བའི་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པས་ཡེ་ཤེས་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པའི་སྤྱོད་པ་གནོན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ཡང་དེའི་རྒྱུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གནས་པ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱོར་ བ་ལས་བྱུང་བའི་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་བསྡུས་པ་དང་།ཡེ་ཤེས་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། སྤྱོད་པ་རྣམ་པར་དག་པས་བསྡུས་པའི་གནས་པ་བརྒྱད་པ་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གནས་ པ་བརྒྱད་པ་ལ་འཇུག་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲི་མ་རྣམ་པ་བཞི་རབ་ཏུ་སྤངས་པས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། དེ་དག་སྤོང་བ་ནི་ངེ་ཉིད་ནས་སྟོན་པར་འགྱུར་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམ་པར་ གྲོལ་བའི་ཟླ་བས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ནས་དཔེ་དང་བཅས་པར་བསྟན་པས་འདི་དག་ཁོ་ནས་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་དུ་རྒྱུ་ཞིང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཉེས་པ་རྣམས་ཀྱང་རབ་ཏུ་ཤེས་ཏེ།ཤིན་ཏུ་འདས་པས་དེ་དག་གིས་གོས་ པར་གྱུར་ཅེས་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ།།འདི་དག་གི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གནས་པ་བདུན་པོ་འདི་དག་ནི་འདྲེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གནས་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་ སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཅན་ཡང་མ་ཡིན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།།དེ་མ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་སྤྱོད་ པར་གཏོགས་པར་བརྗོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་དག་པར་གནས་པའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བའོ།།འདིའི་མདོ་ནི། ས་བདུན་པ་འདི་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དེ་བཞིན་ གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་མངོན་པར་འདོད་པ་དང་།བསམ་པ་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ཞེས་ཀྱང་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་སྟེ། དེའི་དོན་ནི། གནས་པ་དེ་ལ་དེའི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤོང་བར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། །དེ་ལ་མདོ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བདུན་པ་འདི་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཡིད་ཀྱི་ལས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནི་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ཡིན་ཏེ། དེའི་རྣམ པར་དབྱེ་བ་བསྟན་པའོ།།དེ་ལྟར་གྱུར་པ་དེ་ནི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་དག་ཅིང་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཚད་མེད་པར་འཇུག་གོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེའི་རྗེས་ལ། དེ་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་ལམ་གང་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྨད་པ་དེ་ལས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་ ལྷག་པར་འདས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནས།སློབ་དཔོན་དུ་ལྷག་པའི་གྲགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་དང་བསམ་པའམ་སྦྱོར་བས་མཉམ་པ་སུ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་འདི་དག་གི་དོན་བསྟན་པ་ནི་མདོ་ལས་བསྟན་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། དེ་ལས་གང་ དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མ་བསྔགས་པ་རྣམས་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས།ལྷག་པའི་བསམ་པ་དང་སྦྱོར་བ་མཚུངས་པ་འགའ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་རྗེས་ལ་མདོ་བསྟན་པ་ནི། བསམ་གཏན་རྣམས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམས་དང་། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ རྣམས་དང་མངོན་པར་ཤེས་པ་རྣམས་དང་།རྣམ་པར་ཐར་པ་རྣམས་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ཀྱང་བསྒོམ་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་དེ་ལ་མངོན་དུ་འགྱུར་རོ།

对于显示这些原因，经中说道：'为什么呢？诸位佛子，因为诸菩萨以此圆满修行加行所生的行为，为了降伏智慧和神通的行为。'在此也为了显示其因，说道：'此住处是由菩萨加行所生的圆满行为所摄，以及由智慧、神通和清净行为所摄的第八住处之趣入。'因此，这就显示了将成为圆满。
为了显示趣入第八住处，如是'菩萨'等，'决定一味'是指由断除四种垢染而成为任运。彼等断除将在后面宣说，从'解脱月菩萨对金刚藏菩萨如是说'开始，以譬喻显示，仅由这些于一切趣中游行，并且完全了知烦恼过失，由于完全超越，故不说被彼等染污，直至此处。
这些的含义是：这七种住处并非引导，以分类而言说烦恼和清净。为显示清净性，'由于是清净住处的前行，故非烦恼'是说由于是清净住处的因故显示为清净。'由于未得彼'是指非彼体性之义。'说属于烦恼行'是指非清净住处的体性。
此经云：'住于此第七地的菩萨已完全超越贪欲等一切烦恼'乃至'由于希求如来智慧，及意乐未圆满故，不说无烦恼'。其义为：于彼住处将断除其贪欲等一切烦恼等，乃至为求佛智慧故。
其中经云：'住于此菩萨第七地的菩萨'乃至'具足增上意乐清净意业'，显示其分类。如是成就者即增上意乐清净，身语意业无量趣入。
其后，'彼已完全超越一切如来所诃责的不善业道'乃至'以增上名闻为师，无有任何人在意乐或加行上与彼等相等'。这些义的显示是随顺经中所说，即从'如前所说，凡是如来未赞叹者'乃至'无有任何人与增上意乐和加行相等'。
其后所说经云：'所有禅定、三摩地、等至、神通、解脱，凡是这些，皆以修习方式于彼现前。'

།འོན་ཀྱང་དེ་ཙམ་གྱིས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེའི་དོན་བསྟན་པ་ནི། བསམ་གཏན་ལ་སོགས་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། གནས་པ་བརྒྱད་པ་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་གནས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་རྗེས་ལ་འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བདུན་པ་འདི་ལ་གནས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ས་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་བྱེད་པ་འབུམ་ཕྲག་བཅུ་ཚང་བ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་གོ་ཞེས་བྱ་བའི་མདོའི་དོན་བསྟན་པ་ནི། དེ་ལྟར་ཞུགས་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱ་བ་ནས། འབུམ་ཕྲག་བཅུ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ཡིན་ནོ། །དེའི རྗེས་ལ་མདོས་བསྟན་པ་ནི།དེ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རྣམ་པར་དཔྱད་པའི་ས་ཡང་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་དོན་ཉེ་བར་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། དེ་དག་ཐོབ་པས་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཡུལ་ལས་ ཡང་དག་པར་འདས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ།དེ་དག་གིས་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་སྟོབས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམས་ཀྱི་མིང་ཡང་མི་ཤེས་ན་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་ལྡན་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཡང་མདོ་ལས། ས་བདུན་པ་འདི་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེའི་ལུས་ ཀྱི་ལས་ཚད་མེད་པ་མཚན་མ་དང་བྲལ་བ་འབྱུང་ཞེས་བྱ་བ་ནས།ཡིད་ཀྱི་ལས་ཚད་མེད་པ་མཚན་མ་དང་བྲལ་བ་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པའི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པས་སྣང་བར་གྱུར་པ་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱི་མདོའི་དོན་བསྟན་པ་ནི་ལེགས་པར་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པས་ན་ཤིན་ཏུ་ ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པ་ཞེས་བྱའོ།།ཚད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཤེས་པར་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ། །མཚན་མ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཀུན་དུ་རྒྱུ་བ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱལ་པོའི་བུའི་དཔེས་རང་གི་བློས་རྣམ་པར་དཔྱོད་པའི་ཕྱིར་བྱས་ནས། ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ ཀྱི་ལས་ཟབ་ཅིང་དབེན་ལ་རྒྱུ་བ་མེད་པ་ཡང་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བསྟན་ནས།གོང་དུ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བའི་བརྩོན་པ་ཡང་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་ངོ་ཞེས་གསུངས་པའི་མདོའི་དོན་བསྟན་པ་ནི། གོང་དུ་ཁྱད་པར་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པ་ཡང་མི་གཏོང་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྔར་ནས་ཀྱང་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་ཡོད་ན་ཡང་། དེ་ལས་གཞན་པའི་གནས་པ་དྲུག་པོ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་གནས་པ་འདི་ལ་ནི་རང་གི་བློས་ཡུལ་དུ ཤེས་པ་ལ་གནས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།སྔར་ཉིད་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ད་ནི་བློ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་རྟོགས་པར་བྱས་ནས་དེ་དག་གི་ཡུལ་ལས་འདས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དཔེར་ མཚོན་པའི་ཕྱིར།ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་གང་ཡན་ཆད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ཅེས་བྱ་བ་ནས། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ལ་གནས་པས་ཀྱང་གནས་ལ་འགོག་པ་ཡང་མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་དོ་ ཞེས་བྱ་བའི་མདོའི་དོན་བསྟན་པ་ནི།གནས་པ་དྲུག་པ་ལ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། གནས་པ་དྲུག་པ་ལ་ནི་མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་རིམ་གྱིས་འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་ལ་ནི་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་ཡང་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་ འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་འདོད་པར་གྱུར་ན་འདོད་པ་ན་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའི་སེམས་ཀྱི་རྗེས་ཐོགས་ལ་འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ པ་ལས་ལངས་ནས་དེ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ལ་མཁས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་གོ་བར་བྱའོ།།འགོག་པ་ཡང་མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིར་མི་འོང་བ་དང་། དགྲ་བཅོམ་པ་བཞིན་དུ་མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

然而仅仅如此并非圆满成熟，为显示其义，从'禅定等菩提分法'乃至'如同第八住处般，并非住于成熟'。其后'如是住于此第七菩萨地'乃至'入于十万等持及清净地'之经义显示为：'如是入定者即是菩萨等持'乃至'成就十万'。
其后经中所说：'由方便智慧清净'乃至'现前观察地'。其义近显为：'由获得彼等而超越声闻缘觉等持境界'，意即彼等连禅定力与等持名称都不知晓，何况具足入定。
又经中说：'住此第七地菩萨，身业无量离相而生'乃至'意业无量离相极为清净，以无生法忍而显现'等经义显示为：由善清净故称极清净。因无量故难知。由离相故远离一切分别游行。
以王子喻显示以自智观察后，获得身语意业甚深、寂静、无行。说明上求殊胜精进亦不舍弃之经义为：不舍上求殊胜精进，为圆满菩提故。虽先已超越声闻缘觉地，然此住处缘其余六种佛法故，住于自智所知境界。
以先生于如来种姓故已极超声闻缘觉地。今证知智慧成熟已超越彼等境界。为显示譬喻故，从'善子，从何菩萨地以上菩萨入灭尽定'乃至'善子，菩萨住真实际亦住而不现证灭尽'之经义显示为：于第六住处以渐次等持次第入灭尽定。此中于一一刹那亦入定，即于一心刹那入定之意。
若欲入定，则从欲界现行心后即入灭尽定，乃至从灭尽定起已，于遍知等亦应了知。'不现证灭尽'者，意即不如不还、阿罗汉般现证。

།རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་ པས་དཔྱད་དུ་མེད་པའི་ཚིག་དང་།ཐབས་ལ་མཁས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་མདོ་ལས་གྲུ་བོ་ཆེའི་དཔེས་བསྟན་པས་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་ཐབས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མངོན་པར་བསྒྲུབས་པ་ལ་བརྟེན་ནས། མདོ་ལས་གསུངས་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་མ་ ཡིན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་བཅུ་པོ་འཇིག་རྟེན་པའི་སྤྱོད་པ་ལྟར་སྣང་ཡང་དེའི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ནི་མདོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མདོར་བསྡུས་པའི་དོན་རྣམ་པ་བཅུ་བསྟན་ཏེ།ཚིག་དང་ཡི་གེ་ནི་མདོ་ནས་གཟུང་བར་བྱའོ། །དོན་འདི་བསྟན་ཏོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འཁོར་བའི་ སྒོ་ཡང་སྟོན་ལ།།མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ཡང་གནས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་བསྟན་པ་ནི། བསོད་ནམས་བྱ་བ་ལས་བརྩམས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། འཁོར་བ་ན་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ལས་ཀྱང་བྱེད་ལ། དེ་ལྟ་ན་ ཡང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་གཏོགས་པའི་བསམ་པ་ཡང་མི་གཏོང་བར་འགྱུར་རོ།།འཁོར་མང་པོས་ཀུན་ནས་བསྐོར་བར་ཡང་སྣང་ལ། རྟག་པར་རྒྱུན་དུ་ཤིན་ཏུ་དབེན་པའི་སེམས་ཐོབ་པ་ཡང་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་མདོའི་དོན་ནི། ཆུང་མ་དང་འཁོར་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། ། སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་ཁམས་གསུམ་དུ་སྐྱེ་བ་ཡང་མངོན་པར་སྒྲུབ་ལ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཉེས་པས་ཀྱང་མི་གོས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་བསྟན་པ་ནི། མངོན་པར་འགྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་འདོད་པ་ཡང་དག་པར་བརྩམས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞི་ཞིང་རབ་ཏུ་ཞི་བ་ཡང་ཡིན་ལ། ཐབས་ཀྱིས ཀྱང་རབ་ཏུ་འབར་ཏེ་འབར་ཡང་འཚིག་པར་མི་འགྱུར་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི།རྣམ་པར་ཐར་པ་གསུམ་ལ་གནས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་ཡང་འཇུག་ལ། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལས་ཀྱང་ལྡོག་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་བསྟན་པ་ནི། ཐེག་པ་དམན་པ་ ལ་མོས་པ་ཐབས་ཀྱིས་འདུལ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་མཛོད་དུ་ཡང་སོན་ལ། བདུད་ཀྱི་ཡུལ་ན་འདུག་པར་སྣང་བ་ཡང་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི། འདོད་པ་ཡོངས་སུ་སྤྱད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །བདུད་བཞིའི་ཡུལ་ལས་ཀྱང་ཡང་དག་པར་འདས་ལ། བདུད་ཀྱི་ སྤྱོད་ཡུལ་ཡང་སྟོན་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི།འདོད་པའི་ཁྱད་པར་དོན་དུ་གཉེར་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །མུ་སྟེགས་ཀྱི་གནས་ཐམས་ཅད་ན་ཡང་འདུག་པར་སྣང་ལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མུ་སྟེགས་ཀྱི་གནས་མི་འདོར་བའི་བསམ་པ་དང་ལྡན་པ་ཡང་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི། མུ་སྟེགས་ཅན་ བཟློག་པ་དང་ཞེས་བྱ་བའོ།།འཇིག་རྟེན་གྱི་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པར་ཡང་སྣང་ལ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་ཡང་དག་པར་གཞོལ་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་བསྟན་པ་ནི། གཞན་གྱི་སེམས་དང་མཐུན་པར་འཇུག་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ལྷ་དང་། ཀླུ་དང་། གནོད་སྦྱིན་ དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས།ཚངས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བ་ཐམས་ཅད་ལས་ལྷག་པའི་བཀོད་པ་རྣམ་པར་སྒྲུབ་པ་ཡང་ཐོབ་ལ། ཆོས་ལ་དགའ་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡང་མི་སྤོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི། སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་ཆེན་པོ་དང་མཐུན་པར་འཇུག་པ་ལས་བརྩམས་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། དཔེའི་ཁྱད་པར་ནི་མདོའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་རིག་པར་བྱའོ། །ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དག་པས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མཁས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྒྲུབ་པ་ལ་མཁས་པ་དང་ཞེས་བརྗོད་དོ། །སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བའི་སྤྱོད་པ་ཡོངས སུ་རྫོགས་པས་བསྟན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བའི་སྤྱོད་པ་མཐར་ཐུག་པར་གྱུར་པས་རིང་དུ་སོང་བའི་ཕྱིར་རིང་དུ་སོང་བ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།འབད་པ་དང་བཅས་པ་མཚན་མ་མེད་པའི་གནས་པའོ།། །།ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དམ་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་ནི་ བཅུ་ཡིན་པས་དོན་དམ་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱའོ།།དེའི་དོན་རྣམ་པར་གཞག་པ་བསྟན་པ་ནི། དུས་གསུམ་དུ་ཅི་རིགས་པར་ཞེས་བྱ་བའོ།

所谓不可思议的殊胜法，是因为无法以理性推测的语言，以及以善巧方便的方式所摄集。因此，经中以大船的比喻所显示，依靠如是所说的方便智慧成就，依据经中所说的一切众生和不共的菩萨行十种行相，虽然显现如世间行为但实非其本质，如经中所说略说十种义理，文字应当从经中取用。为了让人知道显示此义，
既显示轮回之门，也安住于涅槃'的义理，是以'从福德事业开始'来显示的。即做能在轮回中成就异熟果报的福德事业，即便如此也不舍弃属于涅槃的发心。'虽然显现被众多眷属围绕，却常时获得极为寂静的心'的经义，即是'摄受妻子和眷属'。
以愿力在三界中示现受生，却不被世间过失所染'的义理，是以'精进成就殊胜成就'来显示的。'既寂静又极为寂静，以方便也极为炽盛却不被烧伤'的义理，即是'安住三解脱门'。'既趣入佛智，也远离声闻缘觉地'的义理，是以'以方便调伏信解小乘者'来显示的。
'既到达佛境藏，也显现安住魔境'的义理，即是'受用欲乐'。'既完全超越四魔境界，也示现魔的行境'的义理，即是'追求殊胜欲乐'。'虽显现安住一切外道处所，也具有不舍弃佛教外道处所的发心'的义理，即是'折服外道'。
'虽显现具足一切世间事业，却趣入出世间法理'的义理，是以'随顺他人心意'来显示的。'既获得超胜天、龙、夜叉乃至梵天、护世天一切庄严的成就，也不舍弃欢喜法的作意'的义理，是以'从随顺大众群体'来显示的。
譬喻的差别应当依经而了知。因为具足一切方面胜过声闻缘觉的智慧，所以称为'善巧成就声闻缘觉的证悟'。'以修行所生的圆满行为而显示'是指因修行所生的行为达到究竟，因为远离而称为远行。这是有功用无相住。
一切法胜义智慧的行相有十种，故称为趣入胜义智慧的行相。其义理的建立显示为'于三时中随应'。

།ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བདུན་པོ་དག་ལ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ཤིན་ཏུ་བྱས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ ནས།ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལམ་ཚད་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་དེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཟོད་མ་ནས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཉིད་ལ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འཇུག་གོ། །མ་བྱུང་བ་དང་། མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་དང་། མཚན་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དང་། འབྱུང་བ་མེད་པ་ཉིད་དང་། འཇིག་པ་མེད་པ་ཉིད་དང་། ཐུག་པ་མེད་པ་ཉིད་དང་། འཇུག་ པ་མེད་པ་ཉིད་དང་།དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། ཐོག་མ་དང་། བར་མ་དང་། ཐ་མར་མཉམ་པ་ཉིད་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་ལྟར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཉིད་ལས་བརྩམས་ནས་འཇུག་གོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་བསྟན་པ་ལ། མ་འོངས་པའི་དུས་ཉེ་བར་ བཟུང་ནས་ནི་གཟོད་མ་ནས་མ་བྱུང་བ་ཉིད་ནི་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཕྱོགས་སོ།།མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་ནི་འདས་པའི་དུས་ལ་ལྟོས་པའོ། །མཚན་མ་མེད་པ་ལ་གནས་པ་ནི་ད་ལྟར་གྱི་དུས་ལ་ལྟོས་ནས་སོ། །འབྱུང་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་པ་མེད་པ་ཉིད་ནི་ལྡོག་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དུས་གསུམ་དུ་ཡང་ དོན་དམ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གཟོད་མ་ནས་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར།གཟོད་མ་ནས་མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་དེ། དེ་ཉིད་ནི་མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ཉིད་ནི་བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོས་བཏགས་པའི་རྣམ་པའི་མཚན་ཉིད་དང་བྲལ་བའོ། །དེ་ལས་གཞན་པའི་རྒྱུའི་དངོས་པོ་ལས་མ་བྱུང་བས་ན་འབྱུང་བ་མེད་པ་ཉིད་དང་། བརྗོད་བ་མེད་པར་སྣང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། མཚན་ཉིད་དང་རྒྱུའི་དངོས་པོར་མེད་པ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་འཇུག་པ་མེད་པས་འཇུག་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ཉིད་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ལས་ལྡོག་པ་མེད་པས་ལྡོག་པ་ཡང་མེད་པ་ལས་བརྩམས་པ་ཉིད་དོ། །ཡོད་པའི་དངོས་པོ་བརྗོད་དུ་མེད པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཤེས་པས་དེ་ཉིད་ལ་མི་བདེན་པའི་མངོན་པར་ཞེན་པའོ།།དེའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བས་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཐོག་མ་དང་བར་དང་ཐ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་ཐམས་ཅད་དུའོ། །དེ་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་འཇུག་པ་དང་ལྡན་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ ཕྱིར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ལ་འཇུག་པ་དང་།སྤྱིའི་དུས་ན་ཡང་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ཡང་དག་པར་འཇུག་པ་ནི་མཉམ་པ་ཉིད་དོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མཉམ་པ་ཉིད་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་འཇུག་པའི་དུས་ནའོ། །འདི་ལ་གནས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་པ་བརྒྱད་པ་ལ་གནས་པའོ། །མཆོག་ཉིད་ནི་ཤིན་ཏུ་ རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་བའོ།།བཟོད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་རྣམ་པ་བཞིས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ན་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཐམས་ཅད་བསལ་ནས་བདག་གི་དངོས་ པོས་བསྡུས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མི་སྐྱེ་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བཟོད་པ་གང་གིས་མཐོང་བ་དེ་ནི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཞེས་བྱའོ།།འདས་པའི་སྐྱེ་བར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་པ་རྣམས་དང་། དེའི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཕྱི་མ་ལ་ཡང་མི་ སྐྱེ་བར་ཡང་དག་པར་མཐོང་ངོ་།དེའི་ཕྱིར་བཟོད་པ་ནི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་སྟེ། དེ་རྣམ་པར་དག་པས་བསྒོམ་པའི་རབ་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་མོས་པས་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་པ་ཡན་ཆད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་པར་དག་པར་ གྱུར་པའི་ཤེས་རབ་གང་ཡིན་པ་དེ་བཟོད་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།གནས་པ་ཟབ་མོ་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདིའི་མདོའི་ཚིག་ནི། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དག་དེ་ལ་བཟོད་པ་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་མི་གཡོ་བ་ཐོབ་མ་ཐག་ཏུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའི་གནས་པ་ཟབ་མོ་ཤེས་པར་དཀའ་བ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ།ཤེས་པར་དཀའ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་མདོའི་ཚིག་བསྟན་པ་ནི། གནས་པ་ཟབ་མོ་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དཔེ་དང་བཅས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།

诸位佛子，以善巧分别七种菩萨地，乃至具足无量智慧道者，如实趣入一切法本来无生性。
从未生起、未生、无相、无生、无灭、无尽、无入、无实体性、始中末平等性、如是趣入无分别一切智智所证之义而说：
就未来时而言，本来无生即是清净分。未生是就过去时而言。住于无相是就现在时而言。由无生故无灭即是无退转性。
三世中以胜义自性本来自性无生故，本来无生性，即是无生性。即是离凡夫所执相之特征。由非从他因事物生故为无生性，无所诠显现之体性，无相及因事物，无入染污自性故为无入性。
即于彼中无有从染污退转故，是从无退转而起。由不知有事物不可言说之体性，即于彼起不实执著。
由从彼因生起故，为显示无实体性故，所谓始中末即是一切时。于彼中无有染污趣入相应性。
由如是性故趣入无分别，于普遍时中如实趣入如是性即是平等性。染污平等性即是染污趣入之时。
所谓住于此即是住于第八地。最胜即是极清净。
为显示忍之体性故，若问其为何等，以四种遍求如实了知时，断除一切不正分别之一切执著已，由何忍见一切自体所摄诸法随顺染污不生，即名无生法忍。
见过去生中分别执著因所生诸法及其因缘诸行于后亦不生。是故忍即是无生法忍，由彼清净修习究竟，为显示此义故，从住于胜解行以上等。
为显示得无生法清净智慧即是得忍故，得甚深住处。此经文为：诸位佛子，如是具足彼忍之菩萨，得不动地已即得甚深难知菩萨住处。
为显示难知之经文故，以得甚深住处等带喻而说。

།བཟོད་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་རྒྱུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྐྱོན་རྣམ་པ་བཞི་པོ་ གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཀྱང་སྤངས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།རྩོལ་བའི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་སྤངས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཡང་མདོ་ལས། འབད་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ཏེ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཆོས་ཉིད་ཐོབ་ཅིང་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །སྙིང་ལས་སུ་གྱུར་པ་ཡང་ སྤངས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཡང་མདོ་ལས།ལུས་དང་ངག་དང་སེམས་ཀྱི་རྩོལ་བ་དང་བྲལ་ནས་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །འདུ་ཤེས་ཕྲ་མོ་ཀུན་དུ་འབྱུང་བ་ཡང་སྤངས་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། མདོ་ལས་གང་ཡང་གསུངས་པ། རྩོལ་བ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ཆོས་ ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་འཇིག་རྟེན་པའི་ཀུན་དུ་འབྱུང་བ་རྣམས་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་སོ།།ཟབ་མོའི་གནས་པ་དེ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་དེའི་ཆོས་ཀྱི་སྒོའི་རྒྱུན་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསྐུལ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བའི་མདོ་ནི། དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་མི་གཡོ་བ་འདི་ལ་ ཞེས་བྱ་བ་ནས།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པར་མཛད་དེ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ཡིན་ནོ། །ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་པ་དང་ཞེས་བྱ་བའི་མདོ་ནི། རིགས་ཀྱི་བུ་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་ཡེ་ཤེས་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་སྒོ་ཚད་མེད་པ་ ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་སྒོ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་ཚད་མེད་པས་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་ལས་རྣམས་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པར་མཛད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡེ་ཤེས་དང་མངོན་པར་ཤེས་པའི་ལས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའི་མདོ་ནི། གལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སྔོན་ཆད་ནི་ལུས་གཅིག་གིས་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པས་སྤྱོད་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པར་གྱུར་གྱི་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བསྐུལ་བས་ལུས་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཤེས་པ་ཚད་མེད་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་འདི་ལ གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནས།གཟུགས་ཀྱིས་ལུས་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱང་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱི་དོན་ཡིན་ནོ། །དབང་བཅུ་ཡང་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་མདོ་ནི། དེས་ལུས་དང་ཤེས་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་དེ་ལྟ་བུ་འདོད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དེ་བཞིན་ གཤེགས་པའི་སྟོབས་དང་།མི་འཇིགས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་དང་། མཚན་དང་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་དང་། མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པས་ཡེ་ཤེས་ལ་དབང་ཐོབ་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་བཅུ་ལས་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །དབང་བཅུའི་བསྡུས་པའི་དོན་བསྟན་ པའི་ཕྱིར།དབང་ཐོབ་པ་དེ་ནི་ཇི་སྲིད་དུ་འདོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་གནས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཚེ་ལ་དབང་བ་ནི་བསྐལ་པ་དུ་མར་ཡང་གནས་པར་ནུས་པ་དང་ལྡན་པའོ། །སེམས་ཀྱི་གནས་པར་ནུས་པ་གང་གིས་ཤེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སེམས་ལ་དབང་བ་སྟེ། དཔག་ཏུ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ ལ་འཇུག་པ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ།།བསམ་པ་ཙམ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཡོ་བྱད་ལ་དབང་བ་བསྟན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་བཀོད་པ་དུ་མའི་རྒྱན་རྣམ་པར་བཀོད་པ་ཡང་དག་པར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཟོ་དང་ལས་ཀྱི་གནས་ཐམས་ཅད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། སྐྱེ་བའི་གནས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་ལས་ལ་དབང་བ་བསྟན་ཏེ། ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་ལས་ཀྱི་བྱ་བ་དང་། རྣམ་པར་སྨིན་པ་གནས་པར་ཡང་དག་པར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེ་བའི་གནས་ཐམས་ཅད་དུ་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་ལས་ཐམས་ཅད་བྱེད་པ་ནི་སྐྱེ་བ ལ་དབང་ཐོབ་པའོ།།དངོས་པོ་གང་དང་གང་ལ་ཇི་ལྟར་མོས་པ་དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་མོས་པ་ལ་དབང་བ་བསྟན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་གང་བར་ཡང་དག་པར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ།

为了显示清净忍辱的因，所说'已断除四种过失'等，'已断除精进的造作'是指经中所说'远离一切勤勉而获得自然成就的法性'。
'已断除成为心的所依'是指经中所说'远离身语意的勤勉'。
'已断除一切微细想的生起'，经中所说'住于远离一切勤勉的异熟法'乃至'何况世间的生起'。
'对彼甚深住处欢喜，于彼法门之流，为如来所劝导'的经文，是指'如是于此不动地'乃至'成就如来智慧'。
'令正持'的经文，是指'善男子，善哉善哉'乃至'诸佛世尊无量智慧成就之门'。
'成就之门'是显示以无量智慧差别成就诸事业之义。
'成就无量智慧神通事业'的经文，是指'若诸佛世尊'乃至'先前以一身成就而行'。
'如是劝导已，成就无量身差别智'，是指'住此地的菩萨'乃至'亦能善知以色身显现'之义。
'亦将获得十种自在'的经文，是指'以如是身智成就所欲'乃至'以示现一切圆满菩提而得智慧自在'等十种。
为显示十种自在的摄义，'彼获得自在者随欲住多久即能住多久'等，寿自在是具有能住多劫的能力。
'能住心'等是心自在，因为了知入无量三摩地。
'仅以意念'等显示资具自在，因为于一切世界示现种种庄严。
从'一切工巧处'等乃至'一切生处'显示业自在，因为如欲示现作业及异熟安住。
于一切生处随欲而生，作一切事业是获得生自在。
'于任何事物随其所欲'等显示胜解自在，因为示现一切世界充满诸佛世尊。

།སྨོན་ལམ་གྱི་མངོན་པར་ཤེས་པས་ སྤྲུལ་པ་ཉིད་ནི་སྨོན་ལམ་ལ་དབང་བ་ཡིན་ཏེ།ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་རྣམས་སུ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་དུས་ཡང་དག་པར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་ལ་དབང་བ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། སངས་ རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཡང་དག་པར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཤེས་བྱ་གང་ཤེས་པར་འདོད་པ་དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཡེ་ཤེས་ལ་དབང་བ་བསྟན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མི་འཇིགས་པ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མིང་གི་ཚོགས་དང་། ཚིག་གི་ཚོགས་ དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཆོས་ལ་དབང་བ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ།ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལ་ཡང་མཁས་པ་སྟེ། མཐའ་དང་དབུས་མེད་པར་ཆོས་ཀྱི་སྒོའི་སྣང་བ་ཡང་དག་པར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དབང་ཐོབ་པས་བྱས་པའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པ་ནི། དེ་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའི་ས་མི་གཡོ་བ་འདི་ཐོབ་པས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།།སངས་རྒྱས་མཐོང་བ་རགས་པ་ཡང་སྤངས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་མདོའི་ཚིག་ནི། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དག་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་མི་གཡོ་བ་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནས།ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་ཉེ་བར་བསྒྲུབས་པ་ཡང་ཡང་དག་པར་ལེན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ཡིན་ནོ། །ལྷག་མ་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མདོ་ནི། དེ་དེ་བས་ཀྱང་ཤས་ཆེར་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་འོད་གསལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ གྱིས་བསྟན་ཏོ།།གསེར་གྱི་དཔེ་དང་། འོད་ཀྱི་དཔེས་མདོ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །མདོ་ལས་ཇི་སྐད་འབྱུང་བ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བས་ནི་ཚངས་པ་ཆེན་པོར་རོ། །མཐུའི་ཁྱད་པར་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འབུམ་ཕྲག་བཅུའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་རྡུལ་སྙེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །མཚན་མ་མེད་ ཅིང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་གནས་པ་སྟེ་བརྒྱད་པའོ།། །།གནས་པ་ཟབ་མོ་དེས་ཀྱང་ཆོག་པར་མི་འཛིན་ཏེ། གོང་དུ་ཡེ་ཤེས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་མདོ་ནི། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་དགུ་པ་གནོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། །ཆོས རྣམས་ལ་ཤེས་པ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ནི་ཆོས་ཤེས་པ་ལ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་སྟེ།ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཆོས་ཤེས་པ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་གང་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ཆོས་མངོན་པར་ འདུ་བྱེད་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བཅུ་ཚན་གྱི་དོན་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།བསྟན་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རང་ཉིད་ཀྱིས་བཤད་པ་ནི། དེ་ལ་ཆོས་ཡང་དག་པར་བསྟན་པར་བྱ་བ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་གང་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་སོ།།དེའི་ཕྱིར་མདོ་ལས། སེམས་ཅན་གྱི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་བའི་ཐིབས་པོ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་ཤེས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཡང་གསུངས་པ། ཉོན་མོངས་པ་རྒྱུ་བའི་ཐིབས་པོ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གང་གིས་ རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དེའི་ཕྱིར་མདོ་ལས་དབང་པོའི་རྒྱུ་བའི་ཐིབས་པོ་དང་ཞེས་བྱ་བའོ།།ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བ་གང་ཡིན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བའི་མདོ་ནི། གང་ཡང་མོས་པའི་རྒྱུའི་ཐིབས་པོ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་ མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་མོས་པ་དང་།ཡང་དག་པའི་མོས་པ་རྣམ་པར་གཞག་གོ། གཅིག་ཏུ་མ་ངེས་པ་གང་ཡིན་པ་ནི་དེའི་ཕྱིར་མདོ་ལས་ཁམས་ཀྱི། རྒྱུའི་ཐིབས་པོ་དང་། བསམ་པ་དང་། བག་ལ་ཉལ་གྱི་རྒྱུ་བའི་ཐིབས་པོ་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཁམས་ ཅན་དང་།མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བའི་ཁམས་ཅན་གྱི་ཕྱིར་རོ།

由愿力神通而得的变化身是对愿力自在，因为能如意显示在诸佛刹土中现正等觉的时机。'一切神变事业也能如意而作'这句话表明对神通自在，因为能如实显示一切佛土功德。'欲知何等所知皆能'等句表明对智慧自在，因为能显示如来无畏的证悟。'名蕴、句蕴'等句表明对法自在，因为善巧一切法的如实安立，能显示无边无中的法门光明。
获得自在的利益显示，应知是从'如是获得此不动地菩萨地'等句开始。'舍离见佛粗相'这段经文是从'善男子，获得不动地菩萨地的菩萨'到'也能如实领受法光明的加持'。其余'清净善根'等经文，是从'较之更为'到'清净且极为光明'来说明。
应如经中金喻和光明喻来理解。'如经中所说'是指生处为大梵天。神力殊胜是指'百千佛土微尘数世界'等。无相且任运成就的住地，即第八地。
对如是甚深住地也不知足，更上进随顺殊胜智慧的经文是从'善男子'到'趣入菩萨第九地'。对诸法修习智慧即是对法智的修习，意思是完全了知诸法的真实性。'以何等法智修习'这句是说明十种内容，即如实通达修习善、不善、无记诸法等。
所要宣说的一切内容自身解释是：'其中应当宣说的法是这些'等。'何等'是指以心为主的众生。因此经中说'如实了知众生心行密意'。'彼等'是指所说的'烦恼行密意'等。'以何得清净'，因此经中说'诸根行密意'等。
'染污与清净是什么'的经文是'以及信解行密意'，从染污和非染污安立邪解和正解。不决定的是因此经中说'界行密意、意乐和随眠行密意'，是为了涅槃界者和非涅槃界者的缘故。

།ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་གཅིག་པུ་ཉིད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཡང་མདོ་ལས། སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་བའི་ཐིབས་པོ་དང་བག་ཆགས་ཀྱི་མཚམས་སྦྱོར་བའི་རྒྱུ་བའི་ཐིབས་པོ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་བྱང་བ་ལ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་ ཉིད་དོ།།ཕུང་པོ་གསུམ་དུ་རྣམ་པར་གནས་པའི་རྒྱུའི་ཐིབས་པོ་ནི་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་དང་གཅིག་ཏུ་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །བཅུ་པོ་འདི་དག་ནི་རེ་རེ་ལ་ཡང་བཅུ་བཅུར་མདོ་ནས་ས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ཆོས་བསྟན་པ་ལ་མཁས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བའི་མདོའི་ཚིག་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་ལེགས་པའི་བློ་གྲོས་ཅན་ འདི་ལ་གནས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནས།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ས་བསྟན་པ་ཡང་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ཡིན་ནོ། །བསྟན་པའི་བྱ་བ་ལ་མཁས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་མདོ་ནི། དེས་དེ་ལྟར་ཤེས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ་ཚིག་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་མངོན་པར་བསྒྲུབས་པས་ ཆོས་སྟོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།འདི་དག་ནི་ཡང་སྔར་བསྟན་པ་མདོར་བསྡུས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་རིག་པར་བྱའོ། །ཤེས་པ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་གང་དག་གིས་ཆོས་སྟོན་པའི་བྱ་བ་གང་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བས་ཆོས་སྨྲ་བ་ཆེན་པོ་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་མདོ་ལས། དེ་ནི་ཆོས་སྨྲ་བ་ཆེན་པོ་ཉིད་བྱེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ ནས།ཤེས་པ་ལ་མཁས་པ་ཚད་མེད་པ་དང་ལྡན་པས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ཡིན་ནོ། །གཟུངས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཐོབ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་ནུས་པ་ནི་སོ་སེ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་སྟོབས་ཀྱི་ཚིག་གིས་གཞན་ལ་སྟོན་པར་ནུས་སོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་ལས་གཟུངས་ཐོབ་པ་སྔོན་དུ་ བསྟན་ལ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ནི་ཕྱིས་བསྟན་ཏོ།།འདིར་མདོ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་དགུ་པ་ཐོབ་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཛོད་ཐོབ་པ། ཆོས་སྨྲ་བ་ཆེན་པོ་བྱེད་པ་ནི་དོན་དང་ལྡན་པའི་གཟུངས་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། མཐའ་ཡས་པའི་ སྒོ་དང་ལྡན་པའི་གཟུངས་དང་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ཡིན་ནོ།།ཚིག་གི་ཡན་ལག་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་མཁས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བའི་མདོ་ནི། གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་གྲངས་མེད་པ་འབུམ་ཕྲག་བཅུ་ཚང་བ་ཐོབ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། བསྐལ་པ་འབུམ་དུ་གཟུང་བའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་ཟིན་ཏོ་ ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ།།སྤོབས་པ་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མདོ་ནི། དེ་དེ་ལྟ་བུའི་གཟུངས་ཐོབ་ཅིང་སྤོབས་པ་ཐོབ་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཐམས་ཅད་ལ་ལན་འདེབས་ཤིང་གོ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏོ། །ཆོས་འཛིན་པ་ཉིད་ཀྱི་མདོ་ནི། དེ་དེ་ལྟ་བུའི་ཚད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་ བྱ་བ་ནས།ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལས་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ཡིན་ནོ། །སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པས་མངོན་པར་བསྒྲུབས་པའི་ཚིག་གང་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདིའི་མདོའི་ཚིག་ནི། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞིས་མངོན་པར་བསྒྲུབས་པས་ཆོས་སྟོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དེ་ བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་སྤྱོད་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་མོས་པས་སྟོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ཡིན་ནོ།།ཆོས་ཀྱི་སྟན་ཇི་ལྟ་བུ་ལ་འདུག་པ་དང་ཞེས་བྱ་བའི་མདོ་ནི། ཆོས་ཀྱི་སྟན་ལ་འདུག་ཅིང་བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སྣང་བ་ཚད་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ ཡིན་ནོ།།གང་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུའོ། །དེས་ན་མདོ་ལས། འདོད་ན་སྒྲ་སྐད་གཅིག་གིས་འཁོར་ཐམས་ཅད་གོ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གང་དུ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུའོ། །གང་གི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། འདོད་ན་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་ རྟེན་ཁམས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ།།ཆོས་ཀྱི་སྒོ་ཇི་སྙེད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མདོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །སྐྱེ་བས་ནི་ཚངས་པ་ཆེན་པོར་རོ། །མཐུའི་ཁྱད་པར་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འབུམ་ཕྲག་བཅུའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དང་མཉམ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པའོ།།སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་གནས་པ་སྟེ་དགུ་པའོ།

所谓'烦恼和清净是一体'，即如经中所说：'生起的密集因和习气相续的密集因'，是决定于清净的一体性。三蕴安住的密集因是决定一体和不决定一体。这十种每一种在经中都说为十种。
关于'善巧说法'的经文是从'菩萨住于此善慧地'到'如实了知如来地的宣说'。关于'善巧说法事业'的经文是从'他如是了知'开始直到'以成就四无碍解而说法'。这些应当依随前面所说的摄要来理解。
以何等智慧加行而作说法事业，即是大法师性。因此经中从'他作大法师性'到'具足无量善巧智慧'。
'获得无量陀罗尼'是说能够受持，以无碍解力的言词能为他人宣说，为显示此义，论中先说获得陀罗尼，后说无碍解。
此处经文是'获得第九地的菩萨、获得如来法藏、作大法师，即是获得义陀罗尼'，直到'具足无边门陀罗尼'。
关于'善巧一切文句分别'的经文是从'获得十万无量陀罗尼门'到'以百千劫加持力亦不能尽'。
关于'无尽辩才'的经文是从'他获得如是陀罗尼和辩才'到'对一切作答并使理解'。
关于'持法性'的经文是从'如是无量'到'从诸正等觉佛所获得法门'。
关于'以何等无碍解成就之语'，其经文是从'以四无碍解成就而说法'到'以信解如来智慧光明行境界而宣说'。
关于'坐于何等法座'的经文是从'坐于法座，随其意乐'到'具足无量光明'。
'于何等众'是指在众会中。因此经中说'若欲以一音声令众会皆解'。
'于何处'是指在世界中。因此说'若欲于三千大千世界'等。
关于'多少法门'等，应当如经文理解。由生而为大梵天。神通殊胜是'以等同十万佛土微尘数的三昧'等。
这是第九无碍解住。

། །།རྣམ་པ་བརྒྱད་ཀྱིས་གནས་པ་མཆོག་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་སྟེ། ས་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པའི་ལས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཉིད་ནི། ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོར་འོས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལ་མདོའི་ཚིག་ནི། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་ སྲས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ནས།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་དབང་བསྐུར་བའི་ས་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་ཐོབ་པ་ཉིད་ནི། དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། དབང་བསྐུར་བ་ཐོབ་པ་ཏིང་ངེ་ འཛིན་དྲི་མ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས།དེའི་བྱ་བ་བྱེད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། །དེ་ལ་མདོ་ནི། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་ཞིང་དབང་བསྐུར་བའི་ས་ཐོབ་པ་དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པར་དབང་བསྐུར་བ་དང་ ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་མངོན་དུ་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ཡིན་ནོ།།དབང་བསྐུར་བ་ཐོབ་པ་ཉིད་ནི། དེས་ན་དེ་སྨྲས་པ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་དབང་བསྐུར་བའི་ཐ་མའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པར་དབང་བསྐུར་བ་ཐོབ་པ་དང་ ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱི་མདོའི་ཚིག་ནི།དེ་མངོན་དུ་གྱུར་མ་ཐག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དེ་དག་གིས་དབང་བསྐུར་མ་ཐག་ཏུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་བསྐུར་བས་དབང་བསྐུར་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ཡིན་ནོ། །དབང་བསྐུར་བ་ཐོབ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་མཐར་ཐུག་པ་ཉིད་ནི་གང་ཡང་སྨྲས་པ། དབང་བསྐུར་བ་ ནས་ཀྱང་འདུལ་བ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནས།མངོན་པར་ཤེས་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཐོབ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། །དེ་ལ་མདོའི་ཚིག་ནི། དེའི་རྗེས་ལ་ཆོས་ཟབ་མོའི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ་འབུམ་དང་། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་འཇུག་པ་འབུམ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དབང་ལ་འཇུག་པ་འབུམ་འཐོབ་པོ་ ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཡིན་ནོ།།དེའི་དབང་གིས་དྲན་པ་ཆེན་པོས་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདིར་མདོ་ནི། དེ་ཡེ་ཤེས་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པའི་བློ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། བདག་གིར་བྱེད་དོ། །ཡང་དག་པར་འཛིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཡིན་ནོ། །སའི་ངེས་པའི་ཚིག་ཉིད་ནི་གང་ཡང་སྨྲས་པ། དེས་པའི་ ཚིག་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང་ཞེས་བྱའོ།།འདིའི་མདོ་ནི། དེའི་རྗེས་ལ་ཡང་དག་པར་ལེན། བདག་གིར་བྱེད། ཡང་དག་པར་འཛིན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་ས་འདི་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཡིན་ནོ། །མངོན་པར་ཤེས་པ་ཆེན་པོ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་དང་། དགེ་ བའི་རྩ་བ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་།སྐྱེ་བ་དང་མཐུའི་ཁྱད་པར་ལས་གནས་པ་མཆོག་མདོར་བསྟན་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདི་དག་གཉི་གའི་མདོ་ནི་དེའི་རྗེས་ཐོགས་ལ་མདོ་རྫོགས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ས་དགུར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ པར་བྱས་པ་འདི་ས་བཅུ་པ་ཡོངས་སུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།སའི་ངེས་ཚིག་བསྟན་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། དེ་ལྟ་བས་ན་ས་དེ་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་ཞེས་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། གནས་པ་དང་གནས་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཆོས་བསྟན་པ་རྣམས་ནི་གནས་པ་སྔ་མ་རྣམས་ལ་ཡང་ཡོད་མོད་ཀྱི། ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་དང་། ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གནས་པ་གོང་མ་གོང་མ་རྣམས་སུ་ཡན་ལག་གང་དག་བསྟན་པ་དེ་དག་གི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ སོགས་པ་ལ།ཆོས་བཅུ་པོ་འདི་དག་ས་འདི་ལ་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི་རྟེན་གྱིས་སྔ་མ་རྣམས་ལ་ཡང་ཡོད་ཀྱང་ཆུང་བའི་ཕྱིར་ཆོས་འདིའི་གྲངས་སུ་མི་ཆུད་པས་གོང་མར་རྣམ་པར་མི་གཞག་གོ། །དེས་ན་བདག་གིས་དེ་དག་ས་གོང་མ་ཐོབ་པས་ཆེན་པོར་ གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་དེའི་ཆོས་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ།།གནས་པ་འདི་དག་ནི་དུས་ཆེན་པོས་ཡོངས་སུ་འགྲུབ་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་གནས་པ་རེ་རེ་ཡང་བསྐལ་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བའོ།

应当以八种方式建立殊胜住处，即完全清净地的圆满事业，称为堪为法王。其中经文为：'善男子，菩萨如是'开始，直至'获得具足一切相的一切智智灌顶地'所说的完全获得无垢三昧，因此说道：'获得灌顶无垢三昧'乃至'作其事业'。
其中经文为：'善男子，菩萨具足如是智慧，获得灌顶地'乃至'具足一切智智殊胜智慧灌顶而现前'。获得灌顶即是说：'现前一切智智殊胜智慧灌顶最后三昧'乃至'获得具足一切相灌顶'的经文为：'刚刚现前时'乃至'彼等灌顶已，以智慧灌顶而灌顶'。
获得灌顶者的究竟广大本性即所说：'从灌顶乃至调伏一切'乃至'获得无量神通'。其中经文为：'此后获得十万深法门、十万大悲门、十万菩萨力门'。
由其力以大念近修，其中经文为：'彼具如是智慧之慧'乃至'执持摄受'。地的词义即所说：'安立词句'。此经为：'此后摄受、执持。因此此地称为法云地'。
大神通成就、善根清净、由生及力殊胜而住之殊胜略说应知。此二者的经文应知由其后直至经终所说。九地圆满菩萨道，此第十地圆满相应诸法即是圆满菩提资粮。
宣说地的词义为：'从诸如来'等乃至'因此彼地称为法云'。虽然住处及入住处所说诸法于前住处亦有，为显示小、中、大的差别，故于上上住处中所说诸支分即是等。
以'此十法于此地应当安立'所说诸法，虽依前者亦有，但因微小故不入此法数中，故不安立于上。因此我说彼等获得上地而成大时，安立为彼殊胜法。
为显示此等住处以大时间圆满，故说每一住处皆为大劫。

།ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཐོབ་པའི་དུས་ཀྱི་ཚད་ངེས་པར་བསྟན་པ་ནི། བསྐལ་ཆེན་པོ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་ གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་བརྩོན་འགྲུས་འབར་བ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་དགེ་བའི་རྩ་བ་ལ་གནས་པས་ནི་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ནས་གྲངས་མེད་པ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར།དེ་ཡང་རྟག་ཏུ་འབད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། འབད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱུར་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གོ། །གྲངས་མེད་པ་ གཉིས་པས་ནི་མཚན་མ་མེད་པ་གཉིས་པའི་གནས་པ་ཐོབ་པོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལ་ནི་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འདྲ་བར་བསྟན་པ་ནི། དེ་ནི་ངེས་པ་ཁོ་ན་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བསམ་པ་དག་པ་རྣམས་ལ་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། དེ་ནི་ངེས་པར་འབད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། གྲངས་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟར། དེ་ལ་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་ནི་གཉིས་སུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྐལ་པ་ཆེན་པོ་ལ་གྲངས་མེད་པ་ཞེས་བྱ སྟེ།ཉིན་ཞག་ལ་སོགས་པ་བགྲང་བའི་ལམ་ལས་འདས་པས་བསྐལ་པ་གཅིག་ལ་ཡང་གྲངས་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཉིན་མཚན་དང་ཟླ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བགྲང་བར་མི་ནུས་པས་ན་གྲངས་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །བསྐལ་པ་ཆེན་པོ་ནི་གྲངས་ཀྱི་གནས་གཞན་གྱི་ཁྱད་ པར་གྲངས་མེད་པས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་གྲངས་མེད་པ་གཉིས་པ་ཞེས་བྱའོ།།དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། བགྲང་བའི་ཚུལ་གྱིས་བགྲང་བ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཡང་དེ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་གྲངས་མེད་པ་ཞེས་བརྗོད་དེ། ཐ་མལ་པའི་གྲངས་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་ ནི་གང་ཡང་སྨྲས་པ།བགྲང་བ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེའི་མིང་གིས་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བུའི་གྲངས་ཀྱི་གནས་གཞན་དུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཡང་བྱ་སྟེ། ལྷུག་པར་བསྟན་པའི་མདོ་ལས་འདོན་པའི་གནས་གཞན་དྲུག་ཅུར་ཕྱིན་པ་ནི་གྲངས་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ ནོ།།དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཕྱི་མ་ཤོས་ཀྱིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། གང་གི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་ཞེས་བསྟན་པ་དེ་ནི་ཕྱི་མ་ཤོས་ཀྱི་ཡིན་ནོ། །ལྷག་པས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡེ་པ་གཞན་གྱི་འདོད་པ་འགོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །འགའ་ཞིག་གིས་བསྐལ་པ་ འགའ་ཞིག་འདུམས་པར་བྱ་བར་ནུས་པ་ནི་སྲིད་ཀྱི་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་འདུམས་པ་ནི་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།སུ་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པ་ཆེན་པོ་ཡང་ཆེན་པོས་སྦྱོར་བ་དེའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་གང་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པས་བསྐལ་པ་དགུ་འདུམས་ སོ་ཞེས་འདོན་པ་ཡིན་ནོ།།སྒྲིབ་པ་གཉིས་སྤང་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བའི་ཕྱིར་དུས་རིང་པོར་འབད་པ་ཆེན་པོས་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གནས་པ་བཅུ་གཉིས་པོ་དེ་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་ པ་གཉིས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་རིམ་གྱིས་སྤོང་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར།དེ་ལ་གནས་པ་གསུམ་པོ་དག་ལ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པའི་དབྱེ་བ་ནི་གཉིས་ཏེ། མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་དང་། སྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའོ། །དེ་ལ་མཐོང་བས་ སྤང་བར་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་གནས་པ་ལ་སྟེ།བག་ལ་ཉལ་དང་མངོན་དུ་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་རབ་ཏུ་སྤོང་ངོ་། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་སྤོང་ངོ་ཞེས་བྱའོ། །སྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་ལ་ནི་གཞིའི་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཆེན་པོ་དང་། འབྲིང་དང་། ཆུང་ངུ་ཞེས་བྱའོ། ། སྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཆེན་པོའི་མངོན་དུ་རྒྱུ་ནི་ས་ལ་ཞུགས་པ་ལ་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ལས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་ནོ། །ཆུང་ངུའི་དབྱེ་བ་ཡང་ཁ་ཅིག་ནི་གནས་པ་གཉིས་པ་ལ་གཉི་ག་ཇི་ལྟར་སྤོང་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མཚན མ་མེད་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།གནས་ངན་ལེན་ནི་ཡོངས་སུ་རྒྱས་པར་བྱེད་པའི་ས་བོན་ནོ།

关于一切获得的时间量的确定宣说：以'三大阿僧祇劫'等词，是为了显示从胜解行地开始，以精进炽燃不断住于善根，故为无量。
关于'常时精进'等，'精进'即是'迅速'之义。以第二无量显示获得第二无相住。
其中显示一切安立无量劫皆相同，即'此唯决定'等，因为清净意乐者精进勤修无有差别。因此说'此是决定精进'。
对于'三'和'无量'是何等，如是：'其中无量劫应知有二种'，以二种方式称大劫为无量：由超过日夜等计数之道，即使一劫也称为无量。因此说'日夜月'等不能计数故称无量。
大劫由其他数位差别无量所摄，故称第二无量。因此说'超过一切计数方式'等。此又以二种方式称为无量：因超过凡常数量，故说'超过一切计数'，以其名安立故。
如是至其他数位亦然，如散说经中至六十数位处称为无量。因此说'后者'等。依何说三无量，即是后者。'非前者'是为遮遣他部宗见。
有些能缩短某些劫，但无任何能缩短无量劫，为显示此义，故说'任谁以大精进乃至广大加行'等。如有诵说释迦牟尼佛缩短九劫。
为显示断除二障极为困难，故需长时大精进方能获得，因此说'以彼十二菩萨住'等。
为显示烦恼障和所知障二种分的随眠渐次断除，故说'其中于三住'等。菩萨烦恼分二：见所断和修所断。
其中见所断在极喜住中，断除随眠及现行。因此说'一切一切断'。修所断以基的差别分三：大、中、小。
为显示入地者无修所断大品现行，故说'从行为'等，应断即是自性。小品差别，有些于第二住二者如何断除，为显示此义，故说'于无相任运成就'等。随眠即是遍增长之种子。

།བག་ལ་ཉལ་ནི་ས་བོན་ཕྲ་བའོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་བག་ལ་ཉལ་གྱི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་སྤོང་བར་རིག་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གནས་པ་མཆོག་ ལས་འདའ་བ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེ་ཉིད་བསྟན་པ་ནི། དེ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གནས་པ་ལ་འཇུག་པའོ་ཞེས་བྱ་བས། ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་སྤོང་བའི་དབྱེ་བ་བསྟན་ནས་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྤོང་བའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པ་གསུམ་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། པགས་ཤུན་ལ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་པགས་ཤུན་དང་འདྲ་བས་པགས་ཤུན་ལ་གནས་པ་ལྟར་དུས་དང་འབད་པ་ཉུང་ངུ་ཞིག་གིས་སྤོང་བར་ནུས་པའོ། །པྲི་ལ་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་ནི་དུས་དང་འབད་པ་འབྲིང་གིས་སྤོང་བར་ནུས་པའོ། །སྙིང་པོ་ལ་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་ནི་དུས་རིང་པོར་འབད་པ་ཆེན་པོས་སྤང་བར་བྱའོ། དེས་ནི་གནས་པ་གསུམ་ལ་དུས་ཆེན་པོ་ཉིད་དང་། འབད་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་སྤངས་མ་ཐག་ཉིད་དུ་དེའི་གཉེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་འཐོབ་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གནས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ལས་སྤངས་པའི་དབྱེ་བ་རྣམ་པ གསུམ་ཡིན་ལ།དེ་དག་ལས་གཞན་པའི་གནས་པ་རྣམས་ནི་ཞུགས་པའི་ལམ་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་མ་ཡིན་པའི་གནས་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གནས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣམ་པར་ཡང་དག་པས་བསྡུས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གནས་ པ་གཅུ་གསུམ་པོ་དེ་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།རྣམ་པར་དག་པ་བཅུ་གཅིག་པོ་དེ་དག་ཀྱང་མདོར་བསྡུ་ན་ཐོག་མ་དང་། བར་དང་། ཐ་མར་རིག་པར་བྱའོ། །རིགས་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་རིགས་རྣམ་པར་དག་པ་སྟེ། རབ་ཏུ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྱུང་གནས་ སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་གསེར་གྱི་རིགས་བཞིན་ནོ།།མོས་པས་སྤྱོད་པའི་གནས་སྐབས་ན་ནི་དད་པས་མོས་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གཞན་གྱིས་མི་འཕྲོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་ནི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བདག་དང་གཞན་མཉམ་པ་ཉིད་རབ་ཏུ་ཐོབ་པའི་ ཕྱིར་རོ།།དྲི་མ་མེད་པའི་ས་ལ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རང་བཞིན་གྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོད་བྱེད་པ་ལ་ནི་ལྷག་པའི་སེམས་རྣམ་པར་དག་པ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་པའི་བསམ་གཏན་དང་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ཁྱད་པར་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་པའི་ ཤེས་རབ་ཀྱི་གནས་པ་གསུམ་ལ་ནི་ཡེ་ཤེས་ལ་ཀུན་དུ་རྩོམ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ།ཤེས་རབ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྩོལ་བ་དང་བཅས་པའི་མཚན་མ་མེད་པའི་གནས་པ་ལ་ནི་སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བའི་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ མཐར་ཐུག་པར་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ།།ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་ནི་བཟོད་པའི་མཆོག་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་གནས་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཚིག་གི་དོན་ཐམས་ཅད་སྟོན་པའི་ཕྱིར་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་རྣམ་པར་དག་པའོ། ། གནས་པ་མཆོག་ལ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པས་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གནས་པ་ལ་ནི་སྒྲིབ་པ་གཉི་ག་སྤངས་པ་ཉིད་དེ། ཤིན་ཏུ་དྲི་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྔར་བསྟན་པའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྡུད་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་རྣམས་དང་གནས་པ་འདི་དག་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་ཕན་ཚུན་བསྡུས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། གནས་པ་བཅུ་གསུམ་པོ་འདི་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད བསྟན་པ་ལ་སོགས་པ་ནས་ཤེས་པར་བྱའོ།།གནས་པ་དང་པོ་དང་། གཉིས་པ་ལ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ། །གཉིས་པའི་ཚིག་དང་མང་པོའི་ཚིག་གིས་བསྟན་ཏེ། དང་པོ་ལ་དད་པ་སྐྱེས་པ་དང་། གཉིས་པ་ལ་ལྷག་པར་མོས་པ་སྐྱེས་པས་སོ། །ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ནི་ སྒོམ་པའི་རྣམ་པས་འཇུག་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང་།དེ་ལས་གཞན་པའི་སྒོམ་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།

隐藏种子是细微的种子。因此说，应当了知断除一切烦恼习气的隐藏障碍。超越最胜住处，是词义。
其义即是：入于如来住处。已说烦恼障断除的差别后，为显示所知障断除的差别，应当了知有三种：
所谓在皮上的，如同皮层一般，以少许时间和精进即能断除。如同在树皮上的，以中等时间和精进即能断除。如同在树心上的，需要长时间和大精进才能断除。
由此显示三种住处需要长时间和大精进，为显示断除后即刻获得对治智慧，所以说'也是清净智慧'。
从三种住处有三种断除的差别，其余诸住处应安立为入道，故说'其余非此住处'等。
为显示诸住处摄持菩萨的清净相，故说'于彼十三住处'等。
彼等十一种清净略说应知有初、中、后。种性清净即是种姓清净，因为是一切殊胜法的源泉，如同金的种性。
在信解行地时称为信解清净，因为不为他夺。在极喜地称为增上意乐清净，因为已获得自他平等性。
在无垢地称为戒清净，因为具足本性戒。在发光地称为增上心清净，因为已获得一切世间禅定和等至的殊胜。
在三种增上慧住处称为于智慧精进清净，因为已获得三种智慧的殊胜。在有功用无相住处称为修行圆满清净，因为已达到究竟。
在任运智成就清净中，因为已获得最胜忍。在无碍解住处，因为能宣说一切语义，故为无碍解清净。
在最胜住处，因具足能入一切所知的智慧，称为随顺一切所知智慧清净。在如来住处，即断除二障，因为极其无垢。
为显示前说摄大乘诸法与此等住处如何相摄，故说'此等十三住处'等。彼等应从菩萨藏等了知。
关于第一和第二住处等，以二数词和多数词显示，因为在第一生起信心，在第二生起胜解。
修习增上意乐是以修行相而入，为显示此及显示其余修行的差别。

།དེས་ན་སྨྲས་པ། བསྒོམ་པ་མང་དུ་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ཁོ་ནའི་དོན་ལ་འཇུག་པ་དང་། མཐུའི་དོན་ལ་འཇུག་པ་ནི་བསྡུ་བར་མ་བསྟན་དུ་ཟིན་ཀྱང་བསྡུ་བ་ཐམས་ ཅད་དུ་དེ་དག་ཤེས་པར་བྱའོ།།ཅིའི་ཕྱིར་གནས་པ་བཅུ་གཉིས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་འདིར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གནས་པ་བཅུ་གཉིས་པོ་འདི་དག་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་གནས་པ་དང་འདྲ་བར་རིག་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ རང་གི་རིགས་ལ་གནས་པ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་འདིའི་གནས་པ་དང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ།ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པ་ནས་ཉེ་བར་བཟུང་ནས་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་བསྐྱེད་པ་དང་། དེའི་ཡང་དག་པ་སྐྱོན་མེད་པའི་ས་ལ་འཇུག་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་གནས་པ་ནི་མོས་པས་ སྤྱོད་པའི་གནས་པ་ལྟ་བུ་དང་།ངེས་པའི་ས་ལ་འཇུག་པའི་གནས་པ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་ཐོབ་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར་ངེས་པ་ལ་ཞུགས་པའི་གནས་པ་ལ་གནས་པ་ནི་སྡིག་པ་རྣམ་པ་ལྔ་ནི་ཤིན་ཏུ་མི་བྱེད་ཅིང་འཕགས་པས་བསྔགས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གནས་པ་ཟག་པ་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ འབད་པ་དང་འདྲ་བར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ།།མི་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ཤིན་ཏུ་མི་བྱེད་པས་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པ་དང་ལྡན་ཞིང་བསམ་གཏན་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་ལ་གནས་པ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །ཇི་ལྟར་དང་པོ་གསུམ་ ལ་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་གནས་པ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡང་ཡིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་བསམ་གཏན་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པ་དང་། མཚན་མ་མེད་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་གནས་པ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡང་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་དེ་དག་མཚན་མ་མེད་པ་ལ་གནས་ པ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡང་ཡིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་དེའི་དེ་ལས་ལངས་ནས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་གནས་པ་དབེན་པ་ལ་སེམས་གཞོལ་བར་འགྱུར་བར་བསྟན་པ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡང་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་དགྲ་བཅོམ་པའི་གནས་པ་ལ་མ་གནས་པར་ བྱ་བ་བྱས་པ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གནས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སའི་གཞིའི་མཐུན་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་གནས་པ་ལས་གནས་པའི་ལེའུ་བཞི་པ་སྟེ་རྣལ་འབྱོར་གྱི་གནས་པ་གཉིས་པའི་འགྲེལ་པ་རྫོགས་སོ།། །།ཇི་སྐད་ བསྟན་པའི་གནས་པ་རྣམས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་མང་དུ་བདག་པོའི་སྐྱེ་བ་ལེན་པར་བསྟན་པས་དེའི་རྗེས་ལ་ཐམས་ཅད་དུ་སྐྱེ་བ་ལེན་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་ལེན་པ་བསྟན་པ་བརྩམ་པར་བྱའོ།།སྐྱེ་བ་རེ་རེ་ལ་ཡང་དབྱེ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་ཕྱིར་མདོར་བསྡུས་ནས་སྨྲས་ པ།ཡང་སྐྱེ་བ་དེ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། བསམས་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་དང་། དབང་ཐོབ་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སོ། །དེ་ལ་སྐྱེ་བ་དང་པོ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུན་མོང་དུ་སྐྱེས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གཉེན་པོ་ཉིད་ཀྱི་བདེ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ནི་བདེ་བ་སྐྱེད་ པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་དོ།།ཡང་གཉིས་པ་ནི་རིས་མཐུན་པ་འཕེན་པར་བྱེད་པའི་མི་དགེ་བའི་གནས་ནས་བཟློག་ནས་དགེ་བའི་གནས་ལ་འགོད་པའི་ཕྱིར་འབད་པའི་དོན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཕན་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །རིས་མཐུན་པ་རྣམས་འདྲ་བར་འདོན་ན་ཡང་ ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབས་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ནི་གསུམ་པའོ།།གནས་སྐབས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་ལྷ་དང་མི་རྣམས་སུ་དབང་ཕྱུག་གི་བདག་པོའི་གནས་ཐོབ་པ་ནི་བདག་པོར་སྐྱེ་བ་སྟེ་བཞི་པའོ། །དེ་ ལྟར་ན་སྐྱེ་བའི་གནས་ཀྱི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ།དུས་ཀྱི་དབང་གིས་སོ། །སྐྱེ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱི་མ་ནི་ཐ་མའི་སྐྱེ་བ་སྟེ། སྐྱེ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཐ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་དགྲ་བཅོམ་པའི་བཞིན་ནོ། །གང་ཡང་མདོར་བསྡུས་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཡོ་བྱད་དང་། བདག་གི་དངོས་པོས་ ཕོངས་པར་བྱེད་པ་ནི་གནོད་པ་ཞེས་བྱའོ།

因此说道：虽然在摄集中未明说'多作修习'这句话是进入真实义和力义，但在一切摄集中都应当了知这些。
为了说明'为何安立十二住'这一义，'这十二菩萨住应当如是次第了知与声闻住相似'，如声闻在自种性中住，如是此中第一住，从生起解脱分善根乃至生起决择分，及住于其清净无过之地的加行，犹如随信行住。
入决定地住犹如得见道。如是住于入决定住者，极不造作五种恶业，住于圣者所赞戒律，为尽诸漏而精进，菩萨亦复如是。
以极不造作十不善业道而具足清净戒律，住于成就禅定，菩萨亦复如是。
如前三者以增上慧而住，菩萨亦复如是。
如得禅定、三摩地，住于无相加行，菩萨亦复如是。
如彼等住于无相，菩萨亦复如是。
如彼从彼起已，住于解脱处，趣向寂静，菩萨亦复如是。
如阿罗汉住于所作已办，如来住亦复如是。
菩萨地基相应法瑜伽住中第四住品竟，为第二瑜伽住释。
已说诸住中菩萨多取主尊生，其后为说一切处受生，故当开始宣说受生。
由于每一生中亦有无量差别，故略说：
复次，彼生有二种：谓思择受生，以愿力及得自在力故。
其中第一生是一切有情共同生起苦对治之乐，是生乐者。
又第二是为令从同类引发不善处转而安立于善处而精进，是生利益者。
虽同类等同宣说，然以殊胜成就而于诸有情生起利益安乐，是为第三。
随顺时位而得天人中自在主尊处，是主尊生，为第四。
如是由生处差别分四种，依时分故。
诸生中后者是最后生，以是诸生中最后故，如阿罗汉。
又略说，以资具及自体令诸有情匮乏者，名为损害。

།དེ་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དུས་དང་ཡུལ་གྱི་དབང་གིས་བཟའ་བ་དང་བཏུང་བས་ཕོངས་པས་མུ་གེས་གནོད་པ་དང་། འབྲོག་ཉམ་ང་བར་འཁྱམས་པའི་གནོད་པ་རྣམས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། མུ་གེས་ཕོངས་ཤིང་གནོད་པ་ཆེན་ པོ་བྱུང་བའི་དུས་དག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།སྨོན་ལམ་བཏབ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་ཉིད་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་འདི་ལྟར་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་དེ། འདི་ལྟ་བུའི་སེམས་ཅན་རྣམས་བདེ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བདག་འདི་དང་འདི་ལྟ་བུར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྨོན་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལྟ་བུའི་ སྨོན་ལམ་དེ་ནི་བསོད་ནམས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་དང་།བསམ་པ་དགེ་བའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་དུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དགེ་སློང་དག་བསོད་ནམས་དང་ལྡན་པའི་སྨོན་ལམ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚེགས་ཆུང་དུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབད་པ་མེད་པར་རོ། །འཚོ་བར་ འགྱུར་བའི་རྒྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྟད་མོའི་ཆེད་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཉ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ།རློན་མིད་དང་རློན་མིད་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པར་སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཤ་མི་ཟད་པར་གྱུར་པས་འགྲོ་བ་མ་ལུས་པ་ཚིམ་པར་བྱེད་དོ། །ཁམས་མ་ སྙོམས་པས་ལུས་ལ་གནོད་པར་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་གྲུབ་པའི་རིག་པ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ལུས་ཡོངས་སུ་བཟུང་ནས་ཇི་ལྟ་བུར་གནས་ན་གནོད་པ་ཞི་བར་བྱེད་པའི་སྔགས་གྲུབ་པ་དང་།མཐུ་ཆེ་བའི་སྨན་ཤེས་པའི་སྨན་པར་གྱུར་ནས་དེ་བཞིན་དུ་གནོད་པ་ཞི་བར་བྱེད་དོ། །ལོངས་སྤྱོད་དང་ འཁོར་རྣམ་པར་ཉམས་པར་བྱེད་པའི་ཕ་རོལ་གྱི་དཔུང་ལ་སོགས་པའི་ཚེ་ནི་སྟོབས་ཀྱི་བདག་པོར་གྱུར་ནས་གཞན་གྱི་དཔུང་གི་འཇིགས་པ་ཟློག་པར་བྱེད་ཀྱི།ཆོས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པས་གཞན་གྱི་དཔུང་བརླག་པར་ནི་མི་བྱེད་དོ། །དེ་ནི་ཡང་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་སྟོབས་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་ བར་སྨྲས་པ།ཐབས་མཁས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་ལ་གནོད་པར་མ་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གོ། །ཕན་ཚུན་མི་མཐུན་པ་རྣམས་ལ་ནི་བདག་ཉིད་ལ་ཚིག་གཟུང་བར་འོས་པ་དང་། སྡུམས་བྱེད་པར་ནུས་པར་གྱུར་ནས་འཁོར་རྣམས་ཞི་བར་བྱེད་པའི་ཚད་མར་གྱུར་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། ། ཕན་ཚུན་དགྲར་ཅིང་སྲོག་གཅོད་པར་བྱེད་པ་དག་ཏུ་ནི་སྲོག་བསྐྱབ་པའི་ཕྱིར་དང་། ཐ་མལ་པའི་ཡུལ་གྱི་རྒྱལ་པོ་གཏུམ་པོས་ཆོས་དང་མི་ལྡན་པར་འབངས་རྣམས་ལ་ཆད་པ་དང་། འཆིང་བ་དང་། གནོད་པ་སྣ་ཚོགས་བྱེད་པ་ལ་ཞུགས་པ་དག་ལ་ནི་གནོད་པ་དེ་དག་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། རྒྱལ་པོར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། བུ་ལ་བྱམས་པའི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པ་ཙམ་གྱིས་བཅིངས་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ། །བདག་ཉིད་རྒྱལ་པོར་གྱུར་ནས་གནོད་པ་དེ་དག་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱེད་དོ། །ཆོས་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་བསམ པས་སྙིང་བརྩེ་བ་ཅན་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ན་མུ་གེའི་གནོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། ཕ་རོལ་གྱི་དཔུང་གིས་གནོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། འཚོ་བ་མེད་པས་འཇིགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། རང་གི་འཁོར་གྱིས་འཇིགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། གནོད་པ་དེ་དག་ཉིད་ཞི་བར་བྱ་བའི་ ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། སྙིང་བརྩེ་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའོ། །དེ་དང་སྐལ་བ་མཉམ་པར་མཐུན་པར་འཇུག་པའི་སྐྱེ་བ་ནི་ཕན་ཚུན་མི་མཐུན་པའི་དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་སུ་སྐྱེས་ནས་རང་ཉིད་ཀྱི་བྱམས་པའི་སེམས་ཀྱིས་ ཁོན་རྣམས་ཞི་བར་བྱེད་དོ།།ལོག་པར་ལྟ་བ་ཤིན་ཏུ་མང་བའི་བྲམ་ཟེའི་རིགས་དང་། ཉེས་པར་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པའི་ཉ་པ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་དང་། འདོད་པ་ལ་གཅིག་ཏུ་ཞེན་པའི་རིགས་རྣམས་ཀྱི་གཙོ་བོར་སྐྱེས་ནས་ལྟ་བས་བྱས་པ་དང་། ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་དང་། འདོད་པ་ལ་སྲེད་པ་རྣམས་རབ་ཏུ་ ཞི་བར་བྱེད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཉེས་པ་དེ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའོ།

而且对于一切众生，由于时间和地域的影响而缺乏饮食，受饥荒所害，以及在荒野险境中流浪的危害等。因此说道，在饥荒贫困和遭受巨大危害的时期等。
所谓发愿，是指菩萨从一开始就如此发心，为了使这样的众生获得安乐，愿我成为这样那样，如此发愿。由于这样的愿力福德极大，且发心善良，因此会如愿实现。因为佛说：'比丘们，具有福德的愿望将会实现。'
所谓轻而易举，是指不费力。所谓成为生存之因，是指为了供众生享用而转生为大鱼等，由于愿力而成为如吞噬者和大吞噬者等，肉身永不枯竭，使一切众生满足。
对于因体内元素不调而身体受损的众生，化现为持明成就者等身，了知如何安住才能平息痛苦的成就咒语，以及成为通晓大威力药物的医生，如此平息痛苦。
在受敌军等损害受用和眷属的时候，成为力量之主而抵御他人军队的威胁，但因具有正法，不会摧毁他人军队。因此说他将成为具有正法的力量之主。
所谓善巧方便，即是不损害他人之意。对于互不和睦者，转生为值得信任和能调解的人，成为平息眷属纷争的准则。
对于互为仇敌而相互杀戮者，为了救护生命；对于凡俗地方暴虐的国王以非法手段对臣民实施惩罚、囚禁和各种伤害时，为了平息这些伤害而转生为国王。仅仅因为生于慈爱种姓，所有被囚禁等的人都将获得解脱。自己成为国王后平息这些伤害。具有正法，以利益众生获得安乐之心而具有慈悲。
如是，依于饥荒危害的痛苦、敌军伤害的痛苦、无生计恐惧的痛苦、自眷属恐惧的痛苦，为了平息这些伤害。
因此说道，所谓以慈悲为先，是指为了众生的利益和安乐而转生。与此相应的转生是指，转生于互不和睦的旁生界中，以自身的慈心平息怨恨。
转生为邪见极重的婆罗门种姓、行恶行的渔夫等种姓、专著欲望的种姓之上首，平息由见解所造、恶行以及对欲望的贪著。
因此说道，为了遮止这些过失。

།འཇིག་རྟེན་ཐ་མལ་པ་རྣམས་ཀྱི་གཙོ་བོའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ད་དག་ལས་བཟློག་པ་ལས་སྤྱོད་ཅིང་སྟོན་ཏོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་བུའི་སྐལ་བ་མཉམ་པར་སྤྱོད་པ་ཉིད་ ཀྱིས་ཉེས་པ་ལས་ཟློག་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།།རིགས་པས་མན་ངག་སྟོན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། དེ་དག་ལ་ཆོས་སྟོན་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་རེས་འགའ་འགའ་ཞིག་ཏུ་སྐྱེས་པ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ཚེ་ལ་སོགས་པ་མཐུན་པ་རྣམས་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་ འགྱུར་ཏེ།རྣམ་པར་སྨིན་པ་མཉམ་པ་མེད་པ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུས་ཀྱང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་ཡང་དག་པར་སྡུད་ཅིང་བདག་ཉིད་ཀྱང་ཅི་རིགས་པར་སྤྱོད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་ལེའུ་ལས་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ལས་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟ་བུ་ནི་བདག་དང་གཞན་གཉིས་ཀ་ལ་ཕན་པ་ཡིན་ལ། སྔ་མ་ནི་གཞན་འབའ་ཞིག་ལ་ཕན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ས་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི། ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་གཙོ་བོར་སྐྱེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བདག་པོའི་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་གནས་པ་བསྟན་པ་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །གནས་ པ་མཆོག་ལ་གནས་པའི་བདག་པོར་སྐྱེ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།འོག་མིན་ལས་འདས་ནས་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཡང་དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དགེ་བ་ལས་སྐྱེས་པས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྐྱེ་བའི་གནས་ཐམས་ཅད་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པའོ།།ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་མིའི་སྐྱེ་བ་ནི་སྲིད་པ་ཐ་མ་པའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེར་སྐྱེས་པ་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མཛད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་སུ་ དག་ཀྱང་རུང་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ།།མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་འབྲས་བུ་ཅན་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སའི་གཞིའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་གནས་ཐ་མ་ལས་སྐྱེ་བའི་ལེའུའི་འགྲེལ་པ་སྟེ་དང་ པོ་རྫོགས་སོ།། །།དེ་ལྟར་གཞན་གྱི་དོན་དང་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་དོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་གཞན་གྱི་དོན་བྱ་བ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་ཀྱི། ནོར་དང་འབྲུ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྐྱེ་བ་བསྟན་པའི་རྗེས་ལ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་བསྟན་ཏོ། །བྱང ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ནི་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྡུས་པར་རྗེས་སུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་གནས་པ་ལ་གནས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ཉེས་པ་དང་བྲལ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཡང་དག་པར་ཡོངས་སུ་ འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ།།ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་དང་། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཅིག་ཅར་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། ཁྱིམ་པར་གྱུར་པ་དང་། རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཐུན་མོང་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་ པས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་མོ།།དེ་ཉིད་དུས་ཀྱི་དབྱེ་བས་ཀྱང་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །དེ་ལྟར་ན་རྣམ་པ་དྲུག་སྟེ། སེམས་བསྐྱེད་མ་ཐག་ཏུ་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཆུང་མའི་ཚུལ་དུ་ཅིག་ཅར་ཡོངས་སུ་གཟུང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཐ་མལ་པའོ། །ཁྱད་ པར་ཅན་ནི་བདག་པོར་གྱུར་པའི་ཚུལ་གྱིས་ངེས་པ་ཁོ་ནར་དགའ་བར་བྱ་བ་དང་།གསོ་བར་བྱ་བ་དང་། སྐྱོང་བར་བྱེད་པ་ནི་བདག་པོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །རབ་ཏུ་བྱུང་བར་གྱུར་པས་ནི་ཡང་དག་པའི་འཁོར་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་འཛིན་པས་འཛིན་པ་ཞེས་བྱའོ། ། ཡུན་རིང་པོ་ནི་མདོར་བསྟན་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བས་ཡིན་ནོ།

由于随顺世间凡夫之主，故从彼等转变而行持并宣说，为显示此义，以如是同等福分之行持远离过失而作宣说。
依据理趣开示教授而说：'为彼等说法'等。如是，于某些时处转生时，菩萨于寿命等相同者中殊胜超越，因为领受无等异熟果故。以异熟果亦能摄受众生，自身亦随宜而行。
为此而说：如自他利品中所说而作事业。此等乃是利益自他二者，前者唯是利他。
入地者于天人中转生为主者，即称为主尊之生，此即已说示住处。为显示住于最胜处之主尊生故，说'超过色究竟'等。又彼由出世间善业所生，故为不共之生，为显示此义，说'超胜一切生处'等。
圆满资粮之人身为最后有，为显示此义，说'生彼处者亦作一切佛事'等。为显示此等一切菩萨皆是决定，故说'任何一切'等。
为显示现等觉之果，故说'依彼等'等。菩萨地基瑜伽处最后之生品释第一竟。
如是显示利他之义，菩萨们摄受利他事业，而不摄受财物谷物，为显示此义，于显示生后而说摄受。
为随顺显示菩萨一切行为如理摄于六种，故说：'其中菩萨们住于住处'等。为显示远离摄受过失，故说'正摄受'。
为遣除摄受外在事物及显示摄受众生故，说'同时摄受一切众生'，在家出家共与不共摄受有三种。
彼复由时分差别亦有三种。如是则有六种：初发心时即以妻子方式同时摄受一切众生界，此为平常摄受众生。
殊胜者则以主尊方式决定令欢喜、养育、护持，此称为主尊摄受。出家者以正眷属摄受，称为以摄受众生而摄受。
长时则如略说中分别。

།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཤིན་ཏུ་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་བསམ་པས་སྒྲུབ་པ་དང་ལྡན་བཞིན་དུ་ཅིག་ཅར་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི། བདག་གིས་འདི་དག་ལ་ཅི་ནུས་ཅི་ལྕོགས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས བསྟན་ཏེ།ཇི་སྐད་དུ། སྐྱེ་བོ་སྡུག་བསྔལ་དུ་གྱུར་པ་འདི་དག་ནི། བསྐྱབ་པའི་ཕྱིར་ཁྱེད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་བསྒྲུབས་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་དངོས་པོ་ནི། རྒྱལ་པོར་གྱུར་པ་ན་འབངས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་ཡུལ་གྱི་ཉེ་འཁོར་ན་གནས་པ་ལ་ཡོངས་སུ་ འཛིན་པའི་འདུ་ཤེས་འབྱུང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ།ད་ལས་གཞན་པ་ལ་སྐྱེ་བོ་གཞན་གྱི་འདུ་ཤེས་འབྱུང་བའོ། །ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་འཚམ་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལ་གྲགས་པ་སྟེ། ངེས་པར་གསོ་བར་བྱ་བ་དང་། ཡོངས་སུ་བསྐྱང་བར་བྱ་བའོ། །བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཕལ་པ་ལས་འདས་པའོ།།ཕ་དང་མ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་བསྟན་པ་སྟེ། དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ནི་དད་པ་མེད་པ་ནི་དད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་སྦྱོར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱས་པར་མདོ་ ལས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།།བླ་མར་བྱ་ཞིང་བསྙེན་བཀུར་བྱ་བས་ཉེ་བར་གཟུང་བ་ནི་དུས་དུས་སུ་བསྙེན་བཀུར་དང་བླ་མར་ཡང་བྱེད་པའོ། །དེའི་དབང་དུ་གྱུར་པས་གནས་པར་བྱ་བ་ནི་ཕའི་སེམས་དང་མཐུན་པར་བྱེད་པའོ། །བུ་དང་ཆུང་མ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་འཛིན་ པར་བྱེད་དོ།།བསམ་པ་ཉིད་དང་སྦྱོར་བ་ཉིད་ཀྱིས་སོ་སྦྱོར་བ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་གོ། །བསམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་རྣམ་པ་གཅིག་གོ། །འཚོ་བའི་ཡོ་བྱད་ཀྱིས་ཕོངས་པ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ནི་གང་ཡང་སྨྲས་པ། ཟས་དང་གོས་ལེགས་པར་སྦྱིན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །རྗེས་སུ་ མཐུན་པའི་ལས་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ནི་ལས་ཀྱི་མཐའ་རྣམས་ཀྱིས་གནོད་པར་ཡང་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།གནོད་པ་བྱས་ཀྱང་བཟོད་པ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཉེས་པར་བྱེད་པ་ཡང་བཟོད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ན་བ་རྣམས་ལ་མགོན་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ལེགས་པར་ནད་ གཡོག་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའོ།།དགེ་བ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ནི་གང་ཡང་སྨྲས་པ། དེ་དག་དགེ་བ་ལ་ཡང་འཛུད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དུས་སུ་ཁྱད་པར་དུ་སྡུད་པར་བྱེད་པ་ནི་གང་ཡང་སྨྲས་པ། དུས་དུས་སུ་ལྷག་པར་བྱ་དགའ་སྦྱིན་པ་དང་ཞེས་པའོ། །ཅི་ནས་ཀྱང་ཚིག་འཇམ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ ཉེ་བར་ཕན་པ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།བསམ་པ་ཉིད་སྨྲས་པ། དེ་དག་ལ་བྲན་དང་བྲན་མོའི་འདུ་ཤེས་ཀྱང་མི་སྐྱེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རྒྱལ་པོར་གྱུར་ན་རྒྱལ་པོའི་འཁོར་རྣམས་ལ་རྣམ་པ་དགུས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་བྱ་བ་མཛད་པའི་བསྟན་པའི་ཆོས་ཀྱིས་རྒྱལ་སྲིད་བྱེད་པ་ ཉིད་ནི་གང་གི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།འབངས་ལ་ཆད་པ་མེད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་འཕྲོགས་པ་དང་། སྲོག་གཅོད་པའི་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་མི་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཤོ་གམ་ལ་སོགས་པར་ཅི་རིགས་པར་འབེབས་པར་བྱེད་པས་དེས་ན་སྨྲས་པ། ཆོས་བཞིན་དུ་ལོངས་སྤྱོད་ སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།རིགས་བརྒྱུད་ཀྱི་རིགས་ཀྱིས་འོངས་པའི་རྒྱལ་སྲིད་ལ་དབང་བྱེད་ཀྱི་གཞན་ལ་མི་གནོད་པར་བསྟན་པ་ནི། རྒྱུད་ཀྱིས་བྱུང་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཕན་པ་ལ་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་ཉིད་ནི་གང་གི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཅི་ནུས་ཅི་ལྕོགས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ སྡིག་པ་ལས་ཟློག་པར་བྱེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།བུའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་བསྟན་པ་ཉིད་ནི་དེ་ནི་སྨྲས་པ། འབངས་རྣམས་ཀྱི་ཕ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཕོངས་པ་རྣམས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་རབ་ཏུ་སྦྱིན་པ་ཉིད་དེས་ན་སྨྲས་པ། བགོ་བཤའ་བྱེད་པའི་དང་ཚུལ་ཅན་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པའོ།།རིགས་པ་མ་ཡིན་པའི་བྱ་བ་མི་བྱེད་པ་ཉིད་ནི་གང་ཡང་སྨྲས་པ། མའི་ཁུ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཁས་བླངས་པ་བཞིན་བྱ་བ་བྱེད་པ་ནི་གང་ཡང་སྨྲས་པ། བདེན་པར་སྨྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།

以对一切众生极为利益安乐之心而修行，同时摄受一切众生，对此的教示是：'我将尽己所能'等所说。
如经中所说：'这些陷入痛苦的众生，为了救护他们，你当证得菩提'。
关于摄受的实际内容，'若为国王时对臣民'是指对居住在自己领地周边的人生起摄受想，而对其他人则生起其他众生想。
'与摄受相应'是指世间所共知的，即必须救护和抚养。菩萨随顺是超越世间凡夫的。
对父母的摄受事业分三种方式：一是令其趣入善法，如经中广说'使无信者得圆满信'等。
以尊重承事而摄受是指时常恭敬供养。随顺其意而住是指顺从父母之心。
对子女妻子等简要而言以两种方式摄受：思维和行为。行为方面有六种，思维方面有一种。
以生活资具令无匮乏而摄受，即所说'善予饮食衣服'。
令从事相应事业是指'不以诸业边际损害'。
虽受损害仍能忍受，即所说'能忍其过失'。
对病人作护持，即所说'善为看护'。
令趣入善法，即所说'令其趣入善法'。
适时特别摄受，即所说'时时给予特别奖励'。
'必定以柔和语言'意为令趣入利益。
思维方面所说：'于彼等不生奴仆想'等。
若为国王时以九种方式摄受王臣，以教法治国，即所说'对臣民无刑罚'等，意为不夺取财物、不杀生等恶行。
适当征收关税等，故说'如法获取财富'。
以世袭血统掌管王权而不损害他人的教示即'依血统而来'等。
令趣入利益即所说'尽己所能令众生远离罪业'等。
生起子想的教示即所说'如臣民之父'。
对贫穷者施予财富，故说'具有分享之德行'等。
不作不如法之事即所说'母之精华'。
如承诺而行即所说'说真实语'。

།གཞན་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་སྤངས་པ་ཉིད་ནི། གསད་པ་དང་། བཅིང་བ་དང་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཚོགས་ཡང་དག་པར་སྡུད་པ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ཉིད་ནི་བསམ་པ་ཉིད་དང་སྦྱོར་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཟང་ཟིང་མེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཟང་ཟིང་ཉིད་ནི་བསྙེན་བཀུར་གྱི་ཕྱིར་དང་། འདོད་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་འཛིན་ པ་མ་ཡིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བའོ།།རང་གི་དོན་གྱི་སྦྱོར་བ་ཡང་མདོར་ན་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དོན་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་ཉིད་ནི་གང་ཡང་སྨྲས་པ། རང་གི་དོན་ལ་ལེགས་པར་འཛུད་པར་བྱེད་དེ། ལོག་པའི་སྦྱོར་བས་སླུ་བར་མི་བྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྦྱོར་བ་མཉམ་པ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སེམས་སྙོམས་ པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ།སེམས་སྙོམས་པ་དེ་ཉིད་བཤད་པ་ནི། ཕྱོགས་འཛིན་པར་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཆོས་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་ཉིད་ནི་ཆོས་ལ་སེར་སྣ་བྱེད་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་ཆོས་མི་སྟོན་པའོ། །དེ་མེད་པ་ནི་ཆོས་ལ་སེར་སྣ་མི་བྱེད་པའོ། །སློབ་དཔོན་གྱི་དཔེ་མཁྱུད་ནི་དོན་གྱི་ གཙོ་བོ་སྦེད་པ་སྟེ།དེ་མེད་པའོ་གཞན་གྱི་དོན་གཅིག་པུ་བྱེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རིམ་གྲོ་དང་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པ་ལ་ཡང་མི་རེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་ཉིད་རང་བྱེད་པ་ལ་ཡང་ཚོགས་སོག་ཏུ་གཞུག་པའི་ཕྱིར་ཟློག་པར་མི་བྱེད་དེ། འཁོར་གྱི་བསླབ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་ བྱེད་དུ་གཞུག་པའི་ཕྱིར་རོ།།དུས་ལ་བབ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕོངས་པར་གྱུར་པའི་དུས་སུ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དམན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་རང་གི་དོན་ལ་སྦྱོར་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་གིས་མ་རྟོགས་པའི་དོན་ཡང་རྟོགས་པར་བྱེད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། མ་རྟོགས་པའི་དོན་ནི་མི་ཤེས་ པས་ཀུན་དུ་རྨོངས་པའོ།།དེ་ལ་དོན་ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་ནི་རྟོགས་པར་བྱེད་པའོ། །རྟོགས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དོན་ལ་མཁས་པའོ། །ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དོན་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ནི་གསལ་བར་བྱེད་པའོ། །ཐེ་ཚོམ་སྐྱེས་པའི་རྨོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐེ་ཚོམ་ཡང་སེལ་བར་བྱེད་པའོ། །གཅིག་ཏུ་བདེ་བ་འདོད་པ་ རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ།འགྱོད་པ་ཡང་སེལ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །སེམས་ཅན་རྣམ་པ་གསུམ་ཆར་ཡང་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་ཤེས་ནས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་བསྟན་པ་ནི། དོན་ཟབ་མོའི་ཚིག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བྱ་བ་ མངོན་དུ་གྱུར་པ་ན་དོན་མཐུན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར།སྡུག་བསྔལ་དང་བདེ་བ་ཡང་དག་དང་མཚུངས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གནོད་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་གནོད་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་སྤྲོ་བ་བསྟན་པ་ནི། བདག་ཉིད་ལས་དེ་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཉེས་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བྱ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།དུས་དུས་སུ་དེ་དག་གི་ཉེས་པ་ཡང་གླེང་བར་བྱེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་བ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་བསལ་བར་བྱ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་ན་བའམ་མི་དགའ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བརྙས་པར་མི་བྱ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དམན་པ་ལ་ཡང་བརྙས་པར་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གདམས་ངག་དང་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་རབ་ཏུ་སྦྱིན་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དུས་དུས་སུ་དེ་དག་ལ་སྐྱོ་བ་དང་དུ་བླངས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གཞན་དག་གིས་བརྒལ་བ་ན་རྣམ་པར་བརྟགས་ནས་མི་བརྗེད་པར་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི ལན་འདེབས་ཤིང་མི་འཁྲུགས་པའོ།།ཚུལ་དང་སྤྱོད་པ་མཐུན་པའི་དོན་མཐུན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དམན་པར་ཡང་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བརྟེན་པ་མེད་པར་འཇུག་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟེ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཚིག་ ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་བསམ་པ་དང་སྦྱོར་བ་དག་གིས་ངེས་པར་འཇུག་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།

对于远离损害他人，即杀生、捆绑等等。
以两种方式示现圆满积集资粮，即以发心和加行。因此说'以无所求之心'等等。无所求即不为了获得供养和欲望而执取。
自利的加行简而言之有两种：对于义理的修行，即所说的'善巧引导自利，不以邪行欺诳'。
为显示加行平等性，说'心平等'。解释心平等即'不偏袒'。
对于法的修行，即无有吝法，不是对一切人都不说法。无有吝法即不吝惜佛法。
上师隐藏即隐藏主要义理，无有此过。
为显示唯一利他，说'对于恭敬供养也不期待'。
对于他们自己行持，也不阻止他们积集资粮，为令眷属圆满学处。
'时机成熟'即贫困之时。
为显示对下等等人的自利加行，说'令他们了解未了解的义理'等。未了解的义理即因无知而愚痴。对此开示正确义理即令了解。了解即通达法义。
引导殊胜义理即令明了。也为断除生疑者的疑惑。
就唯一希求安乐者而言，说'也断除追悔'。
了知三种众生的根机成熟后为显示开示证悟，说'甚深义理的文句'等。
为显示事业现前时随顺义理，说'令苦乐平等'。
为显示自己精进于消除有害者的损害，说'他们从我'等。
为显示随顺有过失者，说'适时也指出他们的过失'等。
为显示断除痛苦和不悦，说'他们生病或不悦'等。
为显示不轻蔑，说'也不轻蔑下等'等。
为显示给予教诫和教导，说'适时接受他们的厌离'等。
当他人质疑时，观察后不忘失而随顺回答且不动怒。
就随顺行为和威仪而言，说'也不轻视'等。
为显示无所依止而行，说'对于利养恭敬'等。
余下文句显示以发心和加行决定趣入。

།ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ཉེ་བར་བཟུང་ནས་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པའམ། གཅིག་ཏུ་མི་འཛིན་པར་འཇུག་པ་ཡང་འགོག་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར། ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་མི་བྱེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། གང་ གི་ཚེ་གདུལ་བྱ་གདུལ་དཀའ་བ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་འདུལ་བར་མི་ནུས་པ་དེའི་ཚེ་རང་སངས་རྒྱས་བཞིན་དུ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་འཁོར་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་མི་བྱེད་དོ།།མི་འཛིན་པར་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མི་འཛིན་པར་ཡང་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་ མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།གཞན་དུ་ཡང་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་དག་གིས་འགའ་ཞིག་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ནི་འདི་དག་ཁོ་ནར་ངེས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བར། དེ་ལྟར་ན་རྣམ་པ་དྲུག་པོ་འདི་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་འཛིན་ པ་ལ་ཞུགས་པར་གྱུར་པ་ན་གནོད་ཅིང་ཉམ་ང་བ་དང་ཕྲད་པར་གྱུར་པ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལ་ཞུགས་པར་གྱུར་པ་ན་གནོད་ཅིང་ཉམ་ང་བ་དང་ཕྲད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའོ།།ཁྱད་པར་ནི་འདི་ཡོད་དེ་འདི་དག་ནི་གནོད་ཅིང་ཉམ་ང་བ་དང་ཕྲད་པ་ན་ཀུན་དུ་རྨོངས་པར་འགྱུར་རོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཡང་མཁས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཅོས་པའི་ཐབས་ཚོལ་བར་བྱེད་དོ། །གནོད་པ་ཡང་དེ་ཡིན་ལ་ཉམ་ང་ཡང་དེ་ཡིན་པའམ། ཡང་ན་གནོད་པ་དང་ཉམ་ང་བ་ནི་གནོད་ཅིང་ཉམ་ང་བ་སྟེ། གཉིས་ཀའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་དེ་བྱས་སམ་མ་བྱས་ན་ཡང་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བའི ཕྱིར།གནོད་ཅིང་ཉམ་ང་བ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕྱོགས་གཉིས་ཀའི་ཚུལ་ལ་མཁས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེའི་ཚེ་རང་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་བྱ་བ་ཉམས་སུ་བླང་བ་ལ་མཁས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སེམས་ཅན་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་སྤོང་བའི་སྒོ་ནས་བཏང་སྙོམས་སུ་ འཇོག་པ་ཡང་ཚུལ་དང་མཐུན་པ་མ་ཡིན་པ་ལ།གཞན་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བས་དེ་ལྟར་ན་དངོས་པོ་གཅིག་ལ་བྱ་བ་ཡང་ཡིན་ལ། མི་བྱ་བ་ཡང་ཡིན་པ་ནི་གནོད་ཅིང་ཉམ་ང་བ་དང་ཕྲད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུ་ལ་ཐབས་ལ་མཁས་པར་འགྱུར་བར་བྱ་ སྟེ།དེ་ལ་གནོད་པ་བྱས་པས་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ལས་ཀྱང་བཟློག་པར་བྱ་ལ། ཤིན་ཏུ་གནོད་པར་ཡང་མི་བྱ་བ་ལ་ཡང་ཐབས་ལ་མཁས་པར་བྱ་བའོ། །སྦྱོར་བ་དྲག་པོ་ཡང་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ནི་གནོད་པ་ཡིན་ལ་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་བསྲུང་བར་བྱ་དགོས་པ་ནི་ཉམ་ང་བ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདིར་ནི་ལྕི་བ་དང་། ཡང་བ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ལ་ཐབས་ལ་མཁས་པས་བཏང་སྙོམས་སུ་བྱ་ཞིང་སེམས་ཀྱི་གཡེང་བ་བཟློག་པར་བྱའོ། །སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ནི་ཉུང་ངུ་ཞིག་ལ་དེ་ལ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ནི་མང་དུ་ལྷགས་ལ། གལ་ཏེ་གཅིག་ལ་བྱིན་ན་ནི་གཞན་གྱི་སེམས་མི་དགའ་བར་འགྱུར་ལ། འོན་ཏེ་ཐམས་ཅད་ལ་བྱིན ན་ནི་ཆུང་བས་སྦྱིན་གྱི་མི་ལོང་བས་མ་བྱིན་ན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཉམ་ང་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་འདིར་གང་ཟག་རྣམ་པར་དཔྱད་པར་བྱ་སྟེ། དོན་དུ་གཉེར་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། མགོན་མེད་པ་དང་སྐྱབས་མེད་པ་དག་ལ་སྦྱིན་པར་བྱ་ཞིང་། གཞན་ དག་གི་རྗེས་སུ་མཐུན་པས་བཟོད་པར་བྱས་ལ་གཏང་བར་བྱའོ།།དེ་ནི་གཅིག་པུ་ཡིན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ནི་གྲོགས་མེད་པ་གཅིག་པུ་ཡིན་ཞིང་མཐུན་ཡང་མེད་ལ། གཅིག་ཅིག་གི་གྲོགས་བྱས་ན་ནི་མང་པོ་དག་མི་དགའ་བར་འགྱུར་ལ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་གྲོགས་བྱ་བའི་ནུས་པ་ཡང་མེད་པས། ཁ་ཅིག་གི་ཡང་གྲོགས་མི་བྱ་བ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་དང་མཐུན་པ་མ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་གནོད་པ་དང་ཉམ་ང་བ་དང་ཕྲད་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ཡང་ལྕི་བ་དང་ཡང་བ་ལ་བཏང་སྙོམས་སུ་བྱ་བའམ། ནུས་པ་ཡོད་པའམ། ནུས་པ་མེད་པའི་གང་ཟག་རྣམ་པར་དཔྱད་པར་བྱའོ། །དགེ་བ་ཞེས་བྱ བ་ནི་དག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

关于'完全执取后一味执取或者不执取也要遮止'这句话，对于'不要完全执取'等内容，当所化难调伏的众生自己无法调伏时，就像独觉那样为了断除一切烦恼而不摄受眷属。为了显示'不执取也不行'的意思而说'也不要不执取'。为了显示'不要非正确'的意思而说'也不要做其他'。
关于'菩萨们对某些完全执取仅此为定'这句话，就是'如是这六种'等内容。就像世间人进入执取时会遇到损害和畏惧一样，菩萨进入执取时也会遇到损害和畏惧。
区别在于这些人遇到损害和畏惧时会变得迷惑。而菩萨因为是智者，会寻求对治方法。损害即是它，畏惧也是它，或者说损害和畏惧就是损害畏惧，因为从两方面来说，做或不做都会成为过失，所以称为'损害畏惧'。
如是菩萨应当善巧于两方面的方法，也就是说，此时应当善巧于实践与自己相应的事业。从断除损害众生的角度来说，保持舍心也是不如法的，对他人造成损害也是同样，因此对一件事情既应该做又不应该做，这就是遇到损害和畏惧。
对此应当善巧方便，既要通过造成损害来遮止不当行为，又要善巧于不造成太大损害的方法。经常使用猛烈的加行是损害，需要守护自己的烦恼是畏惧。
在此应当权衡轻重，以善巧方便保持舍心并遮止心的散乱。所要布施的法很少，而求法者却来了很多，如果给一个人其他人会不高兴，如果给所有人因为太少而不够给，不给又不符合菩萨的随顺。这样就是畏惧。
因此在这里应当观察人，应当布施给希求者、受苦者、无依无怙者，对其他人则以随顺心安抚后舍弃。'是独一'是说我是无伴独一而且无有助伴，若结交一个人则多数人会不高兴，又没有能力结交所有人，完全不结交任何人也不符合菩萨的法则，因此这就是遇到损害和畏惧。
在此也应当对轻重保持舍心，或者观察有能力或无能力的人。'善'即是'清净'的意思。

།སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགེ་བ་མ་བསྐྱེད་ན་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་མི་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པའི་མཐུ་མེད་པར་འགྱུར་ལ། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བསྐྱེད་ན་ཡང་བག་མེད་པའི་གནས་སུ་འགྱུར་ཏེ། དེའི་རོ་མྱངས་པས་དབང་མ་ཐོབ་པ་རྣམས་ ལྷའི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། སེམས་ལས་སུ་མི་རུང་བ་ནི་གནོད་ཅིང་ཉམ་ང་བ་དང་ཕྲད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེས་ན་འདིར་བསྟན་པ་ལ་དམིགས་པ་འཇུག་པར་བྱ་སྟེ། གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱུ་གང་གིས་རོ་མྱང་བ་དེ་སྤོང་བར་བྱེད་པའམ། ཡང་ན་གནས་དེ་ནས་མྱུར་དུ་ འཆི་བར་འགྱུར་བའི་ཐབས་བྱེད་པའོ།།སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བར་འདོད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ནི་བྱེད་པར་འདོད་ལ་ལུས་ཉམ་ཆུང་བ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུས་དེ་བྱེད་པར་མི་ནུས་པའོ། །དེ་ལ་ནི་ཡང་དག་པའི་སྨོན་ལམ་གདབ་པར་བྱ་བའམ། སོ་སོར་རྟོགས་པ་དྲག་པོ་ཉེ་བར་གཞག་ནས་སྐྱོ་བ་ མེད་པར་བརྩམ་པར་བྱའོ།།བླུན་པོ་སྟེ་བློ་དམན་པ་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་པ་ཡང་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བ་དང་། གཡོན་ཅན་དེ་བཞིན་དུ་ཞུགས་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་དང་། དམུ་རྒོད་དེ་ཚིག་ངན་པར་སྨྲ་བ་ཉིད་ལ་ནི་བསྟན་ཡང་འབྲས་བུ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། བཏང་སྙོམས་སུ་གནས་པ་ཡང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་མ་ ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་བྱ་སྟེ།འདིར་ཡང་སོ་སོར་རྟོགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་བླུན་པོ་ལ་ནི་རིམ་གྱིས་སྐྱོ་བ་མེད་པར་བྱའོ། །གཡོན་ཅན་དང་དམུ་རྒོད་ལ་ནི་བཏང་སྙོམས་ཉིད་དུ་གནས་པའོ། །འཁོར་བའི་ཉེས་དམིགས་མཐོང་བས་འཁོར་བ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བའི་སྒོ་ནས་ནི་ཐེག་པ་དམན་པར་ལྷུང་བར་འགྱུར་ལ། སྐྱོན་མེད་པར་མཐོང་བ་ལས་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྲོ་བའི་བསམ་པ་མེད་པས་འཁོར་བ་མི་གཏོང་བ་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་གནོད་ཅིང་ཉམ་ང་བ་དང་ཕྲད་པ་ཡིན་ཏེ། འདིར་ཡང་ཐབས་ལ་མཁས་པ་བསྒོམ་པར་བྱ་སྟེ། ཤེས་རབ་ལ་བརྟེན་ནས་ནི་འཁོར་བའི་སྐྱོན་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །སྙིང་རྗེ ལ་བརྟེན་ནས་ནི་འཁོར་བ་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་ངོ་།།བསམ་པ་མ་དག་པ་རྣམས་ལ་ནི་རྨོངས་བཞིན་དུ་འཆིང་བར་འགྱུར་བས་འཆི་བ་དེ་ནི་གནོད་ཅིང་ཉམ་ང་བ་སྟེ། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བར་འདོད་པ་ལ་ནུས་པའི་ངེས་པ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དང་། བདག་ཉིད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་ལ་ཡང་ངེས་པ་མེད་པའི་ ཕྱིར་རོ།།འདིར་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཤིན་ཏུ་འབར་བ་བརྩམ་པར་བྱ་བའམ་དྲན་པ་བརྗེད་པ་མེད་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྨོན་ལམ་རྒྱ་ཆེན་པོ་གདབ་པར་བྱའོ། །བསམ་པ་རྣམ་པར་མ་དག་པ་ནི་སྡུག་པའི་དངོས་པོ་གཏང་བར་བྱ་བ་མི་ནུས་པ་ཡིན་ལ། མ་བྱིན་ན་ཡང་ཚུལ་དང་མཐུན་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། དེས་ན་གནོད་ཅིང་ཉམ་ང་བ་ཡིན་ཏེ། དེར་ནི་སེམས་ངེས་པར་སྤྲོ་བར་བྱའོ། །བསམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཐ་དད་པ་རྣམས་ཕན་ཚུན་འདོད་པ་ཐ་དད་པ་དང་། མོས་པ་ཡང་ཐ་དད་པ་སྣ་ཚོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་མོས་པ་སྣ་ཚོགས་པ་རྣམས་ལ་འདོད་པའི་མོས་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་གོ་བར བྱ་བ་ནི་དཀའ་བ་དང་།དེ་ལྟ་ན་ཡང་བཏང་སྙོམས་སུ་གནས་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ངེས་པར་བསྟན་པར་བྱ་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སོ་སོར་བརྟགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་བརྟན་པར་གཞག་པར་བྱའོ། །ཤིན་ཏུ་བག་ཡོད་པར་བྱ་བ་ལ་གོམས་པར་བྱས་ན་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་བས་ དེ་ལ་ཐབས་ལ་མཁས་པ་བསྒོམ་པར་བྱའོ།།གནོད་པ་དང་ཉམ་ང་བ་དང་ཕྲད་པར་གྱུར་པ་ན་ནི་དེ་དང་འཚམ་པའི་དངོས་པོ་བརྒྱད་ལ་ནན་ཏན་གྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡང་དག་པའི་གཉེན་པོ་ལ་མཁས་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་གནོད་པ་དང་ཉམ་ང་བས་འཁྲུགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་ བདག་ཉིད་ཡང་དག་པར་འདྲེན་པར་འགྱུར་རོ།།དེས་ན་གནོད་པ་དང་ཉམ་ང་བས་གནོད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སའི་གཞིའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་གནས་ཐ་མ་ལས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ལེའུ་སྟེ་གཉིས་པའི་འགྲེལ་པ་རྫོགས་སོ།། །།དེ་ལྟར་ན་སེམས་ཅན་ཡོངས་ སུ་འཛིན་པ་ལ་ཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱི་དོན་ཡང་དག་པར་བསྟན་པས་མདོར་བསྟན་ཏོ།།འདྲེན་མ་གཅིག་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིའོ།

如果不生起善的等持，就会失去成就佛陀功德圆满等的能力，如果生起等持，又会成为放逸之处，因为贪著其味，未得自在者会转生天界。因此说，心不调顺就会遭遇损害和恐惧。因此在此处应当专注于所教导的，以对治分的因来断除贪著，或者寻求从此处迅速死亡的方法。
'欲利益众生'是指想要利益众生，但由于身体虚弱等原因而无法做到。对此应当发起真实的愿望，或者以强烈的观察安住而无厌倦地精进。
对愚者即智慧低劣者说法非常困难，对于狡诈者同样难以趣入，对于粗暴者即说恶语者，即使教导也无果，保持舍心也不相应，该如何是好？在此也应以观察的力量，对愚者逐渐无厌倦地教导。对于狡诈者和粗暴者则应保持舍心。
由见轮回过患而舍弃轮回的方式会堕入小乘，若见无过则无趣向涅槃之心而不舍轮回。因此遭遇损害和恐惧，在此也应修习方便善巧，依靠智慧则能见到轮回过患，依靠悲心则不舍轮回。
对于发心不清净者，会在迷惑中被束缚而死亡，这是损害和恐惧，因为对于欲利益众生者未见到能力的确定性，对于自身圆满也无确定性。在此应当发起极为炽盛的精进，或者为获得不忘失正念而发广大愿。
心意不清净则无法舍弃可爱之物，不给予又不如法。因此是损害和恐惧，对此应当令心欢喜。
对于种种不同意乐的众生，彼此欲求不同，信解也各异不同，为了生起他们所欲的信解而教导是困难的，即便如此也不应保持舍心，因为必须教导的缘故。因此应以观察的力量而安立。
如果习惯于极为谨慎小心则会导致断除烦恼，对此应当修习方便善巧。
当遇到损害和恐惧时，应当以精进修习与之相应的八种事。如此则会善巧于真实对治。因此不会被损害和恐惧所扰乱。因此能正确引导自己。
因此不会被损害和恐惧所损害。菩萨地基瑜伽处末分摄受品第二释完。
如是以正说摄受众生的菩萨们阶位差别义而略说。'一导师'是指菩萨和如来们的。

།དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡང་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་ པའི་ཡང་ཡིན་ནོ།།ས་འདི་དག་གི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་སྐལ་བ་དང་མཉམ་པ་ཉིད་དང་། མངོན་པར་རྟོགས་པ་ལ་སྦྱོར་བ་དང་། མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་། ངེས་པའི་ས་ལ་ཞུགས་པ་དང་། ངེས་པའི་སྤྱོད་པ་ལ་ཞུགས་པ་དང་། མཐར་ཐུག་པར་འགྲོ་བའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་སྐལ་བ་ དང་ལྡན་པ་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་སྦྱོར་བ་དང་།ངེས་པར་འབྱུང་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ས་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་སྟེ། རིགས་ཀྱིས་ལ་གནས་པ་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ལ། མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ནི་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་དང་པོས་ངེས་པར་ འབྱུང་བའི་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ།།བསམ་པ་དག་པའི་ས་ནི་དེའི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །སྤྱོད་པ་ལ་ཞུགས་པའི་ས་ནི་གྲངས་མེད་པ་གཉིས་པའི་སྦྱོར་བ་ཡིན་ལ། ངེས་པའི་ས་ནི་དེའི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །ངེས་པའི་ས་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་པའི་སྦྱོར་བ་ཡིན་ལ། མཐར་ ཐུག་པར་འགྲོ་བའི་ས་ནི་དེའི་ངེས་པར་འབྱུང་བའོ།།དེའི་ཕྱིར་ས་བདུན་པོ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ལས་གསུམ་ནི་གནས་པ་དང་པོ་གསུམ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་གནས་པ་དྲུག་ནི་ས་བཞི་པའོ། །མཚན་མ་མེད་པར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་གནས་པ་ནི་ས་ལྔ་པའོ། །སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་གནས་པ་ནི་ ས་དྲུག་པའོ།།གནས་པ་མཆོག་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གནས་པ་ནི་ས་བདུན་པ་སྟེ། ད་ལྟར་ནས་དང་གནས་པ་དག་ཕན་ཚུན་བསྡུས་པར་བསྟན་ནས། སྔར་བསྟན་པའི་ས་དང་པོ་ཐོབ་པ་ཉིད་ནས་ངན་འགྲོའི་འཇིགས་པ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་ངན་འགྲོ་ལས་ཡང་ དག་པར་འདས་པའི་ལམ་བསྒོམ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།ཡོངས་སུ་དག་པའི་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡིན་ཏེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་གཏོགས་པར་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་དང་། མི་གཡོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསལ་པོས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡིད་ལ་མི་ བྱེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། སྙིང་བརྩེ་བ་སྒོམ་པར་བྱེད་དེ། དེ་བསྒོམས་པས་དེ་དང་མཐུན་པའི་སྙིང་རྗེའི་བསམ་པ་ཡང་འཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། བསམ་པ་གང་གིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་ ངན་སོང་རྣམ་པ་གསུམ་ནི་གནས་པ་ཡང་རང་གི་ཁྱིམ་ན་གནས་པ་དང་འདྲ་བར་གནས་ཏེ།ཇི་ལྟར་འདོད་པ་ཞེན་པའི་ཁྱིམ་པ་དག་རང་གི་ཁྱིམ་ན་གནས་པར་དགའ་བ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་རྣམས་ངན་སོང་དུ་གནས་པར་དགའ་བ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངན་སོང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་ལས་ཅི་བྱས་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་བདག་གིས་མྱང་བར་བྱའོ་ཞེས་མོས་པར་བྱེད་དོ།།དེ་ལྟར་བསམ་པ་དང་མོས་པའི་ཁྱད་པར་བསྟན་ནས། སྦྱོར་བའི་ཁྱད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མི་དགེ་བའི་ལས་ཐམས་ཅད་གཏན་ཀུན་དུ་མི་ སྤྱོད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།ངན་སོང་གི་རྒྱུའི་མི་དགེ་བ་རྣམས་ཇི་ལྟར་ཡང་ཀུན་དུ་མི་སྤྱོད་པ་དེ་ལྟར་སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་དེ། ཇི་ལྟར་སྔར་བསྟན་པའི་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པའི་བསམ་གཏན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ པར་བྱས་པས་གནས་ངན་ལེན་སྤོང་བར་འགྱུར་ཏེ།གསེར་གྱི་ཁམས་ཡོད་པའི་སེམས་ལེགས་པར་བཞུས་པ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ངན་སོང་དུ་འགྲོ་བའི་ལས་གཏན་མི་བྱེད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ངན་སོང་དུ་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་མཐུན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། ངན་ སོང་གི་ཕུང་པོ་བསྐྱེད་པ་དང་མཐུན་པ་ཡང་མ་ཡིན་པའོ།།དེ་ལྟ་བུའི་གནས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པས་མོས་པ་སྤྱོད་པའི་ས་ནས་ངན་སོང་དུ་འགྲོ་བ་ལས་འདས་ནས་བསམ་པ་དག་པའི་ས་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །རབ་ཏུ་དགའ་བའི་གནས་པ་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་བར་བྱེད་པའི་ཆོས་བསྟན་པས་གནས་པ་ཐམས་ ཅད་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།ཆོས་བཅུ་པོ་གང་དག་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། བཅུ་པོ་འདི་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་རིག་པར་བྱའོ།

这既是菩萨的，也是如来的。这些地的建立是基于与机缘相等性、修习现观、现证、入决定地、入决定行以及趣向究竟而建立的。
或者，依据具足机缘者以三无数劫决定出离的修行和决定出离而建立诸地，住种姓者具足决定出离的机缘，信解行地是第一无数劫决定出离的修行。
净意乐地是其决定出离。入行地是第二无数劫的修行，决定地是其决定出离。行决定地是第三无数劫的修行，趣向究竟地是其决定出离。
因此是七地。其中三地是前三住。其后六住是第四地。无相任运住是第五地。获得无碍解住是第六地。
最胜住和如来住是第七地。现在已经说明了地和住的相互摄属后，为了说明从获得前述初地开始就真实超越恶趣怖畏的修习超越恶趣道，
圆满的第四禅有两种清净：由摄属波罗蜜多所摄故，由明显不动三摩地所分别故。'不作意其他'是说不间断。
为了成办众生的利益安乐而修习慈悲，由修习此而获得与之相应的悲心意乐，以此意乐为了众生的利益，
三恶趣的住处也如同住在自己家中一样安住。如同贪著欲乐的在家人乐于住在自己家中一样，为利益众生而趣入的菩萨也乐于住在恶趣中。
发愿说:'愿一切众生所造的一切导致恶趣的业，愿其一切异熟果报我来承受。'如是说明意乐和胜解的差别后，
为说明修行的差别而说'永远完全不行一切不善业'等。对于恶趣因的诸不善业无论如何都不行持，如是发起心意。如前所说圆满意乐和圆满清净禅定，
将断除随眠，如同已善炼的金性般转变。为了说明这一点，'永不造作导致恶趣的业'等，既不与趣向恶趣等相应，也不与产生恶趣蕴相应。
由如是转依，从信解行地超越恶趣趣向后，将入净意乐地。通过宣说极喜住所行法，为显示清净一切住处而说：
'所说的十法'等。此十者，应知是清净诸地。

།དེ་དག་གི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ གཉེན་པོས་སྤོང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེ་དག་ནི་བསྡུས་ནས་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང་གོ་རིམས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སེམས་བསྐྱེད་པ་མི་རྩོམ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། མི་རྩོམ་པ་ཉིད་ནི་མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་དད་པ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །སེམས་མི་བསྐྱེད་པ་ཉིད་ནི་མངོན་པར་འདོད་པའི་ རྣམ་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་དད་པའོ།།དེ་ལྟར་ན་དད་པ་མེད་པ་དང་། མངོན་པར་འདོད་པ་མེད་པ་ནི་དེའི་དོན་དུ་སྒྲུབ་པར་མི་བྱེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་དད་པ་ལ་སོགས་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་འཚེ་བ་ནི་གནོད་སེམས་དང་ལྡན་པ་སྟེ། སྙིང་རྗེའི་མི་མཐུན་ པའི་ཕྱོགས་སོ།།གནོད་སེམས་མང་དུ་བསྐྱེད་པ་ནི་བྱམས་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སོ། །བདག་ལ་ཆགས་པ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་ལ་ཆགས་པ་ནི་སྦྱིན་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་དང་། ལོག་པར་བསྒྲུབ་པ་ལ་སྐྱོ་བ་མང་བ་ནི་མི་སྐྱོ་བའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སོ། ། བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་ལ་བསྟན་བཅོས་ཤེས་པ་མེད་པ་ནི་རྨོངས་པ་མང་བ་སྟེ། བསྟན་བཅོས་ཤེས་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི། མི་དེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཏེ། གཞན་དག་ལ་གཅིག་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའོ། །བྱ་བ་ངན་པ་ལ ཆགས་པ་ནི་བག་མེད་པའོ།།ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་སྦྱོར་བ་མི་བྱེད་པ་ནི་ལེ་ལོའོ། །དེ་དག་གཉིས་ཀ་ཡང་སྡིག་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་ཞིང་དགེ་བ་དང་རྗེས་སུ་མི་མཐུན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ། །སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་བཞིས་ཉེ་བ་ནི་བདག་ ཉིད་བརྟན་པར་འཛིན་པར་མི་ནུས་པས་བརྟན་པའི་སྟོབས་བསྐྱེད་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ།།སྟོན་པ་ལ་མོས་པ་མེད་ཅིང་མི་དད་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མཆོད་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ། །བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་ལ་དད་པ་དང་ལྡན་ན་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་ བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བས་དད་པའི་བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པའོ།།སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་བ་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྙིང་རྗེའི་བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པའོ། །སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་བསྐྱབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱམས་པའི་བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པའོ། །དེ་ལྟར་ ན་བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་གསུམ་བསྟན་ནས།ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་སྦྱོར་བ་ཡོངས་སུ་དག་པ་བསྟན་ཏོ། །གོ་རིམས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་ལ་མངོན་པར་འདོད་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དད་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་ལ་སྙིང་རྗེ་སྐྱེའོ། །སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པས་གཞན་ ལ་བྱམས་པར་འགྱུར་རོ།།སྙིང་རྗེ་དང་བྱམས་པ་དང་ལྡན་པའི་བསམ་པས་ནི་ཐམས་ཅད་གཏོང་ངོ་། །ཐམས་ཅད་གཏོང་བས་ནི་དེ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་སྐྱོ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །སྐྱོ་བ་མེད་པ་ནི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པར་འགྱུར་བས་བསྟན་བཅོས་ཤེས་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་རྗེས་སུ་ འབྲངས་ནས་འཇིག་རྟེན་ཡང་ཤེས་པར་འགྱུར་བས་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་བསྟན་ཏོ།།དེ་ལྟར་བསྟན་བཅོས་ཤེས་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་ནི་བདག་དང་གཞན་ལ་ལྟོས་ནས་ཀུན་ལ་ཉོན་མོངས་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ལ་ངོ་ཚ་ཤེས་པར་འགྱུར་བས་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་ དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པས་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་དུ་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར།བརྟེན་པའི་སྟོབས་བསྐྱེད་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་དེ་ཡང་དག་པའི་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པ་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱས་པས་ཤེས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་ མཆོད་པ་དང་།བསྙེན་བཀུར་མང་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིའི་གོ་རིམས་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སའི་གཞིའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་གནས་ཐ་མ་ལས་སའི་ལེའུ་སྟེ་གསུམ་པའི་འགྲེལ་པ་རྫོགས་སོ།

针对这些而言说：'对治违品'是指以对治来断除违品的意思。为了总摄并显示次第，关于'不开始发心'，不开始即是显示信解违品的不信。不发心即是显示希求违品的不信。如是无信和无希求，即是'不为此义而修行'等，安立为信等的违品。
损恼诸有情即是具有害心，是悲心的违品。多生害心是慈心的违品。执著自我和执著受用是布施的违品。对有情造作损害及对正行感到厌倦是无厌的违品。
对自他利益无论典知是多愚痴，是知论的违品。不调柔等是知世间的违品，即是唯一对他人造作痛苦。执著恶行是放逸。一切时中不精进是懈怠。此二者随顺罪业而不随顺善业，故是知惭有愧的违品。
以四种苦逼迫，由于不能自持坚固，是生起坚固力的违品。对导师无信解和不信是供养如来的违品。
对自他利益具信则修证无上正等菩提，此说明清净信解意乐。对苦恼有情生起悲悯，此说明清净悲心意乐。救护一切有情，此说明清净慈心意乐。
如是显示三种清净意乐后，以其余显示清净加行。为显示次第，关于'希求菩提'等，具信者对他利生起悲心。具悲者对他人生起慈心。以具悲心和慈心的意乐则能舍一切。由于舍一切则不厌倦利益有情。无厌者通达论典而显示知论。随顺于此而了知世间，故显示知世间。
如是知论和知世间，依于自他而对一切烦恼行知惭，故成就知惭有愧。由于具足彼等而不为烦恼所转，故获得生起坚固力。如是具足正行则增长善根，由于了知而以二种广作供养承事，此是其次第。
菩萨地基瑜伽处末分地品第三释终

། །།དེ་ལྟར་ས་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པའི་ སྦྱོར་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།མདོར་བསྡུ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། རང་གི་དོན་རྟོགས་པའི་སྦྱོར་བ་ནི་རང་གི་དོན་རྟོགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི་གཉིས་པའོ། གཞན་གྱི་དོན་ལ་བྱ་བ་ལ་ནུས་པ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་སྟེ། ཕྱི་མ་གཉིས་སོ། །ཡང་ན་བྱ་བ་རྣམ་པ་བཞི་ཡང་དག་ པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སྤྱོད་པ་བཞིའོ།།བྱ་བ་རྣམ་པ་བཞི་ནི་ཚོགས་ཉེ་བར་བསགས་པ་དང་། དེ་ཁོ་ནའི་དོན་མངོན་པར་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དང་། མཐུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། གཞན་གྱི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བྱ་བ་བཞི་པོ་འདིའི་ཕྱིར་སྤྱོད་པ་ཡང་རྣམ་པ་ བཞི་སྟེ།ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྦྱོར་བ་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྤྱོད་པ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་སྟེ། དངོས་པོ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པ་དྲུག་གོ། །རབ་ ཏུ་དབྱེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་བཅུའོ།།ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཉིད་ཐབས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། དེ་ལ་སྔར་བསྟན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སྨོན་ལམ་ལྔ་པོ་ཉིད་སྨོན་ལམ་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྨོན་ལམ་རྣམ་པ་ལྔ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པའོ།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་བཅུ་པོ་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པའི་སྦྱོར་བ་སྔར་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་ཀྱི་ལེའུར་བསྟན་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་རྣམ་པར་དག་པ་སྟོབས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་འཇོག་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །མངོན་ པར་རྟོགས་པ་རྣམ་པར་འཇོག་པ་ནི།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཞི་ནི་ཤེས་རབ་ཉིད་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་ཚད་མེད་པ་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བཞི་ནི་རབ་དེ་ ལྟར་གྱི་ཚེ་འདི་ལ་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ལ་མཁས་པ་ཉེ་བར་གཟུང་ནས་སོ།།མ་འོངས་པ་ནི་གོང་ནས་གོང་དུ་ཁྱད་པར་འགྲོ་བ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ནི་སྨོན་ལམ་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ། ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་པར་མོས་པའི་སྟོབས་ ལ་བརྟེན་ནས།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འཕྲོགས་པར་མི་ནུས་པ་ནི་སྟོབས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །ཤེས་བྱ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པ་ནི་ངེས་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ སྤྱོད་པ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་དང་བཅས་པའི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའོ། །གང་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་དང་། །གང་གིས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་། ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའོ། །གསུམ་པོ་དེ་དག་ནི་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཚད་མེད་པ་དག་མདོར་བསྡུས་ནས་རྣམ་པར་གཞག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྤྱོད་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་བྱས་སོ་ཞེས་ཡོངས་སུ་གསལ་བར་བསྟན་པ་ནི།སྤྱོད་པ་འདི་བཞིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ངེས་པའི་ཚིག་བསྟན་ པ་ནི།རབ་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པར་འགྲོ་བའི་དོན་གྱིས་ན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རབ་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པར་འགྲོ་བ་དང་དུས་ཀྱི་རབ་ཀྱི་མཐར་འགྲོ་བ་ནི་གང་ཡང་སྨྲས་པ། ཡུན་རིང་པོ་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ངོ་བོ་རབ་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པ་ནི་གང་ཡང་སྨྲས་པ། རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འབྲས་བུ་རབ་ཀྱི་མཐར་གྱུར་པ་ནི་གང་ཡང་སྨྲས་པ། བྱང་ཆུབ་མཆོག་གི་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།

为了显示安住于地的菩萨行的修习，关于'总之'等，自利觉悟的修习是就自利觉悟而言是第二。能够利他是就利他而言，是后二者。或者为了圆满成就四种事业而有四种行。
四种事业是积集资粮、证悟真实义、圆满威力和成办他利。为了菩萨的这四种事业，行也有四种，即成就波罗蜜多、修习波罗蜜多、证悟波罗蜜多，称为波罗蜜多行。
以二种方式安立波罗蜜多：以事体而言有六种，以分类而言有十种。
为了显示方便善巧即是方便波罗蜜多而说'其中如前所说'等。为了显示五种愿即是愿波罗蜜多而说'五种愿'等。
如来十力正觉的修习，如前力种性品中所说的那些清净即是力波罗蜜多。安立一切法即是智波罗蜜多。安立证悟即是般若波罗蜜多。
另外，四种波罗蜜多是般若的分类，为了显示这点而说'无量智即是方便善巧波罗蜜多'等。四者是如此时于此生善巧通达一切义相。
未来渐次增上追求即是愿波罗蜜多，因为是证得殊胜智慧的因。依止增上胜解力，于一切相不能夺取即是力波罗蜜多。如实遍行所知即是确定自性，故为智波罗蜜多。
如实了知菩提分行即是菩提分行，为了显示这点而说具有寻求的遍知。所应成熟者、能成熟者、如何成熟，这三者即是显示成熟。
为了依据总摄无量无边菩萨行而作行的安立，而明显显示'以此四行'等。
显示波罗蜜多的词义解释：由于到达究竟之义故称为波罗蜜多。到达究竟和时间究竟即是所说的'长时无数劫'等。体性究竟即是所说的'自性清净'等。果位究竟即是所说的'无上菩提果'等。

།ཇི་ལྟར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་དེ་ལྟར་དེའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱང་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ བར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་།གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱང་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་སྟེ། བསླབ་པ་གསུམ་པོ་བཞིན་ནོ། །འབྱུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་གང་དག་རིམ་གྱིས་འབྱུང་བ་དེ་དག་ནི་དེ་བཞིན་དུ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། བསམ་གཏན་དང་གཟུགས་མེད་པ་བཞིན་ནོ། ། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་འབྲས་བུ་མཆོག་ཏུ་ཞུགས་པ་དེ་ཡང་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་སྟེ། བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་བཞིན་ནོ། །འདོད་པའི་ཁམས་ནི་ལོངས་སྤྱོད་ལ་གཅིག་ཏུ་ཞེན་པས་དང་པོ་ཉིད་དུ་ལོངས་སྤྱོད་ལ་སེར་སྣ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་དོ། །ལོངས སྤྱོད་ལ་ཆགས་པའི་རྒྱུས་ལུས་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པར་བྱེད་དོ།།དེའི་བར་དུ་གཅོད་པའི་དགྲ་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །གསུམ་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་པའི་རྒྱུས་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་མི་སྤྲོ་བ་ལས་ལེ་ལོ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་དང་ལྡན་པས་ཡུལ་ལ་རྣམ་པར་གཡེང་བས་གཡེང་བར་ འགྱུར་རོ།།རྣམ་པར་གཡེང་བ་དང་ལྡན་པས་རྨོངས་ཤིང་དམན་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་ཆོས་དྲུག་པོ་འདི་དག་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དུ་གཅོད་པའི་གནས་ཡིན་ཏེ། དེ་འཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་མི་མཐུན་པར་འགྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ ན་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རིམ་གྱིས་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རིམ་པ་གཞག་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལས་གཞན་པའི་ལྷག་མ་བཞིའི་གོ་རིམས་རྣམ་པར་མ་བཞག་པ་ནི་འདི་དག་ཉིད་ཀྱི་ཁོངས་སུ་འདུས་པ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། དེ་མ་ཡིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ལོངས་ སྤྱོད་གཏོང་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ལས་སྡོམ་པ་ཡང་དག་པར་ལེན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་སྨྲས་པ།ལོངས་སྤྱོད་ལ་མི་ལྟ་ན་ཁྱིམ་གྱི་འདོད་པ་རྣམས་བཏང་ནས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་ལེན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་རྗེས་སུ་བསྲུང་བ་ནི་གཞན་གྱི་གནོད་པ་བྱས་པ་བཟོད་པར་འགྱུར་རོ་ ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་པ།ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གུས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་རྗེས་སུ་བསྲུང་བས་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་སེམས་སྤྲོ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་གྱི། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྨྲས་པ། མི་འབྱུང་ བ་དང་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།དེ་ལྟ་ར་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ནི་བག་ཡོད་པས་མཐར་ཐུག་པར་འགྲོ་བའི་ཕྱིར། སེམས་རྩེ་གཅིག་པས་བདེ་བ་ལ་རེག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་སེམས་མཉམ་པར་གཞག་པ་ནི་ཤེས་བྱ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་པ། དེ་དེ་ལྟར་སེམས་མཉམ་པར་གཞག་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གིས་ཟག་པ་མེད་པ་བལྟ་བར་བྱ་བ་མཐོང་སྟེ། ཇི་ལྟར་གཞན་དག་ནས་དེ་ལྟར་ཤེས་ཤིང་དེ་ལྟར་མཐོང་ངོ་ཞེས་བསྟན་པ་ལྟ་བུའོ། ། མདོར་བསྡུ་ན་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འཐོབ་པ་དང་། ལུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འཐོབ་པའོ། །དེ་དག་གི་རྒྱུ་ནི་སྦྱིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དག་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་དེ་ལས་གཞན་པའི་དགེ་བ་དག་དང ལྷན་ཅིག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་ལུས་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་སྨྲས་པ།དེ་མ་ཡིན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཚེ་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་བདེ་འགྲོའི་ལུས་ཀྱི་དངོས་པོ་རབ་ཏུ་འཐོབ་པ་ནི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་པོ་སྟེ། དེའི་རྒྱུ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། དེ་དག་གི་ལུས་དེ་ལྟ་བུ་ཡང་དག་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་ན་སྡུག་བསྔལ་དང་དུ་ལེན་པའི་ཕྱིར་སྐྱོ་བ་བཟོད་པ་དང་། གཞན་གྱིས་གནོད་པ་བྱས་པ་ལ་བརྣགས་ནུས་པས་གནོད་པ་བྱེད་པ་བཟོད་པ་དང་། གཞན་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་ལ་མི་དགའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གནོད་པ་མི་བྱེད་པ་སྟེ་ཕུན སུམ་ཚོགས་པ་འདི་དག་ནི་བཟོད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ།།འདི་ནི་གཉིས་པའོ།

如同对治不相顺的方面一样，也应当宣说其对治方面，这样说明不相顺方面和对治方面也应当建立，如同三学一样。由生起而言，凡是次第生起的，也应当如是宣说，如同禅定和无色界一样。所谓异熟果，如同趣入殊胜果位，也应当建立，如同福德事一样。欲界由于对享受一味执著，首先对享受生起悭吝。由于贪著享受的缘故，造作身等的恶行。对其间的违缘敌人作损害。由于具足这三种的缘故，对善法方面不欢喜而生起懈怠。由于具足彼而对境散乱而成为散乱。由于具足散乱而成为愚痴和低劣。因此这六种法是障碍圆满菩提的因缘，因为成为获得彼的法——福德和智慧资粮的违品。如是由不相顺方面的次第而建立对治方面的次第。其余四种未建立次第，为了显示这些已包含在其中而说'非彼波罗蜜多'等。由舍弃受用为先而正受律仪，如是说'不顾受用而舍弃在家欲乐，正受戒律'。随护戒律则能忍受他人的损害，如是说'若敬重戒律'等。如是由于随护正受而具足清净戒律的善法方面，心生欢喜，而非不相顺方面，如是说'不生起和相续不断'等。如是精进努力由于正念而达究竟，以专注心而触得安乐。如是心等持则生起如实了知所知的智慧，如是说'如是心等持'等。如是遍知相为何，即是以智慧遍知，由此见到无漏所见，如同从他处所说'如是了知如是见到'。总之，布施等的果报有二种：获得圆满受用和获得圆满身体。彼等之因即是布施和戒律，如其次第。又戒律与其他善法共同成就具足五种圆满的身体，如是说'非彼'等。获得殊胜寿命等善趣身体的实体是第一种圆满，其因是戒律。如是身体正行善法方面时，能忍受苦恼故忍耐厌倦，能忍受他人损害故忍耐损害，不喜作损害他人故不作损害，这些圆满是三种忍辱的因。这是第二种。

།བདག་གི་ལུས་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པས་བརྩམས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་འབད་པ་བརྟན་པའི་གོ་ཆ་གྱོན་པར་འགྱུར་བ་འདི་ནི་གསུམ་པའོ། ཡང་དེ་ནི་ཚེ་རབས་གཞན་དག་ཏུ་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་ བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་བརྩོན་འགྲུས་བརྟན་པོ་བརྩམས་པ་དང་ལྡན་པའོ། །དགེ་བའི་ཕྱོགས་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་དམན་པར་གྱུར་པས་ཉོན་མོངས་པ་ཆུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེའི་གཉེན་པོ་བསྒོམས་པ་ལ་སེམས་ལས་སུ་རུང་བས་དེས་ན་མངོན་པར་ཤེས་པ་མྱུར་ བར་འགྱུར་བ་འདི་ནི་བཞི་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཡང་བསམ་གཏན་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཉོན་མོངས་པ་ཆུང་བར་གྱུར་པས་དོན་མང་པོ་ལ་འཇུག་པར་ནུས་པ་ནི་བློ་རྒྱ་ཆེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དོན་ཟབ་མོ་ལ་འཇུག་པར་ནུས་པ་ནི་མཁས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དོན་ལ་བློ་ མྱུར་དུ་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་ནི་མཛངས་པ་ཞེས་བྱའོ།།འདི་དག་སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་གོམས་པར་བྱ་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་ལྔ་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་འབྲས་བུའི་གོ་རིམས་ཀྱིས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རིམ་པ་ཡིན་ནོ། །བསླབ་པ་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། དེ་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ ཕྱིན་པ་བཞི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པའི་ཚོགས་སུ་གྱུར་པ་ནི་སྦྱིན་པ་ཡིན་ཏེ། ལོངས་སྤྱོད་ལ་ལྟོས་པ་མེད་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་ལེན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པས་སོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཉིད་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །བཟོད་པ་ནི་འཁོར་ཡིན་ནོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀུན་ནས་ བསྲུང་བའི་དོན་དུ་གཞན་གནོད་པར་བྱེད་པ་ལ་བཟོད་དོ།།ཀུན་ནས་བསྲུང་བ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཏེ། དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་མི་དགེ་བ་སྐྱེས་པ་སྟེ་སྐྱེས་པ་རྣམས་སྤོང་བ་དང་། མི་སྐྱེ་བར་བྱེད་པའི་བྱ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཚོགས་དང་བཅས་པ་ནས་བསྲུང་བ་དང་བཅས་པའི་བར་གྱིས་ ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་ནི་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་ནི་ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་ནི་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པའོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །བསླབ་པ་ནི་གསུམ་མོ་ཞེས་ བྱ་བའི་ངེས་པས་བསླབ་པའི་ལམ་འདི་ལས་ལྷག་པར་མ་བསྟན་ཏོ།།དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བསླབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམ་པ་དྲུག་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །བྱ་བའི་གཙོ་བོ་བཞི་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྤྱོད་པ་བཞི་བསྟན་ཏེ། སྤྱོད་པ་མང་དུ་ ཡོད་པས་བདེན་པ་ཡང་དེར་འདུས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། མདོར་བསྡུ་ན་བཞི་པོ་འདི་དག་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སའི་གཞིའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་གནས་ཐ་མ་ལས་སྤྱོད་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཞི་པའི་འགྲེལ་པ་རྫོགས་སོ། །གནས་པ་ རྣམ་པར་གཞག་པ་ལས་བཅུ་གསུམ་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གནས་པ་སྟེ།རྟེན་དང་བརྟེན་པར་གྱུར་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཉིད་གནས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དག་ལ་གནས་ཤིང་དེ་དག་གིས་གནས་པར་རིག་པར་བྱའོ། ས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལ་ནི་མཐར་ཐུག་པའི་ས་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཉིད་ནི་ སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཏེ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཤིང་ཡོངས་སུ་དག་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གནས་པ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཆོས་དེ་དག་ལ་མ་གཏོགས་པ་གནས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་དག་ནི་རྟེན་དང་ བརྟན་པའི་ངོ་བོར་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་སྟེ།ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཞེས་བརྗོད་དོ། །གཞན་དག་ལ་འདི་ལྟ་བུ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བས་སོ། །མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འཇིག་རྟེན་ལ་གྲགས་པ་སྟེ། ཐོས་པ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་ནི་ཞེས་རིག་བྱེད་ལས་ འདོན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོག་གི་ཞབས་ཀྱི་མཐིལ་ནས་ཉེ་བར་བཟུང་ནས་མཚན་རྣམས་རྣམ་པར་གཞག་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཞབས་ཤིན་ཏུ་མཉམ་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞབས་ཀྱི་མཐིལ་གཉིས་མཉམ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སོ།

由于我的身体具有如是功德，对于所有所作之事都将披上坚固精进的铠甲，这是第三。这也是由于其他生世精进修持的因缘所生。如是具足坚固精进修持。由于善法相应，不善品行减少，烦恼微弱的缘故，修习对治时心调柔顺，因此速得神通，这是第四。这也是由禅定和三摩地的因缘所生。如是烦恼微弱，能入众多义理者称为广智。能入甚深义理者称为智者。能速入义理者称为贤者。这些是由其他生世串习智慧的因缘所生，这是第五。如是依果次第即是波罗蜜次第。由三学所摄故说：'关于四波罗蜜等'，布施是增上戒学资粮，因为说明无执著受用则能正受持戒律。戒律即是自性。忍辱是眷属。为护持戒律而忍受他人加害。护持即是精进，因为具足断除已生不善对治品及令不生的作用。如是从具足资粮乃至具足护持的戒波罗蜜即是宣说增上戒学。禅定波罗蜜是增上心学自性。般若波罗蜜是增上慧学。由三学决定故未说此学道之上更有所余。如是依菩萨学处而安立六波罗蜜。为成就四种主要事业而说四种行，由行众多故谛亦摄于其中。故说:'略说此四'等。菩萨地基瑜伽处末分行品第四释毕。住处建立中第十三是如来住处，即所依能依佛法称为住处，应知住于彼等及以彼等而住。在地建立中称为究竟地，即是佛法，因为由圆满清净而分别。如是佛法即是佛住处和佛地，除此等法外无有安立住处。此等应安立为所依能依自性，因为不共故称为佛法。说'其他无有如是'故。三十二相是世间共称，如同闻法，因为诵于吠陀故。为显示从足底开始安立诸相故说:'足下平满'等，是就两足底平等而言。

།འདིའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ས་ལ་མཉམ་པར་འབབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པ་ལ།ས་ལ་མཉམ་དུ་རེག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། འདོད་ཆགས་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་རྐང་པ་འདོར་བ་ལས་བཟློག་པའི་ཚུལ་གྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཞབས་བསྐྱོད་པར་མཛད་པའོ། །ཞབས་ཀྱི་མཐིལ་ཉིད་ན་མཚན་མའི་ཁྱད་པར་མངའ་བ་ནི་མཚན་གཉིས་པ་སྟེ། རྩིབས་ སྟོང་དང་ལྡན་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་གསུམ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའོ།།སོར་མོར་གཏོགས་པའི་དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་གསུམ་པའོ། །ཞབས་སུ་གཏོགས་པའི་དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་བཞི་པའོ། །ཕྱག་དང་ཞབས་འཇམ་པའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པ་དང་། སོར་མོ་རྣམས་ཀྱི་ བར་དྲ་བས་འབྲེལ་པ་དང་།ཞབས་ཀྱི་གོང་རྒྱས་པ་དང་། བྱིན་པ་གཉིས་རིམ་གྱིས་ཕྲ་བའི་ཁྱད་པར་དང་། སྐུ་མ་ལུས་པ་སྲ་ཞིང་བརྟན་པ་དང་ལྡན་པའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པ་དང་། སྐུ་དྲང་པོར་བཞུགས་པ་དང་། གླང་པོ་ཅང་ཤེས་ཀྱི་ལྟར་གསང་བ་སྦུབས་སུ་ནུབ་པ་ནི་དགུ་པའོ། །ཤིང་ནྱ་སྒྲོ་དྷ་ལྟར་ཆུ་ ཞེང་གབ་པ་ནི་བཅུ་པའོ།།འོད་འདོམ་གང་བ་དང་སྐུའི་སྤུ་རེ་རེ་ནས་སྐྱེས་ཤིང་མ་རེག་པ་ལ་འཇམ་པ་སྟེ། དེས་ན་མདོག་དང་དབྱིབས་སྨྲས་པ། མཐོན་མཐིང་ལ་ལྕང་ལོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། འཁྱིལ་པར་གྱུར་ན་ཡང་མཛེས་ཤིང་བཀྲ་ཤིས་པར་བསྟན་པའི་ ཕྱིར།གཡས་ཕྱོགས་སུ་འཁྱིལ་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྐུའི་པགས་པའི་མདོག་དང་སྲབ་པའི་ཁྱད་པར་དང་། པགས་པ་རེག་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་རྡུལ་དང་དྲི་མ་མི་འཆགས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །བདུན་མཐོ་བ་ནི་གནས་བདུན་དུ་ཤ་བསགས་པས་མཐོ་བར་གྱུར་པ་སྟེ། ཞབས་གོང་རྒྱས་པར་སྔར་ བསྟན་པ་ནི་རྒྱས་པ་ཙམ་བསྟན་པའོ།།འདིར་ནི་ཤིན་ཏུ་ཤས་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །སེང་གེ་བཞིན་དུ་རོ་སྟོད་རིམ་གྱིས་སྟོད་འཕེལ་ཆེ་བ་དང་ཡངས་པས་དེ་རྣམ་པར་གཞག་སྟེ། སྐུའི་དབུས་ནས་སྟོད་ཀྱི་ཆའི་དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པའོ། །དཔུང་མགོ་ལ་ཤ་བསགས་པ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་ པ་དང་།བཞུགས་པ་ན་སྐུ་དྲང་ཞིང་མི་གཡོ་བ་དང་། ཚེམས་ཀྱི་གྲངས་དང་ཚད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཉིད་དང་། དེ་དག་ཉིད་ལ་བར་མཚམས་མེད་པ་ཉིད་དང་། དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་ཁ་དོག་གི་ཁྱད་པར་ཉིད་དོ། །འགྲམ་པའི་དབྱིབས་སེང་གེའི་འདྲ་བ་ཉིད་དང་། ལྗགས་རིང་ཞིང་ཡངས་ལ་སྲབ་པ་ཉིད་དང་། ལྗགས་རིང་ཞིང་ཡངས་པའི་བྱ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཞལ་ལ་སོགས་པ་ལྗགས་ཀྱིས་ཁེབས་པར་མཛད་པ་ཉིད་དོ། །རོ་བྲོ་བའི་ཁྱད་པར་མཁྱེན་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། དབྱངས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པ་དང་། དབྱངས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡང་དཔེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། གསུང་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང རྔ་སྒྲ་ལྟ་བུ་དང་ཞེས་བྱ་བའོ།།སྤྱན་འབྲས་བུའི་ཁ་དོག་གི་ཁྱད་པར་ཉིད་དང་། སྤྱན་གྱི་སྤུའི་ཁྱད་པར་ཉིད་དང་། དབུའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དང་། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཐིག་ལེའི་ཁྱད་པར་ལྟ་བུའི་གཡས་སུ་འཁྱིལ་པའི་སྤུའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། དཔེ་ བྱད་རྣམས་ཀྱི་གྲངས་ཡོངས་སུ་ཆད་པ་དང་།མིང་དང་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་སྡེ་པ་གཞན་དག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་འགྱུར་བ་ཁོ་ན་ལ་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱའོ་ཞེས་འདོད་པ་དེ་དགག་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང་། རིམ་གྱིས་འཐོབ་པས་ རྣམ་པར་དག་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།ལྷག་པའི་བསམ་པ་དག་པའི་ས་ལ་བཞུགས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཇི་ལྟར་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོའི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པའི་རྒྱལ་པོའི་བུ་ནི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོའི་རྒྱུད་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་ཞུགས་པས་མཚན་ཐམས་ཅད་དང་ ལྡན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པའི་རྒྱལ་བའི་སྲས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གདུང་མི་གཅོད་པར་ཞུགས་པར་རིག་པར་བྱའོ།

为此所说：关于'平等落于地'等，'平等触地'是其义，即如来的双足行走时以远离贪欲行为等抬足的方式而行。
足底本具特殊标记是第二相，即具千辐等三种形态在一切方面圆满具足。
属于手指形状的特征是第三相。属于足部形状的特征是第四相。
具有手足柔软的特征，手指之间有网相连，足背隆起，双胫渐细的特征，全身坚实稳固的特征，身体端直，如同善解象王般阴藏隐密是第九相。
如尼拘陀树般身量匀称是第十相。
身光一寻，身毛各自生长且不相触而柔软，因此说其色相与形状：'深蓝如卷发'等，为显示盘旋也庄严吉祥，故说'向右盘旋'。
身皮肤色泽与细薄的特征，以及皮肤触感的特征显示不沾尘垢。
七处高起是指在七处积肉而高起，前面所说的足背隆起仅是显示其丰满，这里是显示极其丰满。
如狮子般上身渐次增广且宽阔而安立，即从身体中部至上半身具有形状的特征。
肩头如积肉般丰满，安坐时身体端直不动，牙齿数量与大小圆满具足，牙齿间无间隙，以及牙齿本身的色泽特征。
面颊形状如狮子，舌头长广而薄，为显示长广舌头的作用，故能以舌覆面等处。
具有了知味觉的特征，具有音声的特征，又以譬喻显示音声的特征故说'悦意音声如鼓声'。
眼珠色泽的特征，眼睫毛的特征，具有头部的特征，以及如同俱生圆点般向右旋转的毫毛特征，应知是具有这些特征的相。
随好的数目圆满，名称与安立如前所说。
为了破除其他部派认为唯有将成为如来者才安立相好的观点，以及显示由渐次获得而清净，故说'住于清净增上意乐地'等。如同生于转轮王种姓的王子由于转轮王种姓相续不断而具足一切相好，同样应知生于如来种姓的佛子也是入于不断佛种。

།དེའི་གོང་མའི་ས་དགུ་གོང་མ་གོང་མའི་ཁྱད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གོང་ནས་གོང་དུ་རྣམ་པར་དག་པ་རྫོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བྱང་ ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་ཞུགས་པའི་བར་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ནི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་དུས་སུ་རྟེན་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་ཁྱད་པར་དང་བསམ་པའི་ཁྱད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར།གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཆེན་པོ་ལྷག་མ་མ་ལུས་པའི་རྣམ་པར་དག་པ་རབ་ཏུ་འཐོབ་ པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་དུས་ཉིད་ནའོ།།ས་ལ་ཞུགས་པའི་དུས་ནས་ཉེ་བར་བཟུང་ནས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གནས་སྐབས་ན་དམན་པ་ཡིན་ཏེ་བྱང་ཆུབ་པའི་དུས་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་དོ། །དེ་ལྟར་གནས་སྐབས་ཀྱི་མཚན་རྣམས་འཐོབ་པར་བསྟན་ནས། ཡང་མཚན་ བསྟན་པའི་མདོ་ལས་བསྟན་པའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།བྱ་བ་མང་པོས་འཇིགས་པའི་གདུལ་བྱ་ལ་དེ་དག་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ལུས་ལ་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། མཚན་རྣམས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ལས་གང་གིས་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་སྟེར་བར་བྱེད་པ་དང་། འཕེལ་བར་བྱེད་པ་འཐོབ་པ་དང་ མི་འཐོབ་པ་བསྟན་པའོ།།རྣམ་པར་སྨིན་པས་འཐོབ་པའི་མཚན་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་སྟེར་བའི་ཚོགས་ནི་བྱང་ཆུབ་དང་ཉེ་བ་དང་། བརྩམས་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཕེལ་བ་མ་ཐོབ་པ་ནི་རིང་བ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། རྣམ་པར་སྨིན་པ་མ་ཐོབ་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དེ་ལ་ དང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་དང་པོ་ལའོ།།དེ་ལས་གོང་ནས་གོང་དུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལས་གོང་དུའོ། །སོ་སོ་ཀུན་ཡང་ཚོགས་མ་ལུས་པ་ལས་གྲུབ་པ་ཡིན་ན་ཡང་མཚན་རྣམས་ལས་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་མངོན་པར་སྒྲུབ་པར་མདོ་ལས་བསྟན་པས་དེ་དག་གི་རྒྱུ་ཉིད་བསྟན་ པ་ནི།གདུལ་བྱ་བྱ་བ་མང་པོས་འཇིགས་པ་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ལ་ཞུགས་པའི་གདུལ་བྱ་རྣམས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་བཟློག་ནས་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་དག་པར་གཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ངོ་བོ་བརྟུལ་ཞུགས་དང་རྣམ་པ་བཞི་ལ་ལེགས་པར་རབ་ཏུ་གནས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལེགས་པར་རབ་ཏུ་གནས་པའི་རྐང་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བླ་མའི་བསྙེན་བཀུར་གྱི་བྱ་བ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་གནོད་པ་བྱ་བ་བསྲུང་ བའི་ཕྱིར་རྐང་པས་འགྲོ་བ་དང་།འོངས་པའི་བྱ་བ་མང་དུ་བྱས་པས་ཞབས་མཛེས་པ་ཉིད་འཐོབ་པོ་ཞེས་བྱ་བར་སྨྲས་པ། ཕྱག་དང་ཞབས་འཁོར་ལོའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་བརྙེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །མཚན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ལས་འདི་དག་ནི་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་འདུས་ པར་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ།ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་ལས་ཀྱི་ཚོགས་པའི་ཚེ་ན་འཁོར་ལོའི་རྗེས་སུ་འབྱུང་བའི་འཁོར་ལོ་འཐོབ་པོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པའི་གནོད་པ་སྤངས་པ་དང་། བླ་མ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པ་དང་། ལག་པས་བྱས་པའི་སྡིག་པ་མ་བྱས་པ་དང་། དེས་བྱས་པའི་དགེ་བ་བྱས་པས་ཕྱག་སོར་རིང་ཞིང་ལེགས་པ་བརྙེས་པ་ཡིན་ནོ། །སོར་མོ་སྨོས་པ་ནི་བརྐྱང་བསྐུམ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་རྣམས་མཚོན་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དག་གི་ཡིད་མགུ་བར་བྱ་བ་ལ་མ་བསྒྱིངས་པ་དང་གཞན་དག་ལ་གནོད་པ་སྤངས་པ་དང་། དགའ་བའི་ལོངས་སྤྱོད་ཉམས་པར་མ བྱས་པ་སྟེ།མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་དང་། ཐུང་བར་བྱེད་པའི་ལས་ཞལ་གྱིས་མི་བཞེས་པས་ན་མི་ཐུང་བའི་སོར་མོ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ང་རྒྱལ་ངེས་པར་བཅོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ཀྱང་ཡན་ལག་རིང་བ་འཐོབ་པའི་ལས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ལས་གསུམ་པོ་ གང་དག་གི་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་གསུམ་དེ་དག་འགྲུབ་པར་བསྟན་པ་ལས་དེ་དག་ཀུན་གྱི་ཞབས་ཀྱི་རྟིང་པ་ཡངས་པ་འགྲུབ་པ་བསྟན་ཏེ།ཇི་ལྟར་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོའི་རྟེན་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ཡང་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་འདོད་པ་བཞིན་ནོ། །བླ་མའི་ཞིང་དང་སེམས་ཅན་རྣམས་བསྡུ་ བའི་ལས་བྱས་པས་ཕྱག་དང་ཞབས་ཀྱི་སོར་མོ་དྲ་བར་འབྲེལ་པ་བརྙེས་པ་ཡིན་ནོ།

为了显示上九地越来越上的差别，故说'从上至上圆满清净，直至入于菩提心要'等，为了显示现前菩提时所依转变的差别和意乐的差别，故说'将获得色身本性佛法大德剩余无余的清净'，这是在现前菩提时。从入地时开始，在菩萨位时是低劣的，不仅仅是在菩提时。如是显示获得暂时之相后，
又为显示经中所说相之因果，为了令怖畏多事所化众生对修行彼等之身生起欢喜故，以及显示修相之业以何业给予业果、增长、获得与不获得。异熟获得诸相之果报资粮是接近菩提和所作之果故。未得增长是远离的，因此说'未得异熟'等。其中'初'是指初地。
'从彼向上渐次清净差别'是指从彼以上。虽然一切各自都是从无余资粮所成就，但经中说诸相由种种业显现成就，为显示彼等之因，故说'对于怖畏多事所化众生'等。为了令入于违品行为的所化众生从违品中转回，而摄受于对治分故。
为善住于布施、持戒、忍辱波罗蜜体性之四种律仪，因为是善住之足故。由于承事上师之事业和护持有情免受损害故而多作足之往来事业，获得足之庄严，故说'获得手足具足轮相'。
此等修相之业应当如理摄于诸波罗蜜中，在无过失业聚集时获得随轮而生之轮相。由于对诸有情断除杀生等损害，承事上师，不作手造恶业，以及作彼所造善业故获得长而妙好的手指。说'指'是表示伸屈等事业。
对他人心意不傲慢，断除损害他人，不坏乐受用，即断除不与取故，以及不许可短促之业故而具足不短之指。以'降伏我慢'也显示获得长肢之业。
从显示由何三业成就彼等三大士相中，显示一切彼等成就广足跟，如同所欲大种依蕴起之异熟果。由作上师田和摄受有情之业故获得手足指网缦相。

།དེ་དག་ཉིད་ལ་རེག་བྱའི་ཁྱད་པར་གྱིས་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པས་ནི་ཡན་ལག་གི་རེག་བྱ་ཁྱད་པར་ཅན་བརྙེས་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་བ་སྤེལ་བའི་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པས་ནི་ཞབས་མ་ཡངས་པ་འཐོབ་པོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་གོང་ནས་གོང་དུ་སྤེལ་བ་ནི་ཞབས་འབར་འབུར་མེད་པ་བརྙེས་སོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །བདག་ཉིད་ཀྱང་བསྟན་པའི་ཆོས་ལ་ལེགས་པར་ཞུགས་ཤིང་གཞན་ལ་ཡང་མྱུར་དུ་སྟོན་ཏེ། གཞན་གྱི་བྱ་བ་དག་ཀྱང་མྱུར་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་འགྲོ་ཞིང་འོང་བ་ལ་ནུས་པ་དང་ལྡན་པའི ཡན་ལག་འཐོབ་པར་འགྱུར་པའོ།།མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པའི་ཆོས་རྣམས་རིམ་གྱིས་བསྟན་པས་སློབ་མ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ཡང་དག་པར་སྟོན་པས་ནི། སྐུ་རིམ་གྱིས་དྲང་ཞིང་ཆེ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཡིད་དང་ལུས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡོན་པོ་མེད་པས་སྐུ་མ་བཏུད་པ་བརྙེས་ པ་ཡིན་ནོ།།ལེགས་པར་བརྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཉིད་ལ་གཅིག་ཏུ་ཞེན་བར་བྱེད་པ་བརྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། །དེས་ན་ལུས་ལ་སོགས་པའི་ལས་རྣམས་དེ་ལས་བཟློག་པར་མི་འགྱུར་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་དམན་པའི་གནས་སུ་གྱུར་པའི་སྡིག་པའི་ལས་རྣམས་སྤངས་པ་དང་། ནད་ཀྱིས་མནར་ཞིང་ཉམ་ ཐག་པ་བསླང་བས་ཀྱང་སྐུ་མ་བཏུད་པ་བརྙེས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར།ནད་པ་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཡང་ཟས་ལ་གཅིག་ཏུ་ཞེན་པ་མེད་པ་དང་། འདོད་པ་རྣམས་ལ་མི་ཞེན་པར་སྦྱོར་བ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་ལས་རྣམ་པ་བཞིས་སྐུ་མ་བཏུད་པ་བརྙེས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དག་གིས་ བསྐྲད་ཅིང་གནས་མེད་པའི་གནོད་པས་ཉེན་པ་རྣམས་ལ་ཆོས་དང་མཐུན་པར་བསྡུས་པ་དང་ངོ་ཚ་དང་ལྡན་ཞིང་ཁྲེལ་ཡོད་པ་རྣམས་ལ་ཡོད་པ་རྣམས་ལ་གསང་བདག་བ་པ་བྱིན་པས་ནི་མདོམས་ཀྱི་སྦ་བ་སྦུབས་སུ་ནུབ་པ་འཐོབ་པར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།གནས་མེད་པ་བསྡུས་པས་ནི་སྦུབས་ཐོབ་པ་ཡིན་ལ། ཅིག་ཤོས་ ཀྱིས་ནི་སྦ་བ་ནུབ་པ་ཡིན་ནོ།།ལུས་ལ་སོགས་པ་བསྡོམས་པས་མི་མཉམ་པའི་ལས་ལ་མི་འཇུག་པ་དང་། ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ཁ་ཟས་ལ་ཚོད་ཟིན་པས་མི་མཐུན་པའི་ཁ་ཟས་ལ་མི་འཇུག་པ་དང་། ནད་པ་རྣམས་ལ་སྨན་བྱིན་པ་དང་། ཁམས་མ་སྙོམས་པ་རྣམས་ཀྱི་མཐུན་པར་བྱས་ནས་གསུམ་ པོ་འདི་དག་ལ་འཇུག་པ་བསྟན་པ་ནི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ།དེ་ལྟར་མི་མཐུན་པ་ལ་མི་འཇུག་པས་སྐུ་ཆུ་ཞེང་གབ་པ་བརྙེས་པ་ཡིན་ཏེ་ཀུན་གྱིས་མངོན་པར་འདོད་པའི་སྐུ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ལས་གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དགེ་བའི་ རྩ་བ་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར།སྐུའི་སྤུ་གྱེན་དུ་ཕྱོགས་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །བདག་ཉིད་ཀྱིས་དགེ་བ་སྤྱད་པ་ལ་མཁས་པའི་ཕྱིར་གཅིག་པུ་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །མཁས་པ་དང་རྒན་པ་ལ་བརྟེན་པས་ན་བཤེས་གཉེན་གཅིག་ལ་བརྟེན་པའོ། །དཔྱོད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཆ་ཕྲ་ བའི་དོན་ལ་སེམས་པའོ།།མཁས་པ་དང་རྒན་པ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར། བླ་མ་རྣམས་ཀྱི་གནས་ཀྱི་བྱི་དོར་བྱས་པའོ། །ཆུ་ལ་སོགས་པ་ནས་རྩཝ་དང་ལོ་མ་ལ་སོགས་པ་བསལ་བ་དང་། ལམ་གྱི་བསྲེལ་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པའི་མཆོད་རྟེན་ལ་སོགས་པའི་གནས་ཕྱག་བདར་བྱེད་ པས་ནི་སྤུ་རེ་རེ་ནས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ།།གནས་པ་གཅིག་པས་ཆ་ཕྲ་བའི་དོན་ལ་འཇུག་པའོ། །གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་བསལ་བས་ན་སྤུ་རེ་རེ་ནས་མ་འཛིངས་པ་བརྙེས་པ་སྟེ། ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་སྤུ་ཉིད་དོ། །དགའ་བར་བྱེད་པའི་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཁ་དོག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ པ་སྦྱིན་པར་སྟོན་ཏོ།།ཁྲོ་བ་མེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྲོས་པ་ཁ་དོག་ངན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་མེད་པས་ཁ་དོག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འཐོབ་པའི་རྒྱུ་བསྟན་ཏོ། །འོད་འདོམ་གང་བ་ཡང་ཁ་དོག་གི་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ། །ལས་གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆ་ཕྲ་བ་ལ་འཇུག་པས་པགས་པ་སྲབ་པ་བརྙེས་ པ་ཡིན་ནོ།།ཉོན་མོངས་པའི་དྲི་མ་བསལ་བས་ནི་པགས་པ་འཇམ་པ་ཉིད་བརྙེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཟས་དང་སྐོམ་མང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་མང་བའོ། །གྱ་ནོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའོ། །ཕལ་པོ་ཆེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྣ་ཆོགས་པས་སོ། །གསར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྙིང་པ་མ་ཡིན་པའོ།

对那些人以殊胜的触感恭敬供养，即获得殊胜的肢体触感。为了显示具足增长善法的修行即获得不宽大足跟，故说增上增上善法即获得足跟平坦无凹凸。
自己善入教法并迅速教导他人，迅速成办他人事业，获得行走往来有力的肢体。
以次第宣说经典等教法，从一个弟子到另一个弟子如实教导法理，为显示身体次第端直高大，由于意、身等无有歪斜而获得身体不曲。
所谓'善安住'是指专一执著于此而安住，因此身等诸业不会从此退转。同样，为显示远离成为下劣处的诸恶业，以及扶助病苦困乏者而获得身体不曲，故说'对诸病人'等。
又对饮食无有专一执著，不贪著诸欲而修行，显示以如是四种业获得身体不曲。
对于被他人驱逐无有住处而受害者如法摄受，对具惭愧者给予秘密护持，说是获得阴藏隐密。由摄受无住处者获得隐密，由另一者获得阴藏。
由调伏身等不行不平等业，由知量受用饮食不行不适饮食，给予病人医药，调和诸不调者，显示趣入此三者即'身语意'等。
如是由不行不适而获得身相端严，即是一切人所欲求之身的异名。
关于'以何业'等，为显示善根渐次增上，故说身毛上向。由自己善巧修善故说'独处'。依止智者长者故说'依止一善知识'。由具择力故'思维细微义'。
由依止智者长者故'清扫诸上师住处'。从水等清除草叶等，扫除道路，以及自性清净的佛塔等处打扫，即获得一一毛孔生。
由独处而趣入细微义。由除去暂时垢染而获得一一毛不杂乱，即具足色相与形状圆满之毛。
'令人欢喜'是说施予圆满色相。'无嗔恚'是因为嗔怒是恶色之因，无此即显示获得圆满色相之因。一寻光明也是色相的殊胜。
'以何业'是说由趣入细微而获得薄皮。由除去烦恼垢染而获得柔软皮。'众多饮食'是说极多。'殊胜'是说最胜。'广大'是说种种。'新鲜'是说非陈旧。

།དེ་ལྟ་བུའི་ དངོས་བོ་བཟང་པོ་བྱིན་པས་ན་སྐུའི་བདུན་མཐོ་བ་ཐོབ་པ་ཡིན།།གཙོ་བོར་གནས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་རིགས་བརྒྱུད་ལ་སོགས་པའི་འོ། །ང་རྒྱལ་མི་བྱེད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ང་རྒྱལ་མེད་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་གནོད་པ་ བཟློག་པ་ལས་ནི་བཟློག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།དོན་ཐམས་ཅད་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་ཕ་རོལ་གནོན་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་གྱི་སྐུ་བརྙེས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། སེང་གེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ལས་དེ་ཁོ་ནས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། །སེང་གེ་བཞིན་དུ་ཕ་རོལ་ གནོན་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་དང་སྐུ་རོ་སྟོད་སེང་གེ་དང་འདྲ་བ་རབ་ཏུ་བརྙེས་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།ལས་གང་གི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་དག་ལ་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ལས་མ་བྱས་པ་དང་། བྱ་བར་འོས་པའི་ལས་བྱས་པས་སྐུ་ཆེ་ཞིང་དྲང་བ་བརྙེས་སོ། །དབྱེ་བའི་ཚིག་མ་སྨྲས་པ་དང་། བྱེ་བྱ་རྣམས་ བསྡུམས་བྱས་པས་ནི་ཚེམས་ཚང་བ་དང་།བར་མེད་པ་དང་། མཉམ་པ་བརྙེས་ཏེ། སེམས་ཅན་གཞན་བསྡུམས་བྱས་པས་སོ། །འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་སྨོས་པ་ནི་མཚན་རྣམས་ནི་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་དང་འབྲེལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱམས་པ་བསྒོམས་པས་ནི་བསམ་ པ་རྣམ་པར་དག་པ་བསྟན་ཏོ།།ཆོས་ཀྱི་དོན་སེམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཤེས་པ་དག་པའོ། །དེ་ལྟར་གཉིས་ཀ་རྣམ་པར་དག་པས་ནི་ཚེམས་ཤིན་ཏུ་དཀར་བ་ཉིད་བརྙེས་སོ། །སྣོད་དང་དངོས་པོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བྱིན་པས་ནི་འགྲམ་པ་སེང་གེ་ལྟ་བུའི་བརྙེས་ཏེ། དེ་ཡང་ཆེན་པོ་ཉིད་དང་ འདོད་པ་ཉིད་དེ་ཆེན་པོ་ཉིད་ནི་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་ཚིམ་པར་བྱེད་པའོ།།བདག་གི་བུ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་ལ་སྙིང་བརྩེ་བ་ཡིན་ནོ། །དད་པ་དང་ལྡན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་དང་བའི་བསམ་པ་ཉིད་དོ། །སྙིང་བརྩེ་བ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་བསམ་པ་ཅན་ནོ། ། སྨན་བྱིན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་བསམ་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟ་བུས་ནི་རོ་བྲོ་བའི་མཆོག་དང་ལྡན་པ་བརྙེས་པ་ཡིན་ཏེ། རོ་བྲོ་བའི་མཆོག་འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པས། གང་ཅི་ཡང་རུང་བ་ལྗགས་ལ་བདར་བ་དེ་ཐམས་ཅད་རོའི་མཆོག་དང་གྱ་ནོམ་པར་འགྱུར་རོ། །ལྷག་པའི རྒྱུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་བཅུད་བྱིན་པ་དང་།ཆོས་ཀྱི་བདུད་ཀྱི་རོ་མྱོངས་པ་དང་། རོ་ཉམས་པ་བཅོས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་མ་རྟོགས་པའི་དོན་གསལ་པོར་བསྟན་པས་རོ་བྲོ་བའི་མཆོག་བརྙེས་པ་ཉིད་དོ། །བསླབ་པའི་གནས་མཐོན་བོ་རྣམས་ལ་བདག་ཉིད་ཀྱང་ཡང་དག་པར་ གནས་པས་དབུའི་གཙུག་ཏོར་འཐོབ་པར་འགྱུར་ལ།གཞན་དག་ཀྱང་དེ་ལ་འགོད་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ལ་གཞོལ་བས་ནི་ལྗགས་རིང་ཞིང་སྲབ་པ་བརྙེས་སོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཚངས་པའི་དབྱངས་དང་ལྡན་པ་བརྙེས་སོ། །འཇམ་ ཞིང་བྱམས་པའི་ཡིད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བལྟ་བས་ན་སྤྱན་མཐོན་མཐིང་དང་།བའི་རྫི་མ་ལྟ་བུ་བརྙེས་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དག་གི་ཡང་དག་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་བསྔགས་པ་བརྗོད་ཅིང་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པར་བསྟན་པས་ནི་དཀར་ཞིང་རིང་པའི་མཛོད་སྤུ་བརྙེས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཡོན་ ཏན་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་མཚན་རྣམས་ནི་བདག་གི་ལུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་བསྡུས་པ་ཡིན་ལ།ལུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། མཚན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བྱེ་བྲག་མེད་པར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་རྒྱུས་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྨྲས་པ། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ ཀྱིས་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་ལས་རྣམས་བྱས་པས་མཚན་ཐམས་ཅད་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།འདིར་རིགས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །འགའ་ཞིག་སྤྱི་གཙུག་བལྟར་མི་མཐོང་བའི་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་མ་བསྟན་ཏོ་སྙམ་དུ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ བཟློག་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།གཉིས་ཀ་ཡང་གཅིག་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་ནི་མེད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་མཚན་རྣམས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ལས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ།

由于布施如此殊胜之物而获得身体七处高起。'主要住于'是指自己的种姓等。'不生傲慢'等词是显示身语意无有傲慢。
从'遮止众生损害'等词，是显示为了成办一切利益而获得极为降伏他人性格的身相。因此说'如狮子'等。'唯由彼业'是指如狮子般降伏他人的性格以及上身如狮子般的殊胜身相。
'何等业'是指对他人不做不当之事，做应做之事而获得身体高大端直。由于不说离间语，调解应和解者而获得齿齐、无间隙、平整，这是因为调解其他众生。提到欲界是因为这些相好与欲界众生有关。
修习慈心显示意乐清净。'思维法义'是智慧清净。如是二者清净而获得极白齿相。由于布施圆满的器物而获得如狮子般的颊相，其大且可意，大即可爱且令人满足。
'如自子'是对众生的慈悲。'具信'是极为清净的意乐。'具慈悲'是利益安乐之意乐。'施药'是摄受之意乐。如是而获得具最胜味，具有最胜味持相，凡是接触舌头的一切都成为最胜美味。
为显示殊胜因而说'施予法味、尝法甘露味、治疗味觉损坏'等，由于明显显示未了解的义理而获得最胜味。由于自己如实安住于殊胜学处，并引导他人安住其中而说法，专注于此而获得长薄舌相。
由于完全断除一切妄语而获得梵音。以柔和慈心观察众生而获得绀青眼及牛王睫毛相。由于宣说他人真实功德并显示其具德而获得白长眉毛，为此说'具功德者'等。
相好是由自身圆满所摄，身体圆满和一切相好无差别都是由持戒因而获得。所说：具戒者做如是所说诸业而获得一切相好。
为显示此中之理而说'何以故'等。为遣除某些人对无见顶相大丈夫相生疑而说：应知二者为一，此中义无差别，但是异名差别而已。如是安立成就诸相之业。

།ལས་དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་རྟེན་ དང་།སྦྱོར་བའི་བྱེ་བྲག་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། །མདོར་བསྡུ་ན་ལས་ཀྱི་མཐའ་ལེགས་པར་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྣམ་པ་བཞི་ནི་ངེས་པར་བྱས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། །རྣམ་པ་འདི་དག་གིས་ནི་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་ལས་རྣམས་རིག་པར་ བྱའོ།།ལས་དེ་དག་གི་རྟེན་ནི་ཁྱིམ་པ་དང་རབ་ཏུ་བྱུང་བའོ། །དེས་ན་སྨྲས་པ། ཕྱོགས་གཉིས་སུ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ལེགས་པར་བྱས་པ་ཉིད་ནི་གནོད་པ་མེད་པའི་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། རྣམ་པ་བཞིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རྣམ་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་མཚན་ གྱི་ཁྱད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར།དེ་ལ་ངེས་པར་བྱེད་པས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ལེགས་པར་བྱས་པའི་ལས་ཀྱི་མཐས་མཚན་གྱི་བྱེ་བྲག་འགྲུབ་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། མཚན་དེ་དག་ས་དང་པོ་ལ་འཐོབ་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ས་དེའི་ གོང་མ་རྣམས་ལ་ནི་དེ་དག་རྣམ་པར་དག་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དེའི་གོང་མ་རྣམས་ལ་རིགས་ཀྱིས་རྣམ་པར་དག་པར་རིག་པར་བྱའོ།།འདིས་མཚོན་པར་བྱེད་པས་ན་མཚན་ཞེས་བྱས་ནས་ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་ཡིན་པས་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་ ཞེས་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནམ།ཅིའི་ཕྱིར་འདི་དག་ཁོ་ན་མཚན་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། དེས་ན་སྨྲས་པ། མཚན་རྣམས་འདི་ནི་གཟུགས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། འདི་དག་མིག་གི་ཡུལ་ཡིན་པས་མཚོན་པར་སླ་ལ། ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཡིད་ཀྱི་ཡིན་པས་སྲབ་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེས་ན་དབང་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟོགས་པར་སླ་བས་ན་འདི་དག་ཁོ་ན་བསྟན་ཏོ། །ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པ་ནི་མཁས་པས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཞིང་མཚན་ཉིད་དཔྱད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་འགའ་ཞིག་གིས་རེས་འགའ་ཞིག་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཉེ་བར བསྒྱུར་བའི་བྱེ་བྲག་གིས་དཔེ་བྱད་རྣམས་ཀྱི་དོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར།རྗེས་སུ་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་སྒྲ་ནི་གནས་ཀྱི་དོན་བསྡུས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྟེན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །མཛེས་པའི་དོན་གྱིས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་བཟང་པོས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གཟུགས་བཟང་པོས་མཛེས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་བཟང་པོ་སྟོན་ པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།མཚན་རྣམས་ནི་ལས་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པ་ཡིན་པར་བསྟན་ནས། བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ཐོབ་པ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་མདོར་བསྡུས་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ ནི་འཛམ་བུའི་གླིང་བ་ཉིད་ཙམ་གཟུང་སྟེ།ཕྱོགས་གཅིག་ཙམ་ལ་འཇུག་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཞུན་མར་ཐམས་ཅད་འཐུངས་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །འདི་ན་གནས་པ་ཁོ་ན་གཟུང་བ་ནི་འཛམ་བུའི་གླིང་པ་ནི་ལས་ཀྱིས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་གི་བསོད་ནམས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་ལོངས་སྤྱོད་ གང་དག་འགྲུབ་པའི་བསོད་ནམས་ཇི་སྙེད་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་བརྗོད་པའི་འཛམ་བུའི་གླིང་གཅིག་ཏུ་གཏོགས་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱིས་སོ།།མཚན་དང་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་ལ་མ་གཏོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་ཏུ་གཏོགས་པར་མི་འདོན་པའི་ཕྱིར་ རོ།།དེ་ལྟར་ན་ཡང་དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་དག་ཏུ་མ་གཏོགས་པའི་ཡན་ལག་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་བྱ་བ་བདག་ཉིད་ཆེ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བསོད་ ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ལས་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར།རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ཚད་མེད་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དུས་ཚད་མེད་པ་ཉིད་དང་། བསམ་པ་ཚད་མེད་པ་ཉིད་དང་། རྣམ་པ་ཚད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སའི་གཞིའི་ རྣལ་འབྱོར་གྱི་གནས་ཐ་མ་ལས་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་བཟང་པོའི་ལེའུ་ལྔ་པའི་འགྲེལ་པ་རྫོགས་སོ།

为了显示这些业的行相、所依和差别，故说：略说善作业边际等。关于四种行相，从'决定作'到'无过失'。应当以这些行相了知如前所说的诸业。
这些业的所依是在家人和出家人。因此说'成为二分'。善作即具足无害的加行。因此说'以四种行相'等。
为显示以行相差别而说相的差别，故说'其中以决定作'等。为显示以善作业边际成就相的差别，故说'其中对诸有情'等。应知这些相在初地获得。应知在彼之上诸地中这些相清净。
在彼之上诸地中应知以种性清净。既然以此为标相，称为相，那么智慧等诸法也是大士相，为何不称为大士相？为何唯说这些为相？因此说'此诸相是有色故'等。这些是眼境易于标示，而智慧等是意境微细故。
因此由于是一切根所取境界，易于了解，故唯说这些。智慧等是智者所了解，应当观察其性相，是某些人偶尔了解的。
为显示以转变差别而说随好之义，随好声是摄处义之所依体性。以庄严义所摄，故说'以妙色'，意为以妙色庄严故说示妙色。
显示诸相是由种种业所造作已，为显示以大福德获得，故说'其中略说一切有情'等。'一切有情'仅取阎浮提，如说'饮尽一切酥油'，见唯入一分故。
此中唯取住此者，因为阎浮提人是业所生故。由彼等福德异熟所成就的受用，即是属于所说大受用阎浮提一处的福德之异熟。
'除相好'是因为不摄入彼等故。如是亦应知即摄入彼等中，因为无有不摄入彼等的其他支分故。
为显示其事业广大，故说'是故如来'等。'如是'者，为显示从无量福德智慧资粮圆满成就故，以三种方式显示无量：时无量性、意乐无量性及行相无量性。
菩萨地基瑜伽处末尾相好庄严品第五释完。

། །།གཟུགས་ཀྱི་སྐུས་བསྡུས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་བསྟན་ནས། ད་ནི་མིང་གི་ཚོགས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མདོར་བསྟན་པ་བཤད་པར་འདོད ནས་སྨྲས་པ།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་དག་པའི་གཞི་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བཞི་པོ་འདི་དག་མདོར་བསྡུས་ནས་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་གཞག་པར་བྱ་སྟེ། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་ཀྱིས་བོན་ཡང་དག་པར་འཛིན་པ་ཉིད་ནི་དང་པོའོ། །དེའི་གཉེན་པོའི་ དགེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་པའི་ས་བོན་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ་ཉིད་ནི་གསུམ་པའོ།།དེ་དག་གཉིས་ཀའི་སྤངས་པ་དང་ཡང་དག་པར་བླང་བའི་བྱ་བ་ནི་གཞན་དག་གོ། །དེ་ལ་མདོར་བསྡུས་ན་རྟེན་ནི་མིང་དང་གཟུགས་སོ། །དེ་དག་གི་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དབྱིངས་གནས་ཡོངས་སུ་ གྱུར་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།།དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། གནས་ངན་ལེན་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དེ་ལ་བག་ཆགས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཉོན་མོངས་པའི་ས་བོན་གྱི་བག་ཆགས་དང་། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་གནས་ངན་ལེན་གྱི་བག་ཆགས་སོ། །དེ་ལ་ཉོན་ མོངས་པའི་ས་བོན་གྱི་བག་ཆགས་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་སྤོང་སྟེ།ཉོན་མོངས་པའི་བག་ལ་ཉལ་དང་བཅས་པ་སྤོང་བ་ནི་དེ་དག་ལ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་འདིར་ནི་གནས་ངན་ལེན་གྱི་བག་ཆགས་སྤང་བར་བཞེད་དེ། དེ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་སྤངས་པ་ཡིན་ཏེ། ལམ་གྱི་ཁྱད་པར་ བརྙེས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་ཉེས་པ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་ཡང་། སྐྱོབ་པ་གཅིག་པུ་ལ་མི་མངའ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒྲས་ནི་མཐོང་བ་དང་སྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པའམ། ཁམས་གསུམ་ན་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་རྣམས་སོ། །དེའི་ཕྱོགས་ཀྱི་གནས་ངན་ ལེན་གྱི་ས་བོན་ནི་གནས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་བསྒོམས་པ་ཉིད་ཀྱི་བདག་གི་ལུས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།མ་ལུས་པར་གཏན་མེད་པར་གྱུར་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སློབ་མ་རྣམས་ཀྱི་སྤངས་པ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་ འཕགས་པའོ།།གཏན་ཞེས་བྱ་བས་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་སྤོངས་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་སྤངས་པ་དང་གཏན་དུ་སྤངས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་གནས་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །གནས་རྣམ་པར་དག་པ་དེ་ཡང་ཆུའི་ཁམས་དང་གསེར་དང་། ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་ གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་རྣམས་དང་བྲལ་བས་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་དྲི་མ་མེད་པ་ཡང་དག་པར་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བའོ།།དེ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་བརྟེན་པའི་སྐུ་གཞན་གཉིས་ཀྱང་ཡིན་པ་སྟེ། གསུམ་ལ་དབང་བར་གྱུར་པས་བྱ་བ་གསུམ་བྱེད་པར་ བསྟན་པའི་ཕྱིར་རང་གི་ལུས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།རང་གི་ལུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་སྐུའོ། །ཇི་ལྟར་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་ཇི་ལྟར་དགའ་བ་སྟེ། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ལེན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྲུལ་པའི་ སྐུས་དགའ་ལྡན་གྱི་གནས་ན་བཞུགས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟོན་པའོ།།སངས་རྒྱས་ཀྱི་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུར་སྟོན་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསང་བའི་མདོའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་ཤེས་པར་བྱའོ། །གནས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་ཀྱི་བར་དུ་སེམས་ ཅན་གྱི་དོན་དུ་གནས་པར་སྦྱོར་བའམ།ཚེ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས་གནས་པ་ལ་དབང་བའོ། །འཆི་འཕོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ཡང་དག་པར་སྟོན་པའམ། ཚེ་འདོར་བ་ལ་དབང་བའོ། །ཡང་གནས་གྱུར་པ་དེ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། རྐྱེན་གྱི་ཁྱད་པར་དང་ ལྡན་པས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་རྨད་དུ་བྱུང་བས་སྤྲོས་པ་མེད་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ།།དམིགས་པ་ལ་དབང་བ་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་དམིགས་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཕྱིའི་དངོས་པོ་སྤྲུལ་པ་དང་། བསྒྱུར་བ་དང་། བསྟན་པའོ། །དེ་ལ་སྤྲུལ་པ་ནི་ སྔོན་མེད་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་རྣམ་པ་ལྟ་བུ་སྤྲུལ་པར་བྱེད་པའོ།།བསྒྱུར་བ་ནི་དངོས་པོ་གཞན་དངོས་པོ་གཞན་དུ་བྱེད་པའོ།

讲述了色身所摄的佛法之后，现在想要宣说名蕴所摄的佛法略说，故而说道。
什么是一切种清净之基呢？将这四种归纳为三种：分别为一切烦恼法的种子执持是第一，其对治的善法种子摄持是第三，这两者的断除与摄受是其他。其中略说，所依是名与色。应当了知它们的清净是不可思议界的转依。
因此说道：'具有随眠习气'等。其中习气有二种：烦恼种子习气和异熟随眠习气。其中烦恼种子习气声闻等也能断除，因为他们也能断除烦恼随眠。此处是指断除随眠习气，这是由于获得殊胜道而彻底断除。
因此也说明了唯一救护者无过失及习气。'一切'之词是指见断和修断的烦恼，或三界所行。'住于其分的随眠种子'是指经过三无数劫不可计的福德智慧资粮修习的自身之义。
'无余永尽'是指超胜于声闻的断除。'永'字是指世间的断除。如是断除具习气及永断是诸佛的转依。
清净住处也如水界、黄金、虚空一样，由离暂时垢染而自性光明，称为如来无垢身真实安住。这就是法身。依此而有其他二身，为显示由具三自在而作三事业故说'自身'等。
'自身'是指自性身即法身。'如欲'是指随自意乐，意为依无功用愿力。'受生'是指化身示现住兜率天等。对佛所化众生示现佛身等，应随《如来秘密经》而了知。
'安住'是指为众生利益住世间尽际，或加持寿命而得自在。'死没'是指示现大般涅槃，或舍寿自在。
又此转依由具足自性及缘起殊胜而称为不可思议稀有无戏论。
为显示所缘自在有三种故，问：'何为所缘清净？'即外事的变化、转变和示现。其中变化是指如变现本无的众生形相。转变是指将一事物转变为另一事物。

།བསྟན་པ་ནི་སེམས་ཅན་དུ་བགྲང་བ་སྔ་ན་མེད་པ་རབ་ཏུ་སྟོན་པའོ། །དེ་ལྟར་དམིགས་པ་ལ་དབང་བས་དམིགས་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་ནོ། །སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་པ་དག་གོ།།དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་བསགས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་ལ་མཐུན་པ་ཉེ་བར་གཟུང་ནས་སེམས་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སེམས་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ།།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་ ནོ།།དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། མ་རིག་པའི་གནས་ངན་ལེན་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གནས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ཡོད་ན་རྣམ་པར་དག་པ་གསུམ་པོ་འདི་དག་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་ནས། དེའི་ཕྱིར་གནས་པ་འདི་ནི་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་ བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཆོས་མང་པོའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་གནས་གྱུར་པ་དེ་ནི།བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །སྟོབས་བཅུའི་མིང་གིས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྟོབས་བཅུ་པོ་དག་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། སྟོབས་བཅུའི་མདོ་ལས་རྒྱས་པར་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞིན་ དུ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ།མདོ་ལས་ནི་རེ་རེ་ནས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་བདེ་བར་གཟུང་བའི་ཕྱིར་དེའི་དོན་བསྟན་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་བཅུ་པོ་འདི་དག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་བཅུ་སྟེ། བཅུ་གང་ཞེ་ན། ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ནི་གནས་ལ་ཡང་གནས་ སུ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ།།གནས་མ་ཡིན་པ་ལ་ཡང་གནས་མ་ཡིན་པར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བས་སོ། །འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་དང་བོ་སྟེ། སྟོབས་གང་དང་ལྡན་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་ པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཁྱུ་མཆོག་རླབས་པོ་ཆེའི་གནས་སུ་དམ་འཆའ་ཞིང་ཚངས་པའི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བས་འཁོར་གྱི་ནང་དུ་སེང་གེའི་སྒྲ་སྒྲོགས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་མདོ་འདི་དག་གི་དོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར།དེ་ལ་དེས་གང་ཅི་བསྟན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་བཞིན་ གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གི་དོན་བསྟན་པ་ལ།དེ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་དེ་གསུང་བས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ངེས་པའི་ཚིག་གི་སྦྱོར་བས་ཡི་གེ་དེ་ལྟར་བསྒྱུར་ནས་སོ། །བསྟན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གསུམ་ནི་དོན་གཅིག་ ཉིད་ཡིན་པའམ།དོན་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་བསྟན་པ་ནི་བསྟན་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སོ། །བརྗོད་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱིས་སོ། །གསུངས་པ་ནི་དྲིས་པའི་ལན་འདེབས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །འདི་དག་ནི་དེ་བཞིན་དུ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུའི་དོན་གནས་ པའི་དོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།དེ་ལ་འབྲས་བུ་དགེ་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། འབྲས་བུ་དེ་དང་དེའི་འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་པ། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། མི་མཐུན་ པ་མེད་པར་ངེས་པར་འབྲས་བུ་འབྱུང་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་ལས་བཟློག་པའི་རྒྱུ་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ནི་འབྲས་བུ་འབྱིན་པ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཞུགས་བས་ན་མི་མཐུན་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདི་ལ་གནས་པས་ན་གནས་ཞེས་བྱ་སྟེ། འབྲས་བུ་དེ་ལ་བརྟེན་པས་ན་གཞི་ཡིན་ལ། དེ་ལ་བརྟེན་ ནས་སྐྱེ་བས་ན་རྟེན་ཞེས་བྱའོ།།སྒོ་དེ་ནས་མངོན་པར་འབྱུང་བས་ན་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ།

教法即是显示前所未有的众生数量。由于掌握所缘，故所缘清净。'如前所说'即是由'具有习气'所说明的。'积集一切善根'是指：摄持一切善根生起的顺缘，称为心清净。
如是，声闻的心解脱即是如来的心清净。因为是圆满一切相的不共法。彼等是以智慧解脱，如来则是圆满一切相的智慧清净。
因此说道：'远离一切无明住地'，了知若有转依则会生起此三种清净，因此应知此住是主要因。因此，由于成为众多不可思议法的所依，故称彼转依为不可思议。
为显示十力之名，'何为十力'等，应如十力经中广说般了知。经中是逐一解说。为易于理解而说明其义：'具寿，此十即是如来十力。何为十？具寿，于此如来如实遍知是处为是处，非处为非处。'
此是如来的第一如来力，具足此力故，如来应供正等觉于大牛王处立誓，转梵轮于众中作狮子吼。为显示此等经义，故说'于此所说'等。
为显示'如来'一词之义：'如是'即是不颠倒义。由于宣说如是不颠倒，故称如来，此是依词源学转变字母而成。'说、言、宣'三词或是一义，或是异义。其中'说'是就教法而言，'言'是就世间言说而言，'宣'是就回答问题方式而言。此等皆为如是不颠倒而说。
为显示因义处义而说：关于'彼中善果'等，所说'彼彼果之可欲不可欲'即是善与不善。'将生起'即是必定生起之义，意为无违缘而必定生起果。与此相反的不顺因，因颠倒趣入于生果，故称不顺。
由于住于此故称为处，依止彼果故为所依，依之而生故称为依处，从彼门中显现故称为成就。

།དེ་ལྟ་བུའི་འབྲས་བུའི་རྒྱུ་ནི་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་ཡིན་པར་འདོད་པ་ནི་མི་མཐུན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་འབྲས་བུ་དེ་དག་བསྐྱེད་པའི་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ རོ།།དེ་ལས་བཟློག་པའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ་སླུ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། མི་ཤེས་པའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་སྨྲས་པ། ཐམས་ཅད་ མཁྱེན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའོ། །འབད་པ་མེད་པར་འཇུག་པ་ནི་ཆགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །དྲི་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་དག་པའོ། །བགྲང་བའི་ཚུལ་གྱིས་དང་པོ་ཡིན་གྱི་སྐྱེ་བའི་རིམ་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ ཞེས་བསྟན་པ་ནི་འདི་དག་བགྲང་བ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་བགྲང་བ་དང་།ཟློག་ནས་བགྲང་བ་སྟེ་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །ལུགས་ལས་བཟློག་པའི་བགྲང་བ་བསལ་བའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། གོ་རིམས་ཀྱིས་བགྲང་བའི་དང་པོའོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྟོབས་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་མི་འཕྲོགས་ པའི་ཕྱིར་གང་ཡང་སྨྲས་པ།བླ་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་ཞེས་བྱ་བའོ། །བྱ་བ་ཡང་དག་པར་ནུས་པའི་ཕྱིར་གང་ཡང་སྨྲས་པ། ནུས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དང་ཞེས་བྱ་བའོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་གང་ཡང་སྨྲས་པ། གཏན་དུ་ཟིལ་གྱིས་མནན་པ་ཞེས་བྱ་ པའོ།།ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱས་པར་བྱེད་པའི་ས་བོན་དབང་དུ་གྱུར་པའི་དུས་ན་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཡང་དག་པར་སྤྱོད་པ་ལ་དབང་བྱེད་པ་ནི་ལྡན་པ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ་ས་བོན་དང་། མངོན་དུ་གྱུར་ པ་དང་།དབང་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བས་སོ། །འདིར་ནི་དབང་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་དོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་བླ་ན་མེད་པ་སྟེ། འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རླབས་པོ་ཆེ་ནི་དགེ་བ་དང་རྟག་པའི་ཕྱིར་དེའི་ངེས་པའི་ཚིག་ཉིད་ནི་ ཁྱུ་མཆོག་ཅེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ།ཡི་གེ་ཨས་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་ཐོབ་པས་ཡི་གེ་བསྒྱུར་ནས་གནོད་པ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པ་ཉིད་དང་། དེ་ལྟ་བུའི་འཕགས་པའི་ལམ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་དང་འཇིགས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་ཁྱུ་མཆོག་ཅེས་ བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།།བདག་ཉིད་ཀྱིས་དེ་རྟོགས་པར་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་འཇིགས་པ་གཉིས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཟག་པ་ཟད་པ་ཉིད་དུ་དམ་འཆའ་བའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གཞན་ལ་གོ་བར་བྱེད་པའི་འཁོར་ལོ་སྐོར་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བདག་ ཉིད་ཀྱིས་ཐུགས་སུ་ཆུད་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཁོར་ལོ་དང་འདྲ་བས་ན་འཁོར་ལོ་དང་འདྲ་བས་ན་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།དེ་ལྟ་བུའི་འཁོར་ལོ་དེ་སྔར་སུས་ཀྱང་མ་བསྐོར་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཚངས་པའི་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། གལ་ཏེ་ཡང་ཉན་ཐོས་ ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བསྐོར་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།ཐོག་མར་དེས་བསྐོར་རོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འཁོར་ལོའི་དོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་དེས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བསྐོར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །མཆོག་ཏུ་གང་གས་པར་གཏོགས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སེམས་ ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་དང་།བསྟན་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྟོན་པར་གྱུར་པས་སོ། །བདག་ཉིད་རྣམ་པར་བསྒྲགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ང་ནི་གཙོ་བོ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འཁོར་གྱི་ནང་དུ་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །མུ་སྟེགས་པ་མི་མཐུན་པར་སྨྲ་བར་འོངས་པའི་རི་ དྭགས་རྣམས་བག་འཁུམས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ།དེས་དེ་དག་ལ་ལམ་བསྟན་པས་ཐམས་ཅད་བཟློག་པར་འགྱུར་རོ།

认为这样果的因是大自在天等是不相应的，因为它们没有产生这些果的能力。所谓相反的因，应当了知为非正确趣入等。
无增上慢的智慧是正确的智慧，因为无欺诳，因为是无明的对治。
因此说：'一切智等'，因为无碍趣入一切所知故为一切智。无功用趣入是无贪智慧。因为无垢故为清净。
为显示是以数数方式为第一而非以生起次第，说明这些数数有顺数和逆数两种。为遣除逆数而说'以次第数数为第一'。
为显示力故，由三方面不可夺，故又说'因为无上'。因为能正确作为，故又说'因为具足力'。因为能降伏违品，故又说'永时降伏'。
所谓如实成就，是指在增长种子自在时圆满摄持如实成就因。
因此说：正行自在有三种相应：种子、现行、三自在差别。此中认为自在性即是相应。
涅槃是无上的，因为是有为无为诸法中最胜故。广大是因为善和常，其词义即由'牛王'显示。
字母A所摄义是获得八支圣道，转字后超越一切损害性，以及因获得如是圣道及超越一切怖畏故称为牛王，为显示此义故。
所谓'自身许诺证悟彼'，是依第二无畏而立誓漏尽的意思。
为显示'令他了解而转法轮'故，说'自身证悟已'等。因与轮相似故称为轮，为显示如是之轮前所未转故称为梵轮。
因此说：'何以故'等，为遣除'声闻等不也转耶'之疑惑故说'最初彼转'。
为显示法轮义故说'由彼因'，即转义。
'属最胜'者，成为一切有情中最胜，及如实正确宣说教法故。
'为自身宣说故'，如在众中说'我是主尊'等。
'为令诸外道诤论而来的兽类畏缩故'，由彼示彼等道故一切将退。

།ཕ་རོལ་པོའི་སྨྲ་བ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ན་བག་འཁུམས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ཕ་རོལ་པོའི་རྒོལ་བ་དག་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་ནུས་པའི་ཕྱིར་དང་། རྒྱ་ཆེ་བའི་གསུང་སྒྲོགས་ པ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སེང་གེའི་སྒྲ་སྒྲོགས་པ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།།དེ་ལྟར་སེང་གེ་ལྟར་སྒྲོགས་པས་ན་སེང་གེའི་སྒྲ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སེང་གེའི་སྒྲ་སྒྲོགས་པས་བྱ་བ་ཅི་ཞིག་བྱེད་ཅེ་ན། བདག་ཉིད་སེང་གེ་ཡིན་པར་སྒྲོགས་པ་དང་། རི་དྭགས་ངན་པ་སྐྲག་པར་བྱེད་པ་དང་། ཡན་ལག་བཞིས་ ཕ་རོལ་གནོན་པར་བྱེད་པ་དང་།རི་དྭགས་གཞན་གྱིས་ཟིལ་གྱིས་མི་གནོན་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་བྱ་བ་རྣམ་པ་བཞི་མཛད་པའི་ཕྱིར་སེང་གེའི་སྒྲ་སྒྲོགས་པར་མཛད་དོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །རྒྱ་ཆེ་བའི་གསུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པ་ཉིད་དེ་ ཟབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།བླ་ན་མེད་པ་ནི་སུས་ཀྱང་མ་བསྟན་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་སྟོན་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རེ་རེ་ནས་ཚིག་གི་དོན་བསྟན་པས་མདོར་བསྡུས་པའི་དོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མདོར་བསྡུ་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཁྱུ་མཆོག་གི་གནས་སུ་དམ་འཆའོ་ཞེས་བསྟན་པས་ནི་ བདག་ལ་ཕན་པ་སྒྲུབ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།ཚངས་པའི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་ཞེས་བྱ་བས་ནི་གཞན་ལ་ཕན་པ་སྒྲུབ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏོ། །འཁོར་གྱི་ནང་དུ་སེང་གེའི་སྒྲ་སྒྲོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐུན་མོང་བ་ཉིད་དོ། །བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཐུགས་སུ་ཆུད་ནས་ཞེས་བྱ་བས་ ནི་དམ་བཅའ་བ་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པ་ཉིད་བསྟན་ཏོ།།ཡང་དག་པར་བསྡུས་པའི་དོན་གྱིས་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ནི་ཁྱུ་མཆོག་རླབས་པོ་ཆེའི་གནས་སོ། །ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཐབས་ནི་ཚངས་པའི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་ནི་ལྷ་དང་མི་ཐོབ་པ་རྣམས་ལས་ཏེ། ཡང་སྐྱེ་བོ་ ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དེ་ཡང་ང་ཉིད་ལས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།།དེ་ཡང་དཔེའི་སྒོ་ནས་བསྡུས་པའི་དོན་བསྟན་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་ནད་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་མཆོག་ཏུ་ནད་མེད་པའི་གནས་ཏེ། ཁྱུ་མཆོག་ཏུ་རླབས་པོ་ཆེའི་གནས་ནི་ནད་རབ་ཏུ་ཞི་བ་དང་འདྲ་བར་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཚངས་ པའི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་ནི་ནད་རབ་ཏུ་ཞི་བའི་ཐབས་ཀྱི་སྨན་བསྟེན་པ་ལྟ་བུར་བལྟ་བར་བྱའོ།།འཁོར་གྱི་ནང་དུ་སེང་གེའི་སྒྲ་ཡང་དག་པར་བསྒྲགས་པ་ནི་སྨན་པ་ངན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དམ་བཅས་པ་སྤངས་ནས། འཇིག་རྟེན་གསུམ་གྱི་སྨན་པའི་རྒྱལ་པོར་དམ་བཅས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །སྟོབས་གཉིས་ པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ལས་གང་དག་བྱས་ཤིང་བསགས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།དེའི་མདོ་ནི་གཞན་ཡང་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ཆོས་ཀྱི་ལས་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་རྣམས་གནས་དང་། དངོས་པོ་དང་རྒྱུ་དང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་རྣམས་ཡང་ དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའོ།།ལྷག་མ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །བྱུང་བ་འགགས་པ་ནི་འདས་པའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བྱས་ཤིང་བསགས་པ་འགགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། བསགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མེད་པའི་ལས་རྣམས་བསལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡང་དེ་ནི་ཟག་པ་མེད་པ་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ལས་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། རྣམ་སྨིན་རྒྱུ་ནི་མི་དགེ་དང་། །དགེ་བ་ཟག་བཅས་རྣམས་ཁོ་ན། །ཞེས་བསྟན་པའི་ཚིག་གིས་སོ། །གང་འདས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་མ་འོངས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་དག བྱས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།བྱ་བ་ཁོ་ནར་བརྩམས་ཤིང་བསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བདག་གིས་བྱའོ་ཞེས་བྱེད་པ་ལ་མངོན་པར་ཕྱོགས་པའོ། །འདི་ལྟར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་གནས་སྐབས་ལ་གནས་པ་ནི་ད་ལྟར་བྱུང་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བྱས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པའོ།།དེ་དག་ཀྱང་ལུས་ཀྱི་ལས་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་སོ་སོར་རྣམ་པ་གསུམ་མོ།



当对方的言论显露时为了使其畏缩，因为能够压制对方的诘难，以及为了显示广大的语言宣说，故说是狮子吼。如是因为如狮子般吼叫，故说是狮子吼，为了显示狮子吼做什么事呢？自身宣说是狮子，令劣等野兽恐惧，以四支压制他方，不被其他野兽所胜。如是如来也做四种事业，故说宣说狮子吼。所谓广大语言，是显示殊胜性，因为甚深。无上是因为显示任何人都未曾宣说的法轮。由逐一显示词义而显示总义，故说'总之'等。由显示'立誓为牛王之处'，是说自利圆满。'转梵轮'是显示利他圆满。'在众中作狮子吼'是共同性。'自己证悟'是显示承诺誓言。由真实总义所应得者是大牛王之处。能得之方便是所谓转梵轮。利益一切众生是从天人所得，又显示一切众生之利益唯从我得。又从譬喻门显示总义是：因为远离一切烦恼病故是最极无病之处，应观大牛王之处如病完全平息。应观转梵轮如依止能令病完全平息的药方。在众中真实宣说狮子吼，如舍弃一切劣医所立誓言，立誓为三界医王。依第二力而言'所作及所集'等。其经为：'具寿，如来于过去、未来、现在诸法业所受持，处、事、因及异熟，如实遍知。'余如前。已生已灭是过去，为显示此故说'已作已集已灭'等。说'已集'是为了遣除无异熟业，又应知彼是无漏及无记业，如说'异熟因唯不善及有漏善'之句。为显示凡非过去及现在者即是未来体性，故说'凡未作'等。'唯开始作及遣除'是趣向作者说'我当作'。住于'当如是作'之位是为显示现在，故说'未作'等。彼等又由身业等差别各有三种。

།ཆོས་ཡང་དག་པར་བླང་བ་བཞི་སྔར་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་འཇིག་རྟེན་འདིར་ཡང་བདེ་བའི་དོན་དང་། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དུ་ཡང་བདེ་བའི་དོན་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་ བའི་དོན་མངོན་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལ་ཆོས་ཡང་དག་པར་བླང་བ་ཞེས་བྱའོ།།དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། དེ་དག་ཀྱང་ཚེ་འདི་དང་ཕྱི་མ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འཇིག་རྟེན་གང་དག་ཏུའམ་འགྲོ་བའམ། སའམ། གླིང་ངམ། ཡུལ་ལམ། གྲོང་ཁྱེར་རམ། ཆུའམ། ཐང་ཡང་རུང་གང་དུ་ལས་ བྱེད་པ་དེ་ནི་དེ་དག་གི་གནས་ཞེས་བྱའོ།།གནས་ཀྱི་དངོས་པོ་གང་ལ་བརྟེན་ནས་ལས་བྱེད་པ་ལ་འཇུག་པ་ནི་སེམས་ཅན་དུ་བགྲང་བའམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དེ་དག་གི་དངོས་པོ་ཞེས་བྱའོ། །གང་གིས་དགེ་བའི་རྩ་བའམ། མི་དགེ་བའི་རྩ་བས་བྱས་པ་ནི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ལས་ཀྱི་རྒྱུ་གསུམ་ཡང་ དག་པར་བླངས་པའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ།།དེས་ན་དེ་ནི་དེ་དག་གི་རྒྱུའོ། །སྡུག་པ་དང་མི་སྡུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དག་གི་མི་འདོད་པ་ཉེས་དམིགས་དང་བཅས་པར་འཇུག་པ་དང་། འདོད་པ་རྣམས་ཕན་ཡོན་དང་བཅས་པར་འཇུག་པའོ། །དེ་ལྟ་བུ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་སྟེ། དེ་དག་གི་ རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུའོ།།དུས་ཐམས་ཅད་ནི་འདས་པ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ནི་ཡུལ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་གོ། །གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་ནི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བླངས་པའི་དབྱེ་བའོ། །ཡུལ་ཐམས་ཅད་ནི་གནས་བརྟན་པ་རྣམས་ སོ།།གནས་ཐམས་ཅད་ནི་དངོས་པོར་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་རྣམས་སོ། །གཞི་ཐམས་ཅད་ནི་རྒྱུ་བསྟན་པ་རྣམས་སོ། །ཉེས་དམིགས་དང་ཕན་ཡོན་ཐམས་ཅད་ནི་སྡུག་པ་དང་། མི་སྡུག་པའི་འབྲས་བུ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་པ་བདུན་གྱིས་རང་གི་ལས་ལ་སྤྱོད་པ་ཤེས་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ ཡང་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ནི་བསམ་གཏན་དང་རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་།ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་དང་རྣམ་པར་གཞག་པའི་རྣམ་པར་དག་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པར་མཁྱེན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ལྷག་མ་རྣམས་ནི་སྔ་ མ་བཞིན་ནོ།།འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་གསུམ་པ་སྟེ། འདིའི་དོན་བསྟན་པར་བྱའོ། །བསམ་གཏན་གྱི་སྒྲས་ནི་དང་པོ་ལ་སོགས་པའི་བསམ་གཏན་བཞི་པ་བསྟན་ཏོ། །རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒྲས་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་བསྟན་ཏེ། གཟུགས་ཅན་གཟུགས་རྣམས་ལ་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པའོ།།བསམ་གཏན་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་དག་ཉིད་ཀྱིས་རྣལ་འབྱོར་པའི་བྱ་བསྒྲུབ་པར་ནུས་པའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །བསམ་གཏན་དང་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དེ་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་མངོན་དུ་ཕྱོགས་ པར་གྱུར་པ་ནི་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།།དེ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་མདོ་ནི་ཇི་སྐད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་ཉིད་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མཉམ་པར་གཞག་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །རབ་ཏུ་སྒྲུབ་ པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེ་སྣང་བ་ཆེན་པོས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ།།ཅིའི་ཕྱིར་མཉམ་པར་གཞག་ཅེ་ན། སྣང་བས་ཁྱད་པར་སྤྲོ་བའི་ཕྱིར། །ཞེས་བསྟན་ཏེ། བསམ་གཏན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་འབད་པ་མེད་པར་དོན་རབ་ཏུ་བསྒྲུབ་པ་ཉིད་དང་། དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དོན་སྒྲུབ་པར་ བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།བསམ་གཏན་པ་རྣམས་ཀྱི་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཅིའི་ཕྱིར་འདི་དག་ཁོ་ན་སྨོས། ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་དང་། ཟད་པར་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། དེ་ལས་གོང་ན་ཡང་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། བསམ་གཏན་དང་རྣམ་པར་ཐར་པ་ལ་ དབང་ཐོབ་པའི་སེམས་ཀྱིས་ནི་སེམས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་ཏུ་འགྱུར་ལ།དབང་ཕྱུག་ཐོབ་པར་གྱུར་པས་ནི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཙམ་གྱིས་དོན་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པོ་འདི་དག་ནི་རྣལ་འབྱོར་བའི་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། སེམས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་དང་། འདོད་པའི་དོན་འགྲུབ་ པའོ།།དེས་ནི་དེ་དག་ཉིད་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ།

所谓'如前所说的四种正法'，是指根据情况在此世间成办安乐之事，以及在他世间成办安乐之事，同样也成办痛苦之事，这些称为正法。因此说道：'彼等于今世与后世'等。
在任何世间或趣处，或地或洲，或国或城，或水或陆地等处所作业，称为彼等之处所。依靠处所事物而从事作业，所说'计为有情'等，称为彼等之事物。
由善根或不善根所作，称为因，即以'业之三因正受之因'之语。因此，那就是彼等之因。所谓'可意与不可意'，是指善与不善之不欲求过患相应，以及欲求之功德相应。如是为异熟，即彼等之异熟果。
一切时即过去等之分类。一切相即处所等之差别。一切位即正法受持之分类。一切境即诸上座。一切处即诸事物分类。一切基即诸因之宣说。一切过患与功德即可意与不可意之果。如是以七相说明了知自业之行持。
复次，具寿如来如实正知诸入禅定、解脱、三摩地者之烦恼、清净及建立之清净。余如前。
此为如来第三力，当说其义。以禅定声说示初等四禅。以解脱声说示八解脱，即'有色见诸色'等。由此等禅定与三摩地，具足瑜伽士成办事业之殊胜，即说为三摩地。
关于'禅定与解脱'等，其中为成就三摩地而趣入者，说为等至。说示此义之经即'世尊'等，'入如是三摩地'即说示等至即三摩地中平等安住。'为成办'即'以大光明喻'等。
问：为何平等安住？答：'为光明殊胜喜故'。即以禅定力无勤成办义利，如是成办出世间义利故。
关于'诸禅定者之事业'，问：为何唯说此等，而不说胜处、遍处等？为此说道：'此上更无'等。由得禅定与解脱自在之心而成心自在，得自在已，仅由发心即能成就一切义利。此二为瑜伽士之事业，即：心自在与所欲成就。由彼摄彼等故。

།འདིར་ནི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་བཞི་ལ་སྟོབས་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལས་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཕྱིར། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ནི་རྟེན་གྱིས་པ་དང་། རང་གིས་པའོ། །དྲི་མའི་ དོན་དང་མི་མཐུན་པའི་དོན་འདི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ལ་གེགས་བྱེད་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏོ།།རྟེན་གྱི་ས་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དང་། དེ་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ ཡིན་པའོ།།དེ་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ནི་ཐབས་མ་ཡིན་པའི་སྦྱོར་བའོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ནི་སྒྲིབ་པ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའོ། །དེ་དག་གཉིས་ཀ་ཡང་མ་ཐོབ་པའི་ཉམས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཡོངས་སུ་མི་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་ གཞག་པར་བྱའོ།།རང་གི་ས་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ནི་སྲེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པས་བསྡུས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ཐོབ་པ་ཉམས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །དེའི་མིང་སྨྲས་པ། དེ་དག་ཐོབ་ཟིན་པ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འདི་དག་ལས་བཟློག་པ་ནི་ རྣམ་པར་བྱང་བ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བསྟན་ཏོ།།དེ་ལྟར་མངོན་པར་བསྒྲུབ་ནས་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་མིང་དང་བརྡ་དང་གདགས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང་། རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཚིག་དང་ཡི་གེས་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་བསྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ར་རབ་ཏུ་ཐོབ་པའི་འདོད་པ་ བཞིན་དུ་ཐོབ་པས་ནི་གང་འདོད་པ་དེ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་སྟེ།འབད་པ་མེད་པར་ཇི་ལྟར་འདོད་པར་འགྲུབ་པའོ། །ངན་དོན་མ་ཡིན་པར་འཐོབ་པས་ན་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་དེ་འཐོབ་པོ། །ཚེགས་མེད་པར་འཐོབ་པ་ནི་ཇི་སྙེད་འདོད་པ་དེ་སྙེད་དུ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་དབང་ པ་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱའོ།།དེ་དག་མི་ཐོབ་པ་གང་ཡིན་པ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པས་སོ། །ཐོབ་པ་ནི་རྣམ་པར་བྱང་བའོ། །ཉམས་པ་གང་ཡིན་པ་ནི་རང་གི་ས་པའི་ཉོན་མོངས་པའོ། །གྱ་ནོམ་པ་ནི་དེ་ལས་བཟློག་པའི་རྣམ་པར་བྱང་བའོ། །མཆོག་གི་མཐར་ཐུག་པ་ནི་རྣམ་པར་དག་པའོ། ། གཞན་ཡང་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་གང་ཟག་གཞན་དང་སེམས་ཅན་གཞན་རྣམས་ཀྱི་དབང་པོ་མཆོག་དང་མཆོག་མ་ཡིན་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ་ཞེས་གསུངས་པས་མཆོག་དང་མཆོག་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཡང་དག པར་འགྲུབ་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ།འཇུག་པའི་གནས་སྐབས་ན་ནི་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་ཡིན་ལ། ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་གནས་སྐབས་ན་ནི་དབང་པོ་རྣོན་པོ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་རིམ་གྱིས་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་ལ་སོགས་པར་དབྱེ་བར་བྱའོ། །ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་རིམ་གྱིས་ ཀྱང་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་ལ་སོགས་པར་དབྱེ་བར་བྱའོ།།དེའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་ལས་དེ་དག་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་ལ་སོགས་པར་དབྱེ་བ་ལ། དབང་པོ་མཆོག་ནི་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་སྟེ། མཆོག་ཅེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལ་ལྟོས་ནས་འབྲིང་དང་རྟུལ་པོ་ནི་མཆོག་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་སྔ་མ་ བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སེམས་ཅན་གཞན་དང་གང་ཟག་གཞན་གྱི་མོས་པ་སྣ་ཚོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ།།དེ་ལ་མདོར་བསྡུ་ན་རིགས་དང་དབང་པོའི་དབྱེ་བས་གང་ཟག་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དང་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ འབྲང་བའོ།།དེ་ལ་སྔ་མ་ནི་གཞན་ལ་ཡིད་ཆེས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ལ། ཕྱི་མ་ཤོས་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ། །སྣ་ཚོགས་ཀྱི་དོན་བསྟན་པ་ཉིད་ནི་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བ་ཡིན་ལ། མོས་པའི་དོན་བསྟན་པ་ནི་འདོད་ཅིང་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱའོ།

在此将宣说四种智慧称为力。为了分别它们，有两种烦恼，即依地烦恼和自地烦恼。为了说明垢染的意义和不相应的意义是烦恼，所以说'对所应获得的造成障碍的烦恼'。
依地烦恼也有两种：有烦恼的和无烦恼的。其中无烦恼的是非方便的加行。有烦恼的是障碍等的行为。这两者都是就未获得的退失而言，应当安立为完全不相应的烦恼性。
自地烦恼是由贪等烦恼行为所摄，这也是就已获得的退失而言。说其名称为'对于已获得的也'等。与此相反的是清净有两种。
如是成就后，安立随顺的名称、符号、假立，以及以随顺的语言文字来安立。如是圆满修习，如愿获得所欲，于所欲之处入定，无需努力即如愿成就。
由于非恶行而获得，故能如愿获得。无劳而获得，即于所欲入定自在，称为清净。
不获得者即是烦恼。获得即是清净。退失即是自地烦恼。殊胜即是与此相反的清净。究竟即是清净。
又如经中所说：'具寿如来如实了知其他补特伽罗和众生的根性胜劣'，为显示胜劣的因，故说'如何成熟圆满'等。在入门阶段是钝根，在成熟阶段是利根。如是应当依成熟次第分别钝根等。
也应当依声闻等次第分别钝根等。因此，从圆满成就而分别彼等钝根等，殊胜根即是超胜，称为胜。相对于此，中等和钝根即称为非胜。
又如前所说，如来如实了知其他众生和补特伽罗的种种胜解。其中略说，由种姓和根性的差别，补特伽罗有两种：随信行者和随法行者。
其中前者是以信他为先，后者是以法行为先。种种的意义即是小等差别，胜解的意义即是希求和了解。

།སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཁམས་སྣ་ཚོགས་ དང་ཁམས་དུ་མ་ཉིད་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ།ཁམས་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་ནི་ཁམས་དུ་མ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་གཉིས་ཀ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་རིགས་ཀྱི་དབྱེ་བའམ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་སྤྱོད་པ་ བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་གི་དབྱེ་བའམ།ཡང་ན་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཁམས་སྣ་ཚོགས་ཉིད་ནི་རིགས་ཀྱི་དབྱེ་བས་སོ། །ཁམས་དུ་མ་ཉིད་ནི་སྤྱོད་པའི་དབྱེ་བས་སོ། །གཞན་ཡང་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་ཉིད་ ཀྱི་འཇུག་པའི་སྒོ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།མོས་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་འཇུག་པའི་སྒོ་དང་འཚམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་སྟེ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་གི་སྤྱོད་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། འདོད་ཆགས་ལ་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པའོ།།དེ་ལྟར་ན་ཚེ་འདི་ལ་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་དོན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །རྣམ་གྲངས་གཉིས་པ་ནི་ཕྱི་མ་ལ་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་དོན་ཉིད་ནི་འགྲོ་བ་ལྔར་འགྲོ་བའི་ལམ་ཐམས་ཅད་དུ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གསུམ་པ་ནི་གཉི་གར་ཀུན་དུ་འགྲོ་བའི་དོན་གྱིས་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་རྣམ་གྲངས་གསུམ་ གྱིས་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་ཕན་ཚུན་མི་མཐུན་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རང་རང་གི་ལྟ་བ་བླངས་ནས་གནས་པའོ། །དེས་ན་སྨྲས་པ་ཕྱོགས་སྣ་ཚོགས་ལ་བརྟེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་ལྟ་བ་ལ་ཞེན་པའི་དབང་གིས་གཅིག་ལ་གཅིག་འདོད་པའི་ལྟ་བ་མི་མཐུན་ པས་གཞན་དག་གི་འདོད་པ་བཟློག་པས་འདོད་པས་སུན་འབྱིན་ཏེ།དེ་དག་འདོད་པ་ནི་ཕན་ཚུན་མི་མཐུན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་མཐུན་པར་སྨྲ་བ་ཐ་དད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་དག་གི་འདོད་པ་དེ་རྣམས་ལས་གང་ཡང་མོས་པ་འདི་དང་ཕྱི་མ་ལ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པར་བླང་བར་སྨྲས་པ། དེ་ནི་ཐམས་ ཅད་དུ་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་དེ་ཡང་སྒྱུ་རྩལ་ཤེས་ཀྱི་བུའི་མདོའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཡང་བརྒྱད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། སེམས་ཅན་གྱི་རིས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། གཞན་ ཡང་སྔ་མ་པ་བཞིན་དུ་སྔོན་གྱི་གནས་རྣམ་པ་དུ་མ་རྗེས་སུ་དྲན་ཏེ།འདི་ལྟ་སྟེ། སྐྱེ་བ་གཅིག་ཀྱང་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། བདུན་དང་བརྒྱད་དང་དགུ་དང་བཅུ་ཡང་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ནས། དུ་མའི་བར་དང་འཇིག་པ་དང་འཆགས་པའི་བསྐལ་པ་ཡང་ཡང་དག་པར་ རྗེས་སུ་དྲན་པ་ནས།བདག་དང་སེམས་ཅན་འདི་དག་འདིར་སྐྱེས་པ་ན་མིང་འདི་ཞེས་བྱ། སྐྱེ་བ་ནི་འདི་ལྟ་བུ། རིགས་ནི་འདི་ཞེས་བྱ། རུས་ནི་འདི་ཞེས་བྱ། ཁ་ཟས་ནི་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཟ་ཟ། བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ནི་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་མྱོང་ངོ་། །ཚེའི་ཚད་ནི་འདི་ཙམ་ཞིག་ཐུབ། དུས་ནི་ འདི་སྙེད་ཅིག་ཏུ་གནས།ཚེའི་མཐའ་ནི་འདི་ཙམ་དུ་ཐུབ་པར་འགྱུར། དེ་ནས་ཤི་འཕོས་ནས་ཆེ་གེ་མོ་ཞིག་ཏུ་སྐྱེས་དེ་ནས་ཤི་འཕོས་ནས་འདིར་སྐྱེས་སོ་ཞེས་རྣམ་པ་དང་བཅས། ཡུལ་ཕྱོགས་དང་བཅས་པའི་སྔོན་གྱི་གནས་དུ་མ་རྗེས་སུ་དྲན་ནོ། །གང་དུ་གནས་པ་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སེམས་ ཅན་གྱི་རིས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།སྣ་ཚོགས་ཉིད་ཀྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་དབྱེ་བས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཤར་ཕྱོགས་རྣམས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སྔོན་གྱི་དོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྔོན་འདས་པའི་ལུས་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ ཀྱི་སྤྱོད་པའི་དབྱེ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མིང་དང་བརྡ་སྣ་ཚོགས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཐ་དད་པ་ཞེས་བྱ་བའོ།།གཞི་རྣམ་པ་བརྒྱད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཐ་སྙད་ཀྱི་གཞི་བརྒྱད་ཅེས་བྱ་བ་ལ། མིང་དང་བརྡ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་མིང་ལ་སོགས་པ་བརྒྱད་ནི་ཐ་སྙད་ཀྱི་གཞི་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ བརྟེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་གནས་ནས་འཇུག་པའོ།།སྤྱོད་པ་དྲུག་ཏུ་འགྱུར་པ་ནི་སྤྱོད་པར་བྱེད་པས་ན་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཉེ་བར་སྤྱོད་པར་བྱེད་ཅིང་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

如前所说，完全如实通达种种界和多界，其中种种界即是多界，因为显示两种差别的缘故。声闻等种姓的差别，或贪等行为的八万四千差别，或者按照次第，种种界是种姓的差别，多界是行为的差别。又如实通达一切遍行道。为显示此义，'彼等之趣入门'等，随顺种种意乐众生趣入之门的一切遍行道，因为随顺一切自行为的缘故。因此说'对于贪行者'等。
如是应知今生一切遍行义。第二种解释是未来一切遍行义，即五趣遍行道。第三种解释是二者皆遍行义，如是以三种方式显示一切遍行道。另一种解释，'互不相顺'者，即各执自见而住。故说'依止种种方'即由执著自见力，互不相顺见解，以欲破他见，彼等欲乐互不相顺故。
'异说不同'者，于彼等诸见中随顺任何见解，说此生后世无过失，'彼即是遍行'等。一切遍行道亦应随顺幻术童子经而了知。又依第八而说'种种众生类'等。
复次如前随念种种宿住，即从随念一生乃至随念七、八、九、十生，乃至多生，及正随念坏劫成劫，我与众生于此处生时名为某，如是生，如是种姓，如是种族，食如是食，经历如是苦乐，寿量如是，住时如是，寿际如是。从彼命终生于某处，从彼命终生于此处，如是具相及方所随念多种宿住。
为显示所住处故说'种种众生类'等。种种性亦以方分差别显示故说'东方等'。为显示宿世义故说'于过去诸身'等。为显示众生行为差别故说'种种名言安立差别'。
为显示八事故说'八种言说事'，即依止名言等言说所依的八种名等称为言说事。'依彼'即住彼而趣入。成为六种行为即由行为故称为行为，谓近行、获得之义。

།དེ་ལྟར་ན་འདས་པའི་སྐྱེ་བའི་སྤྱོད་པ་དྲུག་རྣམ་པ་དུ་མས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ནི་སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་ པའོ་ཞེས་པ་བསྟན་པ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ།།ཐ་སྙད་ཀྱི་ཚིག་རྣམས་ནི་མདོའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། མིང་ནི་འདི་ཞེས་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སྤྱོད་པ་དྲུག་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཐ་སྙད་ཀྱི་གཞི་བརྒྱད་པ་བརྟེན་པའི་སྤྱོད་པ་དྲུག་གང་ཞེ་ན། བོད་པའི་བརྡ་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པ་ལ།མིང་གི་བརྡ་ནི་མིང་ནི་འདི་ཞེས་བྱ་ཞེས་བྱ་བའོ། །རིགས་ཀྱི་བརྡ་ནི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཕ་མའི་བརྡ་ནི་རིགས་རྣམས་སོ། །ཟས་སྐོམ་ལ་སོགས་པའི་བརྡ་ནི་ཁ་ཟས་སོ། །འབྱོར་བ་དང་རྒུད་པའི་བརྡ་ནི་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་རབ་ཏུ་མྱོང་བའོ། །ཚེ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ བརྡ་ནི་ཚེ་རིང་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡིན་ནོ།།བདག་དང་གཞན་རྣམས་ནི་འདས་པའི་གནས་སྐབས་ངེས་པར་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་ནི་སྣོད་དུ་རུང་བའི་ཕྱིར་སྤྱོད་པ་དྲུག་པོ་ཐ་སྙད་འདོགས་པར་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །བདག་གི་མིང་ནི་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་གི་མིང་ནི་ཐ་སྙད་དོ། །འདིའི་མིང་ནི་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ གཞན་གྱིའོ།།རྒྱལ་རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་གམ་གཞན་གྱི་ཐ་སྙད་དོ། །འདིའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱིའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དག་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱིའོ། །བདག་ཁ་ཟས་ཀྱི་བྱ་བ་བདག་གུའམ་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་བདག་གམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉི་དོ།།ཡང་ན་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་དག་གོ། །དེ་ལྟའི་ཚུལ་གྱིས་དར་བའམ་རྒུད་པ་ནི་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །བདག་གམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱིའོ། །འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་དག་གོ། །ན་ཚོད་ཀྱིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ན་ཚོད་སྣ་ ཚོགས་བསྟན་པའོ།།འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་དག་གི་།དེ་ལྟར་ན་བདག་དང་གཞན་དག་གི་སྤྱོད་པ་དྲུག་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་དང་བཅས་དོན་རྟགས་དང་བཅས་པར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཐ་སྙད་ཀྱི་གཞི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གཞན་ནི་ གཞན་དུ་ཡང་འཆད་དེ་བདག་གི་མིང་ནི་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བདག་དེ་ནས་ཆེ་གེ་མོ་ཞིག་ཏུ་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་གྱི་གནས་བསྟན་པ་ཡིན་ལ།གནས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ནི་རྣམ་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་འདི་སྐད་རྗོད་པར་བྱེད་དེ། ཁྱོད་གནས་གང་ནས་འོངས་ཞེས་འདྲི་བར་ བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།གཞན་ཡང་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ལྷའི་མིག་རྣམ་པར་དག་པ་མེའི་ལས་འདས་པ་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པས་སེམས་ཅན་འཆི་འཕོ་བ་རྣམས་དང་། སྐྱེ་བ་རྣམས་དང་ཁ་དོག་བཟང་པོ་རྣམས་དང་ཁ་དོག་ངན་པ་རྣམས་དང་། དམན་པ་རྣམས་དང་། གྱ་ནོམ་པ་རྣམས་དང་། བདེ་ འགྲོར་འགྲོ་བ་རྣམས་དང་།ངན་འགྲོར་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་ལས་རྣམས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཁྱེན་ཏོ། །སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི་ལུས་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ནས་ཡིད་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པའི་བར་དང་ལྡན་པ། འཕགས་པ་རྣམས་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པ། ལོག་པར་ལྟ་བའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ཡང་དག་པར་བླངས་ནས་གནས་པའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་ལུས་ཞི་གནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ངན་སོང་ངན་འགྲོ་ལོག་པར་ལྷུང་བ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ཡང་སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི་ལུས་ཀྱིས་ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སྔ་མ་ལས བཟློག་པས་བདེ་འགྲོ་མཐོ་རིས་སུ་ལྷའི་ནང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ཏེ།འདི་ནི་སྟོབས་དགུ་པའོ། །དེ་ལ་ལྷའི་མིག་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ལྷའི་གནས་པས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་བསམ་གཏན་རྣམས་ཀྱང་ལྷའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཡང་ལྷའི་མིག་ཅེས་བྱའོ་ཞེས་ བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་མིག་གིས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་གཟུགས་བཞིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེའི་འབྲས་བུ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདི་དག་གིས་ནི་མིག་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དད་པའི་མིག་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་གོ།

如是，以多种方式忆念过去生的六种行为，即是随念宿住，此为略义。术语词句是随经而说，如'名为如是'等。
为说明六种行为，依八种言说基础的六种行为是什么？关于称谓等：名称称谓即'名为如是'。种姓称谓即出生等。父母称谓即诸种姓。饮食等称谓即饮食。兴衰称谓即苦乐感受。寿命种种称谓即长寿等三种。
自他于过去时期确定行持，因为堪为法器，故六种行为确定安立名言。'我名为如是'是自己的名称言说。'此名为如是'是他人的。'刹帝利种姓'是自己或他人的言说。'此之'是他人的。其他也如是类推。'此是'即是说'我是'。'此'是他人的。'我饮食作用我'中的'我'即是自己。或者'此'是他人。如是方式的兴衰即是苦乐。'我'即是自己的。'此'是他人的。'以年龄'即是显示自己的种种年龄。'此'是他人的。
如是已说明自他六种行为。为显示'具相及义相'的特殊含义，故说'彼言说基础'等。其他解释为：从'我名为如是'到'我生于某处'是显示宿住，处所差别即是相。因此世间人如是说，问'你从何处来'。其他如前。
彼以超越肉眼的清净天眼，具足正见众生死亡、投生、妙色、丑色、下劣、殊胜、往生善趣、堕入恶趣的诸业如实了知。此等众生以身恶行乃至意恶行，诽谤圣者，受持邪见业道而住，以此因缘，身坏命终后堕恶趣、恶道、邪道，生于地狱。又此等众生以身善行等，与前相反而生善趣天界中，此为第九力。
其中为显示天眼，因为摄属天住，诸禅定也称为天，依彼故彼也称为天眼，为显示如同眼所见色，故如是说。为显示彼，故说'彼果'等。此等显示二种眼：信眼与慧眼。

།ཡོངས་སུ་དག་པའི་བསམ་ གཏན་གྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་པས་ན་ཞེས་པ་ནི་མངོན་པར་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང་།འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ལྷའི་མིག་བསལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ཀྱང་ལྷའི་མིག་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་བས་ཐོབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་གཉིས་ཀ་ཡང་མི་ལས་འདས་པ་ཡིན་ པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར།མིང་འདྲ་བ་ཉིད་དང་། མཐུ་ཉིད་ཀྱིས་དེའི་རིགས་སུ་གཏོགས་པ་རྣམས་ལ། །དེ་དག་དང་འདྲ་བ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་སྨྲས་པ། མི་རྣམས་ལ་དེ་དག་དང་འདྲ་བ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་སྨྲས་པ་མི་རྣམས་ལ་ཐ་ན་འདྲ་བ་ཡང་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་མིང་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པའི་དོན་ཏོ།།འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་མི་ལས་གཞན་རྣམས་ལ་མིང་འདྲ་བ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ལྷ་རྣམས་ལ་ནི་མིང་མཐུན་པ་ཙམ་ཡོད་མོད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འཆི་བ་རྣམས་ལ་ནི་འཆི་འཕོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འཆི་བ་ལ་མངོན་པར་ཕྱོགས་པའི་ ཕྱིར་རོ།།སྲིད་པ་བར་མ་ན་གནས་པ་ལ་ནི་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ་སྐྱེ་བ་ལ་མངོན་པར་ཕྱོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྲིད་པ་བར་མ་ན་གནས་པ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། བདེ་འགྲོར་འགྲོ་བ་དང་། ངན་འགྲོར་འགྲོ་བའི་དབྱེ་བས་སོ། །དེ་དག་ནི་འགྲོ་བའི་བྱེ་བྲག་གིས་ཁ་དོག་གི་བྱེ་བྲག་ཏུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་ངེས་པ་ཡིན་པར་སྨྲས་པ།རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། འགའ་ཞིག་ལེགས་པར་སྤྱད་པའི་འབྲས་བུ་ལ་གནས་ནས་ཉེས་པར་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་དེ་དག་ནི་ངན་འགྲོར་འགྲོ་བས་སྣང་བ་ནས་མུན་པར་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་འགའ་ཞིག་ཉེས་པར་སྤྱད་པའི་འབྲས་བུ་ལ་གནས་ ནས་ཉེས་པར་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་དེ་དག་ནི་མུན་པ་ནས་མུན་པར་འཇུག་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་རྣམ་པ་གཉིས་ཀ་ཡང་མུན་ཁྲོད་དུ་འཇུག་པ་ཡིན་པས་ལ་བ་ནག་པོའི་ཁ་དོག་འདྲ་བའམ་ཞེས་དཔེས་བསྟན་དེ་ནག་པོ་ཉིད་ཡིན་པས་ཁ་དོག་ངན་པ་ཞེས་བྱའོ།།རྒྱུ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགའ་ཞིག་ལེགས་པར་ སྤྱད་པའི་འབྲས་བུ་ལ་གནས་ནས་ལེགས་པར་སྤྱད་པའི་ལས་བྱེད་པ་དེ་དག་ནི་སྣང་བར་འཇུག་པར་འགྱུར་ཞེས་བདེ་འགྲོར་འགྲོ་བའོ།།དེའི་ཕྱིར་དཔེ་ཡང་ཤིན་ཏུ་དཀར་བ་ཉིད་བསྟན་པ་སྟེ། དཀར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཁ་དོག་བཟང་པོ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏོ། །དེ་དག་ནི་ཁ་དོག་གི་དབང་གིས་བགྲོད་པར་ བྱ་བའི་གནས་དམན་པ་དང་གྱ་ནོམ་པར་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་ཡང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་ནི་བདེ་འགྲོར་འགྲོ་བར་འགྱུར། །ཚུལ་ཁྲིམས་བསྲུངས་པས་མཐོ་རིས་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བའི་ངེས་པས་སོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པས་ནི་ངན་སོང་དུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པ་ཀུན་ནས་སློང་བ་དང་བཅས་བཞེས་བྱ་བ་ལ། ལུས་དང་ངག་གིས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པའོ། །དེ་ཀུན་ནས་སློང་བ་ནི་ཡིད་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པའོ། །དེ་ཉིད་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པ་སྟེ། མདོའི་ཚིག་དང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱིས ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ཡིད་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་བསྟན་ཟིན་ན་ཡང་འཕགས་པ་ལ་སྐུར་བ་འདེབས་པ་ལ་སོགས་པའི་ལྟ་བ་ལོག་པ་བསྟན་པའི་དགོས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།ཡིད་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པའི་གཙོ་བོ་ནི་ལྟ་བ་ལོག་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ཀུན་ནས་སློང་བ་ནི་ཐུན་མོང་མ་ ཡིན་ན་ཡང་།མི་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་མ་མཐོང་བ་ནི་ལྟ་བ་ཡིན་པས་སོ། །ཡང་ལོག་པར་ལྟ་བ་དེ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། འཕགས་པ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པ་དང་། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པའོ། །དེ་ལ་དང་པོ་ནི་འཕགས་པ་ལ་སྐུར་པ་ འདེབས་པ་ཡིན་ལ།གཉིས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་ལོག་པར་ལྟ་བའོ། །དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་རྣམ་པར་གནས་པའི་འཕགས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་དང་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཏེ། དེའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཟག་པ་མེད་པའི་ལྟ་བ་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པ་རྣམས་སོ།

由于是完全清净禅定的果报，这是为了显示是神通的自性，以及为了遣除欲界天眼。那些也不是真实的天眼，因为是由生而获得的。为了显示两种都超越了人，由于名称相同和力量，属于其类的诸法，说'连相似的也没有'，即说'人们连相似的也没有'，意思是人们连相似的也没有，乃至名称也没有等义。
为了显示欲界中除人以外的其他众生有相似名称，所以说'欲界诸天虽有名称相同'等。对于死亡者称为死去，因为趋向死亡。对于处于中有者称为生，因为趋向出生。处于中有者也有两种：即以趣向善趣和趣向恶趣的差别。说那些由于趣处的差别而有颜色的差别是确定的。
关于'两种'等，有些人住于善行果报而造作恶行，那些趣向恶趣者从光明进入黑暗。又有些人住于恶行果报而造作恶行，那些从黑暗进入黑暗。以此两种都进入黑暗中，故以譬喻说'如黑羊的颜色'，因为是黑色所以称为恶色。
'由两种因'是指有些人住于善行果报而造作善行，那些进入光明，即趣向善趣。因此譬喻也显示极为洁白，以'因为是白色所以称为妙色'来说明。那些依据颜色而趣向低劣或殊胜处所。
这也如说：'以戒得生善趣，守戒得生天界。'这是确定的。破戒者将趣向恶趣。因此说'破戒及其发起'等，身语造恶行是破戒，其发起是意的恶行。这就是破戒，应当与经文结合。虽然已经说明了身语意恶行和意的恶行，为了显示诽谤圣者等邪见的必要，意的恶行中最主要的是邪见，虽然发起恶行是共同的，但因为见不到不悦意果报的产生是见解的缘故。
又邪见有两种：诽谤圣者和诽谤因果。其中第一是诽谤圣者，第二是诽谤一切的邪见。安住在其对治方面的圣者是佛陀和声闻们，具足其对治无漏见解的诸位。

།དེ་དག་ལ་ སྐུར་པ་འདེབས་པ་ནི་ལོག་པར་ལྟ་བའི་ལས་ཀྱི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བླངས་ནས་གནས་པའི་རྒྱུས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར།ལོག་པར་ལྟ་བ་དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ལ་ལོག་པར་མངོན་པར་ཞེན་ཏོ། །དེས་ན་ལོག་པའི་ལས་དེ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་དོ། ། ལོག་པར་ལྟ་བའི་ལས་དེ་མངོན་པར་འདུ་བྱས་པས་ནག་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བླང་བ་གཉིས་ཡང་དག་པར་ལེན་ཏོ། །དེའི་རྒྱུས་ལོག་པར་ལྟ་བའི་ལམ་གྱི་ཆོས་ཡང་དག་པར་ལེན་པ་དེ་གཉིས་ཡང་དག་པར་ལེན་ཏོ། །ཡང་དེའི་རྐྱེན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང་དེའི་དོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་མ ཡིན་པའི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམ་པ་དུ་མ་དང་ལྡན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ།དེ་ལས་གཞན་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དག་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་། དེའི་དབང་གིས་ངན་འགྲོར་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྨྲས་པ། རྒྱུ་དེ་དང་རྐྱེན་དེས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ལུས་ཞིག་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མིང་དང་གཟུགས་གཅིག་ ལག་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།སྔར་མིང་དང་གཟུགས་དག་ཕན་ཚུན་ལྟོས་ཤིང་བསྟེན་ནས་ཀུན་དུ་འབྲེལ་པར་གྱུར་པ་ལས། མ་འབྲེལ་པར་གྱུར་པ་ནི་ལུས་ཞིག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དབང་པོ་རྣམས་ཡོངས་སུ་བྱེ་ཞིང་རྣམ་པར་ཤེས་པས་བཏང་བའོ། །ཤི་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན་ཤི་བ་ཐ་མ་ དེ་མཆོག་ཏུ་ངན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ།འཆི་བ་རྣམ་པ་བཞིའི་ནང་ནས་མ་དུལ་བའི་འཆི་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ངན་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར། མ་དུལ་བ་ནི་འཆི་འགྱུར་ཞེས། །སེམས་ནི་སྐྱོ་བ་བསྐྱེད་པར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །མཆོག་ཏུ་ངན་པ་ཡིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་དུལ་པར་འཆི་བའོ་ ཞེས་བྱ་བའི་དོན་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།འདི་དག་ནི་དོན་གྱིས་འཕངས་པ་དང་། ཚིག་དང་ཡི་གེས་འཕངས་པའོ། །སྐྱེས་པ་རྣམས་ནི་འཆི་བར་ངེས་པ་ཡིན་ལ། ཤི་བ་རྣམས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ན་སྐྱེ་བར་འགྱུར་གྱི། ཉོན་མོངས་པ་མེད་ན་ནི་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་འདིར་ བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དམྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་མིང་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་མིང་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ངན་སོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམྱལ་བ་ཞེས་བྱ་བར་གྲགས་པའོ། ངན་འགྲོ་ལོག་པར་ལྟུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །རང་བཞིན་དང་ལུས་དང་དངོས་པོ་བསྟན་ པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ།དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་དམྱལ་བ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ལུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་ལ་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱད་པར་དུ་གཞན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་དེ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་དག་གི་ཁྱད་པར་དུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ རོ།།འགྲོ་བ་དེར་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་ནི་ཤིན་ཏུ་དམན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ངན་སོང་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ངན་འགྲོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལམ་ངན་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཆོས་ངན་པར་སྤྱོད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཆོས་ཀྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་ གོ།།དེ་ཉིད་ནི་བདག་དང་གཞན་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པར་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་ཡང་བར་སྤྱོད་པའོ། །དེ་ནི་དེར་འགྲོ་བའི་ལམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ངན་སོང་ཞེས་བྱའོ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། སྡུག་བསྔལ་ནི་འགྲོ་བ་ངན་པ་རྣམས་ཀྱིའོ། །འདུས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ ཚོགས་པའོ།།རེག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚོགས་པ་དེ་ཉིད་དོ། །མྱོང་བར་འགྲོ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རེག་པ་མི་བཟད་པ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་ངན་འགྲོ་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བར་འགྲོ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འོག་གི་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་བས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་དང་།ཉམ་ང་བའི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བས་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པའི་སྒྲ་ཆེན་པོ་འདོན་པས་ན་ལོག་པར་ལྟུང་བ་ཞེས་བྱའོ། །སྒྱིད་ལུག་པ་ཆེ་ཐང་དུ་སྐྱེས་པས་ན་དམྱལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་ལས་བྱས་པ་གང་གིས་སྐྱེ་བ་དང་། གང་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ ཉིད་དོ།།སྡུག་བསྔལ་དེ་མ་ཡིན་པ་གཞན་ཡང་མངོན་པར་འགྲུབ་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། མ་འོངས་པའི་སྡུག་བསྔལ་འགྲུབ་པའི་རྒྱུའི་ལས་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

对于这些人诽谤是由于执持邪见业的法而住的缘故，为了说明这个意思，关于'由于邪见'等，因此对于因果颠倒执著。因此造作邪业。由于造作邪见业，完全执取黑暗面的两种法。由此因缘完全执取邪见道法这两种。
为了说明其缘及其义，关于'虽具足其他诸多善法'，虽然有其他善根，但由于其力而堕入恶趣，所说'由此因此缘'等。
为了说明身坏，关于'名色一起'等，先前名色互相依止而相连，从此不相连即是身坏，诸根分离而识舍弃。
关于'一切死亡中最后死亡为极恶'，在四种死亡中未调伏的死亡是恶的，因此说'未调者将死，应当生厌离心'。为了说明'因为极恶'是指未调伏而死的意思。
这些是义理所含摄和文字所含摄。诸生者必定死亡，死者若有烦恼则会转生，若无烦恼则不会转生，此处是如是显示。
关于'为了说明地狱诸名'是为了说明特殊名称的意思。'恶趣'即是所谓的地狱。'恶道堕落'也是如此。
关于'为了说明自性、身体和事物'，其本性即是地狱。'身'即是本性，为了区别于其他本性。因为是其他特征的所依，所以也称为'事物'，因为依此而趣入彼等差别。
因为往彼趣的因极为低劣，故称'恶趣'。'恶道'即是恶路，因此说'行恶法'等，因为是法的相违品故称为'非法'。
因为趣入损害自他，故是恶行。因为是往彼处之道，故称'恶趣'。关于'苦聚触'等，苦是诸恶趣的。'聚'即是集合。'触'即是彼集合。'往受'即因经受难忍之触故称'恶趣'。因此说'往受苦'等。
因为往下方分别，以及因受可怖之苦而发出大声哀号，故称'堕落'。因生于大苦处故称'地狱'。如是，所作业而生，及所受用即是苦。
关于'其他非彼苦亦成就'，是指造作未来苦成就之因的业的意思。

།དེ་ལྟར་ན་ཤིན་ཏུ་དམན་པའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་དང་། དེར་སྐྱེས་ པར་གྱུར་པ་རྣམས་དམད་པའི་ལས་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་དམྱལ་བའི་མིང་རྣམ་པ་གསུམ་བསྟན་ཏོ།།ཡང་ན་རྒྱུ་དང་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་དང་སྐྱེས་བུ་བྱེད་པའི་འབྲས་བུའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལས་བཟློག་པའི་ལས་ཅི་རིགས་པར་བྱའོ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི་ལུས་ཀྱིས་ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།ཀུན་ནས་སློང་བ་དང་བཅས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱིས་ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པའོ། །ལྟ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམ་པ་ གཉིས་ལ་སོགས་པ་ཡང་སྔར་བསྟན་པ་ལས་བཟློག་པ་ཡིན་ནོ།།རྒྱུ་ཉིད་དང་འབྲས་བུ་ཉིད་ཀྱང་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སྔ་མ་བཞིན་དུ་གཞན་ཡང་གང་ཟག་པ་རྣམས་ཟད་པས་ཟག་པ་ མེད་པའི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་།ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བས་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་པར་ཤེས་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ནས་སྙོམས་པར་ཞུགས་ནས་གནས་སོ། །གཞན་དག་ལ་ཡང་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །བདག་གི་སྐྱེ་བ་ནི་ཟད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། འདི་ལས་སྲིད་པ་གཞན་ནི་མི་ཤེས་ སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་སྟེ།འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་བཅུ་པའོ། །ཟག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བག་ལ་ཉལ་མ་ལུས་པར་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཟག་པ་ཟད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཟག་པ་མེད་པའི་སེམས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ དོན་འདོད་ཆགས་ལ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་བ་ནི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ།འདོད་པའི་ཟག་པ་དང་སྲིད་པའི་ཟག་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཟག་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་ནི་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མ་རིག་པའི་ཟག་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ རོ།།དེ་གཉིས་ཀའི་ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ་དང་། ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པར་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱའོ། །མཆོག་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྲིད་པ་ཐ་མ་དེ་ཉིད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་དོན་ནི་མཐོང་བའི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཞེས་བྱ་བའོ། །རང་གིས་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟག་པ་ཟད་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དེ་ནི་མཐོང་བ་དང་སྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོའི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ པའི་ཕྱིར།མཐོང་བའི་ལམ་ལ་ཡང་བརྟེན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བདག་གིས་ཐོབ་པོ་སྙམ་དུ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་པར་ཤེས་པས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་དོན་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འདོད་ན་གཞན་དག་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བས་ནི་དེ་དག་གཉིས་ཀའི་དོན་བསྟན་ པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཚིག་རྣམས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་བདག་གི་སྐྱེ་བ་ནི་ཟད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྒྱད་པ་ལ་ཞུགས་པའོ། །བདག་གིས་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ནི་སྤྱད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལམ་ལེགས་པར་བསྒོམས་པས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་མེད་པའོ། ། བྱ་བ་བྱས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པས་ལམ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པར་ཐོབ་པའོ། །འདི་ལས་སྲིད་པ་གཞན་ནི་མི་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲིད་པ་བདུན་པ་ལ་སོགས་པ་ཟད་པའོ། །དེ་ལྟར་མདོའི་དོན་བསྟན་ནས་ཡང་རྣམ་པ་བདུན་གྱིས་སྟོབས་བསྟན་པར་འདོད་ནས སྨྲས་པ།རང་བཞིན་དང་ནི་རབ་དབྱེ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྟོབས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྟན་པའི་དོན་ཏོ། །མ་འདྲེས་པ་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །མཉམ་པ་ཉིད་ནི་ཐུན་མོང་བ་ཉིད་དོ། །ལས་བྱེད་པ་ནི་སྟོབས་ཀྱི་བྱ་བའོ། །གོ་རིམས་ནི་ མཐར་གྱིས་བསྟན་པའོ།།བྱེ་བྲག་ནི་ཕན་ཚུན་གྱི་བྱེད་པ་སྣ་ཚོགས་པའོ།

如是，由于以极为低劣的因果而明显区分，以及由于生于其中者皆行低劣之业，故依此而说地狱三种名称。或者是依据因、异熟果及士用果而说。
所谓'应当做与此相反的种种业'，即'此等众生具足身善行'等，具足有动机的戒律圆满，以及身语意善行。
见解圆满二种等，也是与前所说相反。因与果也应知是殊胜的。因此说'善行为先'等。
如前所说，其他诸漏尽故，无漏心解脱，慧解脱，于此生中自己以现证神通，现前作证后，入定而住。也为他人宣说。从'我生已尽'乃至'不知有余生'，此是如来第十力。
'由断尽一切诸漏随眠无余'，是说明'漏尽'之义。关于'无漏心'，心解脱的含义是远离贪著，称为心解脱，这是因为断除了欲漏和有漏。无漏智慧即是慧解脱，因为断除了无明漏。
这二者分别安立为增上心学和增上慧学。为显示最胜圆满故，'于此最后有'之义是说'于现法中'。'自'是指'自己'之义。'以第六神通'是说明'以漏尽通'之义。
又为显示彼是见断、修断烦恼对治道所摄，故说'依于见道'等。'自知已得'是说明'自己以神通现证'之义。'若欲为他'是说明二者之义，故说'是故'等。
关于'诸语差别'等，'我生已尽'是入第八。'我已修梵行'是由善修道而无退失。'所作已办'是由断一切结缚而得道与果。'不知有余生'是尽七有等。
如是显示经义后，又欲以七相显示力而说'自性及差别'等，为令通达一切力相而说之义。不共是独特性。平等性是共同性。作业是力的作用。次第是渐次宣说。差别是彼此作用的种种差异。

།ཤེས་རབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པས་རང་བཞིན་ནི་དབང་པོ་ལྔ་ཡིན་ཏེ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་ནུས་པའི་ཕྱིར་སྟོབས་བཅུའི་བྱ་བ་ཉིད་དེ། ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་དང་བཅས་པས་དོན་བྱ་བ་བྱེད་ ནུས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་ལས། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཞེས་ཐ་སྙད་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།དངོས་པོ་ཚད་མེད་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཚད་མེད་པ་ཉིད་དོ། །ཚད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། དུས་གསུམ་ཀུན་ནས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དུས་ཚད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་དབྱེ་བའོ། །ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་གཅིག་གི་ཡང་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཚད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཤེས་བྱའི་རབ་ཏུ་ དབྱེ་བ་དང་།ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་དོན་ལ་འཇུག་པ་ཉིད་ནི་རྒྱུད་ཚད་མེད་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྟོབས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རེ་རེ་ཞིང་ཚད་མེད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །འདི་དག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཁོ་ནའི་ཡིན་གྱི་ཉན་ཐོས་ལ་ སོགས་པའི་ནི་མ་ཡིན་པས་དེས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་ཞེས་བྱའོ།།དེའི་ཕྱིར་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་ཞིང་དེས་ན་མ་འདྲེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །མཉམ་པ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོབས་ལ་ཁྱད་པར་མེད་དེ། སྐུའི་སྟོབས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་ མཉམ་ཞེས་བྱ་བའོ།།གཞན་དུ་ན་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་མཉམ་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །སྟོབས་རྣམས་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པ་བདེན་ན་ཡང་གནས་པ་ལས་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་མོས་པའི་ཁྱད་པར་དང་། གདུལ་བྱའི་ཁྱད་པར་ལ་ལྟོས་ནས་དེ་ བཞིན་གཤེགས་པ་འགའ་ཞིག་ལ་གནས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།སྟོབས་ལྡན་ཐམས་ཅད་ལས་རྒྱལ་ཞིང་། །འཇིག་རྟེན་ན་ནི་གང་བརྗོད་པ། །རྩོད་བྲལ་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་ཉིད། །ཐུབ་པ་ཁྱོད་ལ་རྫོགས་པར་མངའ། །ཞེས་བསྟོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུ་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པ་དེ་ སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་འཇིགས་པ་སྐྱེད་པར་མཛད་དམ།འོན་ཏེ་ཕན་འདོགས་པར་མཛད་ཅེ་ན། མཛད་པ་ཡང་ངེས་པར་སྟོན་པར་མཛད་ནི་དེས་ན་བསྟོད་པ་ལས། སྟོབས་ལྡན་འཇིགས་མི་འགྱུར་བས་ཁྱོད། །མི་བསྙེངས་གང་ལགས་རིགས་ལགས་ན། །མཐུ་མངའ་བཞིན་དུ་གཞན་ དུ་ཡང་།།ཁྱད་དུ་མི་གསོད་གང་དེ་རྨད། །ཅེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །སྟོབས་འདི་དག་ནི་རེ་རེ་ཞིང་ཡང་རང་གི་དོན་བསྒྲུབ་པ་དང་། གཞན་གྱི་དོན་བསྒྲུབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ལས་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །དེ་ལ་རང་གི་དོན་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་མ་རྨོངས་པའི་ཡེ་ཤེས་ དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ།།གང་ཡང་དང་པོའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། རྒྱུ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གཞན་དག་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པའི་གནས་ནས་སློང་བ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་བསྒྲུབ་པ་སྟེ། གང་ཡང་རྒྱུ་མེད་པ་དང་མི་མཐུན་པ་རྒྱུར་སྨྲ་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྒྱུ་མེད་པ་ དང་མི་མཐུན་པ་རྒྱུར་སྨྲ་བ་ནི་ཕ་རོལ་རྒོལ་བ་སྨྲ་བ་བཅུ་དྲུག་གི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་ཤེས་པར་བྱའོ།།ཚར་གཅོད་པར་མཛད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ལྟ་བ་བཟློག་པར་མཛད་པའོ། །ལས་བདག་གིར་བྱ་བ་མཁྱེན་པའི་ཞེས་བྱ་བས་ནི་བདག་གི་དོན་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པས་ནི་གཞན་གྱི་དོན་ཏོ། ། བསོད་ནམས་དང་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་དང་། སྦྱིན་པ་དང་བླང་བའི་སྦྱོར་བས་འཕོ་བར་སྨྲ་བ་ནི་བསོད་ནམས་དང་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་གཞན་གྱིས་བྱས་ནས་གཞན་གྱི་སྤྱོད་པར་སྨྲ་བའོ། །མངོན་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ནི་བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཁྱད་པར་ལས་ཆོ འཕྲུལ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡིན་པས།ཆོ་འཕྲུལ་གསུམ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བྱ་བ་གཉིས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སོ་སོ་དང་འགལ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བསྟན་པ་ལ་སྡང་བ་རྣམས་ཚར་གཅོད་པར་མཛད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་དག་ཚར་གཅོད་པ་ཡང་དེའི་གཞུང་ འགོག་པར་བྱེད་པའོ།།ཡང་ན་དེ་དག་གཟུ་བོར་གནས་པར་བྱེད་པའོ།

由于是智慧的本体，其自性是五根。因为能够压制对治品，所以是十力的作用。因为具有同伴而能够成办所作事业。
所谓'是主要的'，即经中说'如实了知'的词句，称为智力。
因此说：所谓'知晓处非处智力'等。因为缘取无量事物，故为无量。以无量性而显示差别，即由于遍入三时，故为时间无量性的差别。由于一个所知事物也有无量差别，故为所知的差别。遍入十方世界一切有情界相续的义理，即是相续无量的差别。如是一切力也应知各各无量。
这些唯是如来所有，而非声闻等所有，因此称为如来力。所以称为不共，因此称为无杂。为显示平等性，一切如来的力无差别，即所谓身力与智力平等。否则一切佛陀就不会获得身平等性。
虽然诸力无差别是真实的，但为显示住处有差别，故依时间差别、意乐差别及所化差别，而于某些如来处安住。
赞曰：'胜过一切具力者，世间所说诸论中，离诤最为殊胜者，于佛圆满具足有。'
如是具足者是否令诸有情生起怖畏？还是作饶益？所作也必定开示，故赞曰：'具力无所畏故您，无怯惧者理应尔，虽具威力于他人，不轻蔑者此稀有。'
这些力各各都依自利和利他而建立作用。其中为成办自利，具有于一切所知无迷惑的智慧。
又如最初所说'于因等'等。从他人有过失处劝请是成办他利，如说'无因及不顺因论者'等，无因及不顺因论者应随顺十六论师而了知。
'作折伏'即是遮止其见解。'知业自作智'是显示自利。第二是他利。
说福非福、施受相应流转，即说他人所作福非福为他人所受用。
神通是依禅定，故由其差别而有三种神变，故说'以三神变'等。
为显示第二作用，所说'各别违背'等，即是折伏诽谤教法者的意思。折伏他们也是破除其宗义。或者是令他们处于中立。

།དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ཉིད་ལ་ཆོ་འཕྲུལ་གྱིས་གཟུ་བོར་འཇོག་ཅིང་དང་པོར་ཡིད་འཕྲོག་པར་བྱེད་པས་ན་ཆོ་འཕྲུལ་ཞེས་བྱའོ། །ཆོ་འཕྲུལ་གྱི་སྒྲ་ནི་ལས་དང་པོ་པ་ཤིན་ཏུ་སེམས་འཕྲོག་པར་བྱེད་པའི་དོན་ཏོ། །དབང་པོ་མཆོག་དང་ མཆོག་མ་ཡིན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དབང་པོ་མཁྱེན་ནས་དབང་པོ་མཐུན་པར་ཆོས་སྟོན་པ་མཛད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཛད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡིན་ནོ།།མོས་པ་སྣ་ཚོགས་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་མོས་པ་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པ་གནས་ངན་པ་ལ་མོས་ པ་མཁྱེན་ནས་དེ་དག་ལས་བཟློག་པར་མཛད་དོ།།ཁམས་སྣ་ཚོགས་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི་དེ་དང་དེ་མཁྱེན་ནས་འཇུག་པའི་སྒོ་དེ་དང་དེ་ལ་སྦྱོར་བར་མཛད་པས་ན་འཇུག་པར་མཛད་དོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་གདམས་པའི་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་ ལས་གསུངས་པས་ཡང་བརྗོད་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་ཆོས་བདག་མེད་པར་རབ་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ལ་སྦྱར་བར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ཞེས་བྱས་ནས་དེ་དག་ལ་གདམས་པའི་བྱ་བ་ནི་གཞན་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་ཁྱད་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ ཕྱིར་རོ།།ལས་དང་པོ་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་པ་ལ་འདྲིས་པར་མ་བྱས་པའོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་པ་ནི། ལས་ཐོག་མ་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཡང་ན་སྒོམ་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་ཡང་དག་པར་མ་ཞུགས་པ་ནི་ལས་ཐོག་མ་པའོ། །ཡང་དེ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཚོགས་ཡོངས་ སུ་རྫོགས་པ་དང་།ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་། མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པའོ། །མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པ་སྤང་ པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།སེམས་གནས་པར་འདོད་པ་དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདིར་ཡང་མཚན་མ་མེད་པ་ལ་སེམས་གནས་པའི་སྒོམ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གདམས་ངག་གི་བྱ་བ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །མཚན་མ་མེད་པའི་སྒོམ་པ་དང་ཆོས་ཐམས་ཅད་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་དོན་ལ་ཞུགས་པ་ན་ངེས་པར་ འགྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ།དོན་དེ་ལ་མིང་དང་རྒྱུ་མཚན་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རབ་ཏུ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་སྤངས་པས་ཡང་མིང་དང་རྒྱུ་མཚན་དག་གློ་བུར་བར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མིང་དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པའི་སྔོན་གྱི་ སྤྲོས་པའི་བག་ཆགས་སུ་གཏོགས་པ་སྟེ།འདི་ལྟ་སྟེ། གཟུགས་དང་སྒྲ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། མ་དང་ཕ་ལ་སོགས་པས་དང་པོ་སྒྲོ་བཏགས་པའོ། །འདིར་ནི་དང་པོར་དེ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །རབ་ཏུ་དབེན་པའི་གནས་མལ་དུ། །ཞེས་སྨོས་པ་ནི་དབེན་པའི་གནས་སུ་དོན་ ཡིད་ལ་བྱ་བའོ།།འདུ་འཛི་གནས་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེའི་ཕྱིར་ལུས་དབེན་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་སྨྲས་པ་དང་། གཅིག་པུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། དེ་ལ་མིང་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཁྱིམ་པའི་ཕྱོགས་དང་། རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཕྱོགས་ཀྱིའོ། །ཁྱིམ་པའི་ཕྱོགས་ ཀྱིར་གཏོགས་པ་སྨྲས་པ།ཕ་མ་གཉིས་སམ་ཞེས་བྱ་བའོ། །རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཕྱོགས་ཀྱིས་སྨྲས་པ། མཁན་པོ་དང་སློབ་དཔོན་གཉིས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་རྣམ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མིང་དེ་ཉིད་ནང་དུ་ཡིད་ལ་བྱོས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། སེམས་ཅན་ གྱི་རྫས་ཀྱི་རྩ་བ་ནི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ཡིན་ལ་དེ་དག་སོ་སོ་ལ་དེའི་མཚན་ཉིད་མེད་པས་དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།བདག་གི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་མ་གཏོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ནང་ངམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་དེ་དེའི་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཕྱི་རོལ་ན་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ།དེའི་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གཉིས་ཀའི་བར་ན་ཡང་ཡོད་དམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་གཉིས་ཀ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །མི་དམིགས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མིང་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་དང་། མིང་ནི་གློ་བུར་བ་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་རོ།

因此，以神变使他们成为中立者，首先令其心生向往，故称为神变。神变之词义为令初业者极为心动之意。
以知上根与非上根之力，了知众生根器后，随顺根器而说法，此为二种事业。
以知种种胜解之力，了知众生小等胜解及住于恶处之胜解后，令其远离。
以知种种界之力，了知彼等后，令入于彼等趣入之门，故称为令入。
对声闻们的教诫事业，是说明声闻事业后不应再说。
菩萨们应当修习通达无我法，故其教诫事业有所不同，为显示彼等差别故。
初业者是指未熟习禅定修习者。即是所说的初业者。或者说未正式进入修习作意者为初业者。
此又有二种：禅定资粮圆满与禅定资粮未圆满。为断除此故说'于禅定资粮圆满'等。
此又有二种：执著与无执著。为断除无执著故说'于欲令心安住者'。
此中依无相心住修习而说教诫事业。
入于无相修习及一切法不可言说义时必定成就，因为于彼义中远离名言、因相等分别故。由断除彼等，复见名言与因相是客尘故。
彼名言复有二种：从无始时来一个接一个相续的前行戏论习气所摄，如色、声等，以及父母等最初假立。此中最初趣入于彼。
所说'于极寂静处所'是指于寂静处作意义理，非于喧闹处，故说应身远离。及说'独自'等。
其中名有二种：在家众方面与出家众方面。属在家众方面所说'父母二者'。属出家众方面所说'亲教师与轨范师二者'。
为显示作意行相故，于'于内作意彼名'等中，众生事物之根本为六处，彼等各自无其相，故说'不属于自处'等。
'内'者谓内自性处，即其自性之意。'外'者谓外处，即其自性之意。'于二者之间亦有耶'者，谓解脱于彼二者之意。
'不可得'者，因一切法离名故，因名是客尘故。

།དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཁྱོད་འདི་ཁོ་ན་སྙམ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་རྗེས་སུ་མི་མཐུན་པའི་དམིགས་པས་གློ་བུར་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་མིང་མི་བརྟེན་ལ། མིང་ལ་ཡང་དེ་དག་མེད་དེ་གློ་བུར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདུ་ཤེས་སྐྱེས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་མཐུན་པ་ བསྒོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཐོབ་པའོ།།དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་རང་གི་མིང་གློ་བུར་བའི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། མིག་ལ་མིག་ཅེས་བྱ་བ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། གཉིས་དམིགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིང་དང་རྒྱུ་མཚན་ཏེ། མངོན་པར་བརྗོད་པ་དང་། མངོན་ པར་བརྗོད་པའི་ཚིག་གི་གནས་སོ།།དེ་ཡང་མིང་དང་མིང་ཉིད་དེ། དེ་ཡང་བརྗོད་བྱ་དང་རྗོད་པའི་དབྱེ་བའོ། །རྒྱུ་མཚན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མིག་ཅེས་བརྗོད་ན་ཡང་རྒྱུ་མཚན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་མིག་མ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་མིང་ལ་མ་ལྟོས་པར་གཟུང་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། མིག་གི་གདགས་པ་མེད་པར་ནི་སུ་ཡང་མིག་གི་བློ་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་མིང་མ་ཐོས་པའི་སྔོན་དུ་ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་བློ་འཇུག་པར་འགྱུར་ན་ནི་དེ་བཞིན་དུ མིག་ལ་ཡང་འཇུག་པར་འགྱུར་ན་དེ་ལྟར་ནི་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་མིང་དང་མིག་ནི་ཤིན་ཏུ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ཏེ། མིང་ཡང་གཞན་ལ་མིག་ཀྱང་གཞན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེས་ན་གློ་བུར་བའི་ཆོས་ལ་གློ་བུར་བའི་མིང་གིས་འདུ་ཤེས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་དེ་ལྟར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ན་མིག་གི་ འདུ་ཤེས་ལ་ཡང་སྔ་མ་བཞིན་དུ་གློ་བུར་བ་ཡིན་པའི་འདུ་ཤེས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟ་བུའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་མིང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མངོན་པར་ཞེན་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར། སྦྱོར་བའི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པར་ཆོས་རྣམས་དེ་ལྟར་རིག་པར་བྱའོ། །འདུ་ཤེས་འདི་ལྟ་བུས་ཀུན་དུ་རྟོག་པར་བྱེད་པའི་ སྟོབས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་སྤྲོས་པའི་འདུ་ཤེས་བསལ་ནས་དངོས་པོ་དེ་ཉིད་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་སེམས་ཀྱིས་གནས་པར་བྱའོ།།དེ་ལྟ་བུར་གནས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་དག་པ་མཚན་མ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རིགས་དང་ རིགས་རྒྱུད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ།དེའི་རིགས་སུ་གྱུར་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལ་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་པའོ། །དེ་ལྟར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེ་ནི་མིག་ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་པ་ན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་འདི་མ་བཏང་ཞིག་ཅེས་བྱ་ བའོ།།ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་འདི་ཉིད་མང་དུ་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མངོན་པར་ཤེས་པ་ཤིན་ཏུ་མྱུར་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོས་ནས་སྐྲག་པར་འགྱུར་ལ་གོམས་པར་བྱེད་ནུས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སྟོབས་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱི་ལས་ནི་གཞུང་ཉིད་ལས་རིག་ པར་བྱའོ།།སྟོབས་རྣམས་ནི་རིམ་གྱིས་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་མ་ཐག་ཏུ་ཅིག་ཅར་བརྙེས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བ་དང་བྱ་བའི་དབང་གིས་འདི་དག་གི་རིམ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། དེ་དག་གི་རིམ་གྱིས་མངོན་སུམ་དུ་ འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་མ་ཐག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་བ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་སྟེ། འཁོར་བ་ལས་ངེས་པར་རྒལ་བའི་གནས་པ་ལ་གནས་པའོ། །ཡུན་རིང་པོར་ཞུགས་པར་གྱུར་པའི་འཁོར་བའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་ལ། རྣམ་པར་གཟིགས་ནས་གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་མངོན་སུམ་དུ་མཛད་དོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་པར་གཟིགས་ནས་དུས་རིང་པོར་གོམས་པར་བྱས་པའི་ལུས་ཐ་མ་ཐོབ་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། རིས་མཐུན་པའི་འདོད་པའི་ཁམས་ལ་མངོན་པར་མཐོང་པ་འདོད་པ རྣམས་ལ་ལས་བདག་གིར་བྱ་བ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་མི་དགེ་བ་ཡོངས་སུ་སྤོང་དུ་གཞུག་པ་དང་།དགེ་བ་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པ་ལ་སྦྱོར་བའོ།

因此说道：'你仅仅如此认为'等，如是以不随顺的所缘，对暂时的诸法不依赖名称，名称中也无彼等，因为是暂时的缘故。'生起想'是指随顺作意，以修习力而获得。
如是首先依据自名暂时想的力量而说：'眼睛称为眼睛'等。'二所缘'是指名称和因相，即表述和表述词的处所。彼即名称和名称性，彼即所诠和能诠的差别。
若说因相的本性是眼睛，但因相的本性并非眼睛，因为如同色等，若不依赖名称则无法获取。
因此说道：'若无眼睛的假立，任何人也不会生起眼睛的认知'等。即使对色等事物在未听闻名称之前也会生起色等的认知，但对眼睛却不会如是生起。
因此名称与眼睛是完全不同的，名称是一回事，眼睛是另一回事。因此应知对暂时法以暂时名称而生起认知。
如是作意时，对眼睛的认知也如前一样会生起暂时的认知。为了遣除如是本性的一切名称的执著，应当了知加行道所摄的诸法如是。
以如是想的遍计力，遣除一切法的戏论想后，应以无分别心安住于事物本身。
如是安住即是如来清净智慧无相三昧，即是种姓和种性的异名，意为获得专注于彼种姓所成就的三昧。
为显示如是作意于一切眼中运行随行，故说'莫舍此作意'。
为显示声闻们也应多作此作意，故说'神通极速疾'，意为闻已生畏而能修习。
其余诸力的作用应从经文中了知。为显示诸力非渐次获得，故说'正觉后顿时获得'等。
为显示现证与作用的次第而说'彼等次第现前'等。'正觉后'是指出离轮回，即安住于超越轮回的境界。
观见长久流转的轮回因果运行后，现证处非处智力。如是观见后，对获得最后身的长期串习者，以业自作智力令欲界同分中希求现见者，令断除不善，令修习善法。

།ཁམས་གོང་མ་དག་ཏུ་སྐྱེ་བར་འདོད་པ་རྣམས་ལ་ནི་སྟོབས་གསུམ་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ནས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདམས་ ངག་སྦྱིན་པར་མཛད་དོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཁམས་གསུམ་གྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྟོབས་གསུམ་པོ་རྣམས་རིམ་གྱིས་མངོན་སུམ་དུ་མཛད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་མངོན་ སུམ་དུ་བྱ་བའི་རིམ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་འདོད་པ་རྣམས་ལ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་འདོད་པ་རྣམས་ལ་དབང་པོ་མཆོག་དང་མཆོག་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དང་བསམ་པ་དང་བག་ ལ་ཉལ་གྱི་ཁྱད་པར་ལ་ལྟོས་ནས་དེ་དག་གི་ལམ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྟོབས་གསུམ་མངོན་དུ་བྱས་ནས་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གཟིགས་པར་མཛད་དོ།།ཀུན་དུ་གཟིགས་ནས་སྤྱོད་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་འཇུག་པའི་སྒོ་ཐམས་ཅད་དུ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ལམ་མཁྱེན་པའི་ སྟོབས་ཀྱིས་འཛུད་པར་མཛད་དོ།།དེ་ལྟར་འཇུག་པའི་སྒོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་ནས་སྟོབས་གཉིས་ཀྱིས་དབུ་མའི་ལམ་སྟོན་པར་མཛད་དོ། །ཡང་དེས་ན་མཐའ་གཉིས་ནི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་རྩ་བ་ཅན་ཡིན་ལ། དབུ་མའི་ལམ་ནི་བདག་མེད་པ་མཐོང་བའི་རྩ་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། བདག་དང་བདག་གིར་ལྟ་བའི་དངོས་པོས་ནི་རྟག་པ་དང་ཆད་པར་ལྟུང་བར་བྱེད་དོ་། །དབུ་མའི་ལམ་ནི་ཁམས་གསུམ་པའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤོང་བར་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ་ཤེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཡང་དག་པར་བརྩོན་ཞིང་རྒྱུ་དགེ བའི་རྩ་བས་ཉེ་བར་བསྟན་པ་དེ་ནི་བརྒྱ་ལ་མ་སྤངས་ན་ཡང་ཉོན་མོངས་པས་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པར་མི་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་ཁ་ཅིག་ནི་མ་བྱས་བཞིན་དུ་བྱས་པར་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་བྱེད་དོ། །དེ་དག་གི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་སྟོབས་བཅུ་པས་སྤོང་བར་མཛད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གོ་རིམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་གཅིག་ ཡིན་ནོ།།རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་རབ་ཏུ་མ་རྟོགས་པས་དུས་རིང་པོར་འཁོར་བར་གནས་པར་གྱུར་པ་དེ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་འདི་ཡིན་ཞེས་བྱ་བས་ཀྱང་ཆོས་གནས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་མཛད་དོ། །ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་ པའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཞེས་བརྗོད་དོ།།དེ་ལྟར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་རྣམ་པར་གཟིགས་ནས་ཁྱིམ་པ་རྣམས་ལ་སྟོབས་གཉིས་པས་ལས་ཀྱི་ལམ་ཡང་དག་པར་ བླངས་པ་ལ་དུས་གསུམ་དུ་གཟིགས་པར་མཛད་དེ།ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ལ་རྣམ་པར་གཟིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྟོབས་གསུམ་པས་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཡང་དག་པར་བླང་བ་ལ་འགའ་ཞིག་རྣམ་པར་བྱང་བའི་སྣོད་དུ་གྱུར་པ་ཡོད་དམ་ཞེས་རྣམ་ པར་གཟིགས་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྟོབས་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །གཟིགས་ནས་ཀྱང་རྣམ་པར་བྱང་བ་ལ་སྦྱོར་བར་མཛད་དེ། ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱང་རིམ་པ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཆོས་ཀྱི་ཁམས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་རྣམས་ལ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཆོས་ དེ་དག་ཉིད་ལ་སྙད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པས་བྱེད་པ་པོ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་མེད་ན་ཡང་རང་གིས་བྱས་པའི་ལས་ལ་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་རྣམ་པར་གཟིགས་པར་མཛད་དོ།།དེ་བཞིན་དུ་འདུས་བྱས་བདག་མེད་པ་ལ་བདག་ཏུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་སྒོ་ནས་ སྡུག་བསྔལ་ཉམ་ང་བ་ཐོབ་པ་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་ལས་རྣམ་པར་ཐར་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྟོབས་གསུམ་པས་དབང་པོ་དང་།མོས་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ལམ་ཉེ་བར་སྟོན་པར་མཛད་དོ། །ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱི་གོ་རིམས་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །སྟོབས་རྣམས་ཀྱི་ཕན་ཚུན་བྱེད་བྲག་ཡོད་ པ་དང་བྱེ་བྲག་མེད་པ་བསྟན་པ་ནི་གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི་ལེགས་པར་སྤྱད་པ་དང་ཉེས་པར་སྤྱད་པའི་འབྲས་བུ་འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ།

对于那些想要往生上界的人，为了使他们现证三力并断除贪欲，而为他们宣说教诫。同样应当了知，对三界众生依世间圆满之力，而渐次现证三力。
为了显示依出世间圆满而现证的次第，对于想要获得出世间离贪的人们等，对于想要获得出世间离贪的人们，依据根器胜劣、意乐和随眠的差别，为显示他们的道路，现证三力后，如实观察根器等。
遍观后，以随顺一切行为的趣入门的遍行道智力而引导。如是获得趣入门三昧后，以二力显示中道。
又因此，二边是以萨迦耶见为根本，中道是以见无我为根本。由我执和我所执之实在而堕入常见和断见。中道是三界的对治，故入于断除一切烦恼，为显示此义。
如是精进修习并以善根所引导者，即使未断百分之一，也不会被烦恼所转。因此，有些人虽未做到却生起已做到的增上慢。以第十力断除他们的增上慢，这是一种次第。
对于缘起诸法，即由于未能通达而长时轮回的缘起，以法住智而通达。此智因为是遍知无颠倒因果相的行相，故称为知处非处力。
如是观察缘起后，以第二力观察在家人于三世中受持正确业道，为观察烦恼众生界故。以第三力观察出家人清净正行，为观察是否有成为清净法器者故。
其余诸力如前所说。观察已，令趣入清净，其余诸力次第亦复如是。所谓法界，即以作意为入法之因，随顺言说而趣入彼等诸法，虽无作者等众生界，却观察作意领受自作业果。
如是，为了解脱那些由于颠倒执著无我的有为法为我而获得可怕痛苦的人们的诸苦，以第三力显示随顺根器和意乐的道路。
其余诸力的次第如前。诸力的互相差别与无差别的显示，即以知处非处力通达善行与恶行的可意与不可意果报。

།ལས་བདག་གིར་བྱ་བ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་བྱེ་བྲག་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན་ཞེས་ བྱ་བ་ལ།སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་གི་རྣམ་པ་ནི་དེ་དག་གི་བྱེ་བྲག་གོ། །གཞན་ཡང་འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་ངེས་པར་ཡོད་པ་ཡང་རྒྱུ་གང་གིས་ལས་བྱས་པ་དེ་ལ་འབྲས་བུ་སྨིན་གྱི་གཞན་ལ་མ་ཡིན་པ་དང་མ་བྱས་པ་དང་མི་ཕྲད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྟོབས་གཉིས་པའི་བྱེ་བྲག་དེ་ཡིན་པར་ ཤེས་པར་བྱའོ།བསམ་གཏན་དང་རྣམ་པར་ཐར་པ་གང་ལ་ཡང་བརྟེན་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་གདམས་པར་བྱེད་པ་ནི་བསམ་གཏན་དང་རྣམ་པར་ཐར་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཞེས་བྱའོ། །བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ནས་ལས་དང་འབྲས་བུ་འབྲེལ་པར་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལས་བདག་གིར་ བྱ་བ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཞེས་བྱའོ།།བསམ་གཏན་གྱི་དབང་གིས་དབང་པོ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་ཙམ་དུ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་ཉིད་ནི་བསམ་གཏན་ལ་སོགས་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སོ། །དབང་པོའི་བྱེ་བྲག་མཁྱེན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དབང་པོ་མཆོག་དང་མཆོག་མ་ཡིན་པ་མཁྱེན་ པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སོ།།དབང་པོ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་བསམ་པའི་སྤྱི་མཁྱེན་པ་ནི་དབང་པོ་མཆོག་དང་མཆོག་མ་ཡིན་པ་མཁྱེན་པས་སོ། །ཁྱད་པར་མཁྱེན་པ་ནི་མོས་པ་སྣ་ཚོགས་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སོ། །བསམ་པ་རྣམ་པ་དྲུག་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། བསམ་པ་དེ་ཡང་མདོར་བསྡུ་ན་ཞེས་བྱ་ བ་ལ་སོགས་པ་ལ།གནས་མ་ཡིན་པ་ལ་ལྷག་པར་མོས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པ་དེ་ལྟ་བུས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །རང་གི་ལམ་ལ་མོས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་བསམ་པ་དེས་ཁམས་གསུམ་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་བར་འགྱུར་བ་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་མོས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་བསམ་པ་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །ཡང་བསམ་པ་ཕྱི་མ་དེ་དུས་ཀྱི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་དག་པ་ལས་རིང་བ་དང་རྣམ་པར་དག་པ་དང་ཉེ་བའི་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་ལ་གནས པ་རྣམས་ཀྱིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇུག་པ་དང་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ལ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱིའོ།།སྨིན་པ་ཆེན་པོ་ནི་སྲིད་པ་ཐ་མའི་ལུས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། གང་ལ་གནས་ནས་ལམ་བསྐྱེད་པར་ནུས་པའོ། །རྣམ་པར་དག་པ་དང་ཉེ་བའི་རྣམ་པ་གཉིས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།གཞན་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པ་ནི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིའོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐོས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཐེག་པ་ཆེན་ པོས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་མོས་པ་ཞེས་བྱའོ།།མོས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ས་བོན་གྱི་སྤྱི་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མོས་པ་སྣ་ཚོགས་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་སོ། །རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་མཁྱེན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཁམས་སྣ་ཚོགས་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སོ། །ཁམས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ དབང་དུ་བྱས་ནས་ཁམས་སྣ་ཚོགས་ཀྱང་རྣམ་པ་བཞིར་བལྟ་བར་བྱའོ།།དེ་ལ་དང་པོ་དང་གཉིས་པ་ནི་ས་བོན་དེ་རིགས་གཉིས་སོ། །དེ་ཡང་རིགས་གཉིས་བསྟན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །རྣམ་པར་དག་པར་བྱར་རུང་བའི་ས་བོན་ནི་ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་རིགས་ཅན་དེ། དེ་དག་ཀྱང་མཐུན་པའི་ ལམ་དང་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་ནི་རིགས་རྣམ་པར་དག་པར་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱའོ།།རྣམ་པར་དག་པར་བྱར་མི་རུང་བའི་ས་བོན་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཅན་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཀྱིའོ། །གཅིག་ཏུ་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྣོད་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་བྱ་བར་མི་ནུས་པ་ཞེས་བྱ་ བའི་དོན་ཏོ།།ས་བོན་གྱི་སྤྱི་གང་ཡིན་པ་དང་ལམ་གྱི་སྤྱི་མཁྱེན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཁམས་སྣ་ཚོགས་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཞེས་བྱའོ། །རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་མཁྱེན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྔོན་གྱི་འགྲོ་བའི་སྤྱོད་པའི་སྤྱི་དྲན་པ་ཉིད་ནི་འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་ མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཞེས་བྱའོ།།ད་ལྟར་གྱི་དུས་ཀྱི་འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་རབ་ཏུ་ཕྱེ་ནས་ཤེས་པ་ཉིད་ནི་སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སོ།

了知业自作的力量也是如此。如果问有何差别，总相和别相的形相就是它们的差别。另外，关于确定存在可意和不可意的果报，是由于依据某种因所作的业才会成熟果报，而不是其他的，也不会遇到未作的业，依此而了知是第二种力的差别。
依靠任何禅定和解脱对众生进行教诫，称为了知禅定和解脱的力。依靠禅定了知业果相连的，称为了知业自作的力。
由禅定的力量通达诸根相应的唯心性，是由了知禅定等的力。了知诸根差别的，是由了知根胜劣的力。
了知以根为先导的总体意乐，是由了知根胜劣的力。了知差别，是由了知种种胜解的力。为显示六种意乐而说'若略说彼意乐'等。
对非处有胜解的众生，以如是意乐不能出离。对自道有胜解的众生，以此意乐将能超越三界，称为出离。如是由胜解差别而有两种意乐。
又为显示后一意乐由时间差别分为两种，故说'远离清净和接近清净'。'住于小中熟'是说住于趣入和成熟。
大熟应知是最后有身，即依此能生起道。为显示接近清净的两种相，故说'于此生中涅槃'等。
由他获得涅槃是声闻的。故说'以声闻闻'等。菩萨则是证悟无实体。故说'胜解以大乘获得涅槃'。
了知以胜解为先导的种子总相，是了知种种胜解的力。了知分别，是由了知种种界的力。
依种种界，界也应观察为四种。其中第一和第二是彼种子的两种种性。这也应知是显示两种种性。
可清净的种子是三乘种性者，他们获得随顺的道和果，应安立为种性清净。不可清净的种子是非涅槃法者。因为唯一是轮回苦的器，故称为不能清净的意思。
了知种子总相和道的总相，称为了知种种界的力。了知分别，称为了知遍趣行的力。忆念前世行为总相，称为了知死生的力。
了知现在时死生差别，是由了知随念宿住的力。

།མ་འོངས་པའི་དུས་ལ་ལྟོས་ན་ནི་འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སོ། །རྣམ་པར་གྲོལ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་མཁྱེན་པ་ གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འཆི་འཕོ་བ་དང་སྐྱེ་བ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སོ།།སེམས་ལེགས་པར་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཟག་པ་ཟད་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སོ། །མདོ་ཉིད་ལས་འདི་སྐད་དུ་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་དགེ་སློང་དག་བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མི་འཇིགས་པ་བཞི་སྟེ།གང་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཁྱུ་མཆོག་རླབས་པོ་ཆེའི་གནས་སུ་དམ་འཆའ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་སེང་གེའི་སྒྲ་སྒྲོགས་སོ་ ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ།།བཞི་གང་ཞེ་ན། ང་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སོ་ཞེས་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པ་ན། ཆོས་འདི་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་མ་རྒྱས་སོ་ཞེས་འདིར་ཆོས་དང་མཐུན་པར་དགེ་སློང་ངམ་བྲམ་ཟེའམ། ལྷའམ། བདུད་དམ། ཚངས་པའམ། གཞན་སུས་ཀྱང་ཆོས་དང་ མཐུན་པར་རྒོལ་བའམ་དྲན་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མ་མཐོང་ནས་བདེ་བ་ཐོབ་ཅིང་མི་འཇིགས་པ་ཐོབ་པས་གནས་པ་འདི་ནི་དང་པོའོ།།ངས་ཟག་པ་ཟད་དོ་ཞེས་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པ་ན་ཟག་པ་འདི་མ་ཟད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་གཞན་སུས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་སྔ་མ་བཞིན་ཏེ་གཉིས་པའོ། །གང་ཡང་ངས་ཉན་ཐོས་རྣམས་ ལ་བར་དུ་གཅོད་པ་གང་གསུངས་པ་དེ་དག་བསྟེན་ཡང་བར་དུ་གཅོད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་སྔ་མ་བཞིན་ཏེ་གསུམ་པའོ།།གང་ཡང་ངས་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་ལམ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་བྱེད་པས་འཕགས་པའི་ངེས་པར་འབྱུང་བས་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཟད་པར་བྱེད་པ་བསྟན་པ་ནི་ འདིས་ངེས་པར་འབྱུང་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཞན་སུས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་སྔ་མ་བཞིན་ཏེ་བཞི་པའོ།།འཁོར་གྱི་ནང་དུ་དམ་འཆའ་བ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་གི་དོན་དང་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བདག་ཉིད་འཇིགས་པ་མེད་པས་འཁོར་གྱི་ནང་དུ་དམ་འཆའ་བར་བྱ་ཞིང་། གསངས་ ནས་དམ་བཅའ་བར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་གནས་དག་བདག་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ནས་གཞན་དག་གིས་རྒལ་བའི་ཚིག་གི་སྐབས་མེད་པས་བདེ་བ་ཐོབ་པ་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བར་ འབྲེལ་ཏོ།།དང་པོ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་དག་ལ་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་ནས་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཤེས་བྱའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པའི་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ནི་དང་པོའོ། །ཉན་ ཐོས་དང་ཐུན་མོང་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ལས་རྣམ་པར་ཐར་པ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལ་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ལ་སྟེ་གཉིས་པའོ། །ཐར་པ་འདོད་པ་རྣམས་དེའི་དོན་དུ་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་ ཉེ་བར་བསྟན་པ་ནི་གསུམ་པའོ།།དོན་གྱི་གོ་རིམས་ཀྱིས་འདིར་དང་པོ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། ལམ་བསྟན་ནས་ལམ་གྱི་བར་དུ་གཅོད་པ་རྣམས་བསྟན་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དབང་དུ་བྱས་སོ། །ངེས་པར་འབྱུང་བ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་རྣམས་ནི་མི་མཐུན་པ་ཡིན་པས་གཅིག་ཏུ་སྤང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ནི་ བཞི་པའོ།།ཕྱི་མ་གཉིས་ནི་ལམ་དང་དེ་ཐོབ་པའི་ཚོགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །བར་དུ་གཅོད་པའི་ཆོས་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ཡང་བསྟན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །གནས་བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་འགས་ཀྱང་གཞན་དུ་བྱ་བར་ནུས་བ་མ་ཡིན་པས་སོ། །དམ་བཅའ་བ་ལས་གཞན་དུ་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་དང་། རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མཚན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་གནས་སྔ་མ་གཉིས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དང་། ཟག་པ་ཟད་པའི་གནས་དག་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྤྱོད་པ་ནི་ཇི་ལྟར་དམ་བཅས་པ་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཀུན་དུ་འཇུག་པ་ལས་བརྩམས་པའོ།

对于未来时而言，是以死亡转生智力。诸解脱者的结生相续智，即是以死亡转生智力。诸善心解脱者于现世获得涅槃之殊胜智慧，即是以漏尽智力。
如经中所说而知，即'比丘们，此四者是如来四无畏，具足此等，如来应供正等觉者立于大牛王之位'，乃至'宣说狮子吼'。
何为四者？我是正等觉者之宣说时，于此若有沙门、婆罗门、天、魔、梵天或其他任何人，依法说'此法未正等觉'而作诤论或忆念之因，我不见此因，故获得安乐、获得无畏而住，此为第一。
我宣说诸漏已尽时，若有任何人说'此漏未尽'，如前所说，此为第二。
我为诸声闻所说之障碍，虽依止彼等亦不成为障碍，如前所说，此为第三。
我为诸声闻所说之出离道，以圣出离灭尽一切苦，若说'此非出离'，如前所说，此为第四。
'于众中立誓'者，即依自利他利圆满之力，自身无畏故于众中立誓，非是隐秘立誓之义。
超越一切众生境界之境，自身善知已，他人无诤论言辞之机会，故安住于安乐。
第一是不共声闻，因彼等无所知障断除故，及无知一切所知相之能力故。如是依于一切所知无碍智慧而说第一。
与声闻共同之烦恼障解脱，于解脱无差别故。依自身断除一切烦恼而说第二。
为求解脱者及为此而趣入者，开示出世间道，此为第三。
依义理次第此处先说，即依'开示道已，当说道之障碍'而说。
出离之障碍法是不相顺，故唯一应断即是第四。
后二者是依道及获得彼之资粮而说。以说障碍法故，彼亦当说。
此四处任何人皆不能改变。
为显示除立誓外无他相及理由故，'理由亦'者，即从前二处，即一切现等觉及漏尽处，颠倒而行即是从如立誓颠倒趣入而说。

།ལུས་ལ་སོགས་པའི ལས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ཤེས་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར།གནས་དང་པོ་དག་ལས་བཟློག་ནས། འཇུག་པའི་སེམས་པ་མེད་པའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ལ་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་འགལ་བ་མེད་པ་དང་། རིགས་པ་དང་འགལ་བ་མེད་པས་གནས་ཕྱི་མ་དག་ཀྱང་དམ་བཅའ་བ་དང་འགལ་བར་ འཇུག་པ་མེད་དེ་རྒྱུ་མཚན་ཡང་དག་པར་མ་གཟིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དགེ་སློང་བྲམ་ཟེ་དག་གི་ནི་ལྷའི་མིག་དང་མི་ལྡན་པའོ། །ལྷ་དང་བདུད་ནི་ལྷའི་མིག་དང་ལྡན་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་ལྷའི་མིག་གིས་ཀྱང་ལོག་པར་འཇུག་པ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མཐོང་ངོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ལྷ་དང་བདུད་ནི་གཞན་གྱི་ སེམས་རིག་པའོ།།དེ་ལས་གཞན་དག་ནི་གཞན་གྱི་སེམས་རིག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་བདུད་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་རྒོལ་བའི་རྒྱུ་མཚན་མ་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །དམ་བཅས་པའི་གནས་ལས་བཟློག་པའི་རྒོལ་པའི་གནས་ཡང་དག་པར་མ་མཐོང་བས་བདེ་བ་ཐོབ་པ་དང་། མི་བསྙེངས་པ་ཐོབ་པ་དང་ བག་ཚ་བ་མེད་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ།།ཐུགས་ལ་ཞུམ་པ་མི་མངའ་བའི་ཕྱིར་མི་བསྙེངས་པ་ངེས་པར་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱའོ། །མི་བསྙེངས་པའི་ཕྱིར་ཐུགས་མ་ཞུམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །གྲངས་བཞིར་ངེས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཞི་པོ་འདི་ལས་མི་མང་མི་ཉུང་བའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཉིད་དོ། །བདག་ལ་ཕན་པ་སྒྲུབ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པ་ལ།བདག་ལ་ཕན་པ་སྒྲུབ་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་དང་སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །གཞན་ལ་ཕན་པ་སྒྲུབ་པ་ནི་ལམ་དང་ཚོགས་བསྟན་པའོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དེ་ལ་ཞུགས་པའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གདུང་རྒྱུན་ མི་གཅད་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཞུགས་པའི་ཤིང་རྟར་ཞུགས་པའོ།།དེས་ན་དེའི་ཆེད་དུ་བྱེད་པ་ནི་དང་པོའོ། །ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པ་སྤང་བར་བྱ་བའི་བསམ་པས་ཞུགས་པ་ནི་གཉིས་པའོ། །གནས་གཞན་ནི་དེ་དག་གཉི་གའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །གནས་ཕྱི་མ་གཉིས་ནི་ཐུན་ མོང་གི་ཚུལ་གྱིས་གསུངས་པ་ཡིན་ལ།།སྡུད་པར་བྱེད་པས་ཐ་དད་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ངས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བར་དུ་གཅོད་པར་གང་བསྟན་པ་ཞེས་བྱའོ། །མདོ་ལས་ཇི་སྐད་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་སྟོན་བ་ཆོས་ འཆད་པར་མཛད་པ་ན་ཐུགས་བརྩེ་བ་ཅན་དོན་འདོད་པ།ཕན་པ་འདོད་པ། སྙིང་རྗེའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱིས་དགེ་སློང་དག་འདི་ནི་ཁྱེད་ལ་ཕན་པ་ཡིན། བདེ་བ་ཡིན། འདི་ནི་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་ཡིན་ཞེས་བསྟན་པ་ན། དེ་ལ་དེ་དག་ལེགས་པར་རབ་ཏུ་ཉན་པ་ཡིན། རྣ་གཏོད་པར་བྱེད། ཀུན་ཤེས་པར་ བྱེད།སེམས་ཉེ་བར་འཇོག་པར་བྱེད། ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་སྒྲུབ་པར་བྱེད། མི་འདའ་བར་འཇུག་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྷག་པར་དགའ་བར་ཡང་མི་མཛད། ཡིད་མི་བདེ་བ་ཡང་མི་མངའ། ཐུགས་སྤྲོ་བར་ཡང་མི་མཛད་དེ། དྲན་པ་མངོན་དུ་མཛད་པས་དེ་ ལ་ཡང་བཏང་སྙོམས་སུ་མཛད་ནས་བཞུགས་ཏེ།འདི་ནི་མ་འདྲེས་པའི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དང་པོའོ། །ཡང་གཉིས་པ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཆོས་སྟོན་པ་ན་ལེགས་པར་རབ་ཏུ་ཉན་པར་མི་བྱེད་པ་ནས། ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པར་མི་བྱེད་པའི་བར་དུའོ། །དེ་དག་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཁོང་ཁྲོ་བ་ ཡང་མི་མངའ།མི་བཟོད་པ་ཡང་མི་མངའ། ཐུགས་མི་དགྱེས་པ་ཡང་མི་མངའོ། །ལྷག་མ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ཡང་གསུམ་པ་ནི་འགའ་ཞིག་ལེགས་པར་རབ་ཏུ་ཉན་པ་ནས་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་སྒྲུབ་པའི་བར་དུ་བྱེད་ལ། འགའ་ཞིག་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་སྒྲུབ་པའི་བར་དུ་ མི་བྱེད་ན་ཡང་དེ་དག་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྷག་པར་དགའ་བར་ཡང་མི་མཛད་པ་ནས།སྤྲོ་བར་ཡང་མི་མཛད་པའི་བར་དང་། མི་དགྱེས་པ་མི་མངའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་རོ། །ལྷག་མ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །འདི་ནི་གསུམ་པའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དུས་རིང་པོར་ཐུགས་ལ་དགོངས་པ་ནི་ངས་བསྟན་ པའི་ཆོས་འདུལ་བ་འདི་ཅི་ནས་ཀྱང་སྒྲུབ་པར་འགྱུར་ན་ཅི་མ་རུང་སྙམ་པ་དེ་ལ་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེ་ལ་ཡང་རྗེས་སུ་ཆགས་པར་མི་མཛད་དོ།

由于身等一切业以智慧为先导，从第一处转变，无有趣入之思。如来所教示中前后无相违，与理无违故，后处亦无与誓言相违之趣入，因未见真实理由故。比丘婆罗门等无天眼。天与魔具天眼。如是以天眼亦能如实见邪行，此为所说。天与魔能知他心。其余者不能知他心。如是魔等亦未见诤论之理由。由未如实见违背誓言处之诤论处而获得安乐，获得无畏，获得无怯。由于心无怯弱故称为决定获得无畏。由无畏故称为心无怯弱。为显示数目决定为四故说此四不多不少。关于'成办自利'等，成办自利即智慧与断德圆满。成办他利即宣说道与资粮。'趣入大乘'即趣入正等正觉。为不断如来种姓故趣入如来所乘之车。故为此而行是第一。声闻等以断除烦恼之心趣入是第二。其他处是就彼二者而言。后二处是以共同方式所说，结集者分别而说，故说'我为菩萨众及声闻众而说诸障碍'。'如经中所说'即此处为声闻众说法时，具大悲心、欲利益、欲饶益、具慈悲本性者对比丘众说：'此是于汝等有益，是安乐，此是利益与安乐。'彼等于此善听、谛听、了知、作意、如法修行、不违而行。如来于此亦不生殊胜欢喜，亦无不悦，亦不生喜，以正念而于此住于舍，此是第一不共念住。第二如前说法时，从不善听乃至不如法修行。如来于彼等亦无嗔恚，亦无不忍，亦无不悦。余如前。第三是有些从善听乃至如法修行，有些则不如法修行，如来于彼等亦不生殊胜欢喜乃至不生喜，及无不悦。余如前。此是第三。如来长时思维：'我所说此法律若能修行岂不善哉'，于如是修行者亦不生贪著。

།གནོད་པ་བྱེད་པ་ལ་ཡང་ཁོང་ཁྲོ་བ་མི་མངའ། དེ་དག་གཉིས་ཀའི་རྣམ་པ་ཅན་དེ་ལ་ཡང་དེ་གཉིས་ཀའི་རྣམ་པ་མི་མངའོ། །འཁོར་གྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་ སྡུད་པར་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པ་ན་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་བྱུང་བ་དང་།མ་འདྲེས་པའི་ཆོས་རྣམ་པ་གསུམ་ཉིད་འཇོག་པར་མཛད་དེ་འཁོར་གྱི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་གསུམ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ། །གཅིག་ཏུ་དཀར་བ་དང་། གཅིག་ཏུ་ནག་པ་དང་། འདྲེན་མ་སྟེ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་གསུངས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། དེ་དག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །མདོ་ཉིད་ལས་ཇི་སྐད་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྲུང་བ་མེད་པ་ནི་གསུམ་སྟེ། འགའ་ཞིག་གཞན་གྱིས་ཤེས་ན་མི་རུང་ངོ་ཞེས་བསྲུང་བར་བྱ་བ་མི་མངའོ། །གསུམ་པོ་དག་གང་ཞེ་ན། གང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བཅས་པར བྱ་བ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སྐུའི་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་མ་དག་པ་མི་མངའོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཡིད་ཀྱི་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་མ་དག་པའི་བར་དུའོ། །ལྷག་མ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །འདི་དག་གི་བསྡུས་པའི་དོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཉེས་པ་བྱས་པ་འཆབ་པ་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལུས་ལ་སོགས་ པའི་བྱ་བ་ཉེས་པ་བྱས་པ་ཉིད་ནི་མི་འཇིགས་པའི་གནས་དང་པོ་གཉིས་ཀྱི་མི་མཐུན་པར་རིག་པར་བྱའོ།།དེ་བཅབ་པར་བྱ་བ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྤངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་མི་མངའོ་ཞེས་བྱས་ནས་སོ། །ཉོན་མོངས་པར་སྣང་བ་ཙམ་ཡང་མི་མངའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དགྲ་བཅོམ་པ་ ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།དེ་ལྟར་ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་བྱེད་པར་གྱུར་ན། རང་གི་ལས་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་གྱུར་ནས་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ལ་དྲག་ཤུལ་གྱིས་འདོམས་པར་མཛད་ཅིང་ཚར་གཅོད་པར་མཛད་དེ་སྨ་འབེབས་པའི་སྒོ་ནས་སོ། །བདག་ཉིད་ལ་བརྗོད་དུ་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འགྲོགས་ པའི་རྒྱུ་ལས་ངའི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།ཚད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གཏོགས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཚད་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །བླ་ན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཛད་པ་ནི།རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་རྟག་ཏུ་གནས་པས་བསྙེལ་བ་མི་མངའ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཅུང་ཟད་མི་མཛད་པ་དེ་ལ་བསྙེལ་བ་མི་མངའ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་དུ་གཏོགས་པ་དང་། ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་ཉིད་དང་། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་རྣམ་པར་གཟིགས་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་མཛད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བསྙེལ་བ་མི་མངའ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་བསྐྱོད་པ་ནི་བརྐྱང་བསྐུམ་ལ་སོགས་པ་སྐུའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །གཟིགས་པ་ནི་སྤྱན་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པ་སྤྱན གྱི་ཕྲིན་ལས་སོ།།གསུངས་པ་ནི་གསུང་གི་ཕྲིན་ལས་སོ། །གནས་པ་ནི་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །སྤྱོད་ལམ་ཐམས་ཅད་དུ་ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་པ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའི་གཡོ་བ་ཤིན་ཏུ་འཇུག་པ་མི་མངའ་བ་ཉིད་བག་ཆགས་ཡང་དག་པར་བཅོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་ སུ་ཟིན་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་པ་འདྲ་བའི་སྤྱོད་པ་དང་།བསྐྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཞེས་བྱའོ། །དོན་དང་ལྡན་པ་ནི་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཕྱོགས་ཏེ། ཤིན་ཏུ་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་ པའོ།།དོན་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཏེ། ཕན་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པའོ། །དེ་གཉིས་ཀ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཆོས་རྣམས་ནི་ཕུང་པོ་གསུམ་པའོ། །འདི་དག་ལས་ཕྱི་མ་གཉིས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མཁྱེན་ པ་ཞེས་བྱའོ།།དེ་ལྟར་གཉིས་སུ་བྱས་པའི་མཁྱེན་པས་སྔ་མའི་ཆ་མཁྱེན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མཆོག་མཁྱེན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་དམ་པའི་རྣམ་པ་མཁྱེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་འདི་གཉིས་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དང་མཆོག་མཁྱེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་བསྟན་ ནས་སོ།

对于作恶者也不生嗔恨。对于具有这两种形相者也不具有这两种形相。在摄受眷属时生起三种烦恼，安立三种无杂染法，以眷属差别而显示三种。说为纯白、纯黑及杂染三种。因此说'彼等'等。
如经中所说，如来有三种无所防护：无有任何需要防护而不让他人知道的。三者是什么？如来所制定的，如来无有不清净的身业。如是乃至无有不清净的意业。余者如前。
为显示此等摄要义，'于一切种断除覆藏过失'者，应知身等所作过失即是与前二无畏处相违。如来已断除覆藏彼等，因为一切种中皆无有。
为显示连烦恼相都无有，'乃至阿罗汉'等，如是若如所说而行，于自业无有疑惑，以威严教诫声闻等并调伏，以呵责方式。
为显示于自身无可言说，故说'由亲近因缘，我之声闻等'。'无量'者，因缘如来行境所摄世界众生为所缘故称无量。'无上'者，因为是最极清净。
一切如来之事业以三种方式恒时安住，故称无忘失法性。如来于一切众生无有少许不作为而忘失。如是于一切境界所摄、一切所摄持、于一切时中观察。如是于一切事业一切种中无忘失性。
其中'行走'是指伸屈等身业。'观看'是指眼转等眼业。'宣说'是语业。'安住'是执著等。于一切威仪中无有烦恼相应行为的极细转起，即称为断尽习气。
声闻等虽已断烦恼，仍有如同具烦恼的行为，及行走等转起。因此称为不共佛法。
'有义'是指清净分，即正确成办极为利益安乐之法。'无义'是指烦恼分之法，即正确成办非利益。解脱此二者之法是第三蕴。了知此等后二者即称为遍知一切种。
如是以二种智慧了知前分即称为胜智，因为是了知胜法之相。如是此二称为遍知一切种及胜智。已显示佛法之体性。

།ཡང་ཐོབ་པའི་རིམ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་ལ་སོགས་པ་ལ་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་རྣམས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྲིད་པ་ཐ་མ་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་ལ། ལྷག་མ་རྣམས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་ནས་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་པ། གང་གི་ཚེ་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།སློབ་དཔོན་མེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱིས་ཉེ་བར་བསྟན་པ་མེད་པར་ཡང་འབྱུང་བ་ཉིད་དོ། །ཆ་ཕྱི་མ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སྒོམ་པ་ལ་མངོན་པར་སྦྱོར་བའི་ཚུལ་གྱིས་མཁྱེན་པའི་སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་བརྟེན་ ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བྱེ་བྲག་རབ་ཏུ་འཐོབ་པོ།།དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་བསླབ་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕྱི་མ་བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པར་ནུས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ནི། རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་རྗེས་ཐོགས་ལ་བླ་ན་མེད་པ་ ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས།སྟོབས་བཅུ་ལ་སོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་རྫོགས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཅིག་ཅར་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཐོབ་པས་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བས་ཐོགས་པ་མེད་པ་ ཞེས་བྱའོ།།ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ལས་གྲོལ་བས་ན་དྲི་མ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཤེས་བྱ་ལ་འཇུག་པ་ནི་དེས་སྦྱོར་བ་མ་བྱས་པར་ཡང་བཞེད་པ་ཙམ་དང་འབྲེལ་པར་འཇུག་གོ། །དེས་ན་སྨྲས་པ། བརྩལ་བ་ཙམ་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །མངོན་པར་བཞེད་པའི་དོན་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པས་བརྣག་ པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཞེས་བྱའོ།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ས་རབ་ཏུ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཐོབ་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་ཞེས་བྱའོ། །རབ་ཏུ་བརྟན་པའི་ས་ལ་གནས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ས་ལ་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྙིང་པོ་ལ་ཡོད་པ་ལྟ་བུའི་ཤེས་བྱའི་ སྒྲིབ་པ་དང་མཐུན་པར་གནས་པའི་གནས་ངན་ལེན་མ་ལུས་པར་སྤངས་པ་རྟེན་གནས་སུ་གྱུར་པའི་མཆོག་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་སྨྲས་པ། དེའི་གནས་སུ་གྱུར་པ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་། དྲི་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྐུས་ཡང་དག་པར་ བསྡུས་པའི་ཕྱིར་བླ་ན་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གནས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་གོང་མ་གོང་མ་ལ་ལྟོས་ནས་བླ་ན་ཡོད་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁ་ཅིག་ཀྱང་མཐར་ཐུག་པའི་ས་ཐོབ་པ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ ཡང་མཐར་ཐུག་པའི་ས་ཐོབ་པ་ཡིན་ན།དེ་དག་ལ་ཁྱད་པར་ནི་དུ་ཡོད་པར་རིག་པར་བྱ་ཞེས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བས་དྲིས་པ་ཡིན་ལ། སྤངས་པའི་ཁྱད་པར་ནི་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་ཉིད་དོ། །སྙིང་པོ་ལ་ཡོད་པ་ལྟ་བུའི་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་གནས་ངན་ལེན་རབ་ཏུ་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། །སེང་རས་ཀྱིས་བར་དུ་ཚོད་པའི་དཔེས་ནི་ཇི་ལྟར་ རིགས་པར་སྒྲིབ་པ་དང་བྲལ་བ་ཆེན་པོ་ཉིད་དང་།ལྷག་མ་མ་ལུས་པར་སྤངས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡོངས་སུ་གསལ་བར་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེ་དང་པོས་སྒྲིབ་པ་མེད་པར་བསྟན་ཏེ། ཕྱི་མས་ནི་ཚོན་གྱི་རི་མོ་ལེགས་པར་བཀྱེ་བས་ཤིན་ཏུ་མཛེས་པའི་རི་མོའི་ལས་ཀྱིས་གསལ་བར་འགྱུར་ཞིང་འོད་ གསལ་བ་དང་འདྲ་བར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་བལྟ་བར་བྱའོ།།མུན་པ་མུན་ནག་པའི་ནང་ན་བལྟ་བ་དང་། ཐག་རིང་པོ་ནས་བལྟ་བ་དང་། དེ་དག་ལས་བཟློག་པའི་དཔེས་ཀྱང་གསལ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེས་པ་དང་མ་སྐྱེས་པའི་ལུས་ཀྱི་དཔེས་ཀྱང་གནས་གྱུར་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །རབ་ རིབ་ཅན་གྱི་དཔེ་ལས་བཟློག་པས་ནི་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་བསྟན་ཏོ།།ཡེ་ཤེས་ཁྱད་པར་ཆེ་བ་ནི། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རོ། །ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་བླ་ན་མེད་པའི་རྟེན་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་ སངས་རྒྱས་ནས་སྔར་བསྟན་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དབང་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཛད་པ་བཅུ་བསྟན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།

为了说明获得的次第，关于相好等，诸相好是诸如来和最后有菩萨们获得异熟果，其余则是获得菩提后才有的，所说'当时'等，'无师'是指无需他人教导而自然生起。
后分修习菩提分法，以专注方式以一刹那智慧了知一切所知无碍智为依，获得殊胜三昧。
因此说'一刹那'等，于一切学处和三昧最后能摧毁一切习气者，称为金刚喻三昧，其后即获无上正等正觉，从十力等佛法圆满广大称为极清净，顿时获得。
由获得此而从所知障解脱故称无碍，从烦恼障解脱故称无垢。趣入所知无需加行而仅随意愿而入。
因此说'仅作意即无碍'。由获得一切所欲义故称'满足所愿'。
由获得殊胜如来地故称'超越菩萨地'。由住坚固地故称'入如来地'。
断尽如心要般所知障随眠一切习气，获得殊胜所依处。
因此说'彼所依处'等，由圆满一切相及无垢故，由法身所摄故称无上。
诸住于一切菩萨住处的菩萨，相对上位者皆是有上。
若有疑问：若某些菩萨也获得究竟地，如来也获得究竟地，应当了知彼等有何差别？断除差别极为显著。断除如心要般所知障习气。
以染色布喻，如理说明远离大障及断尽余障的如来清净，初喻显示无障，后喻如善施彩绘而成妙画之业而明显光明般应观如来智慧。
以黑暗中观看、远处观看及与彼相反的比喻也明显显示。以已生和未生身的比喻也显示大转依。
以翳眼喻的相反显示极清净性。智慧殊胜即智慧差别。极清净相好无上所依圆满。
如是如来现证菩提后，应知由前说诸法力显示如来十种事业。

།དེའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་བྱ་བ་རྣམ་པ་བཅུས་ངེས་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལེའུ་བཅུས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་གི་ཡུལ་ཡང་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཕྱོགས་བཅུའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དང་པོ་ཉིད་དུ་ནི་ཉིད་ཀྱི་སྐུས་མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པ་བསྐྱེད་ནས་དད་པར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ལས་དེ་ལས་གཞན་པའི་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱི་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་སྐུ་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་ཀྱིས་བརྒྱན་པ་ཉིད་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མོས པའི་དབང་གིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྣང་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་ཡང་ཁ་ཅིག་གིས་ནི་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་གཟུགས་སུ་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་མདོའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་སོ། །དེ་ལྟར་སེམས་འདུན་པར་བྱས་པ་ལ་ཆོ་འཕྲུལ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་གདམས་པའི་སྦྱོར་བ་ནི་གཉིས་པ་སྟེ། དེ་དག་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་ དག་པ་ལ་སྦྱོར་བ་ཉིད་དོ།།དེ་ལྟར་གདམས་པ་བྱས་པས་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་བྱེད་པ་ལ་ནུས་པ་དང་ལྡན་པར་བྱས་ནས་མི་ཤེས་པས་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་གྱི་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐེ་ཚོམ་གཅོད་པར་ནུས་པ་ནི་གསུམ་པའོ། །དེ་ཡང་སྟོབས་བཅུ་དང་ལྡན་པར་ཤེས་པར་བྱ་ཞིང་རིག་པར་བྱ་ སྟེ།དེ་དག་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕ་རོལ་རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་ཚར་གཅོད་པ་དང་། རང་གི་ཕྱོགས་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་པ་སྟེ། དེ་ནི་མི་འཇིགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་རིམ་གྱིས་བསྟན་པ་ལ་ཞུགས་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །སེམས་ཅན་ཀུན་ ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ནི་ལྔ་པ་སྟེ།ཚོགས་ཡོངས་སུ་སྡུད་པའི་སྒོ་ནས་འདྲེན་པ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསམ་པ་དང་སྦྱོར་བ་མ་འདྲེས་པས། ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་ནི་དྲུག་པ་སྟེ། དེ་ལ་སྲུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉིན་མཚན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་འཇིག་རྟེན་ ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པར་གཟིགས་པ་ནི་བདུན་པ་སྟེ།དེ་ནི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱ་བ་མི་འདོར་ཞིང་སེམས་ཅན་གྱི་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ཉེ་བར་གནས་པའི་དྲན་པ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ནི་བརྒྱད་པ་སྟེ། བསྙེལ་བ་མི་མངའ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་ གཤེགས་པའི་སྤྱོད་པ་དང་གནས་པ་དག་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པ་ནི་དགུ་པ་སྟེ།དེ་ནི་བག་ཆགས་ཡང་དག་པར་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དོན་མ་ཡིན་པ་སྟོན་པ་སྤངས་ནས་དོན་དུ་འགྱུར་བ་ཉེ་བར་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་བཅུ་པ་སྟེ། དེ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་མཁྱེན་པ་དང་ལྡན་ པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་བཅུ་ཚན་འདིས་བསྡུས་པ་ལ་རབ་ཏུ་ཕྱེ་ནས་མཛད་པ་རྣམ་པ་བཅུར་འབྱེད་དོ། །མཛད་པ་རེ་རེའི་བྱ་བ་ཡང་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་དཔག་ཏུ་མེད་པས་ཚད་མེད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། འདི་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་གཅད་པར་བྱ་བ་སླ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པ་ལ།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གནས་པ་འདི་དག་ཁོ་ན་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ས་དང་རབ་ཏུ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསླབ་པའི་ལམ་གྱི་གནས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་དེ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་ནས་དེ་ དོན་དུ་གཉེར་བའི་ཚུལ་གྱིས་སོ།།དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསླབ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་སློབ་པ་ན་ཞེས་བྱ་བས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་བྱ་བའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར། རབ་ཏུ་གནས་པ་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གནས་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པར་མཛད་དོ། །དེས་ན་ རབ་ཏུ་གནས་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ།།འདི་དག་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བ་ལ་ནུས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་དོན་བྱ་བ་དང་མཐུན་པ་ཡིན་ལ། གཅིག་ཏུ་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པས་ རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ལས་བཟློག་པ་ཡིན་པས་དེ་དག་ལ་ཆོས་འདི་དག་མེད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་ཞེས་བྱའོ།

因此，为了以十种方式确定成就佛法，故以十品宣说。为了广说彼等境界，关于'十方'等，首先以自身显现令生起信心。以此为前行，是其余所化众生的事业。此亦由于身相庄严，以信解如来的缘故而显现于诸众生。此亦随顺'有些见为帝释天形相'等经而说。
如是令心专注后，以三种神变教授修习是第二，即修习彼等一切种清净。如是教授后，令具足一切事业能力，能断除无知迷惑及具疑惑智者的疑虑，是第三。此亦应知具足十力，因为彼等是智慧的本体。
降伏一切外道及建立自宗是第四，因为具足无畏。如所说次第趣入教法者有三种。众生无烦恼性是第五，因为具足摄众的念住。
以不杂染意乐和加行如实宣说是第六，因为于此无有防护。日夜以佛眼观察一切世间是第七，因为具足大悲。
不舍一切众生事业而住于一切众生事业的正念是第八，因为具足无忘失法性。如实随行如来的行为和安住是第九，因为已断尽习气。
舍离非义说而显示义利是第十，因为具足一切种最胜智。如是摄集此十种佛法而分为十种事业。每一事业的作用亦应知以无量众生界而无量。
因此所说'此数目难以确定'等，唯此等如来安住称为如来地和殊胜安住，因为是一切菩萨学处道的所依，一切菩萨皆住于此而希求彼义。
又'菩萨学习一切学处时'说为成为一切众生利益的所依，如来住于彼殊胜安住而成办一切众生利益。故称为殊胜安住。
为显示此等即是佛不共法，关于'此等一切佛法'等，因为具足成办众生利益的能力故与利他相顺，因为唯一以利他而分别。声闻等与此相反，因为彼等无有此等法，故称为佛不共法。

།ཆོས་འདི་དག་ལས་ཁ་ཅིག་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ ཏེ།དེ་དག་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འདི་ལྟ་སྟེ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གང་དག་དམིགས་པ་དེ་དག་ཀྱང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྣམ་པ་དང་དམིགས་པ་ཙམ་ཏེ་ཉེ་བར་བཟུང་ནས་འཇུག་པ་ནི་གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པའི་མིང་མི་འཐོབ་པོ། །དེ་ལས་བཟློག་པས་ནི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཉེད་དང་། ཤིན་ཏུ་འདས་པ་ཉིད་དེ། ཆེན་པོར་གྱུར་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆེས་གྱ་ནོམ་པ་ཉིད་ནི་ཚད་མེད་པའི ཡུལ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་མ་འདྲེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བསླབ་པའི་ལམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་འདི་རྣམ་པ་དགུར་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ནི་བསླབ་པའི་ལམ་ཡིན་ལ། འབྲས་བུ་ནི་རབ་ཏུ་གནས་པའི་ལམ་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་སྟེ། དེ་ གཉིས་ཀ་ཡང་སྟོན་པའི་གནས་སུ་གྱུར་པའོ།།ད་ནི་རྣམ་པ་བཞིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་སྟེ། གདུལ་བྱ་རྣམས་དེ་ལ་གུས་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆེ་བའི་ཡོན་ཏན་གྱི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཉིད་ནི་གང་ཡང་སྨྲས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་མ་མོ་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་མ་མོའི་གནས་ལྟ་བུ་སྟེ། མདོ་སྡེ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལ་འདིས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ཏེ། ཡི་གེའི་ཕྱི་མོ་བཞིན་ནོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་བརྗོད་དེ། མདོ་སྡེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་ བསྟན་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཆུད་ཟ་བ་དང་། ཆུད་ཟ་བ་མ་ཡིན་པའི་ལམ་འགྲེལ་པ་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་དེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དབུ་མའི་ལམ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པའི་དོན་གྱིས་སོ། །སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་དག་པའི་རྩ་བ་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་དེ། ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་ པ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་འཐོབ་པ་ཉེ་བར་བསྟན་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཆོས་འདི་ལ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའི་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པ་དེ་ནི་བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་གང་ཡང་སྨྲས་པ། གང་དག་ལྷ་དང་མིར་བཅས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ལྷ་དང་བཅས་པ་ཞེས་ སྨྲས་པ་ནི།འགྲོ་བའི་སྒྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་བྱེ་བྲག་མེད་པར་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་ཉིད་ཐོབ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་རྒྱུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མདོའི་སྡེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ནི་འདི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་འདི་ལྟ་བུ་ལ་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བའི་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པ་ཡོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་ བསོད་ནམས་རབ་ཏུ་འཕེལ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱའོ།།མི་མཐུན་པ་དང་གཉེན་པོའི་བྱེ་བྲག་ཀྱང་མདོ་སྡེ་གཞན་དག་ཏུ་བཞུགས་སུ་ཟིན་ཀྱང་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་འདི་ཡིན་ཏེ། དོན་ཤིན་ཏུ་གསལ་པར་བསྟན་ པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ།།གང་ཡང་སྨྲས་པ། དམ་པའི་ཆོས་ལྟར་བཅོས་པ་རྣམས་འཕེལ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། །གང་གི་ཚེ་དེ་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་ཡང་དག་པའི་དོན་དང་ལྡན་པ་དེ་ནུས་པར་འགྱུར་ཞིང་། ཡང་དག་པའི་མདོ་སྡེ་རྣམས་ཀྱང་ནུས་པར་འགྱུར་རོ། །མདོ་སྡེ་ལ་བརྟེན་ པའི་དམ་པའི་ཆོས་ལྟར་བཅོས་པ་རྣམས་ནི་རྒྱས་པར་འགྱུར་རོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སའི་གཞིའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་གནས་ཐ་མ་ལས་རབ་ཏུ་གནས་པའི་ལེའུ་སྟེ་ལྔ་པའི་འགྲེལ་པ་རྫོགས་སོ།། །།དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སའི་གོ་རིམས་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། རིགས་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ།སེམས་བསྐྱེད་ནས་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་ལ་སྦྱར་རོ། །བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་ལ་སྦྱོར་ན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་བྱ་པའི་ཐབས་རྙེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་ན་མི་སྐྱོ་བའི་ཐབས་རྙེད་པར་འགྱུར་རོ།

这些法中有一些并非声闻等一切处都具有，为了说明这些，如'大悲'等。'所缘及其对境'，即仅仅把相和所缘执取而趣入，是了知处非处等。'非一切相圆满'是说不得到力、无畏等名号。与此相反则是圆满性和超胜性，因为具有广大性。最殊胜性是因为具有无量境界。因此称为不共。'圆满学道'是指如前所说的菩萨地分为九种，这是学道，果是住道的分类，这两者都成为教法之处。
现在以四种方式安立菩萨地，为了使所化众生对此生起恭敬心。关于殊胜功德的异名，如所说'菩萨藏本母'等，此菩萨地如同广大菩萨藏本母处，遍及一切经典，如同字母。也称为'大乘集'，因为分别宣说一切经典的义理。也称为'废与不废道释'，因为正确宣说菩萨中道的意义。也称为'无障清净智根本'，因为以宣说获得烦恼障和所知障清净智慧而分别。
如所说'凡是在此法中修行者将获得广大福德'等，说'包括天人'是为了表明无论何种众生的修行差别，都能获得广大福德。为说明其因，因为此是一切经典的根本。只要对如此法门精进修行，就是增长福德的因。虽然对治和违品的差别也在其他经典中宣说，但对治似正法的对治就是此菩萨地，因为以极为明显的义理而分别。
如所说'伪法将不会增长'等。当彼增长时，具有真实义者将有力，真实经典也将有力。依经典的伪法将会广大。菩萨地基瑜伽处最后品中住品第五释完。
其中菩萨地的次第是这样的：住种姓菩萨发起无上正等正觉心。发心后精进自他利益。精进自他利益时将获得无烦恼方便。无烦恼时将获得不厌倦方便。

།སྐྱེ་བ་མེད་ན་དགེ་ བའི་རྩ་བ་འཕེལ་བར་བྱ་བའི་ཐབས་རྙེད་པར་འགྱུར་རོ།།དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱས་པར་གྱུར་ན་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པར་འགྱུར་ཏེ། བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་ལ་སྦྱོར་བ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་བྱ་བའི་ཐབས་དང་མི་སྐྱོ་བའི་ཐབས་དང་དགེ་ བའི་རྩ་བ་འཕེལ་བར་བྱ་བའི་ཐབས་དང་།བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ལ་བསྒྲུབ་པ་ན་ཐོག་མ་ཁོ་ནར་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་མོས་པ་རྣམ་པར་འཇོག་གོ། །དེ་ལ་མོས་ན་ཆོས་དེ་དག་ཡོངས་སུ་ཚོལ་ལོ། །ཡོངས་སུ་བཙལ་ནས་གཞན་དག་ལ་ཡང་སྟོན་ཅིང་བདག་ཉིད་ཀྱང་ནན་ཏན་གྱིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །བསྒྲུབས་ནས་ཀྱང་གང་ གིས་དང་གང་དུ་དང་གང་གི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དེས་དེར་དེའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པོ།།དེས་དེར་དེའི་ཕྱིར་བསྒྲུབས་པ་ན་ཅི་ནས་བསོད་ནམས་སོགས་པ་དང་ཡེ་ཤེས་སོགས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་བསྒྲུབ་པོ། །བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་བསགས་ནས་འཁོར་པ་མི་སྤོང་བའི་ཐབས་བསྒྲུབ་པོ། །དེ་ལ་བསྒྲུབས་ པ་ན་འཁོར་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་བསྒྲུབ་པོ།།དེ་ལ་བསྒྲུབས་པ་ན་བདག་གི་བདེ་བ་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་པ་མེད་པར་བསྒྲུབ་པོ། །དེ་ལ་བསྒྲུབས་པ་ན་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་བར་བསྒྲུབ་པོ། །དེས་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་ན་བསྟན་བཅོས་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས་བསྟན་བཅོས་ཐམས་ཅད་ལ་མི་འཇིགས་ པར་འགྱུར་རོ།།བསྟན་བཅོས་ཤེས་ན་སུ་ལ་གང་ཇི་ལྟར་བསྟན་པར་བྱ་བ་དེ་ཤེས་པས་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་བསྟན་བཅོས་ཤེས་ཤིང་འཇིག་རྟེན་ཤེས་ན་ཚུལ་བཞིན་དུ་ཆོས་རྣམས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་ཚོལ་བས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐེ་ཚོམ་ཐམས་ཅད་གཅོད་ པར་ནུས་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་ནུས་ན་གཞན་གྱི་ཐེ་ཚོམ་གཅོད་པས་བསོད་ནམས་ཀྱིས་མངོན་པར་སྐྱེ་ཞིང་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དེ། བདག་ཉིད་ཀྱང་ཤེས་པས་མངོན་པར་སྐྱེ་བས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ན་བདེན་པའི་ རྣམ་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་བསྒོམ་པ་ལ་སྦྱོར་བར་འགྱུར་ཞིང་བསྒོམ་པའི་ཐབས་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ།།དེ་ལྟར་བརྩོན་ན་བསྒོམས་པ་དེ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་དེ། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་པའི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ ཐབས་ལ་མཁས་པས་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གསུངས་པ་ཐོས་པ་ཡང་འཛིན་པར་འགྱུར་ལ།སྔོན་མ་ཐོས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་བསྒོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་དེ་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སྣང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་གཟུངས་དང་སྤོབས་པ་དང་ལྡན་པས་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་གྱིས་དམིགས་པ་ཐམས་ ཅད་སྤངས་པའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པོ།།དེ་ལྟར་བསྒྲུབས་ན་བདག་དང་གཞན་རྣམས་ཀྱི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་སྤོང་བ་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་དེའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སྒྲུབ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཞུགས་པ་དེ་ནི་བསྒྲུབས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་དང་། ཕན་ཡོན་གྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དག་ཉན་ཐོས་དང་ རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལས་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལ་བསྒྲུབས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་བདག་དང་གཞན་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་དང་། གཞན་གྱི་དོན་རང་གིས་དགོས་པ་ཡིན་ཏེ། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་དེ་ལྟར་གཞན་གྱི་དོན་བདག་གིས་དགོས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ ཅད་ལ་སེམས་སྙོམས་པ་ཡིན་ཏེ།སེམས་སྙོམས་པས་ན་རྟག་ཏུ་ཕན་འདོགས་པའི་ཕྱིར་ཞུགས་ལ། ལན་དུ་ཕན་འདོགས་པ་ལ་ཡང་རེ་བ་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་བརྩོན་པ་ནི་རྟག་ཏུ་དེ་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བར་འདོད་དོ། །དེ་ལྟར་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་བསམ་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་དེ་དག་ལ་འབྲས་བུ་ཡོད་པར་སྦྱོར་བར་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་ན་འདིས་ནི་གོང་ནས་གོང་དུ་ བསྒྲུབས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་བསྒྲུབས་སོ།

如果没有生，就会找到增长善根的方法。如果善根增长，就会证得无上正等正觉，
为了自他利益而精进，以及无烦恼的方法、不厌倦的方法、增长善根的方法，
为了获得菩提而修行时，首先要对甚深广大的法生起信解。对此生起信解后，就会寻求这些法。寻求之后，也会为他人宣说，自己也会精进修行。
修行之后，以何方便、在何处、为何目的而修行，就以此方便在彼处为彼目的而修行。以此在彼处为彼目的修行时，为了增长福德资粮和智慧资粮而如是修行。
积累福德和智慧后，修习不舍轮回的方法。修习此时，修习无轮回烦恼。修习此时，修习不过分贪著自身安乐。修习此时，修习不厌倦轮回痛苦。
如此不厌倦时，依止论典而对一切论典无所畏惧。通达论典后，由于了知对何人如何说法，而通达世间。
如此通达论典并了知世间后，如理寻求诸法。如是寻求，能断除一切众生的一切疑惑。
如此能够时，以断除他人疑惑而增长福德，圆满福德资粮；自身也以智慧增长而圆满智慧资粮。
资粮圆满时，以真实行相修习菩提分法而精进，并且善知修习方法。如此精进时，将此修习回向大乘涅槃，而非声闻缘觉乘涅槃。
如此善巧方便，不仅能持受一切诸佛菩萨所说之闻法，而且以修习力，未曾闻法也将一切显现。
具足总持和辩才，为断除一切所缘而以三解脱门修行。如此修行，即是入于断除自他颠倦增上慢，这是其一切圆满修行。
如此趣入者，以修行功德差别和利益差别，较一切众生、声闻缘觉更为殊胜。
其中修行功德差别是：菩萨为利益自他而趣入，自己需要利他；声闻缘觉则不如是需要利他。
对一切众生心平等，由心平等而恒时趣入利益，且不期望回报利益。如此精进者恒时希求彼等利益安乐。
如此具足利益安乐之意乐者，令彼等获得果报。如是，此即修证越来越殊胜的功德差别。

།དེ་ལ་ཕན་ཡོན་གྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལས་ལུང་བསྟན་པ་ཐོབ་ཀྱི། །ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ལུང་བསྟན་ནས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ས་ལ་གནས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་གནས་ན་ངེས་པར་བྱ་བ་དང་རྟག་ཏུ་བྱ་དགོས་ པ་ལ་བརྗེད་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་བརྗེད་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་ནི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་གདགས་པ་ལ་འདོགས་པར་མཛད་དོ། །བྱ་བ་ཐམས་ཅད་དང་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་མི་བྱེད་དེ། མ་ཐོབ་པའི་ཡོངས་སུ་ཉམས་པས་ཀྱང་ ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་རོ།།ཡོངས་སུ་མ་ཉམས་ན་རྟག་ཏུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཟླ་བ་ཡར་གྱི་ངོ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བ་ན་ཡང་དག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་འགྱུར་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྟར་བཅོས་མ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་གྱུར་ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གདུལ་ བའི་ཐབས་ཐམས་ཅད་ཤེས་སོ།།ཤེས་པར་གྱུར་ན་གང་ལས་ཡོངས་སུ་བཙལ་དང་། གང་ཡོངས་སུ་བཙལ་བ་དང་། གང་གིས་ཡོངས་སུ་བཙལ་བ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་མཁས་པར་འགྱུར་རོ། །ཡོངས་སུ་བཙལ་བ་ཡང་གང་གིས་མཐར་ཐུག་པར་འགྱུར་བ་དེ་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་དོ། །རྣམ་ པར་གཞག་པ་ལ་མཁས་ན་གདམས་ངག་ལ་མཁས་པར་འགྱུར་རོ།།གདམས་ངག་ལ་མཁས་ན་དམིགས་པ་ཚད་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ཐོབ་པས་འབྲས་བུ་ཡོད་པའི་ཆོས་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྟོན་པ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པར་བྱེད་དོ། །ཐེག་པ་ཆེན་ པོས་ངེས་པར་འབྱུང་བར་ཡང་འགྱུར་རོ།།ཐེག་པ་ཆེན་པོས་ངེས་པར་འབྱུང་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྡུད་པར་ཡང་འགྱུར་རོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་གནས་སྐབས་དེ་དང་དེར་མིང་དེ་དང་དེ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ལ། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་དང་། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་དུ་གྱུར་པའི་མིང་འདོགས་ཤིང་བསྟོད་པར་ཡང་མཛད་དེ།འདི་དག་ནི་ཕན་ཡོན་གྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་མིང་ཅན་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྟགས་རྣམས་ཡིན་ཏེ། རྟགས་གང་དག་གིས་རྟགས་དེ་དང་ལྡན་ན་སྒྲུབ་པ་དེ་ཁྱིམ་པའི་ཕྱོགས་དང་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཕྱོགས་ ལ་ཡང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ།།གཉིས་ཀའི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ན་སྒྲུབ་པ་སྙིང་པོར་བྱེད་པ་ནི་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་བསམ་པས་ཇི་སྲིད་གནས་ཀྱི་བར་དུ་ཁྱིམ་པ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའམ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་འཛུད་ པར་བྱེད་དོ།།དེ་ཕྱིན་ཆད་ནི་གང་དུ་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང་འགྲོགས་པར་འགྱུར་བ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་བསམས་བཞིན་དུ་སྲིད་པར་སྐྱེ་བ་འཛིན་ཏོ། །དེ་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་རྟག་ཏུ་རྒྱུན་མི་ཆད་པར་གདམས་ངག་གིས་ཉེ་བར་བསྟན་ཏེ། དགེ་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཐོབ་ པའི་གནས་སྐབས་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཕན་ཡོན་ཡོངས་སུ་གཟུང་བས་ཁྱད་པར་ཐོབ་པའི་གནས་སྐབས་དེར་ཁྱིམ་གྱི་ཚུལ་གྱིས་འཇུག་གོ། །གནས་སྐབས་དེར་བློ་གནས་ན་གོང་ནས་གོང་དུ་མཐར་ཐུག་པར་འགྲོ་བའི་བར་ཁྱད་པར་གྱི་གནས་སྐབས་རྣམས་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རྟུལ་ བར་བྱེད་ཅིང་ཆོག་མི་ཤེས་སོ།།དེ་ལྟར་རྟུལ་ན་མཐར་ཐུག་པའི་གནས་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཕྱིན་ཆད་ཀྱང་ཡོངས་སུ་བཙལ་བ་མེད་དེ་བླ་ན་མེད་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སའི་གོ་རིམས་རྫོགས་སོ།། །།རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་སའི་དངོས་གཞི་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སའི་ རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པ་སློབ་དཔོན་རྒྱ་མཚོ་སྤྲིན་གྱིས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ།། །།ལྷ་བཙུན་པ་བྱང་ཆུབ་འོད་ཀྱི་བཀའ་ལུང་གིས་བལ་ཡུལ་གྱི་པཎྜི་ཏ་ཆེན་པོ་ཤཱན་ཏི་བྷ་དྲའི་ཞལ་ལྔ་ནས་དང་། ལོ་ཙཱ་བ་དགེ་སློང་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱལ་བས་བསྒྱུར་བའོ།

关于功德利益的殊胜，菩萨从诸佛获得授记，而声闻和独觉则不能。
获得授记后，安住于不退转地，安住于此地时，将获得对于必须做和应当恒常做的事情不忘失的法性。
如是获得不忘失法性者，诸佛菩萨将其立为一切众生中最殊胜者。
不会退失一切事业，即便是未获得的退失也不会退失。
若不退失则将如上弦月般不断增长善法，生生世世成为真实菩萨，而非伪装的菩萨。
成为真实菩萨后，将通达一切调伏方便。
通达后，于从何处寻求、何为所求、以何方式寻求等一切安立皆成为善巧。
对于寻求所达到的究竟果位也能安立。
善巧安立后即能善巧教授。
善巧教授后即能获得无量所缘三昧王。
获得此三昧后即能宣说有果之法。
以种种方式宣说皆具有果报。
并能以大乘出离。
以大乘出离则能摄持大乘。
于大乘出离的种种阶段中获得种种名号，一切世间以及诸佛菩萨也将赐予共同的菩萨名号并赞叹。
应当了知这些即是功德利益的殊胜。
具有如是名号者即是菩萨之相，若具足此相，则能在在家和出家两方面都圆满修行。
若能在两方面修行，则修行的精要即是一心决定于善法方面具有增上意乐。
以如是意乐，只要住世就能摄受在家众或出家众趣入善法。
此后将与诸佛菩萨同行，并为众生利益而发愿受生。
诸佛菩萨将以教授不断教导，使其体验善法方面的殊胜境界。
通过体验功德利益的摄受，于殊胜境界中以在家方式趣入。
心安住于此境界时，将不满足于从低到高乃至究竟的一切殊胜境界。
如是精进则将获得究竟境界，此后再无所求，即是获得无上果位。
菩萨地次第圆满。
瑜伽师地论本地分中，菩萨地广释由大师萨嘎罗美伽所造圆满。
依据王子菩提光之教敕，由尼泊尔大班智达寂贤亲授，译师比丘戒胜慧翻译。

